Η ζωή του Γιάννη Αντετοκούνμπο δεν είναι “σαν παραμύθι”

Γράφει η Λιάνα Μεσάικου, συγγραφέας/ηθοποιός/κωμικός

Έναν χρόνο τώρα στην Αμερική είμαι “pending”. Όχι, μην ανησυχείτε, δεν είμαι παράτυπη (δεν υπάρχουν παράνομοι και «λαθραίοι» άνθρωποι), αλλά ένας γραφειοκράτης που θα παραλάβει τον φάκελό μου θα αποφασίσει μόνος/η του αν δικαιούμαι να παραμείνω και να δουλέψω στην χώρα με καλλιτεχνική βίζα ή όχι. Γιατί το γράφω αυτό; Γιατί έναν χρόνο τώρα, κάθε λεπτό της μέρας το στομάχι μου είναι δεμένο σε έναν ωραιότατο κόμπο. Προσέχω λίγο παραπάνω πώς οδηγώ (μην με σταματήσει κανείς αστυνομικός), φοβάμαι μην αρρωστήσω, πέρυσι που δεν είχα ασφάλεια υγείας και ήθελα να πάω σε γυναικολόγο έπρεπε να ζυγίσω αν θα δώσω εκατοντάδες δολάρια απ’ την τσέπη μου (που δεν είχα) ή αν θα προσευχηθώ στο μακαρονοτέρας ελπίζοντας να μην είναι κάτι σοβαρό και πριν τις εκλογές όταν κυκλοφορούσα και έβλεπα τα γνωστά κόκκινα καπελάκια, φρόντιζα να μην ανοίξω το στόμα μου και ακουστεί η ξένη προφορά μου. Και ναι, εγώ επέλεξα να έρθω, δεν έφυγα ως πρόσφυγας από κάπου που κινδύνευα, έχω χώρα να γυρίσω και κύκλο ανθρώπων (support system) να με στηρίξει — και για να μην πεινάσω εδώ και για να σταθώ στα πόδια μου αν αναγκαστώ να επιστρέψω — κι έχω κι ένα λευκό προνόμιο το οποίο με προστατεύει από ρατσιστικές επιθέσεις στον δρόμο (που στην δική μου περίπτωση θα ήταν ξενοφοβικές, γιατί δεν υφίσταται ρατσισμός σε λευκούς).

Γιατί τα γράφω όλα αυτά; Γιατί διαβάζω σήμερα να γράφουν όλοι για την «ζωή σαν παραμύθι» του Γιάννη Αντετοκούνμπο κι αναρωτιέμαι ποιο ακριβώς μέρος της ζωής του στην Ελλάδα θεωρούμε παραμυθένιο. Το γεγονός ότι γεννήθηκε σε μια χώρα που δεν τον αναγνώρισε καν ως δικό της παιδί (γιατί αν είσαι παιδί μεταναστών δεν αρκεί απλώς να γεννηθείς στην Ελλάδα για να πάρεις την ιθαγένεια), το ότι κάθε μέρα ζούσε με τον φόβο της απέλασης, (κάθε μέρα για 18 χρόνια), το ότι δεν μπορούμε καν να φανταστούμε τι θα άκουγε στον δρόμο καθημερινά από ρατσιστές και τον φόβο που μπορεί να ένιωθε για την σωματική ακεραιότητα την προσωπική του και των δικών του, το ότι μεγάλωσε τόσο φτωχός που μοιραζόταν ένα ζευγάρι σπορτέξ με τον αδερφό του κι έπαιζαν μπάσκετ εναλλάξ, το ότι κοιμόταν σε ένα στρωματάκι στο γυμναστήριο όταν έκανε διπλή προπόνηση επειδή πηγαινοερχόταν στο σπίτι με τα πόδια, το ότι πήγαινε σε ίντερνετ καφέ για να βλέπει τους αγώνες του NBA ή το ότι όταν τον «ανακάλυψαν» ένα απ’ τα πρώτα πράγματα που του είπαν ήταν «Δεν τρως. Πρέπει να τρως καλύτερα» σε μια οικογένεια με τέσσερα παιδιά που οι γονείς πάλευαν να τα ζήσουν σε μια κοινωνία και πολιτεία που ποτέ δεν τους θεώρησε ίσους;

Ξέρω ναι, σήμερα θα έπρεπε να είναι κλίμα γιορτής και πανηγυρισμού, δεν μπορούμε να αφήσουμε την γκρίνια για αργότερα; Μα δεν είναι γκρίνια. Και είναι ακριβώς η ιδανική στιγμή να επανεξετάσουμε τα κυρίαρχα αφηγήματα της κοινωνίας μας. Ναι, είναι τρομερά ελπιδοφόρο, συγκινητικό και τεράστια πηγή δύναμης και έμπνευσης ένας άνθρωπος που ξεκίνησε απ’ το «μηδέν» να φτάνει «στην κορυφή του κόσμου». Αλλά ο Γιάννης έφτασε στην κορυφή του κόσμου βασιζόμενος αποκλειστικά στο ταλέντο, στην ασταμάτητη δουλειά και στις δυνάμεις του. Όχι μόνο δεν του χαρίστηκε τίποτε, αλλά έπρεπε να υπερκεράσει εμπόδια που οι περισσότεροι από εμάς δεν θα συναντήσουμε ποτέ στην ζωή μας, εμπόδια που ίσως μερικά του τα βάλαμε εμείς οι ίδιοι.

Αλήθεια, πόσοι από τους ιθύνοντες που σήμερα του στέλνουν συγχαρητήρια και «μοιράζονται» μαζί του την νίκη είχαν καταψηφίσει το 2015 το άρθρο για απόδοση ιθαγένειας σε παιδιά μεταναστών που γεννιούνται στην Ελλάδα; Ο «αλλοδαπός» Γιάννης (ναι, αυτή ήταν η «ταμπέλα» που του έδωσε η χώρα στην οποία γεννήθηκε, μεγάλωσε, πήγε σχολείο∙ έτσι τον χαρακτηρίζει το απολυτήριο λυκείου του) έγινε ξαφνικά Έλληνας όταν έγινε ο παγκόσμιος MVP; Γιατί, δεν ξέρω αν θυμάστε, μόλις πριν από λίγους μήνες ο Γιάννης δεν ήταν καν αρκετά Έλληνας για κάποιους για να μπει στην φωτογραφία για την επέτειο του 1821! Αλλά έτσι δεν έγινε και με αθλητές που τους αναγνωρίσαμε ξαφνικά ως Έλληνες μόνο όταν έγιναν Ολυμπιονίκες;

Ζωή σαν παραμύθι! Πόσες, άραγε, οικογένειες αυτήν την στιγμή ζούνε ένα αντίστοιχο «παραμύθι» σε μια χώρα που δεν δικαούνται ΑΜΚΑ, σε μια χώρα που έχει θέσει στην σημερινή εποχή εισοδηματικά κριτήρια για την ιθαγένεια, σε μια χώρα που η λέξη «αλλοδαπός» είναι βρισιά, σε μια χώρα που μεγάλη μερίδα του κόσμου και των πολιτικών θεωρεί το «μετανάστης» συνώνυμο με το «εγκληματίας», σε μια χώρα που η αστυνομία συλλαμβάνει και βασανίζει μετανάστες (βλ. Γεωργιανός στην γυναικοκτονία της Καρολάιν) μόνο και μόνο λόγω εθνικότητας;  Βλέπω τίτλους «Το προσφυγάκι απ’ τα Σεπόλια» και θυμάμαι ότι αρρώστησα όταν διάβασα άρθρα για τα προσφυγάκια που εξαφανίζονται από ΜΚΟ δομές (που γράφτηκαν λίγους μήνες πριν, όταν μάθαμε ότι μπορεί και να στέλναμε προσφυγάκια απροστάτευτα στο σπίτι του Λιγνάδη).

Διαβάζω για το «παραμύθι με το happy end» του Αντετοκούνμπο και σκέφτομαι α) ποιος τέλος, βρε παιδιά; Στην κορυφή της καριέρας του είναι ακόμα ο άνθρωπος β) γιατί η επιτυχία πρέπει να είναι πάντα «μετρήσιμη»; Με εκατομμύρια δολάρια και πρωταθλήματα και πόντους; Γιατί εμένα ο Αντετοκούνμπο με συγκίνησε όταν πρωτοστάτησε στο μποϊκοτάζ των Bucks που ήταν απ’ τις πρώτες ομάδες που αρνήθηκαν να παίξουν πέρυσι μετά την δολοφονία του George Floyd, με συγκίνησε όταν ήταν έτοιμος να πει όχι στο American dream αν η βίζα της οικογένειάς του έτρωγε και τρίτη απόρριψη, γιατί για τον Γιάννη απαράβατος όρος για να έρθει στο NBA ήταν να φέρει και την οικογένειά του μαζί (άραγε, αν οι συνθήκες ζωής της οικογένειάς του στην Ελλάδα ήταν καλύτερες, θα το ένιωθε μέσα του αυτό ως τελεσίγραφο και θυσία που ήταν έτοιμος να κάνει;), με συγκίνησε όταν έμαθα ότι εντελώς αθόρυβα κάνει ακόμα δωρεές τροφίμων στην γειτονιά του στα Σεπόλια, με συγκινεί όποτε διαβάζω δηλώσεις του, γιατί είναι όλες πλημμυρισμένες από ένα σπάνιο μεγαλείο ψυχής, μια σπάνια ευγένεια, καλοσύνη, ταπεινότητα κι αλληλεγγύη. Τον αγαπούσα και χθες πάρα πολύ και θα τον αγαπούσα το ίδιο ακόμα και χωρίς το χθεσινοβραδινό ιστορικό κατόρθωμα — που διόλου δεν θέλω να μειώσω την αξία του.

Και γ) παρόλο που δεν μου αρέσει καθόλου ο όρος ζωή σαν παραμύθι γιατί σχεδόν ωραιοποιεί — ή έστω ρομαντικοποιεί — την φτώχια και τις δυσκολίες, (λες και κάποιος πρέπει αναγκαστικά να υποφέρει για να γευτεί την επιτυχία ή λες και όσοι υποφέρουν την γεύονται), αν όντως τα παιδικά χρόνια του Γιάννη στην Ελλάδα ήταν βγαλμένα από παραμύθι, έχετε σκεφτεί εμείς ποιος ήρωας του παραμυθιού ήμασταν; Πόσοι από εμάς που νοικιάζουν σπίτια είναι διατεθειμένοι να νοικιάσουν σε μετανάστες; Πόσοι από εμάς προσλαμβάνουν μετανάστες; Σε τι θέσεις και με τι μισθούς; Πόσοι από εμάς είδαμε προσφυγάκια και παιδάκια άλλων φυλών στο σχολείο και παραπονεθήκαμε στην διεύθυνση να τα αλλάξει τμήμα ή δεν τα καλέσαμε στο πάρτι γενεθλίων του παιδιού μας; Πόσοι από εμάς είστε οκέι αν το παιδί μας κάνει σχέση με έναν/μία αλλοεθνή; Και πόσοι από εμάς θεωρούμε ότι η «πολιτική ορθότητα» στην Ελλάδα πρέπει να έχει άλλους κανόνες και δεν καταλαβαίνουμε γιατί κάποι@ υπερβολικ@ θυμώνουν με μικροπράγματα όπως το blackface σε φωτογραφίες παράστασης ή σε μία ψυχαγωγική εκπομπή όπως το Your Face Sounds Familiar;

Αλήθεια, έχετε ζήσει το να είσαι μετανάστης σε ξένη χώρα και να προσπαθείς να ανοίξεις τραπεζικό λογαριασμό χωρίς μόνιμη διεύθυνση, να προσπαθείς να ενοικιάσεις σπίτι, να πάρεις λογαριασμούς στο όνομά σου, να πας σε γιατρό χωρίς ασφάλεια, να σκύβεις το κεφάλι και να μην προκαλείς για να μην σε διώξουν, να νιώθεις πως μπορεί να κινδυνεύεις στον δρόμο και το κυριότερο να νιώθεις πάντα ο ξένος, όχι επειδή νιώθεις εσύ πως δεν ανήκεις, αλλά επειδή σου το υπενθυμίζουν διαρκώς οι γύρω σου; Ε, πολλαπλασιάστε το αυτό και με τον παράγοντα άλλη φυλή και ρατσισμός, και πάλι δεν νομίζω να νιώσουμε ποτέ στο πετσί μας ακριβώς το τι περνάνε οι «αλλοδαποί», ειδικά άλλης φυλής στην χώρα μας.

Ναι, ο Γιάννης Αντετοκούνμπο είναι Έλληνας. Αλλά δεν έγινε Έλληνας χθες. Ας κοιτάξουμε να έχει «ευτυχισμένο τέλος» ο εφιάλτης που ζουν εκατοντάδες άλλα παιδιά σαν τον Γιάννη στην χώρα μας. Γιατί δεν είναι καθόλου υποχρεωμένα να φτάσουν στην κορυφή του κόσμου προκειμένου εμείς να τα αναγνωρίσουμε επιτέλους ως δικά μας παιδιά.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News