Πώς εθίστηκα στο Instagram μέσα σε μια μέρα

Mε λένε Άννα, είμαι 28 χρονών και τους τελευταίους έξι μήνες ήμουν εθισμένη στο instagram 

Για όλα αυτά τα χρόνια η πιο κοντινή επαφή που είχα με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν ένα απλό, αδιάφορο ταπεινό mail.  Όλον τον καιρό αντιστεκόμουν χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια και ζούσα χωρίς social media.

Δεν είναι ότι το κατέκρινα απλά δεν έβρισκα λόγω να ανοίξω μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μια χαρά δικτυωνόμουν στον έξω κόσμο μακριά από πλατφόρμες και ιστότοπους. Ο ελεύθερος μου χρόνος γέμιζε από βιβλία, κολύμπι, τρέξιμο, διαλογισμό, ταινίες, συναθροίσεις και ατελείωτες βόλτες στην πόλη. Αυτά μέχρι να πάρω την ρημάδα την απόφαση να ανοίξω λογαριασμό στο Instagram.

Πώς γίνεται όμως τόσα χρόνια να ζούσα έτσι, ανέμελη και αφιλτράριστη σε μια σπηλιά και να άλλαξα γνώμη το 2021. Τι έγινε;

Πολύ απλό, δουλειά έγινε.

Η εργασία μου, όχι μόνο η δική μου αλλά όλων μας σχεδόν απαιτεί την χρήση social media. Facebook, instagram, twitter είναι μερικά από τα απαραίτητα στις μέρες προσόντα που πρέπει να έχει ένας εργαζόμενος. Πλέον αντί βιογραφικού οι εργοδότες σου ζητούν το instagram account. Ούτε η δική μου δουλειά θα μπορούσε να ξεφύγει από αυτό αφού έχει να κάνει αμιγώς με τον χώρο της επικοινωνίας, ουσιαστικά οι περισσότερες δουλειές ζουν μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ωστόσο κανείς δεν με ανάγκασε να πάρω την απόφαση να ανοίξω instagram. Ούτε οι εργοδότες ούτε οι συνάδελφοι. Είδα όμως ότι είναι απαραίτητο πια και θα μου έλυνε κατά πολύ τα χέρια ως δημοσιογράφου. Έτσι πέταξα το απαρχαιωμένο κινητάκι μου με το υψηλό σκορ στο φιδάκι και το αντικατέστησα με νέας τεχνολογίας μαραφέτι.

Ανυποψίαστη λοιπόν ένα απόγευμα συνηθισμένης Παρασκευής άνοιξα τον πρώτο μου λογαριασμό στο ίντερνετ. Έβαλα μια κάπως κολακευτική φωτογραφία, έγραψα το όνομα μου μαζί με μια μίνι αυτοβιογραφία και «τσουπ», αυτό ήταν. Το προφίλ μου ήταν έτοιμο. Πιο απλό από ότι φανταζόμουν. Εκεί που αναρωτιόμουν «και τώρα τι κάνω;» άρχισαν να μου εμφανίζονται στο feed μου φωτογραφίες και ιστορίες millenial φίλων. Τους ακολούθησα. Ξεκίνησα να βλέπω που ήταν, τι φορούσαν , τι έτρωγαν με ποιον τα έπιναν χτες το βράδυ. Πλάκα είχε. Πατούσα καρδούλες και σχολίαζα ανενόχλητη. Ύστερα πατούσα πάνω στα hastag που με ενδιέφεραν και το ένα με πέταγε στο άλλο.

Από #art βρέθηκα να βλέπω #foodinspo, #bodygoals #travelgram #mondaymotivation μέσα σε ένα δεκάλεπτο. Μετά από άπειρο scroll down σήκωσα το κεφάλι μου. Έξω είχε νυχτώσει. Χωρίς να το καταλάβω είχα ξοδέψει 7 ώρες από τη ζωή μου κοιτώντας πράγματα χωρίς ιδιαίτερη σημασία και νόημα. Απόρησα με τον εαυτό μου.

Πώς πέρασε έτσι η ώρα και δεν το πήρα χαμπάρι; εγώ που επέπληττα όποιον κοίταζε την οθόνη του κινητού του για πάνω από δέκα λεπτά. Κι όμως δεν χρειάστηκε πολύ για να εθιστώ. Από το αθώο φιδάκι που έπαιζα πέρασα στη Λερναία Ύδρα με τα πολλά κεφάλια. Το ένα ξεπεταγόταν μετά το άλλο. Η μία δημοσίευση μετά την άλλη έτοιμη να με κατασπαράξει. Αψεγάδιαστα πρόσωπα, τέλειες σωματικές αναλογίες, ταξίδια σε Καραϊβικές και Ντουμπάι, εξωτικά φαγητά και πολύχρωμα ποτά. Αγαπημένα ζευγάρια, στυλάτα κορίτσια, βίγκαν συνταγές, μεικ-απ τουτόριαλ.

Από εκεί που το πρώτο πράγμα που έκανα το πρωί ήταν να ρίχνω νερό στα μούτρα μου και να διαλογίζομαι, κατέληξα με το που σηκώνομαι από το κρεβάτι να ανοίγω το κινητό και να σκρολάρω. Νέα, ειδήσεις, φωτογραφίες με ρούχα, χρωματιστά φαγητά και smoothie εμφανίζονταν στην αρχική μου. Τα άνοιγα όλα. Μια ακατανίκητη περιέργεια να μπω στον ψηφιακό κόσμο και να πάρω μια γεύση από αυτά που δεν είχα. Ήταν χειμώνας και κοιτούσα μαγιό. Έπινα σκέτο καφέ και κοιτούσα υπερβολικά brunch. Τα μπούτια μου ενώνονταν ενώ όλες οι άλλες είχαν tight gap. 

Από τις φωτοσοπαρισμένες (ας μην κρυβόμαστε) γεμάτες χαμόγελα φωτογραφίες πέρασα στα ατελείωτα στόρις. Παλιότερα δε είχα ιδέα τί έκανε η μάνα μου και τα αδέρφια μου και τώρα ήξερα πού ήταν ο Γιαννάκης ο Κωστάκης κι η Μαριώ χτες το βράδυ. Ήξερα τι τρώνε για πρωί, πότε γυμνάζονται και τί ρούχα φοράνε και αυτός ο κόσμος δεν είχε τελειωμό. Είχα συνηθίσει να αφήνω το ένα βιβλίο και να πιάνω το άλλο και τώρα άνοιγα το ένα ποστ με τα το άλλο χαμένη σέ έναν κόσμο δίχως νόημα. 

Η καθημερινότητα μου άρχισε να αλλάζει. Όπου πήγαινα τραβούσα φωτογραφίες για να τις ανεβάσω στο instagram. Όταν ερχόταν το φαΐ σε μια ταβέρνα δεν ξεκινούσα να τρώω αλλά έστηνα το πιάτο και τον φωτισμό και ξόδευα τουλάχιστον 5 λεπτά πεινασμένη μέχρι να βγάλω μια καλή φωτογραφία. Πότε μου δεν είχα πρόβλημα με την δια ζώσης επικοινωνία. Και φίλους είχα, και έξω φλέρταρα και βόλτες έβγαινα. Όμως η συνεχής αλληλεπίδραση πίσω από μια οθόνη, χωρίς να ξέρεις τον άλλον και με μόνο κριτήριο τις φωτογραφίες και τα βίντεο του ήταν κάπως ερεθιστικό για την φαντασία. Νέοι άνθρωποι με έκαναν add και με ακολουθούσαν, τους ακολουθούσα πίσω. Ένιωθα να μοιραζόμαστε με ευκολία μια καθημερινότητα, σαν φίλοι. Η οικειότητα που αισθανόμουν με έκανε να θέλω να βρίσκομαι μόνιμα σε αυτόν τον κόσμο. Να σκρολάρω και να σκρολάρω.

Ακόμα και όταν περίμενα το λεωφορείο ή βρισκόμουν σε μουσείο ή περπατούσα στο δρόμο κοιτούσα την οθόνη. Kι όμως αυτό το πράγμα δεν με γέμιζε παρά μόνο άγχος, ανασφάλεια, μοναξιά.

Η ψυχική μου υγεία είχε αρχίσει να επηρεάζεται. Άρχισα να έχω ανάγκη αυτήν την μάταιη αυτοπροβολή. Η διασκέδαση μου έπρεπε να επιβεβαιώνεται από στόρις που κρατάω το ποτό μου ή που βάφομαι στον καθρέφτη. Οι βόλτες μου από φωτογραφία τον ουρανό ή τα δέντρα που έβλεπα. Η γυμναστική μου το ίδιο, φωτογραφίες από σετ κοιλιακών ή το κολάν που μόλις αγόρασα.

Δίδαγμα πουθενά. Ουσία πουθενά. Ποιον ενδιαφέρει στην τελική πώς πίνω τον καφέ μου ή τι κάνω το πρωί όταν ξυπνάω.

Γιατί περί αυτού πρόκειται. Στιγμιότυπα και λεπτομέρειες από την «τέλεια» ζωή- ποιος την όρισε;- που δεν έχουν τίποτα να διδάξουν ή να ενημερώσουν για κάτι σημαντικό τον κόσμο. Άρχισα να πιστεύω ότι δεν πρόκειται για μια σημαντική πηγή ειδήσεων ή πληροφορίας, ούτε για μια πλατφόρμα πολιτικής ευαισθητοποίησης αλλά για μια εκτεταμένη συνεχή προβολή αυταρέσκειας. Τουλάχιστον αυτό βίωνα.

Σπάνια έπεφτα πάνω σε καλλιτέχνες που έδειχναν τη δουλειά τους. Ζωγράφοι, συγγραφείς, χορευτές για κάποιο λόγο δεν εμφανίζονταν στην αρχική μου. Body positive λογαριασμοί που έμεναν πιστοί στο περιεχόμενο τους, τους μετρούσα στα δάχτυλα του ενός χεριού. Μεγάλες εφημερίδες και ειδησεογραφικά site έπρεπε να τα βρω μόνη μου, χωρίς να μου τα προτείνει η εφαρμογή. Σκεφτόμουν πως κάποιο λάθος θα έχω κάνει για να μου εμφανίζονται μόνο υπερτιμημένοι, γκλαμουράτοι, ινφλουένσερ.

Ξεκίνησα δειλά δειλά να κάνω unfollow όλες τις σελίδες που με γέμιζαν τύψεις που δεν είχα δικό μου αγορασμένο διαμέρισμα στο κέντρο της πόλης ή που μόλις έφαγα ένα κομμάτι σοκολατόπιτα. Άλλαξα και το feed μου. Σταμάτησα να ανεβάζω εμένα και το τι κάνω στη ζωή μου, επιλέγοντας μόνο φωτογραφίες που έδειχναν την δουλειά μου. Τα στορι μου τα άλλαξα επίσης, όχι τελείως γιατί ακόμα πιστεύω πως είναι διασκεδαστικό να μοιράζεσαι με τους ιντερνετικούς σου φίλους κάποια πράγματα προσωπικά.

Έπρεπε κάπως να απεξαρτηθώ από την εφαρμογή. Σιγά σιγά ξεκίνησα να απέχω και να αφήνω το κινητό μου κλειστό. Τις ατελείωτες ώρες που ξόδευα στο ίντερνετ κοιτώντας αμέτρητα ποστ αποφάσισα να τις εκμεταλλευτώ και άρχισα να αγοράζω μικρά βιβλία να διαβάζω στο δρόμο και το μετρό. Το βράδυ όταν γυρνούσα σπίτι αντί να ανοίγω το Instagram, έβλεπα ταινίες και μαγείρευα. Στις βόλτες με τους φίλους τους έδινα το κινητό μου να το κρατάνε αυτοί ώστε να μην μπω σε πειρασμό να το ανοίξω. Όταν ανέβαζα κάποιο ποστ δεν περίμενα ούτε να δω αντιδράσεις ούτε να πάρω λαικ. Δύσκολα στην αρχή αλλά σταδιακά άρχισε πραγματικά να μην με νοιάζει.

Ύστερα άρχισα να παρατηρώ ότι δεν είμαι μόνη μου σε αυτό. Ο περισσότερος κόσμος είναι εθισμένος αν όχι στο Instagram τουλάχιστον στο κινητό του. Πως μπορείς να ξεφύγεις όταν εξειδικευμένα στελέχη του facebook και του Instagram παραδέχτηκαν ότι εφάρμοσαν εξελιγμένες μεθόδους για να μας κρατήσουν στην οθόνη όσο το δυνατό περισσότερο.

Κανένας δεν είναι εκεί για να σε προστατέψει από αυτόν τον επικίνδυνο ναρκωτικό. Εγώ μπορεί να εθίστηκα για λίγο χρονικό διάστημα αλλά υπάρχουν άτομα που ζουν καθημερινά και για χρόνια πίσω από μια οθόνη.

Πώς θα μπορέσει κανείς να βάλει όρια και να προστατέψει τον εαυτό του όταν όλοι γύρω του έχουν social media; Θέλει πολύ προσοχή και επιμονή για να καταφέρεις να αφήνεις το κινητό κλειστό και να μην σε νοιάζει. Θέλει υπεράνθρωπες προσπάθειες να καταφέρεις να ζήσεις λίγες μέρες χωρίς κινητό. Εγώ αποφάσισα να μην διαγράψω καμία εφαρμογή απλώς να βάλω όρια.

Έκανα αποτοξίνωση όλη μέρα και το απόγευμα μπορεί να έμπαινα στο διάλειμμα μου να δω ποιος μου είχε στείλει. Ξεκίνησα να κάνω αυτά που έκανα όλη μου τη ζωή και που είχα αφήσει στην άκρη για ένα χρόνο. Δεν μου πήρε πολύ ώστε να αρχίσω να νιώθω πάλι καλά και ήρεμη. Βόλτες, συζητήσεις, πρόσωπο με πρόσωπο επαφές, φαγητά και ταξίδια χωρίς σελφι στικ και φίλτρα, ήσυχα πρωινά χωρίς σκρολ νταουν, διάβασμα χωρίς αντιπερισπασμούς.

Έτσι σιγά σιγά επανήλθα στην πραγματικότητα και άρχισα να νιώθω γεμάτη ξανά και να ζω. Όλον τον χρόνο που ήμουν ρουφηγμένη στον εικονικό, αυτό, φτιασιδωμένο κόσμο είχα χάσει την αυτοπεποίθηση μου όμως σταδιακά άρχισα να την επανακτώ. Οι φίλοι μου χάρηκαν βλέποντας την αλλαγή μου και άρχισαν και εκείνοι να χρησιμοποιούν την εφαρμογή λιγότερο. Πέρασα έξι μήνες χαμένη, περιφερόμενη από ποστ σε ποστ αλλά πλέον βρίσκομαι έξω στον τρισδιάστατο κόσμο και ζω τη ζωή μου μακριά από status με καταπληκτικές ζωές και ψεύτικη θετικότητα.

Μια μέρα αρκούσε για να εθιστώ και άλλο τόσο όμως για να ξεφύγω από την επιρροή των social. Ωστόσο όλο αυτό μου δίδαξε πως η «σούπερ» ζωή υπάρχει απλώς δεν βρίσκεται ούτε σε φιλτραρισμένα τετραγωνάκια ούτε σε ματαιόδοξα στορις ούτε σε οθόνες. Η αληθινή ζωή είναι να είσαι παρών και να είσαι «εκεί έξω». 

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News