Εκεί που πεθαίνουν όλες οι ερωτήσεις

Τις προάλλες διάβασα έναν πολύ ενδιαφέρον άρθρο στη Lifo (δες το εδώ), το οποίο πάνω κάτω εξηγούσε γιατί είναι σχεδόν ανάρμοστο να ρωτάμε έναν άνθρωπο εάν αδυνάτισε και κατόπιν να τον επιβραβεύουμε.

Και ενώ σε γενικές γραμμές συμφωνώ, και ενώ την ίδια στιγμή το μυαλό μου τρέχει σε άλλες ανάρμοστες ερωτήσεις, κάπου μέσα μου αναρωτιέμαι τι είναι σωστό και τι όχι να ρωτάμε στο σήμερα. Πού τελειώνουν τα όρια του ενδιαφέροντος και πού αρχίζουν εκείνα της αδιακρισίας.

Νεότερη, εκνευριζόμουν πάρα πολύ με τη μητέρα μου. Με έναν μαγικό τρόπο, χωρίς φανερά να συμμετέχει σε κανένα από τα πηγαδάκια των γυναικών του περιγύρου της, ωστόσο γνώριζε τα πάντα: ποιανής ο σύζυγος ήταν κακοποιητικός, ποια είχε πρόβλημα υγείας, γιατί κάποια άλλη ταλαιπωρούνταν χρόνια να αποκτήσει παιδί και πάει λέγοντας. Και με τον τρόπο της και όταν της το ζητούσαν έκανε ό,τι μπορούσε για να ανακουφίσει / στηρίξει / βοηθήσει κάθε μία από αυτές και άλλες τόσες περιπτώσεις. Όμως, εγώ και πάλι ένιωθα περίεργα που γνώριζε τόσα πολλά και ακόμα και αν το έκανε με διακριτικότητα, ωστόσο, εμπλεκόταν στις ζωές των άλλων: να κάτι που δεν ενέκρινα.

Μεγαλώνοντας και έχω υποστεί όλες τις αδιάκριτες έως κακοποιητικές ερωτήσεις του δικού μου περιγύρου, ονειρευόμουν πάντα ένα μέρος (έναν τόπο; Μία συνθήκη; Μία δυστοπία; Κάτι τελοσπάντων!) στο οποίο θα πέθαιναν όλες οι αδιάκριτες ερωτήσεις. Θα έσβηνε κάπως μαγικά η πρόθεση του άλλου να εμπλακεί στη ζωή σου είτε το έκανε με αληθινό ενδιαφέρον είτε με άλλη σκοπιμότητα – από το να αλιεύσει μία πληροφορία για δικό του συμφέρον, μέχρι το να χρησιμοποιήσει αυτό που θα μάθει για λίγο απλό, λαϊκό κουτσομπολιό.

“Γιατί δεν κάνατε παιδάκι ακόμη;”, “γιατί χωρίσατε;”, “αδυνάτισες; πώς τα έχασες;”, “πάχυνες; είσαι στενοχωρημένη; Σου συμβαίνει κάτι;”, “θήλασες; γιατί;”, “δεν θήλασες; (πάλι) γιατί;”, “πληρώνεσαι καλά;”, “πας σε ψυχολόγο; Α, γιατί; Τόσο χάλια είσαι;”, “γιατί παραιτήθηκες από τόσο καλή δουλειά; δεν περνούσες καλά;”, “γιατί έκοψες τα μαλλιά σου;”, “σε βοηθάει ο Ν. στις δουλειές; γιατί δεν παίρνεις γυναίκα;”, “είδα τη μαμά σου και φόραγε μαύρα, όλα καλά στο σπίτι;” – καταλάβατε, μπορώ να συνεχίσω μέχρι αύριο.

Επίσης, όλες αυτές οι τρομακτικές ερωτήσεις συνήθως γίνονται σε γυναίκες. Είναι πιο εύκολο να γίνουν. Πιο ανώδυνο. Δεν θα ξεσηκωθεί καβγάς. Δεν θα γίνει δυσάρεστη η άλλη, θα ζοριστεί για να σε βάλει στη θέση σου.

Και ενώ είχα επιχείρημα και ενώ η αδιακρισία εξακολουθεί να με εξοργίζει και ενώ ακόμα και εγώ προσπαθώ να καταπνίγω τις απορίες και τις ερωτήσεις μου, ειδικά για να μη φέρω ανθρώπους σε δύσκολη θέση, το τελευταίο διάστημα, έστω και αργά αρχίζω να αντιλαμβάνονται το point της μητέρας μου και την αντίστασή της να εγκαταλείψει το συνήθειό της παρά τους καβγάδες και τις κόντρες μας επί του θέματος.

Έβλεπα ας πούμε αυτό εδώ –έναν άντρα που χτύπησε βάναυσα τη σύζυγό του– ή αυτό εδώ –έναν άλλο που 8 φορές συνελήφθη και αφέθηκε ελεύθερος παρά την κακοποιητική συμπεριφορά του και άρχισα να φοβάμαι ότι τελικά αυτό που ευχόμουν νεότερη έγινε – βρέθηκε το μέρος στο οποίο πεθαίνουν όλες οι ερωτήσεις, όμως, μαζί με αυτές κινδυνεύουμε να πεθάνουμε κι εμείς.

Ο κόσμος δεν ρωτάει πια τι συμβαίνει, αν κάποι@ χρειάζεται βοήθεια ή έστω ένα αυτί να την ακούσει και να τ@ συμπαρασταθεί και μαζί με τον κόσμο δεν ρωτάνε και οι αρχές. Αυτοί που πρέπει να ρωτήσουν (διάβασε και αυτό εδώ). Και ναι, ξέρω, θα πείτε ότι οι μεν ερωτήσεις με τις δε, έχουν διαφορά. Όμως, όχι δεν έχουν. Πολλοί άνθρωποι ίσως να σκέφτονταν σαν κι εμένα: ας μη ρωτήσω, ας μη γίνω αδιάκριτ@, πού να μπλέκω τώρα, γιατί να ανακατευτώ στις ξένες υποθέσεις.

Φαίνεται, όμως, ότι οι παλιοί, που με οριακή αδιακρισία έχωναν τη μύτη τους στις ζωές των άλλων, κάπως σταματούσαν το κακό, κάπως κρατούσαν μια αντίσταση σ’ αυτό που συμβαίνει πίσω από κλειστές πόρτες. Και όχι, δεν αλλάζω γνώμη, κι εγώ δεν θέλω να με ρωτήσεις αν πάχυνα, αν αδυνάτισα, αν θήλασα, ειλικρινά θέλω να την καταπιείς την απορία σου.

Αν με δεις, όμως, με μαυρισμένο το μάτι, κλαμένη, αλαλιασμένη, σε απόγνωση, ναι, θέλω να με ρωτήσεις αν είμαι καλά, αν με χτυπάει και τι μπορείς να κάνεις για εμένα. (Προς Θεού, μην πάρετε φωτιά στα σχόλια, δεν είναι κάποιο υποσυνείδητο μήνυμα για βοήθεια το παραπάνω, παράδειγμα φέρνω). Θέλω να ρωτήσεις γιατί ίσως να με προλάβεις. Ίσως να προλάβεις τα χειρότερά μου. Ίσως να αποτρέψεις έναν θάνατο.

Δεν ξέρω, ίσως πρέπει να κάνουμε γερό reset στο “τι” ρωτάμε και “τι” όχι τους ανθρώπους γύρω μας, ίσως χρειάζεται αναθεώρηση και εδώ και ας γίνει το γρηγορότερο δυνατόν.

Κατά τα λοιπά, τώρα που μιλάμε θα έχω ήδη επιστρέψει στη δουλειά. Έχω βάλει 6 κιλά. Όλο και κάποι@ θα με ρωτήσει αν πάχυνα. Θα κάνω υπομονή και ενώ το κουμπί του τζιν βγάζει άνετα μάτι, θα λέω σε όλους ότι είναι η ιδέα τους. Πού θα πάει θα σταματήσουν.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News