Kάτι είχαμε ακούσει για τον βάρβαρο κοινωνικό καταναγκασμό στον οποίο υποχρεώνονται γυναίκες με σγουρά μαλλιά και φυσικά αφρικανικά μαλλιά ώστε να εμπίπτουν στο κοινωνικό πρότυπο των λείων, ίσιων μαλλιών που λάμπουν με την λάμψη του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου στις διαφημίσεις.
Όταν η Michelle έγινε Πρώτη Κυρία επί προεδρίας Obama, ένα από τα πρώτα πράγματα που γνώριζε ήταν ότι τα μαλλιά της έπρεπε να είναι ισιωμένα 24/7, 365 μέρες το χρόνο. Όταν το 2021 εμφανίστηκε με τα μαλλιά της πιασμένα κοτσιδάκια σε χαμηλό κότσο, το κοινό εκστασιάστηκε. Όμως τα νέα που καταφθάνουν για την ισιωτική μαλλιών είναι όλο και πιο ανησυχητικά. Και ξεφεύγουν πλέον από την αισθητική και κοινωνική βία, που πάντοτε αντιπροσώπευαν, προχωρώντας σε κινδύνους για την ίδια την υγεία και την ψυχολογική κατάσταση των γυναικών που την επιχειρούν.
Την ίδια στιγμή, τον Οκτώβριο που μας πέρασε, μεγάλη βιομηχανία καλλυντικών μηνύθηκε από μία γυναίκα από το Μιζούρι των ΗΠΑ. Η Jennifer Mitchel, η οποία ισχυρίζεται ότι εμφάνισε καρκίνο της μήτρας ως αποτέλεσμα της χρήσης προϊόντων ισιώματος μαλλιών της εταιρείας, την προηγούμενη Παρασκευή κατέθεσε μήνυσε στο ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Σικάγο. Η μήνυση ήρθε λίγες μέρες μετά τη μελέτη του Εθνικού Ινστιτούτου Περιβαλλοντικής Ασφάλειας της Υγείας των ΗΠΑ (NIEHS) που διαπίστωσε ότι τα προϊόντα ισιώματος μαλλιών μπορεί να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου της μήτρας στους συχνούς χρήστες.
Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες αναφορές του πρακτορείου Reuters, η ενάγουσα είπε ότι διαγνώστηκε με καρκίνο της μήτρας το 2018, αφού χρησιμοποιούσε τα προϊόντα της εταιρείας περίπου από το 2000, δηλαδή από τότε που ήταν 10 ετών. Τώρα, ζητά από το δικαστήριο να υποχρεώσει την εταιρεία να καταβάλει απροσδιόριστη χρηματική αποζημίωση και να πληρώσει για την ιατρική της παρακολούθηση.
Η περίπτωση της Mitchell δεν είναι όμως μεμονωμένη. Η δικηγόρος της, Diandra Debrosse Zimmermann, ανέφερε ότι η εταιρεία της έχει ήδη αναλάβει κι άλλες πελάτισσες , οπότε πιθανότατα θα υπάρξουν περισσότερες μηνύσεις στο μέλλον, καθώς «πολλές γυναίκες θα εμφανιστούν τις επόμενες εβδομάδες και μήνες για να αναζητήσουν ευθύνες».
Η κοινωνική προσδοκία των ολόισιων μαλλιών είναι κυρίαρχη εδώ και δεκαετίες. Ή ακόμη χειρότερα των “φτιαγμένων” κυματισμών που γίνονται αφού έχουν ΗΔΗ ισιώσει με τεχνητό τρόπο και υπόκεινται σε διπλή διαδικασία θερμικής και χημικής επεξεργασίας.
Μόνο κατά την διάρκεια του natural hair movement τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, ως απότοκο των φεμινιστικών κινημάτων, των κινημάτων κοινωνικών δικαιωμάτων για τους μαύρους (civil rights movement), και τον εναγκαλισμό μιας πιο “χίπικης” φιλοσοφίας ζωής τα φυσικά σγουρά μαλλιά είχαν όλη την αποδοχή που αξίζουν (Black is Beautiful).
Σε όλες τις υπόλοιπες περιόδους τα ίσια μαλλιά κυριάρχησαν ως σύμβολο όχι μόνον ομορφιάς, αλλά κυρίως -και καίρια- ως σύμβολο λευκότητας, υπεροχής, πλούτου και υποταγής στον κομφορμισμό της κοινωνικής προσδοκίας. Ακόμα και στον κινηματογράφο του sexploitation της ίδιας δεκαετίας τα άφρο, φυσικά σγουρά μαλλιά εμφανίζονταν όταν η ηρωΐδα αποκαλύπτει τον αδάμαστο χαρακτήρα της, την αίσθηση της ζούγκλας, το άγριο που θα τιθασευτεί από τον λευκό άντρα που θα την κουλαντρίσει. Μιλάμε για ένα σημείο που αποκαλύπτει ένα σημαινόμενο με βαθιά αντιδραστικό χαρακτήρα.
Η ιστορία της ισιωτικής είναι παλιά και απεχθής. Στα τέλη του 1800, η ζεστή χτένα – μια μέθοδος για το ίσιωμα των φυσικών σγουρών και kinky μαλλιών- δημιουργήθηκε από τον Γάλλο κομμωτή Francois Marcel Grateau. Ωστόσο, δεδομένου ότι η ιστορία της ζεστής χτένας είναι δύσκολο να εντοπιστεί και έχει διαφορετικά ονόματα, είναι μια κοινή παρανόηση ότι επινοήθηκε από την κυρία C.J. Walker, μια πολιτική και κοινωνική ακτιβίστρια εκείνη την εποχή.
Ωστόσο, αυτό δεν ήταν το πρώτο, ούτε το τελευταίο εργαλείο που εφευρέθηκε και χρησιμοποιήθηκε ως μέθοδος για την αλλαγή της υφής των μαλλιών. Στις αρχές του 20ου αιώνα, υπήρξε μια έκρηξη στα διαθέσιμα προϊόντα για την αλλαγή της υφής των μαύρων μαλλιών.
Οι μαύρες γυναίκες όπως η Annie Malone και η Madam C.J. Walker δημιούργησαν ιστορικό πλούτο βρίσκοντας νέες λύσεις για styling και περιποίηση μαλλιών, όπως τα προϊόντα Poro Preparations της Malone και το σίδερο για μπούκλες Marcel και το διάσημο Wonderful Hair Grower τhw Walker. Επιπλέον, ο Garret Augustus Morgan Sr. από το Κεντάκι δημιούργησε το πρώτο χημικό ισιωτικό, αφού ανακάλυψε μια φόρμουλα που περιέχει αλυσίβα, ένα χημικό στοιχείο που χρησιμοποιείται ως σκληρό καθαριστικό εδώ κι αιώνες.
Επιπλέον, οι μαύρες γυναίκες είχαν 60% υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο της μήτρας, προφανώς λόγω της συχνότερης υπαγωγής τους σε τέτοιες “θεραπείες”. Οι ερευνητές βρήκαν την έκθεση σε χημικές ουσίες ως τον βασικό παράγοντα που οδηγεί στην εμφάνιση καρκίνου της μήτρας. Ουσίες όπως τα parabens, η δισφαινόλη Α, τα μέταλλα και η φορμαλδεΰδη στα ισιωτικά μαλλιών μπορεί να συμβάλλουν στον αυξημένο κίνδυνο καρκίνου της μήτρας
Όμως τα ισιωτικά μαλλιών κι η βιομηχανία που έχει στηθεί γύρω τους αποτελούν έναν μόνιμο κίνδυνο, από μικρές απώλειες όπως η ξηρότητα, μέχρι σοβαρές και μόνιμες όπως καρκινογενέσεις και μη αναστρέψιμη βλάβη στους τριχοθύλακες του κρανίου.
Ο στόχος ενός ισιωτικού μαλλιών είναι να απαλλαγεί η τρίχα από όλο το νερό που περιέχει. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα μαλλιά σας επιστρέφουν στο φυσιολογικό μετά το λούσιμο. Τα πολλά προϊόντα θερμότητας στα μαλλιά στερούν τα φυσικά τους έλαια, καθιστώντας τα πιο επιρρεπή σε μόνιμη βλάβη, αλλά και κάνουν ευάλωτο το τριχωτό με τους τριχοθύλακες που βαθμιαία καταστρέφονται.
Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Indian Dermatology Online Journal, η υπερβολική χρήση ισιωτικών μαλλιών και καυτών εργαλείων μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια μαλλιών. Αυτό που το κάνει χειρότερο είναι το μόνιμο ίσιωμα των μαλλιών, διαπιστώνει η μελέτη. Με τα χρόνια, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε μόνιμη τριχόπτωση.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο International Journal of Cancer διαπίστωσε ότι η τακτική χρήση ισιωτικών μαλλιών έχει 30% περισσότερες πιθανότητες να αναπτυχθεί καρκίνο του μαστού. Αν και η σχέση μεταξύ της χρήσης ενός ισιωτικού και του καρκίνου του μαστού ήταν παρόμοια μεταξύ των Αφροαμερικανών και των λευκών γυναικών, η μελέτη διαπίστωσε ότι οι Αφροαμερικανές ήταν πολύ πιο πιθανό να χρησιμοποιήσουν ισιωτικό. Οι ερευνητές θεώρησαν ότι ενώ υπάρχει κίνδυνος, δεν είναι ο μόνος παράγοντας που οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο.
Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου, οι γυναίκες που χρησιμοποιούν ισιωτικά μαλλιών έχουν υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου της μήτρας από τις γυναίκες που δεν χρησιμοποιούν ποτέ αυτά τα προϊόντα θερμότητας. Η μελέτη παρακολούθησε 34.000 γυναίκες στις ΗΠΑ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που δεν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ ισιωτικά μαλλιών διέτρεχαν 1,64 τοις εκατό κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο της μήτρας, ενώ οι γυναίκες που το έκαναν είχαν διπλάσιο κίνδυνο.
mycurls.gr: Η κοινότητα που βάζει σε τάξη τις ατίθασες μπούκλες
Επιπλέον, οι μαύρες γυναίκες είχαν 60% υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο της μήτρας, προφανώς λόγω της συχνότερης υπαγωγής τους σε τέτοιες “θεραπείες”. Οι ερευνητές βρήκαν την έκθεση σε χημικές ουσίες ως τον βασικό παράγοντα που οδηγεί στην εμφάνιση καρκίνου της μήτρας. Ουσίες όπως τα parabens, η δισφαινόλη Α, τα μέταλλα και η φορμαλδεΰδη στα ισιωτικά μαλλιών μπορεί να συμβάλλουν στον αυξημένο κίνδυνο καρκίνου της μήτρας, όπως άλλωστε φάνηκε από την εμπειρία της Jennifer Mitchell.
Ιδιαίτερα δημοφιλής -και στη χώρα μας- είναι οι διάφορες “θεραπείες κερατίνης”, ή η λεγόμενη Βραζιλιάνικη ισιωτική. Οι κίνδυνοι όμως παραμένουν υψηλοί. Διαφημίζονται ως ο τρόπος για να απαλλαγείτε από το φριζάρισμα και να σας χαρίσουν λεία, πιο δυνατά και πιο λαμπερά μαλλιά. Ωστόσο, χρειάζεται έξτρα έρευνα από την πλευρά των χρηστριών, καθώς οι ερευνητές προειδοποιούν ότι πολλές φορές ορισμένες από τις χημικές ουσίες σε μια βραζιλιάνικη θεραπεία μπορεί να είναι επιβλαβείς για την υγεία σας, με ιδιαίτερα επιβλαβή την φορμαλδεΰδη.
Φορμαλδεΰδη, το γνωστό υλικό ταρίχευσης των νεκρών; Το υλικό που ο FDA, ο οργανισμός πιστοποίησης φαρμάκων και ουσιών των ΗΠΑ και αυστηρότερος διεθνώς, έχει επισήμως κατηγοριοποιήσει ως καρκινογόνο ήδη από το 1987; Και το επιβεβαιώνει και η American Cancer Society;
Ναι, αυτό ακριβώς. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Η βραζιλιάνικη ισιωτική δημιουργεί ένα προστατευτικό στρώμα γύρω από κάθε τρίχα, εμποτίζοντας την με υγρή φόρμουλα κερατίνης. Η κερατίνη από μόνη της είναι ένα είδος πρωτεΐνης που βρίσκεται στα μαλλιά, το δέρμα, τα νύχια, ακόμη και τα δόντια. Η προσθήκη περισσότερης κερατίνης μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση και την εξομάλυνση, κάνοντας τα μαλλιά προσωρινά να φαίνονται πιο γεμάτα και λαμπερά. (Χρήστριες επιβεβαιώνουν ότι όταν το εφέ περάσει σε λίγους μήνες, τα μαλλιά γίνονται χειρότερα από πριν την θεραπεία).
Token Black Girl ή πώς να είσαι ταλαντούχα μαύρη γυναίκα σε κοινωνία λευκών
Αυτή η πρωτεΐνη βρίσκεται επίσης στα κέρατα, τις οπλές, τα νύχια, τα φτερά και το μαλλί, κι έτσι το υλικό που χρησιμοποιείται για την παρασκευή βραζιλιάνικων ισιωτικών προέρχεται συνήθως από πουλιά και ζώα. Όμως, πολύ συχνά άλλες χημικές ουσίες βοηθούν στη σύνδεση της κερατίνης στα μαλλιά.
Συνοπτικά μερικές από αυτές:
– φορμαλδεΰδη
– φορμαλίνη
– μεθυλενογλυκόλη
– οξείδιο του μεθυλενίου
– paraform
– μυρμηκική αλδεΰδη
– μεθανόλη
– οξυμεθυλένιο
– οξομεθάνιο
– CAS 50-00-0
– τιμονακικό οξύ
– διάφορα αρώματα
Η μη ενημέρωση του κοινού είναι μέρος της κουλτούρας μάρκετινγκ αρκετών εξ αυτών των θεραπειών, το ίδιο όπως και στις ισιωτικές που απευθύνονται στα αφροαμερικανικά φυσικά μαλλιά. Μάλιστα μια μελέτη σύγκρισης διαπίστωσε ότι το διάλυμα Brazilian Blowout αποτελείται σχεδόν κατά 12 τοις εκατό φορμαλδεΰδη. Αυτό είναι σχεδόν τρεις φορές υψηλότερο από άλλες μάρκες θεραπειών μαλλιών κερατίνης!
Αν και ο κυρίως κίνδυνος αφορά στους τεχνίτες μαλλιών και κομμωτές που κάνουν εκτεταμένη χρήση των χημικών των προϊόντων για ισιωτικές, ωστόσο κι οι παρενέργειες στις χρήστριες δεν είναι αμελητέες.
Οι παρενέργειες περιλαμβάνουν:
– πονοκεφάλους
– ζάλη
– αναπνευστικά προβλήματα
– ναυτία
– εμετός
– πόνο στο στήθος
– φαγούρα
– εξάνθημα
– κάψιμο του τριχωτού της κεφαλής
– φουσκάλες
– ερεθισμό της μύτης ή του λαιμού
– τσούξιμο στα μάτια ή ερυθρότητα
– υγρά μάτια
– ρινορραγίες
Οι στιλίστες συνήθως χρησιμοποιούν πιστολάκι και ισιωτικό μαλλιών για να σφραγίσουν την κερατίνη σε μια βραζιλιάνικη θεραπεία ισιωτικής. Η θερμότητα προκαλεί την απελευθέρωση χημικών ουσιών στον αέρα μέσω των θερμών αναθυμιάσεων. Εάν έχετε άσθμα ή είστε πιο ευαίσθητες σε χημικές ουσίες που αναπνέετε, αυτό μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως συριγμό.
Κι ενώ το δικαίωμα στη αυτοδιάθεση του σώματος, άρα και των τριχών του, είναι αναπαλλοτρίωτο, αναρωτιέται κανείς πόσο προκύπτει από μια προσωπική αισθητική προτίμηση ή από ένα κοινωνικό προτσές μέσω του οποίου αναμορφωνόμαστε σε ένα κοινό αισθητικό πρότυπο που μας κάνει να μοιάζουμε -ή να πασχίζουμε να μοιάσουμε- όλες ίδιες.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
