Θα βγει η ύλη;

Η φιλόλογος Εύα Ευσταθιάδου γράφει στο Α,μπα

Το 2020 θα είναι μια ενδιαφέρουσα χρονιά. Δεν πέρασε καν το πρώτο τρίμηνο του και ο μισός πλανήτης είναι σε καραντίνα. Τα δύσκολα είναι μπροστά μας αλλά αυτό δεν πρέπει να μας αποθαρρύνει. Και τι καλύτερο για να ξεφύγει το μυαλό μας από το να σκεφτόμαστε το ελληνικό σχολείο και τις χρόνιες παθογένειες του;

Το σημερινό θέμα προς διερεύνηση θα είναι το κλασικό αγαπημένο “Πότε θα βγει η ύλη;” που αποτελεί μόνιμη επωδό γονιών και δασκάλων από τότε που δημιουργήθηκε το σχολείο με την σημερινή μορφή του. Εδώ και καιρό ήθελα να γράψω ένα σχετικό άρθρο και η πανδημία μου έδωσε τον απαιτούμενο ελεύθερο χρόνο αλλά και την έμπνευση μιας και οποιοδήποτε δάσκαλοσάιτ και αν ανοίξετε, θα δείτε κατεβατά ολόκληρα για την ρημάδα την ύλη.

Τι είναι όμως αυτή η ύλη; Κάθε χρόνο δημοσιεύεται ένα πολύ αναλυτικό έγγραφο Οδηγιών και ύλης για κάθε μάθημα, κάθε τάξης, όλων των σχολικών βαθμίδων. Με βάση αυτό το έγγραφο ξέρουμε την προτεινόμενη ύλη, τις ενδεικτικές ώρες που θα μας πάρει η διδασκαλία του κάθε αντικειμένου αλλά και τους επιδιωκόμενους γνωστικούς στόχους. Όλα είναι υπεραναλυτικά και ουσιαστικά βοηθητικά για τους εκπαιδευτικούς. Οι οδηγίες βρίσκονται αναρτημένες στο διαδίκτυο οπότε κάθε γονιός και μαθητής μπορεί να ενημερωθεί σχετικά.

Στις οδηγίες για την Γλώσσα του Δημοτικού σχολείου διαβάζουμε πως η προτεινόμενη ύλη έχει στόχο να εξασφαλίσει ποσοτικό και ποιοτικό χρόνο για δραστηριότητες που προάγουν την δημιουργική και κριτική σκέψη, για ομαδοσυνεργατικές διαδικασίες διδασκαλίας, για σχεδιασμό διαφοροποιημένης διδασκαλίας που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες και το μαθησιακό επίπεδο της κάθε ομάδας μαθητών. Δεν απαιτείται γραμμική παρουσίαση όλων των ενοτήτων, αλλά ο εκπαιδευτικός δύναται να κάνει επιλογές και να χρησιμοποιεί δικά του σχέδια εργασίας, υλικό από έγκριτες ηλεκτρονικές πηγές (παρατίθεται λίστα) και λογοτεχνικά βιβλία. 

Σε επόμενο έγγραφο, αναφέρονται αναλυτικά οι στόχοι που θα επιτευχθούν από κάθε ενότητα π.χ εκμάθηση του τάδε γράμματος ή του δείνα γραμματικού φαινομένου και οι προτεινόμενες ώρες διδασκαλίας. Όλα αυτά όμως είναι ενδεικτικά και όχι θέσφατα, γραμμένα στην πέτρα.  Οι οδηγίες είναι παρόμοιες για τα μαθήματα της Δευτεροβάθμιας με εξαίρεση την ύλη της Γ΄Λυκείου που είναι απολύτως συγκεκριμένη και πρέπει να διδαχθεί μέχρι κεραίας. 

Τι σημαίνουν τα παραπάνω;

Ο κάθε εκπαιδευτικός γνωρίζει το σύνολο των στόχων για την ηλικία των μαθητών του και είναι στο χέρι του ο τρόπος που θα τα διδάξει. Δεν είναι απαραίτητο να διδάσκονται τα πάντα, ούτε να ακολουθούμε την σειρά του βιβλίου. Αν πιστεύουμε ότι οι μαθητές μας γνωρίζουν ήδη κάποια πράγματα τα προσπερνάμε και αν βλέπουμε σημαντικές ελλείψεις ακόμα και αν αφορούν ύλη παλαιότερων τάξεων, εστιάζουμε σε αυτές, χωρίς να γκρινιάζουμε πως αυτά έπρεπε να τα είχαν μάθει πέρυσι. 

Τι από τα προτεινόμενα συμβαίνουν στις τάξεις; Χρόνια ολόκληρα στο κουρμπέτι των φροντιστηριακών μαθημάτων και της ενισχυτικής σε δημόσια σχολεία, παρατηρώ το ίδιο μοτίβο. Η πλειοψηφία των συναδέλφων ακολουθεί ευλαβικά το σχολικό βιβλίο παρότι στα φιλολογικά μαθήματα τα κείμενα είναι παλιά, οι ασκήσεις απαρχαιωμένες αλλά και η δομή των ενοτήτων δεν συνάδει με τις σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας. Το δε επιπλέον υλικό είναι σχεδόν πάντα από συγκεκριμένα βοηθήματα και ιστοσελίδες. Ειλικρινέστατα, μακάρι η πραγματικότητα να είναι άλλη και εγώ απλώς να έχω περιορισμένο δείγμα (και ναι, γνωρίζω ότι υπάρχουν πάμπολοι άριστοι εκπαιδευτικοί). 

Φυσικά, η ύλη είναι η μεγαλύτερη έγνοια όλων. Οι δάσκαλοι τρέχουν για να βγάλουν την ύλη, οι γονείς συγκρίνουν τις ενότητες που βρίσκονται τα παιδιά τους σε σχέση με τα ξαδέρφια τους και κάθε φορά που οι μαθητές διαμαρτύρονται ή βαριούνται, η μόνιμη δικαιολογία είναι πως διδάσκουμε όπως διδάσκουμε γιατί έτσι ορίζει η ύλη. Έλα όμως που οι οδηγίες άλλα λένε. 

Στην όμορφη ηλιόλουστη χώρα μας, δεν περνάει μέρα που να μην συζητάμε με γονείς που ανησυχούν για την ύλη. Έχω συναντήσει γονείς που απλώς ενδιαφέρονται να είναι γραμμένα τα τετράδια, ακόμα και αν τους τα υπαγορεύω εγώ ή τα γράφουν οι ίδιοι. Αμέτρητες φορές παιδιά παρουσιάζουν εργασίες φοιτητικού επιπέδου και οι εκπαιδευτικοί το κάνουμε γαργάρα. Ο βαθμός είναι το απόλυτο ζητούμενο, όπως και αν έχει επιτευχθεί αυτός. Πάμπολοι γονείς μπορεί να παραπονεθούν για το 18 που έπρεπε να είναι 19, αλλά ούτε ένας δεν έχει κάνει συζήτηση για την αδυναμία του παιδιού του να γράψει ένα απλό μειλ ή να υπολογίσει την έκπτωση στα ρούχα που αγόρασε. Πράγματα δηλαδή  που αποδεικνύουν αν η σχολική γνώση μπορεί να εφαρμοστεί στην πραγματική ζωή. 

Ξαφνικά όμως, ήρθε ο κορωνοϊός και τα σχολεία -ορθότατα- έκλεισαν αφήνοντας τους γονείς να ψάχνουν στο διαδίκτυο ασκήσεις και να προσπαθούν να κρατήσουν μια επαφή με το σχολικό πρόγραμμα. Στην Ελλάδα όμως δεν επιτρέπεται το homeschooling, οπότε δεν υπάρχουν οδηγίες ή επίσημο υλικό για αυτό, με αποτέλεσμα οι γονείς να ψάχνουν μόνοι τους. 

Από την άλλη το Υπουργείο Παιδείας κάνει εντατικές προσπάθειες για εξ αποστάσεως εκπαίδευσης αλλά οι αντιδράσεις των εκπαιδευτικών είναι εντονότατες. Συνδικαλιστικά όργανα βγάζουν ανακοινώσεις όπου αρνούνται τηλεδιασκέψεις, αναπληρώσεις ή επέκταση του σχολικού έτους, εκπαιδευτικοί αρνούνται να δοκιμάσουν λέγοντας ότι δεν έχουν επιμορφωθεί κατάλληλα ή δεν έχουν εξοπλισμό, άλλοι ανησυχούν ότι θα μας αντικαταστήσουν οι υπολογιστές και θα μείνουμε άνεργοι ή άλλες ανοησίες, την στιγμή μάλιστα που οι μέχρι τώρα οδηγίες του υπουργείου μιλούν για εθελοντική συμμετοχή που αφορά επαφή με το σχολείο και όχι κάλυψη της ύλης.

Πιστεύω ότι θα πάνε όλα καλά; Όχι, φυσικά. Τα εξ αποστάσεως θα έπρεπε να είχαν στηθεί με σοβαρότητα εδώ και χρόνια αλλά ζούμε στην χώρα που τα μεταπτυχιακά από την Κύπρο θεωρούνται ευτελή και αγορασμένα μόνο και μόνο επειδή είναι εξ αποστάσεως. Στον 21ο αιώνα, οι άνθρωποι είναι διασυνδεδεμένοι και η τεχνοφοβία δεν θα έπρεπε να είναι τόσο έντονη. Ο υπολογιστής δεν είναι ο μπαμπούλας, ούτε μπορεί να αντικαταστήσει τον δάσκαλο. Είναι εργαλείο, είναι βοήθημα, είναι εναλλακτικός τρόπος προσέγγισης που μπορεί να μειώσει τις ανισότητες και να προσφέρει ποικίλες ευκαιρίες μάθησης σε πλήθος μαθητών. Στην εποχή του ίντερνετ, η παπαγαλία δεν έχει θέση, ούτε η συγκεκριμένη ύλη με το μοναδικό, σχολικό εγχειρίδιο. Η πληροφορία είναι εκεί έξω, δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε τα πάντα απ έξω αλλά να έχουμε την κριτική σκέψη και την μεθοδολογική ικανότητα να εντοπίζουμε, να αξιολογούμε και να εφαρμόζουμε την γνώση. Δεν θα έπρεπε να μας νοιάζει η ύλη, βγει δεν βγει.

Επιτέλους, μέσα στο κακό που μας βρήκε, έχουμε την μοναδική ευκαιρία να μην περιοριζόμαστε από την πολυπληθή ύλη ή τα κακογραμμένα βιβλία και να κάνουμε το μάθημα όπως θέλουμε, με το τρόπο που θέλουμε, εστιάζοντας στα διασκεδαστικά και ουσιώδη κομμάτια της επιστήμης μας. Ας αποδεσμευτούμε από την ύλη για να κυνηγήσουμε την γνώση (#διπλής). Γιατί να κλωτσήσουμε την ευκαιρία;

in ,

Αξιολογήστε το άρθρο

17 points
Upvote Downvote

22
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
5 Θέματα σχολίων
17 Απαντήσεις θεμάτων
0 Ακόλουθοι
 
Με τις περισσότερες αντιδράσεις
Δημοφιλέστερο θέμα σχολίου
10 Συντάκτες σχολίων
Εύα ΕυσταθιάδουGranita LemoniMitsiCryodragonObserver Πρόσφατοι συντάκτες σχολίων
  Εγγραφείτε  
νεότερα παλαιότερα δημοφιλέστερα
Ειδοποίηση για
Mitsi
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Εθισμένος στα Lenoji
Μέντορας

Ναι μια βασική παρατήρηση όμως. Δεν είναι ότι εμάς μας νοιάζει η ύλη και μάλιστα μέσα από τα βιβλία, είναι ότι τόσα χρόνια οι σύμβουλοι και τώρα πλέον συντονιστές είναι πάνω από τα κεφάλια μας γκρινιάζοντας μόνο για αυτό και τίποτε άλλο. Όταν έρχονται στο σχολείο το μόνο που τους νοιάζει είναι σε ποιο μάθημα είσαι, και αν δεν είσαι εκεί που πρέπει αλίμονο σου, και δε νοιάζονται αν εσύ τα έχεις καλύψει από αλλού. Τις σελίδες από το βιβλίο να έχεις κάνει για να είναι ευχαριστημένοι. Να μην πω για τους γονείς που κάθε μέρα συγκρίνουν αν είσαι στο… Διαβάστε περισσότερα »

φρουφρού και αρώματα
Μέλος
Συμμετέχων

Πραγματικα στεναχωρο πως εν ετη 2020 καποιοι γονεις δεν εχουν προσβαση σε ιντερνετ και υπολογιστες. Και στεναχωρο πως το κρατος δεν εχει κανει τιποτα επι τουτου. Για εμας εδω στο εξωτερικο αδιανοητο. Απο την πρωτη μερα κιολας του Lock Down, οι καθηγητες ειχαν ετοιμη υλη στην ονλαιν πλατφορμα του σχολειου. Μεσω του προγραμματος MS teams (To σχολειο δινει απο την αρχη της σχολικης χρονιας Licence Key για το Microsoft Office) και σε συγκεκριμενες ωρες τα παιδια μπορουν να θεσουν τα ερωτηματα τους λαιβ και ονλαιν στους καθηγητες τους , να συνομιλησουν με τους αλλους συμμαθητες, να δουν τα βιντεο και… Διαβάστε περισσότερα »

Granita Lemoni
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Εθισμένος στα Lenoji
Advocate

Για τα blog του σχολείου, επειδή ασχολήθηκα λίγο φέτος να πω ότι μεταξύ των άλλων ο λόγος που είναι δύσχρηστα και κολλάνε συνέχεια είναι επειδή είναι μέσω sch.gr και δυστυχώς (ειδικά αυτές τις μέρες που μπαίνουν όλοι) το σύστημα σέρνεται. Από κει και ύστερα, αν και έχω υπολογιστή και τον δουλεύω πολύ φτιάχνοντας υλικό για το σχολείο, λυπάμαι αλλά δεν είμαι υποχρεωμένη ούτε σύνδεση στο Internet να έχω, ούτε κάμερα και μικρόφωνο. Προσωπικά έχω, αλλά γνωρίζω άπειρους συναδέλφους, ειδικά αναπληρωτές που κάθε χρονιά πηγαίνουν από τη μια άκρη της Ελλάδας στην άλλη (επιλογή τους, δεν το λέω ως επιχείρημα του… Διαβάστε περισσότερα »

Granita Lemoni
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Εθισμένος στα Lenoji
Advocate

Επίσης σκεφτείτε τους συναδέλφους που είναι 2 εκπαιδευτικοί γονείς με παιδιά μαθητές. Πόσους υπολογιστές θα χρειαστούν αν γίνει υποχρεωτική η σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση; Δυστυχώς δεν έχουν πολλά σπίτια 4 υπολογιστές.

I need my medicine
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Συγγνώμη όντως οι μισοί σου μαθητές δεν έχουν υπολογιστή;Ή έστω κάποιο ταμπλετ ή κινητό γονέα;Γιατί από ότι έχω καταλάβει γίνεται να παρακολουθήσουν το μάθημα και με smartphone.

Observer
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Καλημέρα.

Σε ποια περιοχή είναι το σχολείο με τους μαθητές που δεν έχουν internet στο σπίτι;

Mitsi
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Εθισμένος στα Lenoji
Μέντορας

Θεσσαλονίκη βρισκομαι παιδιά και επειδή πήρα εγώ τηλέφωνο τους γονείς έναν έναν για να ζητήσω μέιλ να ξεκινήσει η διαδικασία μου είπανε οι ίδιοι οι γονείς ότι δεν υπάρχει για όλους πρόσβαση. Τρεις μαθητές μου οι γονείς τους δεν έχουν ίντερνετ στο σπίτι και ούτε σμαρτφον ούτε καν μέιλ δεν είχαν. Από τους υπόλοιπους σχεδόν οι μισοί μου είπανε ότι δεν έχουν σπίτι ούτε υπολογιστή ούτε ταμπλετ. Μια μητέρα ξέρετε τι μου είπε; Τον υπολογιστή τον πήρε ο πρώην μου στο διαζύγιο. Κάποιοι άλλοι μου είπαν ότι έχουν μόνο τα κινητά τους. Το υλικό που στέλνω εγώ δεν είναι διαδραστικό,… Διαβάστε περισσότερα »

Granita Lemoni
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Εθισμένος στα Lenoji
Advocate

Mitsi, κι εγώ τα ίδια ακριβώς ζω. Έκανα μια εβδομάδα να συγκεντρώσω τα mails των γονιών (και δεν κατάφερα από όλους γιατί κάποιοι δεν έχουν). Περιττό να πω ότι στα μέιλ μου απάντησε το 1/4. Για να κάνω εγγραφή στο sch.gr μπήκα ξημερώματα κι έκτοτε αγνοείται η τύχη του. Και για να απαντήσω και σε άλλα σχόλια, όχι ΔΕΝ είναι απαραίτητο όλοι οι εκπαιδευτικοί να έχουν υπολογιστή εξοπλισμένο με κάμερα και μικρόφωνο για τη σύγχρονη εκπαίδευση και επίσης υπάρχουν και οικογένειες με 2 γονείς εκπαιδευτικούς και 2 παιδιά μαθητές. Αυτοί (αν τελικά ισχύσει η υποχρεωτική σύγχρονη εκπαίδευση) πόσους υπολογιστές πρέπει… Διαβάστε περισσότερα »

evi
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Η ύλη που πρέπει να βγει κάθε χρόνο είναι συγκεκριμένη κ όπως μας τονιζε κάποτε γλυκά γλυκά μια σύμβουλος είναι “θεσμική μας υποχρέωση” να τη βγάλουμε. Είναι τόσο συγκεκριμένη που σε ορισμένα αντικείμενα δεν αναφέρονται απλά γενικες οδηγιες αλλά ακόμα κ αριθμοί σελίδων, ραψωδιων, στίχων κτλ κτλ. με ξεκάθαρες εντολές “θα διδαχθούν αυτά, τα τάδε, τα δεινά…” Αυτό που είναι ευέλικτο είναι η μέθοδος. Και χαίρομαι που η δική μου εμπειρία μέχρι τώρα δεν μου έχει δείξει ευλαβικο και γραμμικό κόλλημα στο βιβλίο. Σχετικά με την εξ αποστάσεως, τώρα. Το αν διατυπωνονται παράπονα ή όχι, καμία απολύτως σημασία δεν έχει.… Διαβάστε περισσότερα »

I need my medicine
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Εγώ θέλω να εκφράσω έναν προβληματισμό που έχει σχέση με τις απαιτήσεις κάποιων φοιτητών να μην χαθεί η εξεταστική του Ιουνίου.Είμαι παράλογος που προτιμαω να μην γίνει η εξεταστική τον Ιούνιο και απλά η εξεταστική του Σεπτέμβρη να έχει μεγαλύτερη διάρκεια;Μου φαίνεται μεγάλο ρίσκο να πραγματοποιηθεί εξεταστική τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο από τη στιγμή που αρχές Απριλίου θα βρισκόμαστε σε καραντίνα.Δεν νομίζω πως γίνεται να επιστρέψουμε τόσο γρήγορα στην κανονικότητα.Υπόψιν ότι εμβόλιο δεν θα έχει κυκλοφορήσει στις αρχές του καλοκαιριού και για αποτελεσματική θεραπεία παίζεται ακόμα.

Po the Panda
Μέλος
Εθισμένος στα Lenoji
Up/Down Voter
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Μέντορας

Μην ανησυχείς, μάλλον δεν θα γίνει η εξεταστική τον Ιούνιο ούτως ή άλλως. Έχει ανακοινωθεί ήδη απο τη συνέλευση των Πρυτάνεων οτι θα δοθεί παράταση όσο χρειαστεί για να κάνουμε εργαστήρια και κλινικές, οπότε καλό Ιούλιο μας βλέπω, μη σου πω κατευθείαν Σεπτέμβρη για εμάς που έχουμε πολλά μαθήματα. Δεν είναι καν σίγουρο οτι θα λήξει η καραντίνα στις 27 Απρίλη, που είναι η πρώτη μέρα μετά τις διακοπές του Πάσχα. Σε κάθε περίπτωση συμφωνώ μαζί σου, είναι ρίσκο.

curious chameleon
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Εξαιρετικό κείμενο

Granita Lemoni
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Εθισμένος στα Lenoji
Advocate

Διαφωνώ σε αρκετά σημεία με το κείμενο και τα σχόλια. Ναι, πολλοί εκπαιδευτικοί είναι τεχνολογικά αναλφάβητοι (κακώς) ή θέλουν να τεμπελιάσουν. Αλλά, υπάρχει ένα μεγάλο ΑΛΛΑ. Τόσο εγώ όσο και πολλοί συνάδελφοι ξεκινήσαμε επικοινωνία με τους μαθητές μας και τους στείλαμε ασκήσεις/quizes/ενημερωτικά για τον covid πριν ακόμη βγει η εγκύκλιος της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Προσωπικά αντιμετώπισα αρκετά προβλήματα. Δυσκολεύτηκα πολύ να βρω τα e-mails των μαθητών (προσωπικά ξόδεψα 15 € σε κάρτα για τηλέφωνα και μηνύματα). Μετά αφού συγκέντρωσα τα mails όσων γονιών είχαν (δεν είχαν όλοι) έστειλα κάποια αρχεία για διάβασμα και video και ζήτησα από τους γονείς και… Διαβάστε περισσότερα »