Love Letter#17: Μαρί Κιουρί & Πιερ Κιουρί: τα τρυφερά γράμματα των επιστημόνων

…και πως αυτά λίγο έλειψε να στερήσουν από μια γυναίκα διάνοια, ένα Νόμπελ!

«[…]Υποσχεθήκαμε ο ένας στον άλλον- έτσι δεν είναι;-ότι θα είμαστε τουλάχιστον φοβεροί φίλοι. Μην αλλάξεις γνώμη! Διότι ξέρω δεν υπάρχουν δεσμευτικές υποσχέσεις, αυτά τα πράγματα δεν παραγγέλνονται κατ΄επιθυμία. Θα ήταν κάτι όμορφο, αυτό ακριβώς που ούτε που τολμάω να πιστέψω, το να περάσουμε τις ζωές μας μαζί, υπνωτισμένοι από τα όνειρα μας: το πατριωτικό σου όνειρο, το ανθρωπιστικό μας όνειρο, και το επιστημονικό μας όνειρο.

Από όλα αυτά τα όνειρα, το τελευταίο πιστεύω πως είναι το πιο ρεαλιστικό. Εννοώ πως δεν έχουμε τη δύναμη να αλλάξουμε την παγκόσμια τάξη, αλλά και να την είχαμε δε θα ξέραμε τι να κάνουμε… Κι αν αναλαμβάναμε δράση, δεν έχει σημασία προς κάποια κατεύθυνση, δε θα είμασταν ποτέ σίγουροι ότι δεν κάνουμε περισσότερο κακό από ότι καλό, καθυστερώντας μια αναπόφευκτη εξέλιξη. Από την επιστημονική πλευρά αντιθέτως, μπορούμε να ελπίζουμε πως κάτι μπορούμε να κάνουμε˙ το έδαφος σε αυτά είναι πιο στέρεο, και όποια ανακάλυψη πιθανόν κάνουμε, όσο μικρή, θα προτεθεί στη συλλογική γνώση.

Καταλαβαίνεις πως μπορεί να λειτουργήσει: έχουμε συμφωνήσει πως θα είμαστε φοβεροί φίλοι, αλλά αν φύγεις για ένα χρόνο από τη Γαλλία θα γίνουμε δυο πλατωνικοί φίλοι, δύο πλάσματα που δε θα ξαναϊδωθούν. Δε θα ήταν καλύτερο για σένα να μείνεις μαζί μου; Ξέρω πως σε θυμώνει αυτή η ερώτηση, και δε θέλεις να το συζητάς αυτό, κι εγώ νιώθω τελείως ανάξιος σου από κάθε άποψη […]

Pierre Curie

10 Αυγούστου 1894

Η Μαρία Σαλώμη Σκουοντόφσκα λοιπόν, γνώρισε τον Πιέρ Κιουρί το 1894 μέσω ενός κοινού καθηγητή Φυσικής στη Σορβόννη. Από την  πρώτη στιγμή αναπτύχθηκε μεταξύ τους αμοιβαίος σεβασμός και συμπάθεια. Η μοίρα τους ένωσε και σαν επιστημονικό ζευγάρι, με αποτέλεσμα να ανακαλύψουν ότι το ουράνιο παράγει τη ραδιενέργεια,  όπως εκείνοι την ονόμασαν.

Η Μαρί Κιουρί, με καταγωγή από την Πολωνία, είναι η μόνη γυναίκα επιστήμονας στην ιστορία, με δύο Νόμπελ και μάλιστα σε δυο διαφορετικά αντικείμενα: Φυσική και Χημεία. Επίσης ήταν η πρώτη γυναίκα καθηγήτρια με έδρα στη Σορβόννη.

Στα πλαίσια αυτοκριτικής μου για τα «γράμματα αγάπης» της στήλης, άλλο ένα ποστ εδώ, που αποδεικνύει ότι το να είσαι γυναίκα καλλιτέχνης ας πούμε (εκεί από όπου συνήθως αντλώ τα θέματα μου) μπορεί και να σου συγχωρήσει κάποιες «αττασθαλείες», το να είσαι όμως πολιτικός ή επιστήμονας όχι. Λες και οι επιστήμονες, και μάλιστα οι διάνοιες όπως η Μαρί, είναι κρύες, λογικές υπολογιστικές μηχανές. Ενώ αντιθέτως ξέρουμε ότι το να είσαι μεγάλος επιστήμονας απαιτεί έμπνευση, φαντασία, πάθος, στυλ και προσωπικότητα. Όπως είχε πει και ο Αϊνστάιν (ο οποίος θα παίξει ρόλο στην ιστορία μας σήμερα όπως θα δείτε) «Με τη λογική πας από το Α στο Β, με τη φαντασία πας παντού»! Για να είμαστε δίκαιοι, τα παραπάνω ισχύουν και για τους άνδρες πολιτικούς και επιστήμονες, καθότι οι ανθρώπινες κοινωνίες αρέσκονται γενικά να βάζουν ταμπέλες κι αυτές όχι μόνο για να διαχωρίσουν τα δύο φύλλα. Πάντως αυτό το «Μαντάμ» Κιουρί, με το οποίο πάντα την αποκαλούσαν, εμένα μου φαίνεται έξτρα περιττή ταμπέλα…

Η Μαρί μελετούσε τις εργασίες του Μπεκερέλ με κύριο θέμα τις ακτινοβολίες που εξέπεμπαν τα άλατα του ουρανίου. Το ρομαντικό τους φλερτ απογειώθηκε, όταν ο Πιερ της χάρισε το βιβλίο του «Περί της συμμετρίας στα φυσικά φαινόμενα. Συμμετρία μεταξύ ηλεκτρικού πεδίου και μαγνητικού πεδίου» με ειδική αφιέρωση.

Η Μαρία Σαλώμη Σκουοντόφσκα λοιπόν, γνώρισε τον Πιέρ Κιουρί το 1894 μέσω ενός κοινού καθηγητή Φυσικής με καταγωγή από την Πολωνία, όταν οι δύο τους σπούδαζαν στη Σορβόννη. Είχαν μια μικρή διαφορά ηλικίας κι από την  πρώτη στιγμή αναπτύχθηκε μεταξύ τους αμοιβαίος σεβασμός και συμπάθεια. Η μοίρα λοιπόν τους ένωσε και σαν επιστημονικό ζευγάρι, με αποτέλεσμα να ανακαλύψουν ότι το ουράνιο παράγει τη ραδιενέργεια,  όπως εκείνοι την ονόμασαν. Μόνη της πάντως προτάθηκε για Νόμπελ Χημείας όταν κατάφερε επιτέλους να απομονώσει τα στοιχεία ράδιο και πολώνιο (που πήρε το όνομα του προς τιμήν της πατρίδας της).

Ήδη από το 1891, η Μαρί μελετούσε τις εργασίες του Μπεκερέλ με κύριο θέμα τις ακτινοβολίες που εξέπεμπαν τα άλατα του ουρανίου με αποτέλεσμα, μαζί και με τον Πιερ πια, να προτείνουν την αλλαγή του ονόματος από «ακτίνες ουρανίου» σε «ραδιενέργεια». Το ρομαντικό τους φλερτ απογειώθηκε, όταν ο Πιερ της χάρισε το βιβλίο του «Περί της συμμετρίας στα φυσικά φαινόμενα. Συμμετρία μεταξύ ηλεκτρικού πεδίου και μαγνητικού πεδίου» με ειδική αφιέρωση. Πολύ σύντομα έγινε και η πρόταση γάμου, που για τη Μαρί θα σήμαινε πως πρέπει να μείνει στο Παρίσι και να εγκαταλείψει τη Βαρσοβία και τον πατέρα της κι έτσι αρνήθηκε.(κάπου τότε πρέπει να έγραψε κι ο Πιερ το γράμμα για να την «ψήσει»…)

Από μικρή ξεχώριζε στο σχολείο για τις ικανότητες της, κυρίως στην φυσική και στα μαθηματικά.Τα πέντε αδέρφια της οικογένειας  σπούδασαν όλα. Μάλιστα ο λόγος που η Μαρί, και η μεγαλύτερη αδερφή της νωρίτερα, έφυγαν τελικά από την Πολωνία, ήταν αυτός˙ διότι εκείνα τα χρόνια στην Πολωνία δεν γίνονταν δεκτές οι γυναίκες στο Πανεπιστήμιο

Η Μαρί είχε αδυναμία στον πατέρα της, υποδιευθυντή σε Λύκειο θηλέων της Βαρσοβίας, γιατί είχε χάσει την επίσης καθηγήτρια μητέρα της πολύ νέα. Γενικά η οικογένεια της , δεν είχε μεγάλη οικονομική άνεση. Τα πέντε αδέρφια της οικογένειας όμως, συμπεριλαμβανομένων και των κοριτσιών, σπούδασαν όλα. Μάλιστα ο λόγος που η Μαρί, και η μεγαλύτερη αδερφή της νωρίτερα, έφυγαν τελικά από την Πολωνία, ήταν αυτός˙ διότι εκείνα τα χρόνια στην Πολωνία δεν γίνονταν δεκτές οι γυναίκες στο Πανεπιστήμιο. Για την ακρίβεια, μέχρι και «κρυφό σχολειό» είχαν οι Πολωνοί, από όταν τελούσαν υπό την κατάληψη των Ρώσων. (Στην ουσία κρυφό πανεπιστήμιο, το λεγόμενο «Ιπτάμενο Πανεπιστήμιο»  όπου και είχε φοιτήσει η Μαρί)

Σε ηλικία λοιπόν  24 ετών, μετακόμισε κι εκείνη στο Παρίσι, για να παρακολουθήσει μαθήματα στη σχολή Θετικών Επιστημών του πανεπιστημίου της Σορβόνης. Ηταν εντελώς αφοσιωμένη στις σπουδές της. Διάβαζε συνέχεια, κοιμόταν λίγο, και δεν είχε ιδιαίτερες παρέες. Τελικά αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο της Σορβόνης με τα πτυχία των μαθηματικών, της χημείας και της φυσικής.

Από μικρή ξεχώριζε στο σχολείο για τις ικανότητες της, κυρίως στην φυσική και στα μαθηματικά. Παρ’ όλες τις κακουχίες, η Μαρί συνέχισε τις σπουδές της σε κρατικό γυμνάσιο και αποφοίτησε με επιτυχία. Πριν πάει στο Παρίσι, να συναντήσει την αδερφή της, η φτώχεια της οικογένειας την ανάγκασε να δουλέψει ως γκουβερνάντα και δασκάλα σε πλούσιες οικογένειες (μεγάλο μέρος του μισθού της το έστελνε στην αδελφή της, που σπούδαζε ήδη ιατρική). Στην οικογένεια όπου εργαζόταν, ερωτεύτηκε το νεαρό αφεντικό, αλλά ύστερα από παρέμβαση των γονέων του το ειδύλλιο διαλύθηκε.

Σε ηλικία λοιπόν  24 ετών, μετακόμισε κι εκείνη στο Παρίσι, για να παρακολουθήσει μαθήματα στη σχολή Θετικών Επιστημών του πανεπιστημίου της Σορβόνης. Αρχικά έμενε μαζί με την αδερφή της και το σύζυγο της και κατόπιν βρήκε δικό της διαμέρισμα στο Καρτιέ Λατέν. Όμως οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπιζε ήταν τόσο μεγάλες που έτρωγε μόνο ψωμί με βούτυρο και τσάι, οπότε και αρρώστησε και αναγκάστηκε να επιστρέψει, ύστερα από πιέσεις του γαμπρού της, στο σπίτι της αδελφής της. Αφού δυνάμωσε και σταμάτησε να λιποθυμάει, επέστρεψε στο δικό της διαμέρισμα. (Μετά κι από την οικονομική ενίσχυση για τη συνέχιση των σπουδών της από ένα πολωνικό ίδρυμα.)

Η νεαρή Μαρί ήταν εντελώς αφοσιωμένη στις σπουδές της. Διάβαζε συνέχεια, κοιμόταν λίγο, και δεν είχε ιδιαίτερες παρέες, μόνο κάποιους Πολωνούς, για Γάλλους ούτε λόγος. Τελικά αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο της Σορβόνης με τα πτυχία των μαθηματικών, της χημείας και της φυσικής. Κάπου τότε γνώρισε και τον Πιέρ. Και με τα πολλά, αποδέχθηκε και την πρόταση γάμου. Πολύ μπροστά από την εποχή τους, τα δυο λαμπρά μυαλά παντρεύτηκαν με πολιτικό γάμο στο δημαρχείο των Παρισίων και ο μήνας του μέλιτος ήταν ο γύρος της Γαλλίας με τα δυο καινούργια τους ποδήλατα.

Πολύ μπροστά από την εποχή τους, τα δυο λαμπρά μυαλά παντρεύτηκαν με πολιτικό γάμο στο δημαρχείο των Παρισίων και ο μήνας του μέλιτος ήταν ο γύρος της Γαλλίας με τα δυο καινούργια τους ποδήλατα.

Από τότε η Μαρία Σκουοντόφσκα απέκτησε το επώνυμο Κιουρί, με το οποίο έγινε ευρέως γνωστή. Οι δυο τους απέκτησαν δυο κόρες, την Ειρήνη και την Εύα. Την ανατροφή των δύο παιδιών ανέλαβε ο παππούς, ο πατέρας του Πιέρ, ο οποίος ήταν χήρος. Διότι το ζεύγος ήταν απολύτως αφοσιωμένο στην έρευνα.

Οι δυο τους απέκτησαν δυο κόρες, την Ειρήνη και την Εύα. Την ανατροφή των δύο παιδιών ανέλαβε ο παππούς, ο πατέρας του Πιέρ, ο οποίος ήταν χήρος. Διότι το ζεύγος ήταν απολύτως αφοσιωμένο στην έρευνα.

Το 1903 η Μαρί Κιουρί έλαβε τον τίτλο του διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Σορβόνης με βαθμό Άριστα. Τον ίδιο χρόνο το ζεύγος Κιουρί βραβεύθηκε με το Nόμπελ Φυσικής, το οποίο μοιράστηκαν με τον Ανρί Μπεκερέλ.  Το 1906 η Μαρί έγινε η πρώτη γυναίκα στη Γαλλία που της δόθηκε έδρα πανεπιστημίου, ενώ ήταν επίσης η πρώτη γυναίκα που έδωσε διάλεξη στο πανεπιστήμιο της Σορβόνης. Όμως δυστυχώς την ίδια χρονιά, ο Πιέρ ενώ διέσχιζε αφηρημένος το δρόμο, βρήκε τραγικό θάνατο, παρασυρόμενος από άμαξα. Βασικά η έδρα είχε προταθεί στο σύζυγο της αλλά αφού εκείνος πέθανε τελικά την «κληρονόμησε» η Μαρί. Αυτό το γεγονός άλλαξε τα πάντα στη ζωή της Μαρί.

Τότε ήρθε στο προσκήνιο και ο Πωλ Λανζεβέν. Το 1910,  η Μαρί σύναψε σχέση με τον κατά πέντε χρόνια μικρότερό της, πατέρα τεσσάρων παιδιών, “ξεπαντρεμένο”(που λέει και μια φίλη μου) και πρώην μαθητή του άντρα της. Κάπου εδώ, μια άλλη ερωτική αλληλογραφία, έγινε πρωταγωνιστής στις εξελίξεις, στην κυριολεξία. Η νόμιμη σύζυγος του Λανζεβέν ανακάλυψε τα γράμματα τους και τα έβγαλε στη φόρα. Φαντάζομαι υπήρχαν και τότε σκανδαλοθηρικά περιοδικά τύπου «Ciao», «Espresso» ή δεν ξέρω τι άλλο  (γιατί τέτοιοι είμαστε οι άνθρωποι…). Το γεγονός σκανδάλισε όντως τη Γαλλία που να προσθέσουμε ότι (και) εκείνη την εποχή, μια χαρά έπασχε από ξενοφοβία. Κι εκτός του ότι ο τύπος αποσιώπησε το ότι η Μαρί προτάθηκε και για δεύτερο Νόμπελ, στην ουσία με όλο αυτό το σούσουρο υπονόμευσε την υποψηφιότητα της. Οι φήμες έφτασαν μέχρι τη Σουηδική Ακαδημία, στην οποία φάνηκε μη πρέπον μια «μοιχαλίδα» να παραλάβει Νόμπελ και να χαιρετήσει δια χειραψίας τον Σουηδό Βασιλιά.

Η νόμιμη σύζυγος του Λανζεβέν ανακάλυψε τα γράμματα τους και τα παρέδωσε στον τύπο. Εδώ το γράμμα της Μαρί φάτσα φόρα σε σκανδαλοθηρικά περιοδικό της εποχής με φωτογραφίες της,προφίλ κι ανφάς, σαν κατάδικος!.

Όταν η Μαρί πληροφορήθηκε αυτή την αντίδραση τους έγραψε ένα γράμμα:

«Το βραβείο μού απονεμήθηκε για την ανακάλυψη του ραδίου και του πολωνίου. Θεωρώ ότι δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ της επιστημονικής μου δουλειάς και της προσωπικής μου ζωής. Δεν μπορώ να δεχθώ…ότι η εκτίμηση της αξίας της επιστημονικής μου εργασίας μπορεί να επηρεαστεί από συκοφαντίες για την προσωπική μου ζωή»

Το γεγονός σκανδάλισε τη Γαλλία. Κι εκτός του ότι ο τύπος αποσιώπησε το ότι η Μαρί προτάθηκε και για δεύτερο Νόμπελ, στην ουσία με όλο αυτό το σούσουρο υπονόμευσε την υποψηφιότητα της. Οι φήμες έφτασαν μέχρι τη Σουηδική Ακαδημία, στην οποία φάνηκε μη πρέπον μια «μοιχαλίδα» να παραλάβει Νόμπελ και να χαιρετήσει δια χειραψίας τον Σουηδό Βασιλιά.

Η Μαρί έβλεπε σοβαρά τον Πωλ και στην ουσία στα γράμματα του ζητούσε να χωρίσει για να είναι μαζί. Κάτι που με όλα αυτά ποτέ δεν κατάφεραν. Σε όλη αυτή την περιπέτεια, μέχρι να παραλάβει τελικά το Νόμπελ, θερμός υποστηρικτής της υπήρξε ο φίλος της Αλβέρτος Αϊνστάιν.

Tη θεωρούσε ένα αυθεντικό, ειλικρινές, με λαμπρή εξυπνάδα άτομο και μόλις πληροφορήθηκε τον ανήθικο  πόλεμο που της είχαν ανοίξει, με αντίκτυπο στην επιστημονική της φήμη, έσπευσε να την παρηγορήσει με ένα τρυφερό γράμμα ( τι άλλο;).

Ο φίλος της Αλβέρτος Αϊνστάιν (στην άκρη της φωτογραφίας ο δεύτερος από δεξιά όρθιος), τη θεωρούσε ένα αυθεντικό, ειλικρινές, με λαμπρή εξυπνάδα άτομο και μόλις πληροφορήθηκε τον ανήθικο  πόλεμο που της είχαν ανοίξει, με αντίκτυπο στην επιστημονική της φήμη, έσπευσε να την παρηγορήσει με ένα τρυφερό γράμμα.

“Αξιότιμη  Κα Κιουρί,

Μη με παρεξηγείτε που σας γράφω χωρίς να έχω να πω κάτι ιδιαίτερα συνετό. Αλλά είμαι τόσο εξαγριωμένος από τον ποταπό τρόπο με τον οποίο τα κοινά ασχολούνται μαζί σας που οπωσδήποτε έπρεπε να εκτονωθώ. Παρόλα αυτά, είμαι πεπεισμένος πως σταθερά μισείτε τη μάζα είτε αυτή δουλικά σας εγκωμιάζει, είτε επιχειρεί να χορτάσει τον πόθο της για δημιουργία εντυπώσεων. Ωθούμαι από όλα αυτά να σας μιλήσω για το πόσο θαυμάζω τη διάνοια σας, τα κίνητρα σας και την ειλικρίνεια σας, κι ότι θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που σας γνώρισα προσωπικά στις Βρυξέλλες. Ο καθένας που δεν συγκαταλέγεται σε αυτά τα «ερπετά» είναι σίγουρα ευτυχισμένος, που τώρα και πάντα έχει δίπλα του προσωπικότητες σαν κι εσάς και τον Λανζεβέν, ανθρώπους με τους οποίους είναι προνόμιο να συναναστρέφεται. Αν η μάζα συνεχίσει να ασχολείται μαζί σας, τότε απλά μη διαβάζετε αυτές τις ανοησίες αλλά καλύτερα αφήστε τες ανάμεσα στα «ερπετά» από τα οποία προέρχονται.

Με τους φιλικούς μου χαιρετισμούς σε εσάς , τον Λανζεβέν και τον Περέν

Ειλικρινά δικός σας

Αλμπερτ Αϊνστάιν”

Προκειμένου να εξιλεωθεί για όλα αυτά, η «μοιχαλίδα Πολωνίδα»(ύποπτη και για Εβραία) κατά τους Γάλλους, προσπάθησε με όλο της το είναι να προσφέρει στον Α παγκόσμιο Πόλεμο, όπου εφοδίασε πολλά πολεμικά νοσοκομεία με συσκευές ακτίνων Χ, έτσι ώστε να εντοπίζονται τα θραύσματα και οι σφαίρες που ήταν καρφωμένες στα σώματα των στρατιωτών. Λέγεται ότι αυτό το έκανε με τα χρήματα που είχε συγκεντρώσει από τα δύο βραβεία Νομπέλ.

Η Μαρί έβλεπε σοβαρά τον Πωλ και στην ουσία στα γράμματα του ζητούσε να χωρίσει για να είναι μαζί. Κάτι που με όλα αυτά ποτέ δεν κατάφεραν. (στη φωτογραφία ο Πωλ σε προχψρημένη ηλικία)

Το 1921 επισκέφθηκε τις Η.Π.Α. και προσκλήθηκε σε επίσημο δείπνο από τον πρόεδρο των Η.Π.Α. Ουόρεν Χάρντινγκ, αναγορεύτηκε δε σε επίτιμη διδάκτωρ σχεδόν σε όλα τα πανεπιστήμια των Η.Π.Α., ενώ έγινε και επίτιμη δημότης της Νέας Υόρκης. Τον Φεβρουάριο του 1922 εκλέχθηκε από την Ιατρική Ακαδημία των Παρισίων «ελεύθερος εταίρος» της. Μερικούς μήνες αργότερα εκλέχθηκε από το συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών μέλος της διεθνούς επιτροπής πνευματικής συνεργασίας. Το 1929 ξαναεπισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο, προσκεκλημένη του νέου προέδρου των Η.Π.Α. Χέρμπερτ Χούβερ.

Προκειμένου να εξιλεωθεί για όλα αυτά, η «μοιχαλίδα Πολωνίδα»(ύποπτη και για Εβραία) κατά τους Γάλλους, προσπάθησε με όλο της το είναι να προσφέρει στον Α παγκόσμιο Πόλεμο, όπου εφοδίασε πολλά πολεμικά νοσοκομεία με συσκευές ακτίνων Χ, έτσι ώστε να εντοπίζονται τα θραύσματα και οι σφαίρες που ήταν καρφωμένες στα σώματα των στρατιωτών

Από το 1933 όμως η υγεία της είχε κλονιστεί σημαντικά λόγω της έκθεσής της στην ραδιενέργεια. Δυστυχώς παρ’ όλο που βρισκόταν σε συνεχή έκθεση για δεκαετίες στην ακτινοβολία, ποτέ της δεν συνειδητοποίησε τις συνέπειες που θα είχε αυτό στην υγεία της. Φανταστείτε ότι, όσο έκανε τις έρευνες της, μετέφερε δοκιμαστικούς σωλήνες που περιείχαν ισότοπα στην τσέπη της! Και τους αποθήκευε στο συρτάρι του γραφείου της, παρατηρώντας αμέριμνη τις ουσίες που εκλυόταν από αυτούς! Επιπλέον με τις δράσεις της ως ακτινολόγος, που προαναφέραμε, κατά τον πόλεμο ήταν εκτεθειμένη σε ακτίνες Χ χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό, αμέτρητες ώρες.

Η υγεία της είχε κλονιστεί σημαντικά λόγω της έκθεσής της στην ραδιενέργεια. Δυστυχώς παρ’ όλο που βρισκόταν σε συνεχή έκθεση για δεκαετίες στην ακτινοβολία, ποτέ της δεν συνειδητοποίησε τις συνέπειες που θα είχε αυτό στην υγεία της. Το 1934 πέθανε σε σανατόριο στο Παρίσι, από απλαστική αναιμία.

Πριν πεθάνει, πρόλαβε να επισκεφτεί την Πολωνία, για τελευταία φορά, στις αρχές του 1934. Λίγους μήνες αργότερα, πέθανε σε σανατόριο στο Παρίσι, από απλαστική αναιμία. Προφανώς παρενέργεια όσων προείπαμε. Ενταφιάστηκε δίπλα στον άντρα της αλλά, το 1995, τα οστά της (μαζί με του Πιερ) μεταφέρθηκαν στο Πάνθεον των Παρισίων. Έτσι, εκτός από τα Νόμπελ, είχε και την πρωτιά να είναι η μόνη γυναίκα στο μαυσωλείο όπου βρίσκονται θαμμένοι οι «μεγάλοι άνδρες» της Γαλλίας. Μάλιστα ο τάφος της έχει ειδικά διαμορφωθεί εσωτερικά, με μόλυβδο, γιατί λέγεται πως η ακτινοβολία που εκπέμπει θα διαρκέσει 1500 χρόνια, οπότε ήταν ένα αναγκαίο μέτρο για την προστασία των επισκεπτών.

*Στο Παρίσι υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον μουσείο για τη μεγάλη γυναίκα κι επιστήμονα. Εκεί, όποιος θέλει να συμβουλευτεί το αρχειακό υλικό, επίσης κάνει υπεύθυνη δήλωση ότι εις γνώσιν του εκτίθεται σε ραδιενέργεια.

https://musee.curie.fr/

 

 

in

Αξιολογήστε το άρθρο

41 points
Upvote Downvote

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
  Εγγραφείτε  
Ειδοποίηση για