Όλο και πιο συχνά το τελευταίο διάστημα συζητάμε για “τοξικές σχέσεις”, για χειριστικούς ανθρώπους που έχουν τον τρόπο να εισβάλλουν στη ζωή μας, να επηρεάζουν τη διάθεσή μας και να μετατρέπουν τα όρια μας σε σφεντόνα, διαφεντεύοντας τον προσωπικό μας χώρο.
Και σίγουρα υπάρχουν πολλές διαφοροποιήσεις, διακυμάνσεις και διαστρωμάτωση στην εκδήλωση των συμπεριφορών ενός χειριστικού ατόμου στο πλαίσιο μίας φιλικής, μίας ερωτικής σχέσης ή στον εργασιακό χώρο, ωστόσο απ’ ό,τι προκύπτει από μελέτες και επιστημονικές καταγραφές, κάποια χαρακτηριστικά εμφανίζονται ως κοινά και επαναλαμβανόμενα σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής ενός χειριστικού ατόμου. Έτσι, όταν συναλλάσσεσαι με ένα χειριστικό άτομο
#1
Ό,τι και να πεις, ό,τι και να κάνεις, όσο σκληρά κι αν προσπαθήσεις, ποτέ αυτό που λες ή κάνεις ή αυτό για το οποίο προσπαθείς, δεν είναι αρκετό. Το ζητούμενο το οποίο έχει τεθεί κάθε φορά δεν ικανοποιείται ποτέ – γιατί αυτός είναι ο στόχος. Να νιώσεις μειονεκτικά, σε ανεπάρκεια, ελαττωματική /-ός/ -@. Είναι η στρατηγική που δεν αφήνει τους γύρω -είτε πρόκειται για συντρόφους είτε για φίλους είτε για εργαζόμενους να ηρεμήσουν ποτέ, μέχρις εξαντλήσεως. Είναι ο λόγος για τον οποίο δεν θα ακούσεις ποτέ μπράβο ή δεν θα πάρεις προαγωγή, ενώ το αξίζεις.
#2
Θα πιαστούν από το παραμικρό ατόπημα και θα σχολιάσουν το παραμικρότερο ανθρώπινο λάθος, το οποίο θα σημειωθεί συνήθως ως συνέπεια της παραπάνω συμπεριφοράς. Το παραμικρότερο ψεγάδι θα χρησιμοποιηθεί εναντίον σου, για να δικαιολογήσει μία επίπληξη, ένα ξέσπασμα οργής, μία άδικη κριτική. Συνηθέστερα είναι το δεύτερο βήμα σε μία ενορχηστρωμένη στρατηγική και προκειμένου να προκληθεί αντίδραση. Βάσει της αντίδρασης θα προχωρήσουν στο επόμενο βήμα που είναι…
#3
Η ακύρωσή σου. Το επιχείρημα εδώ θα είναι ότι είσαι ατελής, έχεις παρελθόν λαθών και ατοπημάτων και δεν μπορείς να αλλάξεις ή να προοδεύσεις, οπότε δικαίως υφίστασαι την όποια υποβάθμιση / άδικη μεταχείριση / περιφρόνηση και τέλος την απομόνωση και την περιθωριοποίησή σου. Στη φαρέτρα της ακύρωσης και της δολοφονίας χαρακτήρα σου, πολύ συχνά χρησιμοποιείται και η τιμωρία της σιωπής, που στοχεύει στην περαιτέρω εξουθένωσή σου και φυσικά την παραίτηση από τα όποια δικαιώματα, τις διεκδικήσεις και την προσπάθεια να βρεις το δίκιο σου.
#4
Τα παραπάνω τρέφουν τη συμπεριφορά του αλάνθαστου, του Σωτήρα, ενίοτε και του συνδρόμου του Χριστού. Δεν έχεις απέναντί σου έναν κανονικό άνθρωπο, αλλά μία αψεγάδιαστη φύση που έχει το δικαίωμα να σε κρίνει, να σε βαθμολογεί και να σε “διδάσκει”. Φυσικά, τίποτα από αυτά δεν ισχύει στην πραγματικότητα. Αυτό είναι το προφίλ με το οποίο οι χειριστικοί κεφαλαιοποιούν τους καρπούς της στρατηγικής τους. Αν δοκιμάσεις να επισημάνεις κάποιο λάθος, θα σου απαντήσουν με άλλα 5 δικά σου, θα κρατούν σημειωματάριο με τις επιδόσεις σου και φυσικά θα σου επιρρίψουν την ευθύνη: έκαναν λάθος επειδή τους ενοχλείς, επειδή γκρινιάζεις, επειδή είναι επιφορτισμένοι με τη σωτηρία του κόσμου και εσύ τους αποσπάς.
#5
Στο επόμενο στάδιο μένεις με την ενοχή. Δεν έχεις πάρει τις απαιτούμενες εξηγήσεις, δεν έχεις βρει το δίκιο σου και αναμετράσαι σοβαρά με αυτό που ήδη πιστεύεις πια ότι έκανες λάθος. Οι ενοχές των άλλων είναι η βασική τροφή των χειριστικών. Δυναμώνει το ναρκισσιστικό τους υπόβαθρο και σου απορροφά την ενέργεια να σκεφτείς καθαρά. Όσο εσύ χάνεις δυνάμεις να μετράς τυχόν λάθη, εκείνοι έχουν περάσει ήδη στο επόμενο βήμα που είναι…
Να θυμάσαι ότι τα πάντα αφορούν αυτούς. Το μεγάλο, σπουδαίο εγώ τους. Δεν σε “βλέπουν”. Δεν είσαι εσύ το ζήτημα. Και φυσικά ενδιαφέρονται μόνο για την εικόνα τους, το άψογα φιλοτεχνημένο προφίλ τους. Φοβούνται για “ραγίσματα” και αποκαλύψεις και φυσικά αυτό είναι το σοβαρότερο τρωτό τους. Να ένα σπουδαίο σημείο για να ξεκινήσεις!
#6
Ο απόλυτος έλεγχος των σκέψεων, των συναισθημάτων, των κινήσεών σου, βασικά όλης σου της καθημερινότητας. Αγνοούν την κόπωση, ειδικά αν μιλάμε για το εργασιακό περιβάλλον, τις ανάγκες σου και τα δικαιώματά σου και πλέον συντονίζουν τόσο την ιδιωτική σου ζωή όσο και τη συμπεριφορά σου σε χώρους όπως η εργασία και οι κοινωνικές σχέσεις σου. Καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς σου, την οποία περνάς ζυγίζοντας τη συμπεριφορά σου κα’ αυτό που θα ήθελαν, μετρώντας κάθε σου λέξη και σταματώντας να σκέφτεσαι ως ελεύθερο ον, με δικαιώματα και προσωπικά “θέλω”. Αν μιλάμε για συντροφικές σχέσεις, τότε ο ελεύθερος χρόνος, ο χρόνος για σχέδια και πράγματα που σε ικανοποιούν, περιορίζεται απελπιστικά.
#7
Στο επόμενο στάδιο και μετά από την προσπάθειά σου να αντιμετωπίσεις όλη αυτή τη “μηχανή” αφανισμού σου -συναισθηματικού, ψυχικού και ενίοτε σωματικού- μένεις πίσω σε κατάσταση σοκ και τραύματος. Ειδικά, αν λόγω των παραπάνω συνθηκών έχεις περιοριστεί σημαντικά από τις επαφές σου με ανθρώπους στους οποίους μπορείς να μιλήσεις, να σε καταλάβουν και να λάβεις βοήθεια νιώθεις απόγνωση και μοναξιά και ακόμα χειρότερα; Νιώθεις κίνδυνο σε περίπτωση που αποκαλύψεις σε κάποιον τι βιώνεις. Στόχος εξετελέσθη.
#8
Σε αυτή τη φάση, τα όρια σου έχουν παραβιαστεί κατά κάθε πιθανό τρόπο και δεν πρόκειται ποτέ ξανά να γίνουν σεβαστά. Είναι η στιγμή που πρέπει να πάρεις σοβαρές αποφάσεις για το πώς μπορείς να κινηθείς. Συνήθως, σε αυτό το στάδιο η παραβίαση φαντάζει παγιωμένο καθεστώς, αλλά όπως όλοι γνωρίζουμε, ποτέ δεν είναι έτσι και πάντα υπάρχει χώρος για αντιδράσεις / καταγγελίες / αντιμετώπιση του χειριστικού υποκειμένου στο περιβάλλον σου.
#9
Είναι η στιγμή που για την ψυχική και σωματική ευημερία σου θα πρέπει να καταστρώσεις σχέδιο αντιμετώπισης ή ακόμα και διαφυγής. Θα πρέπει να σκεφτείς τετράγωνα και δυστυχώς όχι συναισθηματικά, καθώς η πλειονότητα των χειριστικών έχει αξιοσημείωτες ικανότητες στο να ακυρώνει και να απορρίπτει επιχειρηματολογία που επικαλείται το συναίσθημα. Συνήθως το τρωτό σημείο τους βρίσκεται στο ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν πρακτικά ζητήματα (οτιδήποτε απαιτεί σκληρή δουλειά, οργάνωση και διαχείριση οικονομικών, αγγαρείες που συνήθως φορτώνουν σε άλλους). Εδώ απαιτείται προσήλωση στον στόχο που είναι να αποδειχθεί η παραβίαση ορίων και υφαρπαγή δικαιωμάτων και ελευθεριών. Σ’ αυτή την κατεύθυνση πολύ συχνά μπορούν να βοηθήσουν τρίτοι, άτομα εμπιστοσύνης που μπορούν να σε συμβουλεύσουν να απευθυνθείς σε ειδικούς (δικηγόρους, λογιστές, συμβούλους ψυχικής υγείας, αναλόγως με την περίσταση και το είδος της σχέσης).
#10
Να θυμάσαι ότι τα πάντα αφορούν αυτούς. Το μεγάλο, σπουδαίο εγώ τους. Δεν σε “βλέπουν”. Δεν είσαι εσύ το ζήτημα. Και φυσικά ενδιαφέρονται μόνο για την εικόνα τους, το άψογα φιλοτεχνημένο προφίλ τους. Φοβούνται για “ραγίσματα” και αποκαλύψεις και φυσικά αυτό είναι το σοβαρότερο τρωτό τους. Να ένα σπουδαίο σημείο για να ξεκινήσεις!
Με στοιχεία από Time.com, ScienceOfPeople.com
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
