Βαθμοθηρία: επιθυμία των παιδιών ή ανάγκη των γονιών;

Ο Μ. είναι 15 ετών. Άριστος μαθητής, σημαιοφόρος, παίρνει διαρκώς βραβεία σε μαθητικούς διαγωνισμούς. Η μητέρα του λέει και ξαναλέει «όταν πας στο Χάρβαρντ θα κάνεις αυτό και εκείνο και θα πετύχεις το τρίτο». Δεν αναφέρεται καν σε ποια σχολή θα πάει ο νεαρός, αρκεί ο πάπυρος που θα κρεμαστεί στο σαλόνι να έχει υπογραφές του Χάρβαρντ. Όταν της επισημαίνουν ότι το παιδί είναι μοναχικό, απαντά πως «ο Μ. είναι παιδί θαύμα και τον ζηλεύουν, γιαυτό δεν μπορεί να κάνει φιλίες».

Ξεχνά βέβαια να πει πως ο Μ. διαβάζει διαρκώς γιατί φοβάται τις αντιδράσεις της: στην υποψία κακού βαθμού, η μητέρα κλαίει και απειλεί ότι «θα πεθάνει με αυτά που της κάνουν». Όχι, δεν είναι πρωταγωνίστρια σε ασπρόμαυρη ταινία του 1950. Την τελευταία φορά που το παιδί δεν κέρδισε σε μαθητικό διαγωνισμό, το έκλεισε στην αποθήκη, μέχρι να συμμορφωθεί.

Η παραπάνω -πέρα ως πέρα αληθινή- ιστορία είναι ένα τραβηγμένο παράδειγμα των υπερβολών που κάνουν οι γονείς αναφορικά με τους βαθμούς των παιδιών τους. Πολύ συχνά, μαθητές μου στεναχωριούνται αν πήραν 18 αντί για 19 και φοβούνται πως θα το πούνε στους γονείς τους. Άλλοτε, γονείς ζητούν ιδιαίτερα μαθήματα γιατί «ο Κωστάκης έχει κάνει κοιλιά σε αυτό το τρίμηνο» και όταν πάω για το πρώτο μάθημα, το παιδί τα ξέρει ήδη φαρσί και ψάχνω να βρω την κοιλιά. Σε οποιοδήποτε facebook group καθηγητών συζητούν για παιδιά που κάνουν καλοκαιρινά μαθήματα ώστε να μην έχουν κενά για την επόμενη τάξη (που μπορεί να είναι η β΄γυμνασίου).

Αλήθεια, το ξέρατε ότι ήδη έχουν ξεκινήσει τα θερινά τμήματα προετοιμασίας Πανελληνίων; Ναι, είναι τέλος Ιουνίου και ακόμα δεν έχουν πάρει τους βαθμούς της προηγούμενης χρονιάς, αλλά ήδη ξεκίνησαν να διαβάζουν ξανά, χωρίς ενδιάμεση ευκαιρία για ξεκούραση.

Ζούμε στην εποχή που πολλά παιδιά μαθαίνουν δύο γλώσσες από το δημοτικό, κυνηγούν τους μαθητικούς διαγωνισμούς, παρακολουθούν summer camps ρομποτικής και ταυτοχρόνως παίζουν μουσικά όργανα/συμμετέχουν σε θεατρική ομάδα/ καλλιτεχνικό εργαστήρι ζωγραφικής. Σε αυτό το σημείο να πω ότι τα παιδιά που γνωρίζω και κάνουν όλα τα προαναφερθέντα, δεν είναι 1 ή 2 χαρισματικά παιδιά, ούτε μαθητές ιδιωτικών σχολείων. Είναι αρκετοί σε αριθμό και όλοι φοιτούν σε δημόσια σχολεία. Ευτυχώς, κάποια από αυτά όντως θέλουν να ασχολούνται με τόσες δραστηριότητες και ταυτόχρονα να αριστεύουν στα μαθήματα. Δυστυχώς,δεν είναι λίγα τα παιδιά που τα κάνουν αυτά, ύστερα από αυστηρή καθοδήγηση των γονιών τους.

Τι κερδίζουν από αυτή τη συμπεριφορά οι γονείς; Νιώθουν ότι κάνουν κάτι καλά. Είναι άτομα που ολοκληρώνονται μέσα από τις επιτυχίες των παιδιών, τα οποία συχνά αντιμετωπίζουν ως προέκταση του εαυτού τους. Μέσα από τις επιτυχίες του Κωστάκη, ο γονιός βλέπει να εκπληρώνονται τα δικά του χαμένα όνειρα ή σβήνει το βάρος δικών του αποτυχιών. Για άλλη μια φορά η ιστορία της μάνας που έγινε θυσία για να έχουν τα παιδιά της τα πάντα, δίνει το παρόν. Άλλες φορές, θεωρούν ότι είναι προαπαιτούμενο του ρόλου τους να εξασφαλίσουν με κάθε κόστος μια «καλή» μόρφωση στα παιδιά και να πιέζουν για αυτήν (και οι δικοί μας οι γονείς ήταν αυστηροί, τι πάθαμε;). Τι κρίμα όμως που κανείς δεν ρωτάει αυτά τα παιδιά αν θέλουν αυτές τις θυσίες ή αν όντως έχουν αυτά τα όνειρα!

Η βαθμοθηρία όμως, δεν μπορεί να κρατήσει για πάντα. Τις περισσότερες φορές, τα παιδιά καταρρέουν από το βάρος της πίεσης και κάπου στις αρχές του λυκείου παρατάνε τις περισσότερες εξωσχολικές δραστηριότητες. Απολύτως λογική αντίδραση, αφού δεν γίνεται ένας άνθρωπος να ενδιαφέρεται ισόποσα για χορό, μαθηματικούς διαγωνισμούς και κινέζικα. Εξίσου συχνά, πολλά «παιδιά – θαύματα» βλέπουν εμφανή πτώση βαθμών στο λύκειο που τα μαθήματα είναι δυσκολότερα και οι απαιτήσεις ουσιαστικότερες. Χωρίς να υποστηρίζω ότι οι βαθμοί είναι αλάθητοι δείκτες των γνώσεων ή των ταλέντων ενός παιδιού, δεν γίνεται να μην παρατηρήσω πως πολλοί μαθητές του 20 ξαφνικά στο Λύκειο έχουν εμφανώς μικρότερες επιδόσεις. Φυσικά, σε αυτό ευθύνεται και το ελληνικό σχολείο, που συχνότατα μοιράζει αφειδώς βαθμούς στους καλούς μαθητές. Έτσι, σε μια τάξη γυμνασίου μπορεί να υπάρχουν δέκα μαθητές με βαθμό πάνω από 18,5, κάτι που δημιουργεί μη ρεαλιστικές προσδοκίες για το μέλλον.

Η βαθμολογική πτώση ή η αποτυχία στις Πανελλήνιες δεν είναι τα μόνα αποτελέσματα της βαθμοθηρίας. Τα παιδιά που ασχολούνται με τόσες παράλληλες δραστηριότητες, δύσκολα παθιάζονται με κάτι από όλα αυτά. Συχνά δε, μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν τις ξένες γλώσσες, τις τέχνες και τα αθλήματα ως άλλο ένα μάθημα που πρέπει να τα πάνε καλά και όχι ως εργαλεία για να βελτιωθούν ως άνθρωποι. Έτσι, πάλαι ποτέ πολυπράγμονες μαθητές γίνονται βαριεστημένοι φοιτητές και ενήλικες που δεν διαβάζουν ούτε μενού στο εστιατόριο γιατί έχουν μπουχτίσει από την πίεση. Οκ, δεν μπορώ να γενικεύω αλλά όλοι ξέρουμε τέτοιες περιπτώσεις, έτσι δεν είναι;

Τι μπορώ να κάνω αν είμαι παιδί και με πιέζουν για βαθμούς; Να μιλήσεις. Πες τους ξανά και ξανά ότι δεν σε βοηθά αυτή η συμπεριφορά. Αν κάποια εξωσχολική δραστηριότητα δεν σε ενδιαφέρει πια, σταμάτα την. Αν θες να ξεκινήσεις κάτι άλλο, πες το. Αν το άγχος σε καταβάλει, πες το. Οι περισσότεροι γονείς θέλουν το καλό των παιδιών τους και όντως πιστεύουν πως πρέπει να πιέζουν. Αν κανείς δε τους το εξηγήσει, πως θα καταλάβουν ότι σκέφτονται λάθος;

Τι μπορώ να κάνω αν είμαι γονιός; Αποστασιοποιήσου από το θέμα των βαθμών και σκέψου. Γιατί είναι σημαντικοί για σένα οι μεγάλοι βαθμοί; Τι θα συμβεί αν πάρει κάτι λιγότερο από το αναμενόμενο; Οι εξωσχολικές δραστηριότητες των παιδιών επιλέχθηκαν από τα ίδια; Πότε είναι η τελευταία φορά που ρώτησες πως περνούν στο σχολείο και όντως άκουσες την απάντηση; Ο αριστούχος γιος σου, έχει αποκτήσει δεξιότητες για την ζωή ή απλά παπαγαλίζει πράγματα που δεν μπορεί να εφαρμόσει στην καθημερινότητα του; Η κόρη που μαζεύει πτυχία στις γλώσσες όντως έχει έφεση ή το κάνει γιατί έχει ταυτίσει την αποδοχή σας με τους βαθμούς; Οι βαθμοί δεν είναι γραμματόσημα για να τα κάνουμε συλλογή και οι απειλές για ενδεχόμενη αποτυχία δεν μείωσαν ποτέ το άγχος κανενός μαθητή. Ούτε τον έκαναν να μάθει γρηγορότερα την άλγεβρα. Άλλωστε, αν θες τα παιδιά σου να είναι εργατικά και στοχοπροσηλωμένα, μπορείς να το ζητήσεις μέσα από το παράδειγμα σου. Τα παιδιά βλέπουν.

Τι μπορώ να κάνω αν είμαι δάσκαλος; Το ελληνικό σχολείο είναι βαθιά βαθμοθηρικό. Τα παιδιά διδάσκονται μεγάλο αριθμό μαθημάτων και παίρνουν βαθμούς ακόμα και στα μαθήματα καλλιτεχνικών ή γυμναστικής. Ξέρω ότι η αλλαγή στο εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να είναι εκ βάθρων και ο δάσκαλος δεν μπορεί να παλεύει μόνος του σαν άλλος δον Κιχώτης. Μπορούμε όμως, να ξεφύγουμε από τον ρόλο της αυθεντίας και όσοι έχουμε την τύχη να διδάσκουμε μαθήματα που επιτρέπουν την συζήτηση, να την επιδιώκουμε. Επίσης, όταν μιλάμε με τους γονείς αντί να αναφέρουμε ξερούς βαθμούς διαγωνισμάτων, μπορούμε να αναφερόμαστε στις δεξιότητες που απέκτησαν οι μαθητές, την αλλαγή στον χαρακτήρα, την βελτίωση της κοινωνικοποίησης. Άραγε, τα παρατηρούμε αυτά; Μπορούμε να περάσουμε το μήνυμα σε γονείς και μαθητές ότι δεν εκτιμάμε τα παπαγαλάκια αλλά τα παιδιά που αναρωτιούνται, αμφισβητούν, διαβάζουν κάτι ωραίο και θέλουν να το μοιραστούν. Φυσικά, θα βάλουμε διαγωνίσματα και θα εξετάσουμε μάθημα, αλλά γιατί να φερόμαστε σε παιδιά δημοτικού ή γυμνασίου σαν να είναι ήδη υποψήφιοι Πανελληνίων; Άλλωστε, ολα τα παιδια ούτε θέλουν ούτε μπορούν να γίνουν άριστοι μαθητές και χρέος μας είναι να τα βοηθήσουμε να φτάσουν στην κορυφή των δυνατοτήτων και των ταλέντων τους.

Όλοι μας πρέπει να καταλάβουμε ότι οι βαθμοί είναι υποκειμενικοί και συχνά δεν αντανακλούν τις γνώσεις των παιδιών. Επίσης, πρέπει να καταλάβουμε ότι ο φόβος της τιμωρίας μπορεί να αυξήσει τους βαθμούς αλλά αυτό είναι μια πρόσκαιρη λύση. Το φοβισμένο παιδί σπάνια αποκτά εσωτερικά κίνητρα και μαθαίνει να καταλαβαίνει την αξία του μόνο μέσα από την αποδοχή των άλλων. Αν το παιδί καταλάβει την αξία της μόρφωσης, από μόνο του θα χαίρεται ή θα λυπάται για τους βαθμούς και μόνο του θα ζητήσει βοήθεια. Έτσι, θα δημιουργηθεί ένας ενήλικας που μπορεί να θέτει προσωπικούς στόχους και πλάνα δράσης για να τους υλοποιήσει.

in

Αξιολογήστε το άρθρο

81 points
Upvote Downvote

Total votes: 93

Upvotes: 87

Upvotes percentage: 93.548387%

Downvotes: 6

Downvotes percentage: 6.451613%

15
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
9 Θέματα σχολίων
6 Απαντήσεις θεμάτων
0 Ακόλουθοι
 
Με τις περισσότερες αντιδράσεις
Δημοφιλέστερο θέμα σχολίου
13 Συντάκτες σχολίων
OpheliaMitsiΕύα ΕυσταθιάδουAllesGoedLouk Ritia Πρόσφατοι συντάκτες σχολίων
  Εγγραφείτε  
νεότερα παλαιότερα δημοφιλέστερα
Ειδοποίηση για
Μάνα Κουράγιο
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Να πούμε λίγο και για το δημοτικό, που στέλνει εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων τους μαθητές στο γυμνάσιο με στρογγυλά δεκάρια; Κάθε χρόνο στο πρώτο τετράμηνο (τρίμηνο παλιότερα) έχουμε θρήνο με τους γονείς της α γυμνασίου που δεν έχουν μεγαλύτερα παιδιά, να είναι κάπως υποψιασμένοι. Ανταλλάσσονται λόγια, δημιουργούνται προκαταλήψεις «έχετε βάλει το παιδί μου στο μάτι» και άλλα τέτοια ωραία. Κάθε χρόνο τα πράγματα σκληραίνουν. Και σίγουρα ζημιωμένα από τέτοια επεισόδια βγαίνουν κυρίως τα παιδιά. Υπήρξε πιτσιρίκος, φέτος, που πήρε 14 στο διαγώνισμα, δεν καθόταν με τίποτα να του εξηγήσω τα λάθη του και στο τέλος μου είπε τσατισμένος «καλά κυρία, αύριο… Διαβάστε περισσότερα »

Vasilis
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Μόνο μία φορά είχα πιάσει καθηγήτρια στην Α’ Γυμνασίου μαζί με τη μητέρα μου να τη ρωτήσω στα ίσα για ποιο λόγο δε μου έβαλε 20 ενώ το άξιζα και είχα και δίκιο. Σημειωτέον ότι την πιάσαμε τη μέρα των βαθμών μετά από δική μου επιθυμία. Έπιασα, λοιπόν, την καθηγήτρια της ιστορίας και τη ρώτησα γιατί μου έβαλε 18, αφού είχα γράψει άριστα στο διαγώνισμα και της είχα πει και έξι φορές μάθημα στη διάρκεια του τριμήνου. Το μόνο που απάντησε ήταν υπεκφυγές. Δεν ήξερε τι να πει και έλεγε γενικολογίες. Πήγα και την έπιασα, γιατί με έφαγε το γαμώτο.… Διαβάστε περισσότερα »

Αμαρέττο πορτοκάλι
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Το έχω ακούσει κι εγώ από μαθητή που, επειδή πήγαινε φροντιστήριο, θεωρούσε ότι τα ήξερε όλα και απαιτούσε υψηλή βαθμολογία, αλλάα στην τάξη δεν συμμετείχε, δεν έγραφε ασκήσεις, δεν έγραφε καλά στα τεστ κλπ.
Ήρθε όντως ο πατέρας του με το ίδιο στυλ και τόνιζε ότι δεν μπορεί ο γιος του να παίρνει 15 με τόσα λεφτά που πληρώνει στο φροντιστήριο! Ποιος φταίει μετά;;; Ο ανήλικος;;;

Mitsi
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Ενθουσιώδης

Η αλήθεια είναι ότι στο δημοτικό ,σωστό λάθος δεν ξέρω, δυσκολευόμαστε πολύ να βάλουμε κακούς βαθμούς. Θες γιατί η κλίμακα είναι μικρή,αλλιώς δείχνεις τις διαβαθμίσεις όταν το άριστα είναι το είκοσι και αλλιώς όταν είναι το δέκα,θες γιατί είναι ακόμα τόσο μικρά και θέλουμε να τους δώσουμε ώθηση και όχι στεναχώρια; Φυσικά και δε λέω να φεύγουν όλοι με δεκάρια,δεν είναι σωστό και αυτό αυτό που θα προτιμούσα εγώ είναι να μη βάζουμε καν βαθμούς στο δημοτικό. Βαζει τα παιδιά στη λογική του βαθμού και της σύγκρισης και δε μου αρέσει καθόλου. Η γνώση δεν θα πρεπε να συνδέεται με… Διαβάστε περισσότερα »

papia
Μέλος
Εθισμένος στα Lenoji
Up/Down Voter
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Αυτό που έβλεπα αρκετά απο συμμαθητές και απο το οικογενειακό μου περιβάλλον, είναι οτι αρκετοί γονείς δεν διάβασαν ποτέ, αλλά είχαν την απαίτηση να διαβάζουν τα παιδιά τους. Αποτέλεσμα ούτε το ίδιο το παιδί να έχει διδαχθεί έναν αποδοτικό τρόπο μελέτης και να έχει κάποιον πάνω απ το κεφάλι του να τον πιέζει, θεωρώντας οτι είναι μια εύκολη διαδικασία.

Σπιτόγατα
Μέλος
Συμμετέχων

Σαν τους δικούς μου γονείς ένα πράγμα, βασικά κυρίως η μητέρα μου και όχι σε τέτοιο βαθμό. Σε όλο το γυμνάσιο-λύκειο αυτό το άγχος με τα διαγωνίσματα και τους βαθμούς, σε σημείο που έκρυβα διαγωνίσματα για να μη φωνάξει. Άγχος μέχρι και για τους βαθμούς του φροντιστηρίου στα αγγλικά. Τώρα που σπουδάζω και έχω βγάλει πολύ άγχος στις εξεταστικές το έχουν καταλάβει και το έχουν σταματήσει, βέβαια αυτή η αγωνία για να τα πάω καλά σε εξετάσεις έχει ριζωθεί (πως να μη ριζωθεί άλλωστε). Αλλά πραγματικά πολύ πιεστικό και άσχημο όταν είσαι 13 και 14 χρονών

Μέλος
Up/Down Voter
Εθισμένος στα Lenoji
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Ενθουσιώδης

Επίσης, μια τραγική ειρωνεία αυτής της κατάστασης είναι ότι μπορεί το παιδί να θέλει να είναι καλός μαθητής και φοιτητής, αλλά να μην το κάνει από αντίδραση στην πίεση των γονιών: μιλάω για τον εαυτό μου.

PRKL!
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Η πίεση δεν σταματά στο Λύκειο. Μεταλλάσσεται και συνεχίζει μια ζωή, σε άλλους τομείς. Το βιώνω καθημερινά, 27 χρονών γαιδάρα, να βαριέμαι να διαβάσω, να μάθω, να τελειώσω το μεταπτυχιακό μου, γιατί δεν έχω συνέλθει από τα απανωτά burnouts όλης της σχολικής και φοιτητικής μου ζωής. Προσοχή στα παιδιά! Μέτρο και κατανόηση σε όλα! Δώστε τους χρόνο για παιχνίδι και ξεκούραση.

Ophelia
Μέλος
Εθισμένος στα Lenoji
Up/Down Voter
Δημιουργός Κειμένων
Χρόνια συμμετοχής
Ειδικός

Ως πρώην εργαζόμενη σε φροντιστήριο μέσης εκπαίδευσης, έχουν δει τόσα πολλά τα μάτια μου που θα μπορούσα να γράψω βιβλίο! Παιδιά με ολοφάνερη υπερκινητικότητα και ΔΕΠΥ να πιέζονται αφόρητα να διαβάζουν με τις ώρες «γιατί αν δεν πάρεις βαθμούς δε θα γίνεις τίποτα στη ζωή σου». Παιδιά να κλαίνε και να οδύρονται γιατί πήραν 19 και όχι 20, αφού άκουσαν από τους γονείς τους ότι «για ένα παιδί σαν εσένα το 19 είναι αποτυχία». Παιδιά να ονειρεύονταν επί χρόνια να μπουν στο Φυσικό ή στο Μαθηματικό και τελευταία στιγμή να αναγκάζονται να ενδώσουν γιατί δεν αντέχουν άλλη πλύση εγκεφάλου από… Διαβάστε περισσότερα »

Vasilis
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι απαίσιο. Καμία κριτική ικανότητα δεν προάγεται παρά μόνο η παπαγαλία και η βαθμοθηρία. Στο Γυμνάσιο θα έλεγα ότι η κατάσταση παλεύεται. Στο Λύκειο είναι πέρα ως πέρα αισχρή και εκεί είναι και η ένστασή μου σχετικά με τις ουσιαστικές απαιτήσεις στα μαθήματα όπως αναφέρει το άρθρο. Ξεκίνησα το Λύκειο το 2007 και το ολοκλήρωσα το 2010. Υπήρχαν ακόμα πάρα πολλοί καθηγητές παλαιάς κοπής και, πέραν ελαχίστων μετρημένων στα δάχτυλα του ενός χεριού, οι περισσότεροι ήταν απαίσιοι και υπήρχαν και περιπτώσεις παντελώς ανίδεων πάνω στο αντικείμενο που δίδασκαν και άντε μετά να συννενοηθείς για το τι… Διαβάστε περισσότερα »

no-no
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Συμφωνώ γενικά με το άρθρο, οι γονείς βλέπουν τις επιδόσεις των παιδιών τους σαν δικό τους κατόρθωμα. Μεγάλη πίεση από το σχολείο, από το σπίτι, από παντού. Μια ένσταση όμως,΄λέει κάπου
«Τα παιδιά διδάσκονται μεγάλο αριθμό μαθημάτων και παίρνουν βαθμούς ακόμα και στα μαθήματα καλλιτεχνικών ή γυμναστικής.»
Ναι, γιατί να μην παίρνουν και σε αυτά τα μαθήματα βαθμούς, αφού παίρνουν σε όλα τα άλλα; Γιατί να υποβαθμίζεται μονίμως η αξία της ισορροπίας του σώματος και του πνεύματος, η καλή υγεία, η σωματική και πνευματική, η διέξοδος που έχουν τα παιδιά να εκφραστούν;

Louk Ritia
Μέλος
Εθισμένος στα Lenoji
Up/Down Voter
Χρόνια συμμετοχής
Επιβεβαιωμένος Χρήστης
Ενθουσιώδης

Από τη μία η ματαιοδοξία των γονιών να ικανοποιηθούν τα δικά τους απωθημένα κι από την άλλη το φαίνεσθαι, τι θα πει ο κόσμος, οι γιαγιάδες, οι παππούδες, η σύγκριση με συνομίληκα ξαδέρφια ή παιδιά φίλων, οι υπόλοιποι συμμαθητές και οι γονείς τους. Είναι ένα θέμα που το σκέφτομαι τελευταία, χωρίς να έχω πραγματικό λόγο να το κάνω γιατί η μικρή μου είναι μωρό ακόμα, αλλά αναρωτιέμαι τι γονιός θα είμαι στο θέμα των βαθμών; Τι προσδοκίες θα έχω; Αν θα έχω. Πόσο θα πιέσω; Να πιέσω ή όχι; Πώς να ενθαρρύνω; Θέλω να μπορώ να μιλάω με άλλους γονείς… Διαβάστε περισσότερα »