Βία και Σεξουαλική παρενόχληση στην Ελλάδα: Η πρώτη μεγάλη έρευνα

Μιλήσαμε με τη Μάττα Σαμίου, συντονίστρια εκστρατειών στην ActionAid τα τελευταία 12 χρόνια, για την ελληνική προσπάθεια να αναδειχτεί το θέμα και την προσπάθεια για αλλαγή νομοθεσίας.

Μπορείς να μας πεις αρχικά μερικά λόγια για την δράση της ActionAid σχετικά με την βία και παρενόχληση στην εργασία;

Αρχικά να σου πω ότι η προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών και των κοριτσιών είναι στο επίκεντρο της δράσης μας σε όλες τις χώρες που δραστηριοποιούμαστε. Η εκστρατεία κατά της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία είναι διεθνής, για την οποία δουλεύουμε πάνω από σαράντα χώρες στον κόσμο. Στην Ελλάδα ξεκινήσαμε πέρσι το 2019, ονομάζοντας την «Ποτέ και Πουθενά» και δουλεύοντας σε τρεις κατευθύνσεις: 1. Αλλαγή νομοθεσίας 2. Ευαισθητοποίηση και γνωστοποίηση ζητήματος στο ευρύ κοινό 3. Εταιρική ευθύνη. Αυτοί είναι οι τρεις εθνικοί μας στόχοι. Ένα ακόμα μικρό κομμάτι της εκστρατείας που σχετίζεται πιο έμμεσα με τους στόχους της είναι το gender budgeting, αυτό που λέμε στα Ελληνικά διάσταση φύλου στους δημόσιους προϋπολογισμούς γιατί πολλά προγράμματα κοινωνικής προστασίας δεν σχεδιάζονται και δεν υλοποιούνται καθώς δεν βλέπουμε με “έμφυλα γυαλιά” τις ανάγκες των πολιτών, γυναικών και ανδρών. Αυτό θέλει πολλή ανάλυση, είμαι στη διάθεσή σου για μια άλλη συζήτηση 

Τι έχουμε καταφέρει μέχρι τώρα: Την Παρασκευή 21 Ιουνίου 2019, ψηφίστηκε η πρώτη διεθνής σύμβαση κατά της βίας και παρενόχλησης στην εργασία κατά τη συνάντηση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) του ΟΗΕ, στη Γενεύη. Η υπογραφή της σύμβασης ήταν μια μεγάλη νίκη μετά από πολλά χρόνια πιέσεων και κινητοποιήσεων οργανώσεων σε ολόκληρο τον κόσμο και την Ελλάδα. Η ActionAid διεθνώς κινητοποίησε 30.000 πολίτες που υπέγραψαν την έκκλησή μας και μας βοήθησε να ασκήσουμε πίεση στους εκπροσώπους της χώρας στη ΔΟΕ για να υπερψηφίσουν τη σύμβαση. Τώρα ασκούμε πίεση στην ελληνική κυβέρνηση να την επικυρώσει, πιστεύουμε ότι ιστορικά είναι μεγάλη ευκαιρία να είμαστε η πρώτη Ευρωπαϊκή χώρα που θα το κάνει και ελπίζω ότι θα είναι θετικό το αίτημα.

Ποια είναι η εμπειρία σας από την προσπάθεια που έχετε κάνει στην Ελλάδα; Τι στοιχεία βρήκατε, και τι στοιχεία ελπίζετε να βρείτε στο μέλλον;

Στοιχεία αν εννοείς στατιστικά, ελάχιστα και πολύ παλιά. Υπάρχει μια παλιά έρευνα του ΚΕΘΙ που κάνει λόγο για 6 στις 10 γυναίκες που έχουν παρενοχληθεί σεξουαλικά στη δουλειά και χρησιμοποιούμε αυτή. Τους επόμενους μήνες εμείς θα πραγματοποιήσουμε ποσοτική και ποιοτική έρευνα για την αποτύπωση του φαινομένου στην Ελλάδα, έχοντας ως περίπτωση μελέτης τον επισιτιστικό και τουριστικό κλάδο, (μπαρ, εστιατόρια, καφέ και ξενοδοχεία).

Τι σημαίνει ποσοτική και ποιοτική έρευνα, πρακτικά;

Σημαίνει ότι θα έχουμε και νούμερα, στατιστικά αλλά και περισσότερα στοιχεία πίσω από τα νούμερα, δηλαδή περιγραφή του τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή, ποιο είναι το πρόβλημα, ποιες είναι οι υπηρεσίες για τα θύματα, τι πρέπει να κάνει η κυβέρνηση και οι εργοδότες αλλά θα παρουσιάζονται και προσωπικές μαρτυρίες ανθρώπων.

Ο λόγος που επιλέξαμε αυτές τις επιχειρήσεις είναι γιατί απασχολούν τους περισσότερους εργαζόμενους στην Ελλάδα, πολύ συχνά σε αδήλωτη ή/και άτυπη εργασία ενώ δυστυχώς για πολλές γυναίκες εργαζόμενες στον τομέα της διασκέδασης, η σεξουαλική παρενόχληση θεωρείται ότι είναι «κομμάτι της δουλειάς». Και πολύ συχνά το εισόδημα καθορίζεται από τα tips, οπότε η έκφραση «το δίκιο το έχει πάντα ο πελάτης» αντικαθιστά τον νόμο.

Το σχέδιο είναι να προσεγγίσετε εργαζόμενες δηλαδή; Να κάνετε επιτόπια έρευνα;

Ναι, ακριβώς. Θα κάνουμε έρευνα και απόσταση με ερωτηματολόγια, σε συνεργασία με σωματεία και άλλους φορείς αλλά και με επιτόπια focus groups εργαζομένων όπου θα έχουμε εξασφαλίσει ότι υπάρχει ένα ασφαλές πλαίσιο για να μιλήσουν όσες το επιθυμούν. Σκεφτόμαστε για Χαλκιδική, Κρήτη και κάποιο νησί του Αιγαίου καθώς και Αθήνα.

Θα υπάρχει τρόπος να σας προσεγγίσουν οι γυναίκες που θέλουν να σας μιλήσουν, εφόσον γίνει γνωστή η προσπάθεια σας; Είμαι σίγουρη ότι είναι πολλές που θέλουν να μοιραστούν τις εμπειρίες τους, αλλά δεν ξέρουν πού να απευθυνθούν.

Θέλουμε κι εμείς να τις ακούσουμε και ήδη έχουμε συγκεντρώσει κάποιες μαρτυρίες – τρεις από αυτές έχουμε στο βίντεο που δημοσιεύεται παρακάτω.

Πώς προτείνεις εσύ ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε γνωστό ότι θέλουμε τις ιστορίες τους; Προς το παρόν δεν το κάνουμε οργανωμένα, είτε λαμβάνουμε κάποιο μήνυμα από το κοινό, είτε από τους υποστηρικτές της ActionAid, είτε προέρχονται από τη συμβουλευτική υπηρεσία που έχουμε στο Επίκεντρο, το κέντρο στήριξης της ActionAid στον Κολωνό.

Η δημοσίευση αυτής της συνέντευξης είναι ένας τρόπος 🙂 Φαντάζομαι ότι πρέπει να δώσεις κι άλλες συνεντεύξεις, σε άλλα μέσα. Μια διαφημιστική καμπάνια χρειάζεται.

Προς το παρόν κάνουμε καμπάνια ότι «έιιιι παιδιά ακούστε, συμβαίνει και αυτό που είναι σύνηθες και φριχτό και δεν το έχετε πάρει καν χαμπάρι». Εννοείται ότι πρέπει να γίνει και αυτό που λες αλλά πραγματικά υπάρχει τεράστια αντίσταση στο να δεχτούν ότι αυτό που λες είναι αλήθεια. Σκέψου ότι το βίντεο μας ξεκινάει με disclaimer ότι είναι αληθινές ιστορίες, το γράφει και πάνω πάνω στην περιγραφή και πάλι υπάρχουν σχόλια ότι λέμε ψέματα.

Από την εμπειρία μου στον κόσμο του ίντερνετ, τα σχόλια δεν είναι η πραγματικότητα.

Γελάω – ναι, δίκιο έχεις. Απλώς είναι εκεί και δεν φεύγουν and they set the tone για όσους τα βλέπουν.

Αλλά φυσικά πιστεύω ότι υπάρχει μεγάλη αντίσταση. Μολαταύτα, δεν έχετε άλλη λύση από το να το πείτε παντού, μέχρι να ακουστεί παντού

Φυσικά, ναι. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε.

Η ελληνική νομοθεσία τι έχει προβλέψει σχετικά; Και τι ελπίζετε να κάνει για να αναγνωριστεί το θέμα;

Η νομοθεσία είναι ελλιπής και όπως σου έγραψα παραπάνω, πιστεύουμε ότι η επικύρωση της Σύμβασης θα είναι ένα σημαντικό βήμα. Η Σύμβαση περιέχει πολλούς ορισμούς που είναι απαραίτητοι και αυτή τη στιγμή δεν ορίζονται σαφώς από τη σχετική νομοθεσία. Ποιος είναι ο εργαζόμενος, για παράδειγμα. Είναι αυτός που εργάζεται με σταθερή σύμβαση αλλά είναι και: αυτή που αναζητάει δουλειά και το περιστατικό συμβαίνει στη συνέντευξη, είναι οι εθελοντές, interns, όσες εργάζονται σε άτυπη ή αδήλωτη εργασία. Και αντίστοιχα ο χώρος εργασίας: δεν είναι μόνο οι 4 τοίχοι ενός γραφείου. Είναι το εταιρικό πάρτι, το ταξίδι, ένα ραντεβού με συνεργάτη εκτός, το χωράφι, ο δρόμος κτλ.

Το κείμενο της σύμβασης είναι σχετικά μικρό αν θέλεις εσύ ή οι αναγνώστες να το διαβάσουν.

Πώς θα μπορούσαμε να συμμετέχουμε στην προσπάθεια;

Να παρακολουθείτε τις σελίδες της ActionAid και να συμμετέχετε στις δράσεις μας. Για παράδειγμα, την Κυριακή 8 Μαρτίου θα συμμετέχουμε κι εμείς στην παγκόσμια απεργία και την πορεία που θα γίνει στην Αθήνα και μπορείτε να έρθετε μαζί μας στην πλατεία Κλαυθμώνος στις 12:00.

Να μοιραστείτε αν έχετε κάποια ιστορία είτε προφορικά είτε γραπτά / επικοινωνία προσωπικά σε μένα matta.samiou@actionaid.org. Ακόμα περισσότερο αν εργάζεστε σε κάποια επιχείρηση τουρισμού ή επισιτισμού ώστε να μας βοηθήσετε με την έρευνα.

Σας εύχομαι να έχετε επιτυχία στην προσπάθεια σας, και να έχουμε στοιχεία, κάτι που λείπει πάρα πολύ στην Ελλάδα

Ευχαριστούμε πάρα πολύ Λένα. Για όλα! Είναι πολύ, πολύ σημαντική η σελίδα σας και όπως είπες κι εσύ, τα σχόλια είναι ένα κομμάτι μόνο.

Έτσι ελπίζω 🙂

Πριν κλείσουμε, κάτι σημαντικό.

Αν κάποια που διαβάσει τη συνέντευξη θέλει να μιλήσει για κάποιο θέμα της, υπάρχει η γραμμή SOS 15900 που δίνει τη δυνατότητα στις γυναίκες θύµατα βίας ή σε τρίτα πρόσωπα να επικοινωνήσουν άµεσα µε φορέα αντιµετώπισης της έµφυλης βίας. Ταυτόχρονα υπάρχει δυνατότητα ηλεκτρονικής επικοινωνίας των γυναικών µέσω της διεύθυνσης email: sos15900@isotita.gr. Είναι δωρεάν και ασφαλής και λειτουργεί συμβουλευτικά.

Και φυσικά αν δεν έχετε δει το βίντεο μας που κάναμε με πολύ κόπο και αγάπη, please do so

Πολύ σημαντικά όλα! Όταν υπάρξει εξέλιξη για το θέμα, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε.

Φυσικά – η έρευνα θα βγει Οκτώβριο 2020. Στο μεταξύ, θα σου στείλω ό,τι νεότερο.

Τέλεια. Καλή συνέχεια λοιπόν, και θα τα ξαναπούμε!

Επίσης Λένα! Καλή σου μέρα.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News

in ,

Αξιολογήστε το άρθρο

23 points
Upvote Downvote

2
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
2 Θέματα σχολίων
0 Απαντήσεις θεμάτων
1 Ακόλουθοι
 
Με τις περισσότερες αντιδράσεις
Δημοφιλέστερο θέμα σχολίου
1 Συντάκτες σχολίων
Πρόσφατοι συντάκτες σχολίων
  Εγγραφείτε  
νεότερα παλαιότερα δημοφιλέστερα
Ειδοποίηση για
Μέλος
Up/Down Voter
Εθισμένος στα Lenoji
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Ήρωας

Πριν από περίπου δέκα χρόνια, άκουσα από Έλληνα άντρα, τριάντα χρόνων, μεγαλωμένο στην Αθήνα, μορφωμένο, πολυταξιδεμένο (είχε δηλαδή όλο το πακέτο του μοντέρνου άντρα) την εξής ατάκα: “Για την γυναίκα είναι καλό να της την πέφτει ο προϊστάμενος της, η γυναίκα αισθάνεται καλά με αυτό.”. Και δεν έκανε πλάκα, το εννοούσε, το πίστευε!

Μέλος
Up/Down Voter
Εθισμένος στα Lenoji
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Ήρωας

Πιστεύω ότι ένα σημαντικό κοινωνικό βήμα είναι να αρχίσουμε εμείς οι γυναίκες να μιλάμε για την σεξουαλική παρενόχληση που δεχόμαστε στους κοντινούς μας άντρες: στον πατέρα μας, στον αδερφό μας, στον σύζυγο μας, στον γιό μας. Έτσι, την επόμενη φορά που ένας άντρας θα είναι με μια αντροπαρέα και κάποιος θα πει: “Η τάδε λέει ότι την παρενόχλησαν σεξουαλικά, σίγουρα λέει ψέματα.” , θα το σκεφτεί περισσότερο πριν συμφωνήσει γιατί θα έχει ακούσει από την κόρη του ότι και η ίδια έχει δεχτεί σεξουαλική παρενόχληση.