Love letter #16: Τα τρυφερά γράμματα αγάπης στην Ίντιρα Γκάντι από τον πατέρα της

Τα γράμματα από τη φυλακή του ηγέτη Νεχρού στη μελλοντική ηγέτιδα κόρη του, Ίντιρα.

Αγαπημένη μου ‘Iντιρα,

Για τα γενέθλια σου έχεις συνηθίσει να λαμβάνεις δώρα κι ευχές. Ολες μου τις ευχές θα τις έχεις και τώρα, αλλά τι δώρο μπορώ να σου στείλω από τη φυλακή Ναίνι; Τα δώρα μου από εδώ δε μπορούν να είναι υλικά και στέρεα αλλά μπορούν να είναι του νου και του πνεύματος˙ πράγματα που ακόμη και οι ψηλοί τοίχοι της φυλακής δε μπορούν να εμποδίσουν.

Ξέρεις γλυκιά μου, πόσο αντιπαθώ το να κάνω κήρυγμα και να μοιράζω καλές συμβουλές. …. Πόσο μου άρεσαν οι κουβέντες μαζί σου και πόσα πράγματα έχουμε συζητήσει, κι ο κόσμος είναι τεράστιος˙ πέρα από τον δικό μας κόσμο βρίσκονται άλλοι υπέροχοι και μυστηριώδεις κόσμοι. Κανένας μας δεν πρέπει να βαριέται και να φαντάζεται ότι έχει μάθει τα πάντα που αξίζει να μάθουμε κι ότι έχουμε γίνει πολύ σοφοί.

…. Δύσκολα ένα γράμμα μπορεί να αντικαταστήσει μια κουβέντα˙ στην καλύτερη περίπτωση είναι μια μονόπλευρη υπόθεση. Φαντάσου λοιπόν ότι σου κάνω μια πρόταση, να το σκεφτείς σαν στα αλήθεια να κάνουμε μια κουβέντα.

Στην ιστορία διαβάζουμε για σπουδαίες στιγμές στη ζωή των εθνών, για σπουδαίους άνδρες και γυναίκες. Θυμάσαι πόσο ενθουσιάστηκες όταν διάβασες την ιστορία της Ζαν ντ Αρκ και πόσο η φιλοδοξία σου έγινε να μοιάσεις σε εκείνη; Οι καθημερινοί άνδρες και γυναίκες δεν είναι συνήθως ηρωικοί. Σκέφτονται τον άρτον τον επιούσιον , τα παιδιά τους, τα προβλήματα του σπιτιού τους και τα συναφή. … Η ιστορία βοηθάει ακόμη και τους απλούς , καθημερινούς άνδρες και γυναίκες να γίνουν ήρωες. Οι σπουδαίοι ηγέτες έχουν κάτι που εμπνέει έναν ολόκληρο λαό και τον οδηγεί σε σπουδαίες πράξεις. Στην Ινδία , ένας σπουδαίος ηγέτης, …. βοήθησε στο να κάνει τους πεινασμένους, τους φτωχούς και τους καταπιεσμένους, ελεύθερους κι ευτυχισμένους.

O Μπαπούτζι* είναι φυλακή, αλλά η μαγεία του μηνύματος του έχει κλέψει τις καρδιές εκατομμυρίων Ινδών. ….

Τι ρόλο θα διαδραματίσουμε άραγε σε αυτό;

…. Δεν είναι εύκολο πράγμα να αποφασίσουμε τι είναι σωστό και τι όχι. Θα σου ζητήσω να κάνεις ένα μικρό πείραμα όποτε είσαι σε αμφιβολία. Να μην κάνεις ποτέ κάτι μυστικά ή κάτι που θα ήθελες να κρύψεις. Γιατί αν έχεις διάθεση να κρύψεις κάτι, σημαίνει ότι φοβάσαι, κι ο φόβος είναι κάτι κακό που δεν σου αξίζει.

Ξέρεις, στο σπουδαίο κίνημα της ελευθερίας , του οποίου ηγείται ο Μπαπούτζι, δεν υπάρχει χώρος για μυστικότητα και κρυψίνοια. …Ακόμη και στην προσωπική μας ζωή ας είμαστε φίλοι με τον ήλιο, ας δουλεύουμε στο φως και ας μην κάνουμε τίποτα κρυφά. Αν το κάνεις αυτό αγαπημένη μου θα μεγαλώσεις σαν ένα παιδί του φωτός, ατρόμητη, ήρεμη και γαλήνια, ό,τι κι αν συμβεί.

…. Αντίο μικρή μου και μακάρι να μεγαλώσεις σαν ένας γενναίος στρατιώτης στην υπηρεσία της Ινδίας.

Με όλη μου την αγάπη και τις ευχές

Ο αγαπημένος σου πατέρας

Τζαγουαχαρλάλ Νεχρού.

Μπορεί να την είπαν «Σιδηρά Κυρία» πολύ πριν από τη Μάργκαρετ Θάτσερ, αλλά κάπως έπρεπε  κι εκείνη να επιβιώσει φαντάζομαι σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο. Μπορεί σήμερα για παράδειγμα η πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας Τζασίντα Αρντερν, να αποτελεί πρότυπο «γυναικείας» διαχείρησης κρίσης, αλλά τότε τα πράγματα ήταν αλλιώς.

Κι εκεί που έλεγα για τις γυναίκες πολιτικούς που σπανίζουν, βρέθηκα μπροστά σε αυτό το γράμμα αγάπης. Ενός πατέρα προς την κόρη του. Κι είπα να γράψω για την ‘Iντιρα Γκάντι, που ό,τι και να έχει δείξει η ιστορία για εκείνη, αδιαμφησβήτητα ήταν πρωτοποριακό για ένα νέο κράτος να έχει, τη δεκαετία του 60, γυναίκα πρωθυπουργό. Από αυτό το γράμμα καταλαβαίνουμε ότι από μικρή είχε πάρει την πορεία της, χάριν στον εξίσου σημαντικό πατέρα της. Όμως, κι ας κατηγορήθηκαν για πολιτικό νεποτισμό και οικογενειοκρατία, ήταν κι ο Νεχρού ανοιχτόμυαλος για την εποχή του, χάριν στη μοναχοκόρη του. Μπορεί να την είπαν «Σιδηρά Κυρία» πολύ πριν από τη Μάργκαρετ Θάτσερ, αλλά κάπως έπρεπε  κι εκείνη να επιβιώσει φαντάζομαι σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο. Μπορεί σήμερα για παράδειγμα η πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας Τζασίντα Αρντερν, να αποτελεί πρότυπο «γυναικείας» διαχείρησης κρίσης, αλλά τότε τα πράγματα ήταν αλλιώς. Βέβαια παρότι η Ίντιρα προσπάθησε να είναι σκληρή για να επιβιώσει, από το λαό της αγαπήθηκε, ό,τι κι αν έκανε, σαν μια μάνα όλων περισσότερο. Φαντάζομαι λόγω και μόνο της πρωτοτυπίας, εκείνη την εποχή,  ενός τέτοιου ρόλου.

Οπως βλέπουμε και στο γράμμα το πρότυπο που είχε από 9 χρονών, όταν είχανε οικογενειακώς επισκεφτεί το Παρίσι ήταν η Ζαν ντ Αρκ. Ηταν η ηρωίδα της και πάντα έλεγε: «Μια μέρα θα οδηγήσω το λαό μου στην ελευθερία όπως η Ζαν ντ Αρκ» .Παρά τις παράπλευρες απώλειες νομίζω το πέτυχε.

Όταν γράφτηκε αυτό το γράμμα το 1930, η ‘Iντιρα ήταν 13 χρονών κι η Ινδία, με αρχηγό τον Μαχάτμα Γκάντι (που παρότι καλοί οικογενειακοί φίλοι το κοινό επώνυμο- του μετέπειτα συζύγου της ‘Iντιρα- ήταν τυχαίο) πολεμούσε ακόμη για την ανεξαρτησία της. Ο Γκάντι είναι ο λαοφιλής φιλειρηνιστής ηγέτης του γράμματος, «Μπαπούτζι*» (Μπαπού, στα ινδικά της περιοχής του, σήμαινε «πατέρας»).

Με το Μαχάτμα Γκάντι ήταν καλοί οικογενειακοί φίλοι, αλλά το κοινό επώνυμο οφείλεται στον μετέπειτα σύζυγο της ‘Iντιρα τυχαία.

Ο πατέρας της ‘Iντιρα, Τζαγουαχαρλάλ Νεχρού, ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός της ανεξάρτητης Ινδίας, η οποία ανεξαρτητοποιήθηκε από την Βρετανία το 1947, μετά το Β Παγκόσμιο πόλεμο. Στον αγώνα της ανεξαρτησίας, συμμετείχε κι εκείνος στο πλευρό του Μαχάτμα Γκάντι. Ο Γκάντι, δολοφονήθηκε το 1948 και η Ινδία χωρίστηκε σε δύο ανεξάρτητα κράτη, την Ινδία και το Μουσουλμανικό Πακιστάν (στις διαμάχες για το ανατολικό Πακιστάν, δηλαδή το Μπαγκλαντές, θα πρωταγωνιστήσει η Ίντιρα αρκετά χρόνια αργότερα). Η Ίντιρα, από όταν εκλέχτηκε ο πατέρας της δούλεψε στο πλευρό του ως ιδιαιτέρα του. Το 1959, εξελέγη κι η ίδια  βουλευτής εν μέσω κατηγοριών για οικογενειοκρατία. Εκείνα τα χρόνια ο Νεχρού αντιμετώπιζε θέματα με την Κίνα για τα οποία και ζήτησε βοήθεια από τις ΗΠΑ. Εν τέλει το 1964 πέθανε και έτσι το 1966 ήρθε η ώρα της Ίντιρα.

Η Ίντιρα, από όταν εκλέχτηκε ο πατέρας της δούλεψε στο πλευρό του ως ιδιαιτέρα του.

Στην αρχή δεν την έπαιρναν και πολύ σοβαρά  από το κόμμα του Κονγκρέσου και πίστεψαν πως θα την έχουν του χεριού τους. Εκείνη δεν τους έκανε το χατίρι, αλλά τελικά, μέχρι το τέλος της καριέρας της, προτίμησε να την περιτριγυρίζουν άνδρες πολιτικοί.

Το 1952 σε ένα γράμμα της είπε :

« Σε καμία περίπτωση δεν είμαι φεμινίστρια, αλλά πιστεύω πως οι γυναίκες είναι ικανές να κάνουν τα πάντα. Όποτε τους έχει δοθεί η ευκαιρία να αναπτυχθούν, οι Ινδές γυναίκες έχουν φτάσει με τη μία στην κορυφή.»

« Σε καμία περίπτωση δεν είμαι φεμινίστρια, αλλά πιστεύω πως οι γυναίκες είναι ικανές να κάνουν τα πάντα. Όποτε τους έχει δοθεί η ευκαιρία να αναπτυχθούν, οι Ινδές γυναίκες έχουν φτάσει με τη μία στην κορυφή.»

Όταν το 1966 έγινε από υπουργός πρωθυπουργός, κυβέρνησε αδιαλείπτως για τρεις θητείες. Προσπάθησε να συνεχίσει το πρόγραμμα εκβιομηχάνισης που είχε εγκαινιάσει ο πατέρας της και, παρότι αντικομμουνίστρια, σύσφιξε τις σχέσεις Ινδίας και Σοβιετικής Ένωσης. Εθνικοποίησε πολλές μεγάλες τράπεζες, εφάρμοσε κοινωνικές μεταρρυθμίσεις και έλαβε μέτρα κατά της πείνας – η οποία μάστιζε τις φτωχότερες κάστες- και κατά του αναλφαβητισμού. Το 1975, οπότε και κατηγορήθηκε για βία και νοθεία, καταδικάστηκε σε έξι χρόνια αποχής από τις εκλογές. Το 1971 είχε κερδίσει το Μπαγκλαντές, στον πόλεμο με το Πακιστάν που προαναφέραμε. Όπως είχε πει ο αρχηγός του Κόμματος της του Κονγκρέσου, «Η Ινδία είναι η Ίντιρα και η Ίντιρα η Ινδία». Το 1980, επανήλθε δριμύτερη και κυβέρνησε μέχρι τη δολοφονία της από τους δύο Σιχ προσωπικούς φρουρούς της. To ότι ήταν γυναίκα λαοφιλής πολιτικός σε μια πολυπληθή χώρα για τότε, της εξασφάλιζε το να την στήνουν   στη γωνία με το πρώτο στραβοπάτημα. Μια δολοφονία όμως δείχνει πολλά περισσότερα.

Όπως είχε πει ο αρχηγός του Κόμματος της του Κονγκρέσου, «Η Ινδία είναι η Ίντιρα και η Ίντιρα η Ινδία».

H Ίντιρα σπούδασε στην Οξφόρδη και κατάφερε στο ξέσπασμα του πολέμου να γυρίσει στην πατρίδα της και να παντρευτεί,  το 1942, τον Φερόζε Γκάντι (εξ ου και το τυχαίο επώνυμο όπως είπαμε στην αρχή) με τον οποίο απέκτησε  δύο γιους, τον Ρατζίβ (επίσης δολοφονημένο πρωθυπουργό μετά τη δολοφονία της μητέρας του το 1984 – σόι πάει το βασίλειο) και τον Σαντζάι (αυτός πάλι πέθανε σε αεροπορικό δυστύχημα, παρότι το είχε περισσότερο με την πολιτική).

H Ίντιρα σπούδασε στην Οξφόρδη και κατάφερε στο ξέσπασμα του πολέμου να γυρίσει στην πατρίδα της και να παντρευτεί,  το 1942, τον Φερόζε Γκάντι με τον οποίο απέκτησε  δύο γιους, τον Ρατζίβ (επίσης δολοφονημένο πρωθυπουργό μετά τη δολοφονία της μητέρας του το 1984 – σόι πάει το βασίλειο) και τον Σαντζάι.

Είχε πάντα την οικογένεια της προτεραιότητα και μεγάλες τύψεις που εργαζόταν τόσο σκληρά. Σύμφωνα με δήλωση της :

«Για τη γυναίκα η μητρότητα είναι η ύψιστη ολοκλήρωση… Το να φέρνεις μια νέα ύπαρξη σε αυτόν τον κόσμο, το να παρατηρείς την τελειότητα της και να ονειρεύεσαι το σπουδαίο μέλλον της, είναι η πιο συγκινητική εμπειρία που σε γεμίζει με το θαύμα…»

Ενα μάλλον σεξιστικό εξώφυλλο : “Μια Ινδία με προβλήματα στα χέρια μιας γυναίκας” !!

Ταυτόχρονα βέβαια, μάλλον ένιωθε ενοχές,  που υποστήριζε τη μητρότητα παρά την τόσο υπεύθυνη θέση της. Πάντως το ότι ήταν γυναίκα δεν το αξιολογούσε γενικά ως κάτι επαναστατικό. Ίσως επειδή μεγάλωσε σε έναν περιβάλλον που, ως μοναχοκόρη του δραστήριου μπαμπά της, ήταν αυτό που λέμε «αγοροκόριτσο». Τα  ξαδέρφια της ήταν όλα αγόρια και μέχρι τα δώδεκα της, όπως είχε διηγηθεί, διασκέδαζε με το να σκαρφαλώνει σε δέντρα, να πετάει χαρταετούς και να παίζει μπίλιες μαζί τους.Ίσως γι αυτό το λόγο λοιπόν, δεν την ένοιαξε ποτέ ιδιαίτερα να στηριχτεί από άλλες γυναίκες στο πόστο της.

Παρόλο που η Ιντιρα δήλωνε πάνω από όλα περήφανη μητέρα, οι Ινδές την είχαν αναγάγει σε σύμβολο του φεμινισμού για τη χώρα τους. Εξάλλου από πριν γίνει πρωθυπουργός είχε φροντίσει, με πολλά ταξίδια ανά τη χώρα, να οργανώσει τις γυναίκες ψηφοφόρους του κόμματος της, οι οποίες μέχρι τότε παραδοσιακά δεν ασχολούνταν καν με την πολιτική. Εδώ με την Τζάκι Κένεντι τα πρώτα χρόνια της πρωθυπουργίας της.

Παρόλα αυτά, εκείνες την είχαν αναγάγει σε σύμβολο του φεμινισμού για τη χώρα τους. Εξάλλου από πριν γίνει πρωθυπουργός είχε φροντίσει, με πολλά ταξίδια ανά τη χώρα, να οργανώσει τις γυναίκες ψηφοφόρους του κόμματος της, οι οποίες μέχρι τότε παραδοσιακά δεν ασχολούνταν καν με την πολιτική. Σε αυτές τις περιοδείες, προσπαθούσε να καταλαβαίνει σε τι συνεισφέρουν οι γυναίκες στην τοπική παραγωγή  καθώς και σε ποιες συνθήκες μεγάλωναν τα παιδιά τους, μιας κι «ήταν όλοι τους σαν παιδιά της».

Με τη σπουδαία δουλειά της, μπορούσε αργότερα να συζητάει σαν ίση προς ίση με την άλλη γυναίκα πρωθυπουργό, της πρώην αποίκου χώρας  Μ. Βρετανίας, τη Μάργκαρετ Θάτσερ η οποία την αγαπούσε πάρα πολύ.

Κάτι που σίγουρα πέτυχε από την πρώτη στιγμή ως πολιτικός, ήταν η ανεξάρτητη πλέον Ινδία να στηριχτεί στα πόδια της παραγωγικά. Έτσι μπορούσε αργότερα να συζητάει σαν ίση προς ίση με την άλλη γυναίκα πρωθυπουργό, της πρώην αποίκου χώρας  Μ. Βρετανίας, τη Μάργκαρετ Θάτσερ η οποία την αγαπούσε πάρα πολύ. Όταν δολοφονήθηκε, το 1984, η Θάτσερ αψήφησε διάφορους κινδύνους για να παραστεί στην κηδεία της κι έγραψε σε ένα συγκινητικό γράμμα προς τα παιδιά της:

«Δε μπορώ να σας περιγράψω τα συναισθήματα μου με το που έμαθα για την απώλεια της μητέρας σας, το μόνο που μπορώ να πω είναι πως ένιωσα σαν να χάνω ένα μέλος της οικογένειας μου. Οι τόσες συζητήσεις μας είχαν μια οικειότητα κι αμοιβαία κατανόηση που δε θα ξεχάσω ποτέ. Δεν ήταν απλά μια μεγάλη πολιτικός αλλά ένας θερμός και στοργικός άνθρωπος.»

Η Ιντιρα με τον πατέρα της Νεχρού και τους δύο γιους της Ρατζίβ και Σαντζάι.

Το στραβοπάτημα που οδήγησε σε ένα τέλος με 30 πυροβολισμούς, ήταν το περιστατικό της καταστολής της επανάστασης της κοινότητας των Σιχ. Οι Σιχ ήταν μια θρησκευτική μειονότητα της Ινδίας από την Πουντζάμπ που, όπως κι άλλες κοινότητες, διεκδικούσε την αυτονομία της, με τη χρήση βίας μάλιστα. Όταν κατέλαβαν τον ιερότερο χώρο λατρείας τους (γνωστό ως Χρυσό Τέμενος) οπλισμένοι, η Ίντιρα επενέβη φοβούμενη κυρίως ότι θα τους υποστηρίξει το Πακιστάν. H Επιχείρηση «Γαλάζιο Αστέρι», όπως ονομάστηκε η επέμβαση των ινδικών στρατιωτικών μονάδων, κόστισε τη ζωή σε τουλάχιστον 400 Σιχ, χωρίς να υπολογίσει κανείς τις συλλήψεις και τους διωγμούς που ακολούθησαν. Ο ένας από τους δύο Σιχ φρουρούς της Ίντιρα, ήταν στην υπηρεσία της δέκα χρόνια, ο δεύτερος -που σαν  πραγματικό φίδι στον κόρφο της έκανε τη “δουλειά” μάλλον- δούλευε για εκείνη περί τους πέντε μήνες. Ετσι, στις 31 Οκτωβρίου 1984, το γεγονός της δολοφονίας της Ίντιρα κυριάρχησε ως είδηση σε ολόκληρο τον πλανήτη. Το κακό έγινε την ώρα που έβγαινε από το σπίτι της το πρωί, για να δώσει μια συνέντευξη στον Πήτερ Ουστίνωφ για λογαριασμό της Ιρλανδικής τηλεόρασης.

Το σάρι και τα αξεσουάρ της Ιντιρα την ημέρα της δολοφονίας της εκτίθενται σε μουσείο στο Νέο Δελχί.

Πάντως, όπως βλέπουμε και στο γράμμα του ποστ-που πολύ περιεκτικά νομίζω την περιγράφει μέσα από τα μάτια του αγαπημένου της πατέρα- κατάφερε μάλλον να αγγίξει το πρότυπο που είχε από 9 χρονών, όταν είχανε οικογενειακώς επισκεφτεί το Παρίσι: τη Ζαν ντ Αρκ. Ηταν η ηρωίδα της και πάντα διάβαζε και κατόπιν μίλαγε για αυτή, με μεγάλο ενθουσιασμό, όπως αναφέρουν πολλοί ιστορικοί και βιογράφοι της. Πάντα έλεγε: «Μια μέρα θα οδηγήσω το λαό μου στην ελευθερία όπως η Ζαν ντ Αρκ» και παρά τις παράπλευρες απώλειες νομίζω το πέτυχε.

 

 

in ,

Αξιολογήστε το άρθρο

17 points
Upvote Downvote

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
  Εγγραφείτε  
Ειδοποίηση για