Τα ζώδια και οι πραγματικοί αστερισμοί του ζωδιακού

Όταν η ανθρωπότητα ψάχνει κρυμμένο νόημα στους ουρανούς

Όπως υποσχέθηκα, κάνουμε ένα μικρό διάλειμμα από τα αστρονομικά νέα και τα κάπως πιο τεχνικά θέματα, για ν’ αγγίξουμε μία ερώτηση που, ενώ απασχολεί πολύ κόσμο, συχνά κάνει τους αστρονόμους ν’ ανατριχιάζουν: «Τα ζώδια/οι πλανήτες, επηρεάζουν τη ζωή μας;» Φυσικά είναι μεγάλο το θέμα για να το εξαντλήσουμε εδώ, αλλά μπορούμε να εξερευνήσουμε κάποιες θεμελιώδεις πτυχές του.  

Κατ’ αρχάς, τι είναι τα ζώδια; Σύμφωνα με την αστρολογία, τα ζώδια είναι οι 13 αστερισμοί που τέμνονται από μια νοητή γραμμή στον ουρανό που λέγεται εκλειπτική, και αποτελούν το λεγόμενο ζωδιακό κύκλο. Οι αστερισμοί γενικότερα είναι τυχαία σχήματα στον ουρανό που στη δυτική αστρονομία αποτελούνται από άστρα, και που αρχαίοι πολιτισμοί ταύτισαν με φιγούρες από την καθημερινή τους ζωή, την παράδοση ή τη θρησκεία τους. Οι αστέρες που αποτελούν έναν αστερισμό, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν βρίσκονται κοντά ο ένας στον άλλο στις τρεις διαστάσεις, απλά προβάλλονται κοντά στο επίπεδο του ουρανού. Συνήθως οι αστρολόγοι μιλούν μόνο για 12 αστερισμούς του ζωδιακού αντί για 13, πιθανότατα γιατί ένας κύκλος έχει 360 μοίρες, κι άρα διαιρείται ακριβώς με το 12.  Ο αστερισμός που συνήθως δεν αναφέρεται, παρόλο που είχε καταγραφεί ήδη από τον καιρό του Πτολεμαίου, είναι ο Οφιούχος, ανάμεσα στον Σκορπιό και στον Τοξότη. Εδώ όμως η πιο ξεκάθαρη υπεραπλούστευση είναι ότι οι δυτικοί αστρολόγοι διαιρούν σε ίσα κομμάτια τον ουρανό, δίνοντας 30 μοίρες σε κάθε αστερισμό, ενώ οι αστερισμοί στην πραγματικότητα έχουν διαφορετικές εκτάσεις. 

Η εκλειπτική είναι η πορεία που ακολουθεί φαινομενικά ο Ήλιος στον ουρανό κατά τη διάρκεια ενός έτους (και ανάλογα, το «ζώδιό μας» στην αστρολογία είναι ο αστερισμός στον οποίο προβαλλόταν ο Ήλιος στον ουρανό τη μέρα που γεννηθήκαμε). Φυσικά, στην πραγματικότητα είναι η Γη εκείνη που περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο, αλλά με τα πόδια κολλημένα στο έδαφος, και με το μυαλό μόνο δυο μέτρα πιο ψηλά, ο άνθρωπος είδε τον Ήλιο να αλλάζει θέση σε σχέση με τα πιο μακρινά, και φαινομενικά ακίνητα άστρα. Επειδή η εκλειπτική είναι στην ουσία το επίπεδο της τροχιάς της Γης, κι επειδή όλοι οι πλανήτες του Ηλιακού συστήματος περιστρέφονται λίγο πολύ στο ίδιο επίπεδο, τους βρίσκουμε κι εκείνους στον ουρανό μας να προβάλλονται πάντα περίπου επάνω στη γραμμή της εκλειπτικής, δηλαδή σε κάποιο από τα ζώδια. Έτσι μάλλον πήρε το όνομά του στα ελληνικά ο αστέρας Αντάρης, ο κατακόκκινος υπεργίγαντας στον αστερισμό του Σκορπιού, για να μην τον μπερδεύουμε με τον επίσης κόκκινο Άρη, που κάνει τις βόλτες του στην εκλειπτική.

Οι αστερισμοί του ζωδιακού ανατέλλουν και δύουν σε διαφορετικές ώρες κατά τη διάρκεια του έτους, και κατατάσσονται στους «αμφιφανείς» αστερισμούς, δηλαδή στους αστερισμούς που δεν φαίνονται στον ουρανό μας όλο το χρόνο. Αυτό σε διαφορετικούς πολιτισμούς τους έχει συνδέσει με συστήματα μέτρησης χρόνου, ακόμα από τις εποχές που δεν υπήρχαν ρολόγια κι επίσημα ημερολόγια. Έτσι, η εμφάνιση ενός ζωδίου στον ουρανό μπορεί να σήμαινε την αρχή της εποχής του θερισμού, ενός άλλου τη μεταφορά των κοπαδιών σε άλλα βοσκοτόπια, και ούτω καθεξής. Ακόμα και το ίδιο το όνομα, «ζώδια», «μικρά ζώα», θυμίζει αυτή τη σχέση με τη φύση. Άλλωστε, αν δείτε το σχήμα των αστερισμών, δε θυμίζει ακριβώς αυτό που υποτίθεται ότι αναπαριστούν: η ονομασία τους είχε περισσότερο να κάνει με το νόημα που τους έδιναν οι άνθρωποι βλέποντας τη δική τους καθημερινότητα να καθρεφτίζεται στους ουρανούς.  

Κάτι άλλο πολύ ενδιαφέρον είναι ότι, ενώ τ’άστρα δεν αλλάζουν τις θέσεις τους στον ουρανό κατά τη διάρκεια μιας ανθρώπινης ζωής, την αλλάζουν σε διάρκεια χιλιάδων χρόνων, λόγω ενός φαινομένου που ονομάζεται «μετάπτωση των ισημεριών», και οφείλεται στην αργή, περιοδική κίνηση του άξονα της Γης (όπως η κίνηση του άξονα μιας σβούρας λίγο πριν σταματήσει να γυρίζει). Έτσι, οι αστερισμοί όπως τους περιέγραψαν οι Βαβυλώνιοι, ή ο Πτολεμαίος, έχουν αλλάξει λίγο θέση σε σχέση με τις εποχές, και κάποιος που τότε θα είχε γεννηθεί, φερ’ ειπείν, κάτω από τον αστερισμό του Ζυγού με το τότε σύστημα, τώρα θα είχε γεννηθεί όταν μεσουρανούσε η Παρθένος. Αυτό, σε συνδυασμό με τη λάθος έκταση των αστερισμών, συχνά οδηγεί τους αστρολόγους σε ξεκάθαρα λανθασμένες περιγραφές σε σχέση με το τι θα βλέπαμε απλά κοιτώντας έξω μια ξάστερη βραδιά (ας πούμε, μπορεί να λένε ότι τώρα ο Άρης είναι στον Υδροχόο, ενώ είναι ανάμεσα στον Τοξότη και στον Αιγόκερω).

Μια άλλη πτυχή της αστρολογίας θέλει τις θέσεις των πλανητών να επηρεάζουν την προσωπικότητά μας, τη διάθεσή μας ή τις συνθήκες της ζωής μας. Αυτό είναι κάτι που μπορούμε εύκολα να εξετάσουμε ποσοτικά ακόμη κι εδώ, μιας και η μόνη δυνατή επιρροή των πλανητών επάνω μας είναι η βαρυτική, κι έτσι η μόνη εξίσωση που θα χρειαστεί είναι η γνωστή του Νεύτωνα που εκφράζει τη δύναμη της βαρύτητας. Σύμφωνα με αυτήν λοιπόν, η βαρυτική έλξη ανάμεσα σε δύο σώματα είναι ανάλογη με το γινόμενο των δύο εμπλεκόμενων μαζών δια την μεταξύ τους απόσταση στο τετράγωνο. Στην προκειμένη περίπτωση η μία από αυτές τις μάζες είναι η δική μας, κι ευτυχώς δε χρειάζεται να αποκαλύψουμε γιατί απλά θα συγκρίνουμε δύο υπολογισμούς μεταξύ τους, κι η άλλη είναι η μάζα του πλανήτη, ή οποιουδήποτε άλλου σώματος του οποίου θέλουμε να υπολογίσουμε την επιρροή.

Ας δοκιμάσουμε λοιπόν τον υπολογισμό για πιο κοντινό σε μας πλανήτη, την Αφροδίτη, που έχει μάζα 4 -ακολουθούμενο από 24 μηδενικά- κιλά, και είναι σε απόσταση περίπου 41.6 εκατομμυρίων χιλιομέτρων, κι ας συγκρίνουμε τη δύναμη που μας ασκεί, με αυτή που μας ασκεί ας πούμε ένα μικρό αυτοκίνητο, μάζας 1000 κιλών, που βρίσκεται σε απόσταση ενός μέτρου. Η μάζα της Αφροδίτης είναι 10 -ακολουθούμενο από 21 μηδενικά- φορές μεγαλύτερη από αυτή του αυτοκινήτου, αλλά η απόσταση είναι 41.6 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη, που στο τετράγωνο σχεδόν εξισορροπεί τη διαφορά στη μάζα. Δηλαδή, η βαρυτική επιρροή ενός αυτοκινήτου που περνά από δίπλα μας είναι σχεδόν ίση με αυτή της Αφροδίτης.

Πολύ ενδιαφέρουσα είναι η επιρροή της Σελήνης, που είναι πολύ κοντά μας (384.000 χιλιόμετρα), και έχει αρκετά μεγάλη μάζα (βγάλτε δυο μηδενικά απ’τη μάζα της Αφροδίτης). Πράγματι, η κίνηση της Σελήνης γύρω από τη Γη προκαλεί τις παλίρροιες στη θάλασσα, αφού έλκει μεγάλες μάζες νερού στη μία ή στην άλλη κατεύθυνση ανάλογα με τη θέση της. Παρόλα αυτά, ακόμα κι αυτή η αισθητή περιοδική κίνηση δε φαίνεται με κάποιο μετρήσιμο τρόπο να επηρεάζει τη διάθεση ή, ακόμα λιγότερο, τη συνολική μοίρα ενός ποσοστού των ανθρώπων.

Η αστρολογία λοιπόν, είναι εντελώς άχρηστη; Ως μέθοδος πρόβλεψης της προσωπικότητας ενός ανθρώπου, ή του μέλλοντός του, ναι, εντελώς. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η αστρολογία γεννήθηκε από την ανάγκη του ανθρώπου να δώσει νόημα και τάξη σε κάτι μακρινό και μυστηριώδες, όταν το πείραμα δεν ήταν κάτι προσβάσιμο, πρακτικά ή πολιτισμικά.

Δεν υπάρχει πολιτισμός που να μην είδε την αντανάκλαση της δικής του κοσμοθεωρίας στον ουράνιο θόλο: Οι Μάγιας και οι Αιγύπτιοι λάτρευαν τον Ήλιο ως Θεό, αφού έδινε ζωή στα πάντα. Οι Βαβυλώνιοι, από τους οποίους κληρονομήσαμε πολλούς από τους αστερισμούς της δυτικής αστρονομίας, είδαν στον αειφανή αστερισμό της Μεγάλης Άρκτου το κάρο που στην εποχή τους περνούσε να πάρει τους νεκρούς. Στο Αλτιπλάνο των Άνδεων οι Ίνκας, και στις ερήμους της Αυστραλίας οι Αβορίγινες, έφτιαχναν αστερισμούς με τα σκοτεινά κομμάτια τ’ ουρανού, που τους έδειχναν το δρόμο σε αχανείς, επίπεδες εκτάσεις.

Τα παραδείγματα είναι ατελείωτα, κι όλα τους έχουν μια βαθιά, πνευματική κι ανθρώπινη αξία, που μας ενώνει πέρα από πολιτισμικά ή χρονικά πλαίσια. Αυτό όμως που μας εξύψωσε σαν είδος, που τελικά μας έβγαλε από το σκοτάδι και το φόβο, δεν ήταν οι δοξασίες ή τα τυχαία σχήματα στον ουρανό, αλλά η επιστημονική μέθοδος. Ήταν η στιγμή που ο Γαλιλαίος ύψωσε το τηλεσκόπιό του προς τ’ άστρα κι άρχισε να μετράει, ανοίγοντας το δρόμο για κάτι μεγαλύτερο ίσως ακόμα κι από εμάς τους ίδιους: μια νέα εποχή, στην οποία η κριτική σκέψη και το πείραμα έγινε η βάση της ανθρώπινης γνώσης. Μια εποχή που μας επέτρεψε την εξερεύνηση του πραγματικού νοήματος στους ουρανούς.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News

in

Αξιολογήστε το άρθρο

79 points
Upvote Downvote

23
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
6 Θέματα σχολίων
17 Απαντήσεις θεμάτων
0 Ακόλουθοι
 
Με τις περισσότερες αντιδράσεις
Δημοφιλέστερο θέμα σχολίου
10 Συντάκτες σχολίων
HeliotropiumΕύα ΝτορμούσηBombapure cultno_roots Πρόσφατοι συντάκτες σχολίων
  Εγγραφείτε  
νεότερα παλαιότερα δημοφιλέστερα
Ειδοποίηση για
takousamekiafto
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Συμμετέχων

Ok, ναι, μπράβο, αλλά αλήθεια: τι άλλο κάνει αυτό το άρθρο εκτός από το να προσφέρει επιχειρήματα σε όσους δεν πιστεύουν στην αστρολογία; Αν αυτός ήταν ο στόχος, εντάξει, αλλά άνθρωπος που πιστεύει απλά θα προσπεράσει. Δεν πολεμάς το θυμικό με τη λογική και την επιστήμη. Άλλωστε, η επιστήμη δεν είναι κάτι σταθερό και απαρασάλευτο: ο Νεύτωνας σίγουρα δεν θα συμφωνούσε φοβερά με την κβαντική φυσική. Η δε αστρολογία δεν μιλάει ούτε για βαρύτητα, ούτε για μηχανική επίδραση, ουτε για αιτιότητα, αλλά για συγχρονικότητα. Αλλά αυτά θέλουν διάβασμα που δεν θέλετε να κάνετε – και καλά κάνετε! Αλλά πώς να… Διαβάστε περισσότερα »

Λένα Φουτσιτζή
Editor
Συντονιστής Κοινότητας
Επιβεβαιωμένος Χρήστης
Δημιουργός Περιεχομένου
Χρόνια συμμετοχής
Up/Down Voter
Θρύλος

Τι παραπάνω προσφέρει από το να προσφέρει επιχειρήματα σε όσους δεν πιστεύουν στην αστρολογία;

Γιατί θα έπρεπε να προσφέρει κάτι παραπάνω;

Και με τη θρησκεία τα βάζουμε, ακριβώς επειδή έχουμε συμβιβαστεί με το χάος που μας περιβάλλει.

Οι μηχανικές εξηγήσεις είναι πάντα απαραίτητες. Εσένα μπορεί να μην σε ενοχλεί αν δεν ξέρεις, απαραίτητες πάντως είναι.

no_roots
Μέλος
Up/Down Voter
Εθισμένος στα Lenoji
Δημιουργός Κειμένων
Χρόνια συμμετοχής
Θρύλος

Σωστά Εύα, αυτοί άρχισαν πρώτοι 😉

pure cult
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Εθισμένος στα Lenoji
Συμμετέχων

Μα ίσα ίσα, η γράφουσα τονίζει εκτενώς το ρόλο που έπαιξε η αστρολογία κοινωνικά και πολιτισμικά ανά τους αιώνες! Την απέρριψε με επιχειρήματα επιστημονικά, αλλά όχι κοινωνικά! Προσωπικά τι προόβλημα έχουμε με όποιον πιστεύει στην αστρολογία? Κανένα απολύτως! Πρόβλημα έχουμε με αυτούς που την κάνουν επάγγελμα κια πλουτίζουν μέσω αυτής, εκμεταλλευόμενοι την αφέλεια του κόσμου. Προσωπικά, το θεωρώ ανήθικο.

Βλαξ Μάμπα
Επισκέπτης
Συμμετέχων

Πολύ ωραίο ποστ που εξηγεί επιστημονικά κάτι που θα έπρεπε να θεωρούμε αυτονόητο! Θα ήθελα να προσθέσω ένα ενδιαφέρον βίντεο, στα ελληνικά, πάνω στο θέμα (καθώς έψαχνα το λινκ, να σου δύο ads για αστρολογικές προβλέψεις και μια Κατίνα που διαβάζει τα ταρώ) https://youtu.be/u486pTI4kV4 .

Αλλά ρε παιδιά με αφορμή αυτό θελω να εκφράσω μια απορία. Όταν ένα σάιτ οπως η Lifo προσπαθεί τόσο αφοσιωμένα να προωθήσει την θρησκευτική ελευθερία (αθεΐα σύμφωνα με κάποιες γλώσσες στο FB) και συνοπτικά να μην πιστεύουμε στα είδωλα, τι ρόλο εξυπηρετεί ακριβώς η λίστα Starfax (ενημερωμένη καθημερινώς);

Μαριάννα Θ.
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Up/Down Voter
Εθισμένος στα Lenoji
Advocate

¨τι ρόλο εξυπηρετεί ακριβώς η λίστα Starfax (ενημερωμένη καθημερινώς);¨
Παραπάνω κλικς.

Heliotropium
Μέλος
Up/Down Voter
Εθισμένος στα Lenoji
Χρόνια συμμετοχής
Συνεργάτης

Αν και έχουν περάσει ημέρες απο την αναρτήση αυτη, θελω να ρωτησω, εχετε διαβασει αστρολογία ποτε? Και εσείς και όσοι λένε πως κάτι δεν ιφύσταται κτλ. Έχετε διαβάσεί γι’αυτο?

Άσχετα με την προσωπικη μου άποψη και εμπειρία επι του θεματος αυτου, η ερώτηση “Έχεις ασχοληθεί/διαβάσει, πριν απορρίψεις?” πρεπει να τεθεί σε όλα τα θέματα.
Ετσι στον αέρα ολοι μας μπορούμε να αμφισβητήσουμε την ύπαρξη πολλών πραγμάτων.
Όποιος δεν γνωρίζει, καλύτερα να μην μιλάει.

Bomba
Μέλος
Εθισμένος στα Lenoji
Up/Down Voter
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Ενθουσιώδης

Έχω διαβάσει πολλές αστρολογικές προβλέψεις για τον εαυτό μου και όλες έχουν αποτύχει παταγωδώς να πέσουν μέσα. Μέχρι και αναδρομικά διάβαζα προβλέψεις για χρονικές περιόδους που είχαν περάσει, ώστε να δω αν πέτυχαν τίποτα. Εχω διαβάσει τις περιγραφές που αναλογούν στο ζώδιό μου, στον ωροσκόπο μου και σε κάποιους πλανήτες μου και όχι απλώς είναι άστοχες, πολλές που θεωρούνται και βασικές, είναι εκ διαμέτρου αντίθετες με εμένα. Σε βιβλία αστρολογίας που δανείστηκα απο φίλους οταν ακόμα ήμουν στο ντεμί του αν πιστεύω ή όχι, σε έντυπα μεγάλων αστρολόγων κλπ. Τι περισσότερο να διαβάσω; Αυτά μου αρκούν για να καταλάβω οτι… Διαβάστε περισσότερα »

Heliotropium
Μέλος
Up/Down Voter
Εθισμένος στα Lenoji
Χρόνια συμμετοχής
Συνεργάτης

Οι προβλέψεις που διαβαζουμε στα περιοδικα και στην τηλεόραση είναι περισσότερο για τον Ωροσκοπο μας. Αφου έχεις ασχοληθεί λίγο, θα ξέρεις οτι μονο απ τον Ήλιο σε κάποιο ζώδιο δεν βγαίνει πρόβλεψη, ουτε αναλυση προσωπικότητας. Υπάρχουν πλανητες, σημεια, οίκοι και οι γωνίες μεταξυ των. Οποτε πρόβλεψη απ΄το περιοδικό ή την τηλεόραση δεν γίνεται. Δεν είμαι ειδική φυσικά, απο χόμπυ ασχολούμαι που και που με την αστολογία. Κι εγω άν κοιτάξω αυτα τα πράγματα απο απόσταση θα πω μα τι βλακείες ειναι αυτες! Προπερσι ξεκίνησα να κάνω μονη μου προβλέψεις σε άλλους, να δω, αν βγαίνει κατι. Να σου πω το… Διαβάστε περισσότερα »

Heliotropium
Μέλος
Up/Down Voter
Εθισμένος στα Lenoji
Χρόνια συμμετοχής
Συνεργάτης

Καταλαβαίνω τι λές Ευα, υπο άλλες συνθήκες θα αμφισβητούσα κι εγω το ποσο βάσιμη είναι. Η αυθυποβολη με το 7 ειναι αλλο πραγμα. Δεν ειναι το ίδιο με το να δω στον Δημήτρη οτι φέτος θα τσακωθείς για τα περιουσιακά σου, θα έχεις δικαστικές διαμάχες,ενω δεν έχει τεθεί τετοιο θέμα στην οικογένειά του. Ουτε στη Μαρια που δεν ήταν έγκυος, οτι θα μείνεις έγκυος και θα έχεις προβλήματα υγείας, οτι θα πάς στον γιατρό και θα σου κάνει λανθασμένη διάγνωση και πήγαινε αλλού κτλ κτλ. Ούτε θα χάσεις πολλά χρήματα στον τζόγο. Δεν είναι ενα 7 στο δρόμο δηλαδή που… Διαβάστε περισσότερα »

Heliotropium
Μέλος
Up/Down Voter
Εθισμένος στα Lenoji
Χρόνια συμμετοχής
Συνεργάτης

Αν διαβάσω εγω κατι και νομισω οτι συμβαινει στη δικη μου ζωη, αυτο ίσως να ειναι αυθυποβολη. Αν διαβάσω κατι για σένα και μου πεις συνέβη, δεν ειναι αυθυποβολη. Συνέβη. Αποδείχθηκε.

Η αστολογια δεν ειναι δογμα ομως, ουτε την εξετάζω χωρις αμφισβητηση. Άρα δεν βλέπω τη συνδεση με τη θρησκεία.
Τον ερωτα ισα ισα τον βλέπω σαν ενα κατασκεύασμα ιδεων και συναισθημάτων. Ένα παραδειγμα αυθυποβολής ειναι και ο έρωτας.

Δεν εξηγούνται όλα επιστημονικά ομως. Κατα τα άλλα είναι ενας ενδιαφέρον τρόπος να εξηγήσουμε τα πραγματα γύρω μας.

Έχουμε διαφορετική άποψη Ευα και δεν πειραζει.

pure cult
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Εθισμένος στα Lenoji
Συμμετέχων

Μπράβο Εύα, πολύ ωραίο post! Μακάρι να αρχίσουν να γίνονται ευρέως γνωστές τέτοιες info γιατί μια σεβαστή πλειοψηφία ανθρώπων ζει στην εποχή των Σουμέριων και των Βαβυλώνιων..
Εξαιρετική διάλεξη πάνω στο θέμα και αυτή https://youtu.be/ijhnaswd55I.

Origami Lover
Επισκέπτης
Συμμετέχων

Τα ζώδια/οι πλανήτες, επηρεάζουν τη ζωή μας; ΟΧΙ.

Next?

Bomba
Μέλος
Εθισμένος στα Lenoji
Up/Down Voter
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Ενθουσιώδης

Θυμάμαι κάποια χρονική στιγμή που είχαν προσπαθήσει οι αστρολόγοι να εναρμονιστούν με τα αστρονομικά δεδομένα και να βάλουν στη φάση το 13ο ζώδιο, αλλά δεν ευοδώθηκε… Μαλλον γιατί όσοι ηταν βαθειά πεπεισμένοι (και έσκαγαν και τα χρήματα) άρχισαν να βλέπουν με σκεπτικισμό και αμφιβολία σε στυλ “με δούλευες δηλαδή τοσο καιρό;”