Love letter #11: Βιρτζίνια Γουλφ & Βίτα Σάκβιλ-Γουέστ

Γράμματα αγάπης και λογοτεχνίας γυναικών…

«Κοίτα ‘δω, Βίτα-εγκατέλειψε τον άντρα σου, και θα πάμε στο Χάμπτον Κορτ και θα δειπνήσουμε μαζί πάνω στο ποτάμι και θα σεργιανίσουμε στον κήπο μέσα στο φεγγαρόφωτο και θα γυρίσουμε σπίτι αργά και θα πιούμε μια καράφα κρασί και θα ζαλιστούμε, και θα σου αραδιάσω όλα τα πράγματα που έχω στο κεφάλι μου, εκατομμύρια, μύρια-δεν σαλεύουν την ημέρα, μόνο το βράδυ, στο σκοτάδι, πάνω στο ποτάμι. Σκέψου το. Εγκατέλειψε τον άντρα σου, σου λέω, και έλα…»

Η Βιρτζίνια συνάντησε τη Βίτα το 1922 μέσα από τον κοινό φιλικό κύκλο τους. Ήταν και οι δύο παντρεμένες αλλά η «Ομάδα του Μπλούσμπερυ», όπως λέγονταν οι φίλοι τους, ήταν πολύ open minded

Το love letter μας σήμερα είναι ένα τρυφερό γράμμα, γεμάτο υπονοούμενα ίσως, που έχει σταλεί από τη μεγάλη συγγραφέα Βιρτζίνια Γουλφ στην τότε αγαπημένη της Βίτα Σάκβιλ-Γουέστ. Η Βιρτζίνια συνάντησε τη Βίτα το 1922 μέσα από τον κοινό φιλικό κύκλο τους. Ήταν και οι δύο παντρεμένες αλλά η «Ομάδα του Μπλούσμπερυ», όπως λέγονταν οι φίλοι τους, ήταν πολύ open minded. Η «παρέα» αυτή διανοούμενων, ήταν στην ουσία η παρέα του μεγαλύτερου αδελφού της Βιρτζίνια, Τόμπι, που φοιτούσε στο Κέιμπριτζ, κάτι που, η καλής  κοινωνίας οικογένεια της Βιρτζίνια, δεν προσέφερε ούτε στην ίδια ούτε στην αδερφή της Βανέσσα. Στην ομάδα, η οποία εναντιωνόταν στα συντηρητικά βικτωριανά ήθη της εποχής- κι έβαζε τις απολαύσεις πάνω από τα καθήκοντα- ανήκε και ο μελλοντικός σύζυγος της Βιρτζίνια, Λέοναρντ Γουλφ. Η ελευθερίων ηθών παρέα συνήθιζε τα ερωτικά τρίγωνα και την ανταλλαγή ζευγαριών ιδίου φύλου και μη. Ο σύζυγος της Βίτα, ο διπλωμάτης Σερ Νίκολσον, επίσης διατηρούσε σχέσεις με άλλους άνδρες παράλληλα με το γάμο του.

Αρχικά η σχέση των δυο γυναικών ήταν μια συναισθηματική – πνευματική σχέση βασισμένη στην εμπιστοσύνη και στη συντροφικότητα. Όμως όσο γνώριζαν η μια καλύτερα την άλλη, γεννήθηκε ένα μεγάλο πάθος – ειδικά από την πλευρά της Βιρτζίνια. Παρότι η σχέση υπήρξε και σεξουαλική, ελάχιστες φορές όπως λέγεται, γύρω στο 1927 η Βιρτζίνια γράφει το μυθιστόρημα «Ορλάντο» το οποίο, όταν εκδίδεται το 1928, φανερώνει πως η Βίτα ήταν κάτι παραπάνω από μούσα για εκείνη. Συγκεκριμένα ο γιος και βιογράφος της Βίτα το χαρακτήρισε ως τη «μεγαλύτερη και γοητευτικότερη ερωτική επιστολή στη λογοτεχνία». Την  ημέρα που δημοσιεύτηκε το «Ορλάντο», η Βίτα, η οποία είχε ομολογήσει στον σύζυγο της την περιπέτεια της, έλαβε ένα πακέτο  το οποίο περιείχε ένα αντίγραφο του βιβλίου και ένα πρωτότυπο χειρόγραφο της Βιρτζίνια. Κίνηση που μαρτυρά ότι σαφώς το έγραψε εμπνευσμένη από τη Βίτα κι από τις άγνωστες μέχρι τότε ηδονές του έρωτα που ανακάλυψε μαζί της. Αξίζει να αναφερθεί η υπόθεση του βιβλίου, ως μια πολύ ωραία εισαγωγή γι αυτή τη μεγάλη λογοτέχνιδα, την εύθραυστη αλλά κατά τη γνώμη πολλών πολύ δυναμική γυναίκα, που στην ουσία υπήρξε κι από τις πρώτες «φεμινίστριες». Το βιβλίο εν περιλήψει έχει για πρωταγωνιστή του, έναν φανταστικό ευγενή ο οποίος ζει για τρεις αιώνες, διατηρεί τη νεότητά του και μετατρέπεται από άνδρας σε γυναίκα.

Το βιβλίο εν περιλήψει έχει για πρωταγωνιστή του, έναν φανταστικό ευγενή ο οποίος ζει για τρεις αιώνες, διατηρεί τη νεότητά του και μετατρέπεται από άνδρας σε γυναίκα.

Η Βιρτζίνια Γουλφ, ξεκινά από την ελισαβετιανή εποχή και καταλήγει στη βικτωριανή. Ο Ορλάντο είναι για αιώνες αφόρητα ερωτευμένος με τη Ρωσίδα πριγκίπισσα Σάσα (με εκείνον είναι παιδεραστικά σχεδόν ερωτευμένη η παρηκμασμένη βασίλισσα Ελισσάβετ). Όσο περιπλανιέται ανά το χρόνο σε διάφορες χώρες, σιγά σιγά μεταλλάσσεται από άνδρας σε γυναίκα(ειδικά μετά το πέρασμα του από τα παλάτια της Κωνσταντινούπολης όπου τον ποθούν και τα δύο φύλα). Ως γυναίκα θα φτάσει και  στις αρχές του 20ου αιώνα με τη γέννηση της γυναικείας χειραφέτησης. Σίγουρα το μυθιστόρημα διαθέτει φιλοσοφική διάσταση και βαθύτερο νόημα. Δεν  είναι άλλο από την αδιάκοπη εξέλιξη κι αναζήτηση του ανθρώπου η οποία οδηγεί στην πραγματική του ταυτότητα. Επειδή όλα όμως εξιστορούνται με ελαφράδα, χιούμορ, τόλμη και αυτοσαρκασμό, οι κριτικοί το θεώρησαν «ένα εύθυμο αλλά και σατιρικό ταυτόχρονα πορτρέτο της Σάκβιλ-Γουέστ». Αινιγματικό, απρόβλεπτο “jeu d’ esprit”, λογοτεχνική παρωδία, γνήσιο ρομάντζο, είναι λίγοι από  τους χαρακτηρισμούς τους. Σίγουρα η ερωτευμένη λογοτέχνης έγραψε με έναν πιο παιχνιδιάρικο τρόπο από αυτόν που συνήθιζε. Ακριβώς όπως με τη Βίτα πειραματίστηκε με  εμπειρίες  διαφορετικές.

Τελικά και η σχέση με τη Βίτα τερματίστηκε χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν παρέμειναν πολύ καλές φίλες μέχρι την αυτοκτονία της συγγραφέα, το 1941.

Αυτό που πέτυχε η Βιρτζίνια με το συγκεκριμένο πόνημα, ήταν να γυρίσει η Βίτα, που την είχε λίγο παραμελήσει, στην αγκαλιά της. Συνήθιζε να συνδέει βιβλία της με ερωμένες της. Γνωστή «σύντροφος» της Βιρτζίνια ήταν και η Κάθρην Μανσφηλντ. Η οποία αντίστοιχα λέγεται πως την ενέπνευσε για την «Κυρία Ντάλαγουαιη»(όταν πέθανε, το 1923, άφησε τη μεγάλη λογοτέχνιδα απαρηγόρητη). Τελικά και η σχέση με τη Βίτα τερματίστηκε χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν παρέμειναν πολύ καλές φίλες μέχρι την αυτοκτονία της συγγραφέα, το 1941. Πριν χωρίσουν μάλιστα, η Βίτα τη σύστησε στην αρκετά γηραιότερη τους Έθελ Σμίθ. Η Εθελ ήταν μια εκκεντρική μουσικοσυνθέτης και μια από τις πρωτοπόρους του κινήματος των σουφραζέτων (μάλιστα είχε βρεθεί αρκετούς μήνες στη φυλακή λόγω των αγώνων της). Εκείνη αποτέλεσε το έναυσμα για  να ασχοληθεί  Βιρτζίνια, με τους φεμινιστικούς αγώνες.

Όλα λοιπόν ξεκινούν από την παιδική της ηλικία, όταν χάνει τη μητέρα της(κι αργότερα και τη μικρή της αδερφή) στα δεκατρία της, από θανατηφόρα γρίππη . Με τον πατέρα της, δεν τα πήγαινε ιδιαίτερα καλά. Εδώ μαζί του.

Η «αγάπη» της Βιρτζίνια με γυναίκες-συνήθως μεγαλύτερες- ξεκινάει από την παιδική της ηλικία, για παράδειγμα με τη «νταντά» της, Βαιολετ Ντικινσον. Θα αναλύσουμε παρακάτω τους πιθανούς λόγους αυτών των προτιμήσεων της συγγραφέα. Η ίδια η Βιρτζίνια αποκαλούσε τον εαυτό της «σαπφίστρια» (καθότι σιχαινόταν τη λέξη «λεσβία»). Όλα λοιπόν ξεκινούν από την παιδική της ηλικία, όταν χάνει τη μητέρα της(κι αργότερα και τη μικρή της αδερφή) στα δεκατρία της, από θανατηφόρα γρίππη (το 1895). Με τον πατέρα της, που πέθανε το 1904, δεν τα πήγαινε ιδιαίτερα καλά. Ούτε με τα δύο ετεροθαλή της αδέρφια, Τζωρτζ και Τζέραλντ(από τον πρώτο γάμο της μητέρας της),  τα οποία η ίδια η συγγραφέας είχε εμπλέξει σε δυσάρεστες αναμνήσεις σεξουαλικής κακοποίησης στην ουσία.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, η Άντελιν Βιρτζίνια Στήβεν γεννήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 1882 στο Λονδίνο.( έβδομο παιδί των Λέσλι και Τζούλιαν Στήβεν). Το οικογενειακό της περιβάλλον ήταν καλλιτεχνικό και κυρίως λογοτεχνικό. Ήταν μια όμορφη κοκκινομάλλα, μιας και η μητέρα της είχε υπάρξει μοντέλο των προραφαηλίτων ζωγράφων.

Ήταν μια όμορφη κοκκινομάλλα, μιας και η μητέρα της είχε υπάρξει μοντέλο των προραφαηλίτων ζωγράφων.

Σε αντίθεση με τα αγόρια της οικογένειας, τα κορίτσια έκαναν μαθήματα στο σπίτι στη βιβλιοθήκη του πατέρα τους. Η παιδική της ηλικία ήταν ανέμελη με όμορφες αναμνήσεις από οικογενειακές διακοπές στην Κορνουάλη (όπως περιγράφονται στο μυθιστόρημα της «Στο Φάρο»). Mέχρι το θάνατο της μητέρας της. Από τότε άρχισαν τα συμπτώματα της βασανιστικής της θλίψης.

Σε αντίθεση με τα αγόρια της οικογένειας, τα κορίτσια έκαναν μαθήματα στο σπίτι στη βιβλιοθήκη του πατέρα τους.

Ο αδερφός της Τζέραλντ όπως εκείνη έχει περιγράψει, όταν η ίδια ήταν μόλις πέντε ετών, την είχε ανεβάσει σ’ ένα έπιπλο για να δει καλύτερα το είδωλό της στον καθρέφτη. Τα χάδια του στο παιδικό κορμί της, χαράχτηκαν για πάντα στη μνήμη της. Αλλά και ο ετεροθαλής αδερφός της Τζωρτζ κατά την εφηβεία, που άρχισε να την συνοδεύει σε  κοσμικές εξόδους δίνοντας της συμβουλές, στο τέλος της κάθε βραδιάς ζητούσε «αμοιβή». Από τότε η μικρή Βιρτζίνια πάθαινε συχνά νευρικούς κλονισμούς ώσπου -ευτυχώς ,λέω εγώ, με την έννοια ότι σταμάτησε η κακοποίηση- μετά το θάνατο του πατέρα της μπήκε σε ένα θεραπευτικό ίδρυμα. Όλα τα παραπάνω φαίνεται πώς, για την ευαίσθητη ιδιοσυγκρασία της Βιρτζίνια, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση της αντίληψής της για την πατριαρχική οργάνωση της κοινωνίας αλλά και στις ερωτικές σχέσεις της με τους άντρες μετέπειτα.

Αν αυτό το περιστατικό δε φανερώνει την ανάλαφρη πλευρά της συγγραφέα, που πρώτη πρώτη φόρεσε μούσι, τουρμπάνι και κελεμπίες για να σπάσει πλάκα, τότε τι;(καθισμένη άκρη αριστερά)

Κατά τα άλλα μεγαλώνοντας, όλα κύλησαν «φυσιολογικά»: φοίτησε στο Ladie’s Department of King’s College London, όπου αρίστευσε στην εκμάθηση των γερμανικών, των ελληνικών και των λατινικών. Γνωρίστηκε με την παρέα που αποτέλεσε τον «Κύκλο του Μπλουσμπερυ» μιας και ήδη από το 1905 ο αδελφός της (από τους ίδιους γονείς) Τόμπυ, είχε αρχίσει να διοργανώνει τις πρώτες συναντήσεις με τους συμφοιτητές του. Στις συναντήσεις αυτής της ανήσυχης νεολαίας, όπου ασχολούνταν με φιλοσοφικά, καλλιτεχνικά και πολιτικά θέματα, οι αδερφές Στήβεν συμμετείχαν με μεγάλη χαρά. Έμεινε δε στην ιστορία, η φάρσα που σκάρωσαν το 1910 με το θωρηκτό Ντρέντνοτ της Βρετανικής Βασιλικής Αρμάδας.  Με τον αδερφό της Άντριαν(από τους ίδιους γονείς επίσης) και κάποιους ακόμα από την ομάδα, αποβιβάστηκαν στο λιμάνι του Γουιμάουθ όπου βρισκόταν το θωρηκτό. Μακιγιαρισμένοι και φορώντας τουρμπάνια και κατάλληλα κουστούμια, συστήθηκαν ως ο Αυτοκράτορας της Αβησσυνίας και οι ακόλουθοι του. Μιλώντας αλαμπουρνέζικα και αναφωνώντας συνεχώς «Μπούνγκα Μπούνγκα» , το Βασιλικό Ναυτικό είχε απλώσει μέχρι και κόκκινο χαλί για να τους υποδεχτεί. Όταν δε αποκαλύφθηκε η πραγματικότητα, μερικές μέρες αργότερα, ο θόρυβος που ξέσπασε για τη ξεδιάντροπη παρέα ήταν πολύ μεγάλος.

Ο Λεοναρντ ηταν υπερπροστατευτικός, επομένως και  καταπιεστικός. Το να έχει η σύντροφος σου ανορεξία,  ημικρανίες,  αϋπνία και «φρικτές φωνές» στο κεφάλι της μάλλον δεν είναι και το πιο εύκολο να διαχειριστείς.

Αν αυτό το περιστατικό δε φανερώνει την ανάλαφρη πλευρά της συγγραφέα, που πρώτη πρώτη φόρεσε μούσι, τουρμπάνι και κελεμπίες για να σπάσει πλάκα, τότε τι; Επιπλέον σε αυτές τις εβδομαδιαίες συναντήσεις, η Βιρτζίνια, όπως προείπαμε γνώρισε και το σύντροφο της ζωής της. Ο Λέοναρντ το 1911, ενώ είχε διοριστεί  δημόσιος λειτουργός στην Κεϋλάνη, είχε  επιστρέψει στην Αγγλία για διακοπές. Όταν παλαιότερα είχε γνωρίσει τις αδερφές Στήβεν του είχε γυαλίσει η Βανέσσα όμως και με τη Βιρτζίνια είχαν μεγάλη συμπάθεια. Έτσι σε εκείνο του το ταξίδι, και πολύ σύντομα μάλιστα(το 1912), αποφάσισαν να παντρευτούν χωρίς πολλά ταρατατζούμ. Απόφαση μάλλον σωστή, εφόσον ο γάμος τους διήρκησε 29 χρόνια, μέχρι την αυτοχειρία της συγγραφέα. Ο Λέοναρντ ήταν για τη Βιρτζίνια το καταφύγιο της σε όλες τις περιπέτειες της εύθραυστης ψυχικής της υγείας.  Λέγεται ότι ήταν έντονα υπερπροστατευτικός, επομένως και  καταπιεστικός. Το να έχει η σύντροφος σου ανορεξία,  ημικρανίες,  αϋπνία και «φρικτές φωνές» στο κεφάλι της μάλλον δεν είναι και το πιο εύκολο να διαχειριστείς. Δυστυχώς δεν έκαναν παιδιά- παρότι διάβασα ότι η Βιρτζίνια ήθελε πάρα πολύ.

Οι Γουλφ δεν απεκτησαν παιδί ομως η κοινή τους δημιουργία ως ζευγάρι, ήταν ο εκδοτικός τους οίκος «Hogarthpress».

Η αδερφή της, ως διάσημη πια ζωγράφος Βανέσσα Μπελ, αλλά και όλη η οικογένεια ήταν αντίθετη σε κάτι τέτοιο. Δεν θεωρούσαν τη Βιρτζίνια ικανή, μιας και το 1913 είχε αποπειραθεί να δώσει τέλος στη ζωή της με βαρβιτουρικά. Η κοινή τους όμως δημιουργία ως ζευγάρι, ήταν ο εκδοτικός τους οίκος «Hogarthpress». Στον οίκο τυπώθηκαν, εκτός από τα βιβλία του ζεύγους, βιβλία πολλών φίλων τους όπως, η Γερτρούδη Στάιν, ο Έλιοτ άλλα και μεταφράσεις των Γκόρκι, Ράινερ Μαρία Ρίλκε και Φρόυντ τον οποίον παρακολουθούσαν μ’ ενδιαφέρον. Σημειωτέον ότι αρνήθηκαν  να εκδώσουν τον «Οδυσσέα» του Τζέιμς Τζόυς…Επίσης οι κριτικοί λένε πως η «Κυρία Νταλογουέι» ήταν εν μέρει επηρεασμένη από το πρωτοποριακό μυθιστόρημα του Τζόυς.

Αδίκως, δεν έχει δοθεί αρκετή σημασία στη φωτεινή πλευρά της ζωής της Βιρτζίνια (παρότι καταγράφεται σε επιστολές και ημερολόγια ακόμη και της ίδιας). Παρά τις ψυχικές μεταπτώσεις της, στεκόταν πάντα και στις μικροαπολαύσεις της ζωής. Με τον άντρα της αλλά και με τους φίλους της, είχε πολλές στιγμές ανεμελιάς, ευτυχίας, αγάπης, σκανταλιάς και κουτσομπολιού όπως κάθε φυσιολογικός άνθρωπος. Και φυσικά είχε ως «γιατρειά» της τα βιβλία της. Η ίδια προσπαθούσε να θεωρεί τις «κρίσεις» της χάρισμα κι όχι βάσανο. Δεν έχασε ποτέ το χιούμορ και τη δημιουργικότητα της και νομίζω ότι αυτό φανερώνει μια πολύ δυνατή ψυχή παρότι ευάλωτη. Εξάλλου μέσα από αυτή την πάλη με την «ασθένεια» της, προέκυψαν τα βιβλία σταθμοί στη λογοτεχνία.

Στις 28 Μαρτίου 1941, σε ηλικία 59 ετών,  η ιδιαίτερη αυτή γυναίκα, που πάντοτε έβρισκε τη δύναμη να προχωράει μπροστά, αποφάσισε να παραγεμίσει τις τσέπες του πανωφοριού της με πέτρες και να ριχτεί στον ποταμό Ους.

Η υπέροχη Βιρτζίνια, το 1941, όταν ολοκλήρωσε το ύστατο βιβλίο της ένιωσε ένα κενό. Είχε ήδη επηρεαστεί πολύ αρνητικά από τον πόλεμο και τους βομβαρδισμούς της Ναζιστικής αεροπορίας εναντίον του Λονδίνου, οπότε και καταστράφηκαν τα σπίτια της. Στις 28 Μαρτίου, σε ηλικία 59 ετών,  η ιδιαίτερη αυτή γυναίκα, που πάντοτε έβρισκε τη δύναμη να προχωράει μπροστά, αποφάσισε να παραγεμίσει τις τσέπες του πανωφοριού της με πέτρες και να ριχτεί στον ποταμό Ους. Το σώμα της βρέθηκε 20 μέρες μετά και ο σύζυγός της την έθαψε κάτω από ένα δέντρο, στον κήπο του σπιτιού τους, στο Ρόντμελ του Σάσσεξ. Γερή πεζοπόρος η ίδια, καθημερινά ανεβοκατέβαινε τους γύρω λόφους του Σάσεξ απαγγέλλοντας δυνατά αποσπάσματα από τα γραπτά της- για να ακούει τον ρυθμό του κειμένου. Επομένως η απόφαση του Λέοναρντ να ταφεί εκεί ήταν μια τρυφερή ιδέα νομίζω. Άφησε πίσω της, δύο επιστολές στα δύο πρόσωπα που μετρούσαν περισσότερο στη ζωή της˙ εκείνον και την αδερφή της.

“Μου χάρισες την μεγαλύτερη δυνατή ευτυχία. Ήσουν για μένα όλα όσα μπορεί να είναι κάποιος για κάποιον άλλο. Δεν πιστεύω ότι δύο άνθρωποι θα μπορούσαν να είναι πιο ευτυχισμένοι-μέχρι που ήρθε η αρρώστια.” Έγραψε στον Λέοναρντ.

«Θα ήταν ένας θάνατος ειρηνικός και απόλυτα φυσικός αν σκοτωνόμασταν στη βεράντα στη διάρκεια μίας παρτίδας μπόουλινγκ στο τέλος εκείνης της ωραίας μέρας…της δροσερής κι ηλιόλουστης». Έγραψε στη Βανέσσα.

 

*Τα διασημότερα έργα της είναι τα μυθιστορήματα:

Η κυρία Νταλογουέι, 1925 (εκδ. Μίνωας), Στο φάρο, 1927 (εκδ. Οδυσσέας), το Ορλάντο: μια βιογραφία, 1928 (εκδ. Κέδρος).

Το 1962 ο Έντουαρντ Άλμπυ  έγραψε το θεατρικό έργο «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ». Δεν είναι και πρωτότυπο που ο Αλμπυ εκφράζει  «Την αγωνία και το δέος μπροστά στην τρέλα και τον θάνατο, που οδήγησαν στην αυτοκτονία την μεγάλη αγγλίδα συγγραφέα Β. Γούλφ.»

To 1990 o Αμερικάνος συγγραφέας Μάικλ Κάνινγκχαμ, γράφει το σενάριο για την ταινία «Ώρες», που επανάφερε στην επικαιρότητα τη Βιρτζίνια Γουλφ (θυμάστε τη Νικόλ Κίντμαν στον ομώνυμο ρόλο). Δυστυχώς κι εδώ επιλέχτηκε να αποδοθεί η δύσκολη τελευταία της περίοδος και να τονιστεί η σκοτεινή της πλευρά, του θανάτου.

 

Οι βιογραφίες και οι αναλύσεις για τη συγγραφέα πάρα πολλές, ενδεικτικά για τις εδώ πληροφορίες Alexandra Lemasson εκδόσεις Gallimard

** To βιβλίο της που νομίζω αξίζει να αναφερθώ για το τέλος, είναι το «Α Room of One’s Own» (Ένα Δικό σου Δωμάτιο- εκδόσεις Οδυσσέας- 2015) . Όλες και όλοι οι Α-μπα-χολικοί νομίζω θα συμφωνήσετε (συγχωρήστε μου που  ταυτίζομαι και λόγω μικρής προσωπικής «πικρής» εμπειρίας, από τη δική μου «γυναικεία» «συγγραφική» απόπειρα, πολλά εισαγωγικά γενικώς….)

Το βιβλίο αυτό λοιπόν, φωτίζει τη φεμινιστική πλευρά της Βιρτζίνια. Αν δηλαδή διαλέξουμε να δώσουμε και αυτό το χαρακτηρισμό, σε μια γυναίκα που αρνήθηκε να ταιριάξει σε οποιαδήποτε νόρμα. Σε μια πολυδιάστατη προσωπικότητα, που αρνήθηκε τον ρόλο του απομακρυσμένου από την κοινωνία καλλιτέχνη, τον ρόλο της υποταγμένης συζύγου, της παραιτημένης ψυχασθενούς, του στερεοτυπικού διαχωρισμού επιλογής φύλου για σύντροφο. Το βιβλίο  “γεννήθηκε” όταν η Βιρτζίνια Γουλφ είχε προσκληθεί σε μία διάλεξη, στο Κολλέγιο Γκίρτον στο Κέιμπριτζ, το 1928, για να μιλήσει με θέμα τη γυναίκα και τη λογοτεχνική συγγραφή. Το βασικότερο που υποστήριξε ήταν πως οι γυναίκες συγγραφείς γράφουν διαφορετικά από τους άντρες, όχι γιατί έχουν διαφορετικά ψυχολογικά χαρακτηριστικά αλλά εξαιτίας της διαφορετικής κοινωνικής τους θέσης.

Το «δωμάτιο» της Βιρτζίνια Γούλφ, θίγει την ανύπαρκτη ελευθερία κι ανεξαρτησία (προσωπική, οικογενειακή, κοινωνική, οικονομική) της γυναίκας της μεταβικτωριανής εποχής. Κατακεραυνώνει το μονοπώλιο του ανδρικού, λογοτεχνικού κατεστημένου. Η αφηγήτρια του βιβλίου, ερευνά τις διαφορετικές εκπαιδευτικές εμπειρίες των ανδρών σε σχέση με αυτές των γυναικών. Στη συνέχεια περνά μια μέρα στην Βρετανική Βιβλιοθήκη ερευνώντας μελέτες σχετικές με τις γυναίκες, το σύνολο των οποίων έχουν γραφτεί από άνδρες. Τελικά  επινοεί μια ηρωίδα, τη Τζούντιθ Σαίξπηρ, αδελφή του Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Μια γυναίκα ταλαντούχα συγγραφέα θεατρικών έργων, ακριβώς όπως ο αδερφός της, με τη διαφορά ότι είναι γυναίκα. Έτσι, αντί να διαβάζει και να γράφει πρέπει να μαντάρει κάλτσες και να προσέχει το ψήσιμο του φαγητού. Για να αποφύγει το γάμο που προσπαθούν να της επιβάλλουν οι γονείς της, εγκαταλείπει το σπίτι της και πηγαίνει στο Λονδίνο να κυνηγήσει το όνειρο της. Όμως κανείς δε δίνει σημασία στα γραπτά της, και η Τζούντιθ αισθάνεται τόσο αδικημένη και προδομένη που οδηγείται τελικά στη τρέλα και την αυτοκτονία.

Η Γουλφ αντιτίθεται ξεκάθαρα στην πρακτική αιώνων όπου οι γυναίκες υπάρχουν αποκλειστικά μέσα από το βλέμμα και την οπτική των ανδρών. Ξεκάθαρα επίσης διαφωνεί με το ότι το γυναικείο φίλο είναι ανώτερο. Γενικά σε  βιολογικό-φυσικό επίπεδο προτιμά να μην αναγνωρίζει κάποια διάκριση των φύλων. Τείνει  περισσότερο προς την άποψη ότι το ανθρώπινο μυαλό είναι ανδρόγυνο, χωρισμένο σε ένα θηλυκό και ένα αρσενικό τμήμα. Κι ότι η  επιτυχία, τόσο στη συγγραφή όσο και σε πολλά άλλα επίπεδα, έρχεται με το συνδυασμό των δύο αυτών τμημάτων. Η άποψη περί του ερμαφρόδιτου καλλιτέχνη προκύπτει συχνά στα κείμενά της. 

 «Πιστεύω πως αυτή η ποιήτρια, που ποτέ της δεν έγραψε μία λέξη και που βρίσκεται θαμμένη στα σταυροδρόμια, είναι ακόμη ζωντανή. Ζει μέσα σε σένα και σε μένα και μέσα σε πολλές άλλες γυναίκες που δεν βρίσκονται εδώ μαζί μας απόψε αλλά πλένουν τα πιάτα στο σπίτι τους και βάζουν τα παιδιά τους για ύπνο. Αλλά ζει, γιατί οι μεγάλοι ποιητές ποτέ δεν πεθαίνουν, μένουν εδώ παρόντες ψάχνοντας την ευκαιρία να περπατήσουν ανάμεσα μας με σάρκα και οστά» είπε για την ηρωίδα του βιβλίου, Τζούντιθ.

Η ίδια η Βιρτζίνια, παρουσιάζοντας αρκετά κοινά με  την ηρωίδα, έζησε τη ζωή της με πάθος και αγάπησε με σεβασμό και ειλικρίνεια. Στην ουσία προσπάθησε νομίζω να αγαπήσει κάθε κομμάτι της ύπαρξης της και στη συνέχεια να  μοιράσει αυτή την εμπειρία δίνοντας της πνοή, στα βιβλία της. Δημιούργησε με την αγωνία, και την αυτογνωσία, ότι το έργο της κινδυνεύει να κριθεί  με γνώμονα όχι τη συγγραφική της δεινότητα, αλλά τον πολύπλοκο ψυχισμό της που φυσικά κι “εκτονωνόταν” στα γραπτά της. Σε μένα ακόμη κι η αυτοχειρία της φαντάζει μια επαναστατική κίνηση περισσότερο(ενάντια στην εξουσία του θανάτου) παρά μια κίνηση απελπισίας . Χαρακτηριστική είναι μια φράση της, για την ίδια:

«Κλειδώστε τις βιβλιοθήκες σας εάν έτσι σας αρέσει. Αλλά δεν υπάρχει πόρτα, μήτε κλειδαριά, ούτε ένα μπουλόνι για να μπορέσετε με αυτά να περιορίσετε την ελευθερία του μυαλού μου».

 

 

 

 

 

 

 

in ,

Αξιολογήστε το άρθρο

45 points
Upvote Downvote

10
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
8 Θέματα σχολίων
2 Απαντήσεις θεμάτων
1 Ακόλουθοι
 
Με τις περισσότερες αντιδράσεις
Δημοφιλέστερο θέμα σχολίου
9 Συντάκτες σχολίων
zero-gravityleasidrilΝατάσσα Γ.βλαχάκι(το) Πρόσφατοι συντάκτες σχολίων
  Εγγραφείτε  
νεότερα παλαιότερα δημοφιλέστερα
Ειδοποίηση για
lod
Επισκέπτης
Συμμετέχων
lod

Νατάσσα, υπέροχο! Εχω διαβάσει τα τρια πιο γωστά της αλλά όχι το “δωμάτιο”. Θα πάω αύριο να το πάρω. Εκανες πάλι εξαιρετική δουλειά, δεν έχω λόγια. Ειδα μόνο το ένα βιντεάκι, το animation. Το άλλο θα το δώ σε λίγο με την ησυχία μου αλλά ήθελα να μπω και να σου πω ευχαριστώ <3
ΥΓ. Σου εύχομαι τα καλύτερα και στη δική σου συγγραφική απόπειρα! Μην πικραίνεσαι, συνέχισε κι αν έχεις ήδη εκδώσει κάτι, πέστο μας.

βλαχάκι(το)
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Επιβεβαιωμένος Χρήστης
Συνεργάτης

Στο Ορλάντο ο χαρακτήρας της πριγκίπισσας Σάσα, λέγεται πως είναι η violet trefusis, έτερη σημαντική ερωμένη της “extraordinary” vita sackville west. Υπάρχει μία μίνι σειρά για την vita, του bbc, πολύ καλή απ’ ότι θυμάμαι, που λέγεται “portrait of a marriage” https://m.imdb.com/title/tt0098897/ και στην οποία πρωταγωνιστεί η janet mc teer.
Αξίζει να αναφερθεί ότι η vita φαίνεται να βοήθησε τη woolf σε διάφορους τομείς όπως τον συναισθηματικό αλλά και τον συγγραφικό.

bal isra
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Εθισμένος στα Lenoji
Συμμετέχων

Πρέπει να είναι βασισμένη στο βιβλίο του γιου της Sackville-West με τον ίδιο τίτλο. Το έχω διαβάσει, είναι εξαιρετικό. Νομίζω θα κοιτάξω και τη σειρά 🙂

βλαχάκι(το)
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Επιβεβαιωμένος Χρήστης
Συνεργάτης

Είναι, όντως, βασισμένη στο βιβλίο του υιού, παράλειψή μου που δεν το ανέφερα!

Neverlander
Μέλος
Εθισμένος στα Lenoji
Χρόνια συμμετοχής
Up/Down Voter
Ειδικός

Λατρεμένη Βιρτζίνια Γουλφ και υπέροχη ανάλυση – γράφεις πολύ όμορφα, θα ήθελα κι εγώ να διαβάσω κάτι δικό σου!

Marina
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Ενθουσιώδης

Υπέροχο πραγματικά! Μπράβο σου Νατάσα άλλη μια φορά απόλαυσα το κείμενο σου!!

idril
Μέλος
Εθισμένος στα Lenoji
Up/Down Voter
Δημιουργός Κειμένων
Χρόνια συμμετοχής
Μέντορας

Υπέροχο άρθρο και με έκανες να θέλω να διαβάσω οπωσδήποτε το Ορλάντο και το Δωμάτιο, θα τα ψάξω στη βιβλιοθήκη!

leas
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Ενθουσιώδης

Ωραίοοο! Νατάσσα, τι ωραία που γράφεις!

zero-gravity
Μέλος
Up/Down Voter
Εθισμένος στα Lenoji
Δημιουργός Εικόνων
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Ειδικός

Πόσο ανακουφίστικο να μοιραζόματε το θαυμασμό μας γι αυτή τη σημαντική συγγραφέα!
Αν και τα κείμενα της τα βρίσκω πάντα κάπως δύσκολα ιδίως αρχή, αξίζουν πραγματικά το κόπο.