Πρώτη εντύπωση: Μια αναπάντεχη έρευνα για το στιλ και την ευφυία των γυναικών

Δεν χρειάζεται κάποια τρομακτική παρατηρητικότητα εφάμιλλη ενός Sherlock Holmes για να κατανοήσει κανείς ότι η εμφάνιση είναι ένας παράγοντας που παρέχει πληροφοριακό υλικό για το πώς μας αντιλαμβάνονται οι άλλοι. Ειδικά για τις γυναίκες το ζήτημα παίρνει έμφυλες διαστάσεις, ιδιαίτερα μέσω του male gaze, που επηρεάζουν την εργασία τους και το πώς τις αντιλαμβάνονται άλλοι για θέσεις εξουσίας ή μη, την κάλυψη θέσεων προσωπικού σε συνεντεύξεις, τις πρώτες εντυπώσεις σε προσωπικές σχέσεις και την κοινωνικοποίηση γενικότερα.

Ομολογουμένως μια μικρή έρευνα (μόνο 64 φοιτητές αποτελούσαν το δείγμα) έρχεται να καταρρίψει ένα πάρα πολύ διαδεδομένο, μισογυνικό στερεότυπο. Ότι η εντυπωσιακή γυναίκα ή η όχι τόσο καλυμμένη με ρούχα είναι άτομο μειωμένης ευφυίας.

Φυσικά όσο κι αν επιχειρήσουμε να καταρρίψουμε τον μύθο, οι διεργασίες της πρώτης εντύπωσης, συνεπικουρούμενες και από τον βαθύ σεξισμό που διατρέχει τις κοινωνίες, ιδιαίτερα σε θέματα που έχουν να κάνουν με την αξιοπιστία και την φιλική διάθεση, ενδεχομένως θα βρούμε “τοίχο”.

Ωστόσο, είναι άραγε πάντοτε άρρηκτα δεμένο το πιο εκτεθειμένο σώμα με την εντύπωση ότι η κάτοχός του διαθέτει μειωμένο ΙQ; Η ενδιαφέρουσα μελέτη του δρ. Alfredo Gaitán και άλλων ακαδημαϊκών από το Πανεπιστήμιο του Bedfordshire μοιάζει να λέει πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει, αλλά μάλλον ισχύει το αντίστροφο. Τα πιο σεμνά ρούχα να αποτυγχάνουν να δώσουν μια εικόνα της απαιτούμενης ευφυίας των γυναικών στον ανδρικό πληθυσμό, στο περιλάλητο male gaze.

Οι ερευνητές συγκέντρωσαν 64 φοιτητές στην ηλικιακή ομάδα των 21 ετών και τους έδειξαν δύο σετ εικόνων της ίδιας γυναίκας. Στην μία εικόνα φορούσε ένα χαμηλό τοπ, μια κοντή φούστα και ένα σακάκι, ενώ στην άλλη φωτογραφία φορούσε μια πιο μακριά φούστα και ένα τοπ που κάλυπτε περισσότερο το δέρμα της.

Στη συνέχεια ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να την κατατάξουν ως προς τους εξής παράγοντες: την πιστότητα, την επαγγελματική κατάσταση, την ηθική, την προσωπικότητα, την προθυμία για σεξ και την ευφυΐα.

Το πραγματικά αναπάντεχο, αν σκεφτούμε τα στερεότυπα, είναι ότι τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η εικόνα της γυναίκας με τα υποτιθέμενα «σέξι ρούχα» κατατάχθηκε υψηλότερα ως προς την ευφυΐα και την πίστη από την ομάδα, όπως είπε ο Dr Gaitán. Kι ακαδημαϊκά η διαφοροποίηση ήταν σημαντική. Σε αντίθεση με προηγούμενες μελέτες, που ισχυρίζονται ότι τα κάπως πιο “αποκαλυπτικά” ρούχα κάνουν τις γυναίκες να φαίνονται λιγότερο έξυπνες, τα αποτελέσματα διαπίστωσαν ότι ήταν τα υποτιθέμενα «πιο σέξι» ρούχα που είχαν ως αποτέλεσμα υψηλότερες βαθμολογίες ευφυΐας και πιστότητας. Δεν υπήρξε πάντως σημαντική αλλαγή στους άλλους παράγοντες αξιολόγησης με βάση το τι φορούσε η γυναίκα.

«Έχουν αλλάξει τόσο πολύ οι συμπεριφορές που οι άνθρωποι δεν κάνουν αρνητικές κρίσεις με βάση τη γυναικεία ενδυμασία;» είχε σχολιάσει ο επικεφαλής ερευνητής στον Independent.

Ωστόσο, αξίζει να θυμόμαστε ότι υπάρχουν πολλές μεταβλητές που μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα, καθώς μια προηγούμενη μελέτη του St Andrews αποκάλυψε ότι οι άνθρωποι πιστεύουν ότι ο περισσότερος ύπνος είναι αυτό που θα αυξήσει την ευφυΐα ενός ατόμου.

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματά του, ο Dr Gaitán πρόσθεσε: «Πιστεύουμε ότι υπάρχουν ακόμα αρνητικές συμπεριφορές εκεί έξω, αλλά ίσως οι άνθρωποι βλέπουν τη σέξι εμφάνιση πιο θετικά». Δεδομένης και της νεαρής ηλικίας του δείγματος, πιθανώς δείχνει ότι στερεότυπα αιώνων είναι έτοιμα να καταπέσουν. Και μπορεί να μην έχει φτάσει η στιγμή να πάμε στην επόμενη συνέντευξη εργασίας με κάτι λιγότερο στερεοτυπικό από ένα κουστούμι, ωστόσο φαίνεται πως ο καιρός για μεγαλύτερη ελευθερία στο ντύσιμο δεν θα αργήσει πάρα πολύ.

Ενώ θα συνεχίσουμε να ντυνόμαστε όπως θέλουμε, είναι αναζωογονητικό να βλέπουμε ότι η κοινωνία φαίνεται να είναι λιγότερο καταδικαστική!

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News