Love Letter # 10: Federico Garcia Lorca & Juan Ramirez de Lucas

Το τελευταίο γράμμα του μεγάλου ποιητή λίγες ημέρες πριν τη δολοφονία του από το καθεστώς του Φράνκο.

«Στο γράμμα σου υπάρχουν πράγματα που δεν πρέπει, δε μπορείς να σκέφτεσαι. Αξίζεις τόσο πολύ που πρέπει να ανταμειφθείς. Σκέψου το τι μπορείς να κάνεις κι αμέσως γράψτο μου ώστε να σε βοηθήσω σε ό,τι κι αν είναι αυτό, αλλά  με μεγάλη προσοχή. Είμαι πολύ ανήσυχος αλλά επειδή σε ξέρω, ξέρω ότι θα νικήσεις κάθε δυσκολία γιατί σου περισσεύει ενέργεια, χάρη και χαρά που σταματάνε ολόκληρο τρένο,  όπως λέμε κι εμείς οι «φλαμένκοι»………..

Σε σκέφτομαι συχνά και το ξέρεις χωρίς να χρειάζεται να στο γράψω αλλά ανάμεσα σε αυτές τις γραμμές,  σιωπηλά μπορείς να διαβάσεις όλη την αγάπη που σου έχω κι όλη την τρυφερότητα που γεμίζει την καρδιά μου για σένα……..

Πάντα να υπολογίζεις σε μένα. Είμαι ο καλύτερος σου φίλος και σου ζητώ να σκέφτεσαι πολιτικά και να μην αφήνεσαι να σε παρασύρει το ρεύμα. Χουάν, είναι σημαντικό να ξαναγελάσεις. Κι εμένα μου συνέβησαν δύσκολα πράγματα, για να μην πω τρομερά, και τα αντιμετώπισα πάντα με χάρη…….»

Μαζί υπήρχαν μερικές ζωγραφιές με αφιέρωση από τον ποιητή κι ένα αδημοσιευτο ποίημα, «Ο ξανθός του Αλμπαθέτε». Ισως το τελευταίο του Λόρκα.

Το σημερινό love letter είναι ένα γράμμα από τον, κυνηγημένο από το καθεστώς του Φράνκο, μεγάλο ισπανό ποιητή Λόρκα, στον 18χρονο αγαπημένο του. Το έγραψε χωρίς να  ξέρει, πως σε λίγες μέρες, θα δολοφονηθεί. Προσπαθούσε να προβλέψει το μέλλον της σχέσης των δυο τους. Ο μέγιστος Λόρκα, βρισκόταν στη μέση της προετοιμασίας του ταξιδιού φυγής του, στο Μεξικό, προκειμένου να έχει πολιτικό άσυλο. Τελικά τον Αυγουστο του 1936 δολοφονήθηκε και δεν πρόλαβε να διαφύγει. Το γράμμα ανακαλύφθηκε σε ένα ξύλινο μπαουλάκι από τους συγγενείς του Χουάν Ραμίρες Ντε Λούκας, περί ου ο λόγος, όταν εκείνος πέθανε το 2010. Μαζί υπήρχαν μερικές ζωγραφιές με αφιέρωση από τον ποιητή κι ένα αδημοσιευτο ποίημα, «Ο ξανθός του Αλμπαθέτε». Ισως το τελευταίο του Λόρκα.

Εξάλλου ο Φεντερίκο ήταν ο κυριος εκφραστής του «ντουέντε», που είναι τόσο αμετάφραστο σα λέξη από τα ισπανικά σε άλλες γλώσσες, όσο αμετάφραστος είναι κι η λέξη «έρωτας» από τα ελληνικά.

Αξίζει όσο σε καμία περίπτωση νομίζω, να μιλήσουμε αυτή τη φορά πολύ περισσότερο για τον αποστολέα του ερωτικού γράμματος. Εξάλλου ο Φεντερίκο ήταν ο κυριος εκφραστής του «ντουέντε», που είναι τόσο αμετάφραστο σα λέξη από τα ισπανικά σε άλλες γλώσσες, όσο αμετάφραστος είναι κι η λέξη «έρωτας» από τα ελληνικά.

Νταλί: Invisible Afghan with the Apparition on the Beach of the Face of Garcia Lorca in the Form of a Fruit Dish with Three Figs, 1938.

Παρότι μάλιστα υπάρχει πολύ υλικό για την πολυσυζητημένη σχέση του ποιητή με τον σουρρεαλιστή καλλιτέχνη Σαλβαντόρ Νταλί, επέλεξα τον τελευταίο του έρωτα με τον Χουάν,  γιατί είναι κι ο πιο ρομαντικός. Ο Χουάν ήταν μόλις 18 χρονών και τότε υπολείπονταν δυο χρόνια για την ενηλικίωση του. Ο Φεντερίκο είκοσι χρόνια μεγαλύτερος, 38. Ετσι για να ταξιδέψουν μαζί στο Μεξικό, όπως σχεδίαζαν, χρειαζόντουσαν τη συγκατάθεση του πατέρα του Χουάν. Ο Φεντερίκο δεν ήθελε απλά να το σκάσουν κρυφά.

Το 1919, μετακόμισε στην Μαδρίτη και στη φοιτητική εστία (Residencia de Estudiantes), γνωρίστηκε  με πολλούς από τους διανοούμενους και καλλιτέχνες της εποχής, όπως φυσικά τον Λουί Μπουνιουέλ και τον Σαλβαδόρ Νταλί.

Ο Φεντερίκο ντελ Σαγράδο Κοραθόν ντε Χεσούς Γκαρθία Λόρκα, γεννήθηκε στις 5 Ιουνίου του 1898 στο χωριό Φουέντε Βακέρος, 25 χλμ από τη Γρανάδα. Από πατέρα προύχοντα και μητέρα δασκάλα. Από μικρός ερωτεύτηκε το φλαμένκο και στα 17 του έγραψε το πρώτο του ποίημα, στην όχθη ενός ποταμού της Ανδαλουσίας.

Σκίτσο του Λόρκα-Προσωπογραφία του Νταλί

Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Γρανάδας Φιλοσοφία, Λογοτεχνία και Νομική. Το 1919, μετακόμισε στην Μαδρίτη και στη φοιτητική εστία (Residencia de Estudiantes), γνωρίστηκε  με πολλούς από τους διανοούμενους και καλλιτέχνες της εποχής, όπως φυσικά τον Λουί Μπουνιουέλ και τον Σαλβαδόρ Νταλί.

… η Γκαλά είχε καταστρέψει όλα τα γράμματα του Φεντερίκο, να μην τα βλέπει… Εχουν απομείνει μόνο οι επιστολές του Νταλί, ο οποίος αρνιόταν πεισματικά αυτόν τον έρωτα κι έλεγε όλο «εξυπνάδες» για τον «καλλίπυγο Λόρκα»,…

Η αλληλογραφία του Λόρκα με το Νταλί, περιορίζεται στις ερωτικές επιστολές του Σαλβαντόρ, καθότι όπως καταλαβαίνετε η Γκαλά είχε καταστρέψει όλα τα γράμματα του Φεντερίκο, να μην τα βλέπει… Εχουν απομείνει μόνο οι επιστολές του Νταλί, ο οποίος αρνιόταν πεισματικά αυτόν τον έρωτα κι έλεγε όλο «εξυπνάδες» για τον «καλλίπυγο Λόρκα», για να το πω κόσμια. Όταν ο Νταλί με τον Μπονιουέλ γύρισαν τον «Ανδαλουσιανό Σκύλο», λέγεται ότι υπήρξε μια «φωρτομάρα» με τον Λόρκα.  «Ο Μπουνιουέλ γύρισε μια σκατένια ταινία…..ο ανδαλουσιανός σκύλος είμαι εγώ», φέρεται να είπε τότε ο ποιητής.  Εξάλλου ο Μπουνιουέλ,  είχε χαρακτηρίσει κάποτε «κουράδα» τον «Δον Περλιμπλίν» του Λόρκα.

Όταν ο Νταλί με τον Μπονιουέλ γύρισαν τον «Ανδαλουσιανό Σκύλο», λέγεται ότι υπήρξε μια «φωρτομάρα» με τον Λόρκα.  «Ο Μπουνιουέλ γύρισε μια σκατένια ταινία…..ο ανδαλουσιανός σκύλος είμαι εγώ», φέρεται να είπε τότε ο ποιητής.

https://www.youtube.com/watch?v=054OIVlmjUM

Στην ταινία συγχωνεύονται η αισθητική του σουρεαλισμού με τις θεωρίες του Φρόυντ. Εξηγεί το σουρεαλισμό , ως έναν ασυνείδητο , ψυχικό αυτοματισμό , ικανό να επιστρέψει στο μυαλό την πραγματική του λειτουργία , έξω από κάθε έλεγχο που επιβάλλει η λογική , η ηθική ή η αισθητική. Η κριτική της εποχής βρήκε αρκετές ομοιότητες του μοναδικού σεναρίου «Ταξίδι στη σελήνη» που είχε γράψει ο Λόρκα όταν είχε βρεθεί στην Νέα Υόρκη , με τον πρόλογο του “Ανδαλουσιανού Σκύλου”.

Το 1922, ο μεγάλος ποιητής δημοσίευσε το «Κάντε Χόντο» (παλιό λαϊκό είδος τραγουδιού, στο ύφος του φλαμένκο). Ο ίδιος ήξερε να παίζει πολύ καλά πιάνο και κιθάρα και είχε φιλική σχέση με το μεγάλο ισπανό μουσικοσυνθέτη Μανουέλ Ντε Φάγια, ο οποίος και τον υπερασπίστηκε για τα πολιτικά φρονήματα του μέχρι το τέλος της ζωής του. Την ίδια περίοδο ο ποιητής έγραφε για το θέατρο, το κουκλοθέατρο, σχεδιάζε, ζωγραφίζε, έδινε διαλέξεις. Ηταν τόσο πολυπράγμων όσο κι ελεύθερος.

«Είμαι καθολικός, κομουνιστής, αναρχικός, φιλελεύθερος και συγχρόνως συντηρητικός και μοναρχικός.», έλεγε ο ίδιος για τον εαυτό του μη εντασόμενος πουθενά.

Το 1929, χάρη σε μια υποτροφία, επισκέφτηκε τη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ όπως προαναφέρθηκε. Αυτό το ταξίδι σημάδεψε το έργο του. Όπως πάλι λέει ο ίδιος. «….Wall Street. Σε κανένα μέρος του κόσμου δε γίνεται αισθητή όπως εκεί η ολική απουσία του πνεύματος ως: περιφρούρηση της καθαρής επιστήμης και δαιμονιακός σεβασμός του παρόντος». Το μόνο που βρήκε να θαυμάσει, ήταν οι αφροαμερικανοί, το Χάρλεμ και η μουσική τζαζ. Οι οποίοι κατείχαν και το «ντουέντε» φυσικά.

Μέσα στα επόμενα χρόνια ταξίδεψε στην Κούβα, το Παρίσι, το Λονδίνο, τη Σκωτία και σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής, ενώ δημοσιεύτηκαν έργα του που έμελε να μείνουν στην ιστορία του θεάτρου, όπως η «Γέρμα» και  ο «Ματωμένος Γάμος». Αυτά δεν πάιχτηκαν στην Ισπανία παρά το 1961, πολλά χρόνια μετά το θάνατο του.

Σημαντική ήταν και η ίδρυση του θιάσου «La Barraca», με τον οποίο ανέβασε έργα κλασικών Ισπανών δραματουργών, κάνοντας ταυτόχρονα τον σκηνοθέτη, το σκηνογράφο και τον ηθοποιό και κυρίως φέρνοντας αυτά σε επαφή με τον απλό λαικό κόσμο στις πλατείες και στην ύπαιθρο των χωριών της Ανδαλουσίας.

με το θίασο «La Barraca», ανέβασε έργα κλασικών Ισπανών δραματουργών, κάνοντας ταυτόχρονα τον σκηνοθέτη, το σκηνογράφο και τον ηθοποιό και κυρίως φέρνοντας αυτά σε επαφή με τον απλό λαικό κόσμο στις πλατείες και στην ύπαιθρο των χωριών της Ανδαλουσίας.

Στις 16 Ιουλίου 1936, μόλις τρεις μέρες πριν την έναρξη του Εμφυλίου, ο ποιητής έφυγε από τη Μαδρίτη για τη Γρανάδα. Η κοινωνικοπολιτική κατάσταση στη χώρα ήταν πλέον εκρηκτική. Ο εμφύλιος ενέπνευσε ιδιαίτερα τον ποιητή που αφιέρωσε πολλά από τα ποιήματα του στην ουσία στο θάνατο.

«…Το τραγούδι που ποτέ δεν θα το πω

Αποκοιμήθηκε στα χείλη μου

Τραγούδι από ζωντανά άστρα

Πάνω σε μια αιώνια μέρα…»  

Παρουσίαζε το θάνατο, «σαν μαύρο καβαλάρη που κυνηγάει έναν τσιγγάνο… σαν το μαχαίρι που βυθίζεται στην ασάλευτη σάρκα και σαν το αίμα που βογκά το άφωνο φιδίσιο τραγούδι του». Στις 19 Ιουλίου έγινε αντικυβερνητική επανάσταση και στις 3 Αυγούστου τουφεκίστηκε, από τους φαλαγγίτες του Φράνκο, ο δήμαρχος της Γρανάδα. Ο Λόρκα δεν ήταν κομμουνιστής. Καταδίκαζε όμως έμπρακτα το φασισμό. Για τους δεξιούς ήταν αριστερός και εχθρός της εκκλησίας. Επίσης ήταν ο μεγαλύτερος εν ζωή ποιητής της χώρας με παγκόσμια ακτινοβολία, αλλά δεν ήταν «δικός τους». Τέλος, οι δυνάμεις του Φράνκο σιχαίνονταν τους ομοφυλόφιλους. Για τους εθνικιστές λοιπόν ήταν όχι απλά πολύ αριστερός, αλλά πολύ διεφθαρμένος και παρ όλα αυτά πολύ πετυχημένος. Δεν υπηρχε περίπτωση να τον αφήσουν να ζήσει. Και τον εκτέλεσαν, σε έναν αγρό, δίπλα στα ελαιόδεντρα που έπαιζε μικρός ,όπως λέγεται.

Οι φίλοι του ποιητή, κινητοποιήθηκαν αμέσως με διαβήματα, ενώ ο μουσικός Μανουέλ ντε Φάγια, πήγε ο ίδιος στο τμήμα, από όπου τον πέταξαν έξω με χαστούκια. Ο Λόρκα δολοφονήθηκε από τους παραστρατιωτικούς  στις  19 Αυγούστου 1936 το πρωί. Ο  αρχηγός του αποσπάσματος ζήτησε να τον σκοτώσει ο ίδιος, «επειδή ήταν διεφθαρμένος»

Ο Λόρκα συνελήφθη τη νύχτα της 18ης Αυγούστου, προσπαθώντας να το σκάσει από την ταράτσα του σπιτιού του. Οδηγήθηκε στο τοπικό αστυνομικό τμήμα και ο διοικητής Βαλντές πήρε την αμετάκλητη απόφαση: θάνατος, χωρίς δίκη. Άλλωστε δεν υπήρχε κατηγορητήριο. Οι φίλοι του ποιητή, κινητοποιήθηκαν αμέσως με διαβήματα, ενώ ο μουσικός Μανουέλ ντε Φάγια, πήγε ο ίδιος στο τμήμα, από όπου τον πέταξαν έξω με χαστούκια. Ο Λόρκα δολοφονήθηκε από τους παραστρατιωτικούς  στις  19 Αυγούστου το πρωί. Ο  αρχηγός του αποσπάσματος ζήτησε να τον σκοτώσει ο ίδιος, «επειδή ήταν διεφθαρμένος». Εκείνος όμως είχε προλάβει να γράψει το γράμμα κι ίσως το τελευταίο του ποίημα στον Χουάν από το Αλμπαθέτε:

«Εκείνος ο ξανθός από το Αλμπαθέτε
Ήρθε, μάνα, και με κοίταξε.

Κι εγώ δε μπορώ να τον κοιτάξω!
Εκείνος ο ξανθός από τα στάχυα,
γιός της πράσινης αυγής
,

ψηλός, μόνος, χωρίς φίλους,
 βρέθηκε στο δρόμο μου σε λάθος στιγμή.
Η νύχτα βάφεται και λάμπει
,

με μια εύθραυστη λάμψη
Κι εγώ δε μπορώ να τον κοιτάξω…»

Ο Χουάν Ραμίρες Ντε Λούκας, ο έρωτας του Λόρκα, σε μεγαλύτερη ηλικία εδώ , ήταν κριτικός τέχνης.

Η μαρτυρία του ίδιου του Χουάν είναι λιτή και περιεκτική:

«…..Ηταν αλήθεια δεν ήταν; Το μόνο καταφύγιο μου από εκείνη  την  ημέρα  ήταν η σοφίτα του σπιτιού, όπου φύλαγαμε  τα άχρηστα έπιπλα, τα χειμωνιάτικα ρούχα, και στην οποία παίζαμε με τα αδέρφια μου  όταν ήμασταν  παιδιά. Καθισμένος δίπλα στπο παράθυρο με τη σιδεριά σε σχήμα σταυρού, περνούσα ώρες ατελείωτες περιμένοντας να βγει το φως του φεγγαριού που εμφανιζόταν πάνω από τις παλιές σκεπές που έσταζαν. Ηταν η μοναδικές στιγμές παρηγοριάς μου, όπου σαν άλλος φυλακισμένος, ήθελα και περίμενα ότι όλο αυτό  ήταν μια ψεύτικη είδηση από όλες αυτές που κυκλοφορούσαν, ότι δεν είχαν σκοτώσει το Φεντερίκο. Μα γιατί να σκοτώσουν εκείνον, έναν ποιητή και συγγραφέα τόσο μεγάλης φήμης εκείνη την εποχή, με αναγνωρισμένες επιτυχίες σε όλο τον κόσμο, εκείνον που δεν έδινε σημασία στην πολιτική αφού στεκόταν πάνω και πέρα από αυτή; Γιατί;»

Ο Λόρκα δεν ήταν κομμουνιστής. Καταδίκαζε όμως έμπρακτα το φασισμό. Για τους δεξιούς ήταν αριστερός και εχθρός της εκκλησίας. Επίσης ήταν ο μεγαλύτερος εν ζωή ποιητής της χώρας με παγκόσμια ακτινοβολία, αλλά δεν ήταν «δικός τους». Τέλος, οι δυνάμεις του Φράνκο τον θεωρούσαν όχι απλά πολύ αριστερό, αλλά πολύ διεφθαρμένο και παρ όλα αυτά πολύ πετυχημένος. Δεν υπηρχε περίπτωση να τον αφήσουν να ζήσει. Και τον εκτέλεσαν, σε έναν αγρό, δίπλα στα ελαιόδεντρα που έπαιζε μικρός ,όπως λέγεται.

Τα σημεία εκτέλεσης και ταφής του Λόρκα, ακόμη αποτελούν ανεξιχνίαστο μυστήριο και εστία ερευνών για τους ιστορικούς. Το ίδιο ισχύει και για πολλούς από τους 10.000 νεκρούς στη Γρανάδα. Η κυβέρνηση των σοσιαλιστών, το 2007, ψήφισε στην Ισπανία το «Νόμο περί Ιστορικής Μνήμης», ο οποίος για πρώτη φορά αναγνώρισε επίσημα τα θύματα της δικτατορίας του Φράνκο. Ο νόμος επιτρέπει σε όποιον έχει αποδείξεις για ομαδικό τάφο, να ζητήσει την βοήθεια του κράτους για την εκταφή και την ταυτοποίηση των λειψάνων.

Το θέμα όμως παιδιά είναι ένα: τους μεγάλους ποιητές δε μπορούν να τους σκοτώσουν σφαίρες. Γι΄αυτό το λόγο, τα ποιήματα του Λόρκα, ενέπνευσαν πλήθος κόσμου σε παρόμοιους αγώνες εναντίον δικτατορικών καθεστώτων, όπως φυσικά στην Ελλάδα. Μελοποιήθηκε από το Μίκη Θεοδωράκη, τραγουδήθηκε παράνομα από τη Φαραντούρη, λογοκρίθηκε το 1967, τραγουδημένος από την Αρλέτα

και τα έργα του ανέβηκαν στο σανίδι του θεάτρου Τέχνης του Κουν σε μελοποίηση Χατζιδάκη.

 

 

Και λίγα λόγια από ομιλία του ίδιου του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα την άνοιξη του 1930 που προσπαθούν να μας εξηγήσουν τι είναι το duende. (από το βιβλίο “Juego y teoria del duende”  F.G. Lorca)

  ……Έτσι, το ντουέντε είναι µια δύναµη κι όχι µια λειτουργία, µια πάλη κι όχι µια αφηρηµένη έννοια. Άκουσα κάποτε ένα γέρο κιθαρίστα να λέει: ” Το ντουέντε δε βρίσκεται στο λαρύγγι. Το ντουέντε ανεβαίνει απ’ τις γυµνές πατούσες των ποδιών”. Που σηµαίνει πως δεν είναι µια ικανότητα, µα αληθινή µορφή, αίµα, αρχαία κουλτούρα, στιγµή δηµιουργίας. Αυτή η “µυστήρια δύναµη που όλοι νιώθουµε και που κανένας φιλόσοφος δεν εξήγησε ποτέ”, είναι το ίδιο το πνεύµα της γης.

………

Η αληθινή µάχη είναι το ντουέντε.  Αν θέλει κανείς, ξέρει τον τρόπο να φτάσει στο Θεό. Με την αγριάδα του ερηµίτη ή µε την κρυφή φωνή του µυστικιστή.  Ο ερχοµός του ντουέντε προϋποθέτει πάντοτε µια ριζική αλλαγή όλων των µορφών που στηρίζονται σε παλιές βάσεις. Φέρνει µαζί του ένα συναίσθηµα φρεσκάδας εντελώς πρωτόγνωρο έτσι όπως µοιάζει µε καινούργιο τριαντάφυλλο, µε θαύµα, γεννώντας στο τέλος ένα σχεδόν θρησκευτικό ενθουσιασµό.  Σ’ όλους τους αραβικούς χορούς και τ’ αραβικά τραγούδια η παρουσία του ντουέντε γίνεται δεκτή µε κραυγές: “Αλά! Αλά!”,”Θεέ! Θεέ!”, που δε διαφέρει πολύ από το Ολέ της ταυροµαχίας. Και στα τραγούδια της Βόρειας Ισπανίας η εµφάνιση του ντουέντε χαιρετίζεται πάντα µε την κραυγή “Βίβα Ντίος!”, “Ζήτω ο Θεός!”, µια βαθιά ανθρώπινη και τρυφερή κραυγή επικοινωνίας µε το Θεό µέσα απ’ τις πέντε αισθήσεις µε τη βοήθεια του ντουέντε, που συγκλονίζει τη φωνή και το σώµα του χορευτή.  Όλες οι Τέχνες µπορούν να’ χουν ντουέντε, το πεδίο όµως είναι πιο πλούσιο στη µουσική, στο χορό και στην ποίηση που απαγγέλλεται, γιατί απαιτούν για ερµηνευτή ένα σώµα ζωντανό – είναι µορφές που γεννιούνται και πεθαίνουν ακατάπαυστα και καθορίζονται από ένα ακριβές παρόν………

Όλες οι Τέχνες µπορούν να’ χουν ντουέντε, το πεδίο όµως είναι πιο πλούσιο στη µουσική, στο χορό και στην ποίηση που απαγγέλλεται, γιατί απαιτούν για ερµηνευτή ένα σώµα ζωντανό – είναι µορφές που γεννιούνται και πεθαίνουν ακατάπαυστα και καθορίζονται από ένα ακριβές παρόν

  Σε κάθε χώρα, ο θάνατος είναι ένα τέλος. Φτάνει, και τα παραθυρόφυλλα κλείνουν. Όχι στην Ισπανία. Στην Ισπανία ανοίγουν. Πολλοί Ισπανοί ζουν ανάµεσα σε τέσσερις τοίχους ως τη µέρα που θα πεθάνουν και τότε τους βγάζουν έξω στον ήλιο. Σε καµιά άλλη χώρα ο πεθαµένος δεν είναι πιο ζωντανός απ’ την Ισπανία. Το προφίλ του κόβει σα κόψη ξυραφιού.Τα αστεία γύρω από το θάνατο και µαζί κι η σιωπηλή τους ενατένιση είναι πράγµατα γνωστά στους Ισπανούς. Μα ακόµα, ένας λαός που πιστεύει πως ό,τι έχει µεγαλύτερη σηµασία κουβαλάει µέσα του τον αµετάκλητο, µεταλλικό αντίλαλο του θανάτου. Το µαχαίρι κι η ρόδα της άµαξας, το ξυράφι και τ’ άγρια γένια των βοσκών, το γυµνό φεγγάρι, η µύγα, τα υγρά ντουλάπια, οι ιερές εικόνες οι σκεπασµένες µ’ άσπρη νταντέλλα, ο ασβέστης, η γραµµή των γείσων και των τζαµένιων µπαλκονιών στην Ισπανία κρύβουν µια λεπτή χλόη θανάτου καθώς και φωνές και σύµβολα για το άγρυπνο µυαλό ταράζοντας τη µνήµη µας µε τον ασάλευτο αέρα π’ αφήνει πίσω του το πέρασµα µας.

  Ο δεσµός της Ισπανικής τέχνης µε τη γη δεν είναι τυχαίος. Είναι µια τέχνη που πνίγεται στ’ αγκάθια και στις πέτρες. …..Το ντουέντε δεν εµφανίζεται καν αν δεν δει κάποια πιθανότητα θανάτου, αν δεν πειστεί πως θα µπαινοβγεί ελεύθερα στο σπίτι του, αν δεν είναι σίγουρο πως θα ταράξει εκείνα τα κλαριά που όλοι κουβαλάµε µέσα µας και που θα µείνουν για πάντα απαρηγόρητα.

  Στη σκέψη, στον ήχο και στην κίνηση, το ντουέντε σπρώχνει το δηµιουργό σε µιαν αντρίκεια, τίµια πάλη στο χείλος του πηγαδιού…. το ντουέντε πληγώνει, και στο γιάτρεµα αυτής της πληγής που ποτέ δεν κλείνει, βρίσκεται η ρίζα ό,τι πρωτόγνωρου και θαυµαστού κρύβει το έργο του ανθρώπου.Η µαγική ιδιότητα ενός ποιήµατος στηρίζεται στη συνεχή παρουσία του ντουέντε έτσι που εκείνος που το αντικρίζει να βαφτίζεται σε σκοτεινά νερά. Γιατί µε το ντουέντε είναι πιο εύκολο να νιώσεις και ν’ αγαπήσεις και ξέρεις πως και ‘σενα θα σε νιώσουν, πως και συ θ’ αγαπηθείς. …

…. το ντουέντε πληγώνει, και στο γιάτρεµα αυτής της πληγής που ποτέ δεν κλείνει, βρίσκεται η ρίζα ό,τι πρωτόγνωρου και θαυµαστού κρύβει το έργο του ανθρώπου.

  Το ντουέντε φτάνει την πιο εντυπωσιακή µορφή του στην ταυροµαχία, γιατί απ’ τη µια έχει να παλέψει µε το θάνατο που µπορεί να φέρει την καταστροφή κι απ’ την άλλη µε τη γεωµετρία, µε το µέτρο, που αποτελούν τη βάση αυτού του θεάµατος. Ο ταύρος έχει την τροχιά του, ο ταυροµάχος τη δικιά του, κι ανάµεσα στις δυο τροχιές υπάρχει ένα σηµείο υπέρτατου κινδύνου όπου βρίσκεται το αποκορύφωµα του τροµερού παιχνιδιού.

*Ειδήμονες των Ισπανικών, οι πληροφορίες προέρχονται από τα παρακάτω βιβλία αλλά και  από άρθρα του ισπανικού τύπου. Μετέφρασα εγώ κάποια σημεία κι αισιοδοξω πως είναι τουλάχιστον αξιοπρεπή.

Los amores oscuros ”   Μanuel Francisco Reina 2012

El asesinato de García Lorca”  Ian Gibson 2005

 

 

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News

in

Αξιολογήστε το άρθρο

33 points
Upvote Downvote

9
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
4 Θέματα σχολίων
5 Απαντήσεις θεμάτων
0 Ακόλουθοι
 
Με τις περισσότερες αντιδράσεις
Δημοφιλέστερο θέμα σχολίου
5 Συντάκτες σχολίων
Alex Rainerslonely old dogΝατάσσα Γ.leasMarina Πρόσφατοι συντάκτες σχολίων
  Εγγραφείτε  
νεότερα παλαιότερα δημοφιλέστερα
Ειδοποίηση για
leas
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Advocate

Νατάσσα, τέλειο, απλά τέλειο! Σ’ ευχαριστούμε πάρα πολύ!

Marina
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Δημιουργός Κειμένων
Ενθουσιώδης

Κι εγώ είμαι φαν της κατηγοριας, το εχω ξαναπει και το ξαναλεω 🙂
Μου αρεσε πολύ και αυτο!!

Alex Rainers
Μέλος
Χρόνια συμμετοχής
Advocate

Ελπίζω ο Χουάν να μην τους άφησε να ησυχάσουν μετα από αυτό.