Λέμε συχνά ότι η υγεία είναι το πολυτιμότερο αγαθό. Όμως πόσο αληθινά την προφυλάσσουμε; Τα ΣΜΝ είναι ένας τομέας όπου μπορούμε με την κατάλληλη γνώση να την προφυλάξουμε.
Οι ιοί και τα βακτήρια που μεταδίδουν σεξουαλικά νοσήματα είναι αναρτημένα αναλυτικά στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ εδώ μαζί με στατιστικά και πληροφορίες. Πλήρης, αν και πεπαλαιωμένη πλέον (ειδικά για Aids και HPV, που θα ενημερώσω ευθύς παρακάτω), πληροφόρηση υπάρχει και στο βιβλίο της Βιολογίας Β’ Λυκείου στο κεφάλαιο 1, ενότητα Μικροοργανισμοί (ειδικά η σελ.27) εδώ.
Τα συνηθέστερα νοσήματα που μπορούν να μεταδοθούν με σεξουαλική επαφή είναι:
- σύφιλη, γονόρροια (γονοκοκκιακή ουρηθρήτιδα), και χλαμύδια: προκαλούνται από βακτήρια
- έρπης των γεννητικών οργάνων, λοίμωξη από ιούς ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), λοίμωξη από ρετροϊό HIV (που προκαλεί το σύνδρομο ανοσολογικής ανεπάρκειας, το Aids), η ηπατίτιδα B και η ηπατίτιδα C: προκαλούνται από ιούς
- λοίμωξη από τριχομονάδα: προκαλείται από πρωτόζωο (μετάδοση υπό προϋποθέσεις)
- λοίμωξη από κάντιντα: προκαλείται από μύκητα (μετάδοση υπό προϋποθέσεις)
Tα περισσότερα είναι στις μέρες μας πλήρως ιάσιμα, ενώ ειδικά για τον HIV ακολουθείται χημειοπροστασία για φορέα και σύντροφο και αντιρετροϊκή αγωγή ενάντια στον ιό HIV για τον φορέα, επομένως δεν εκδηλώνεται πλέον Aids, αλλά αποτελεί χρονίζουσα διαχειρίσιμη ασθένεια. Eνημερωθείτε για PreP, Pep και chem στον σύνδεσμο. Για οδηγίες στα ελληνικά από ΕΟΔΥ σε αυτόν τον σύνδεσμο.
Οι ηπατίτιδες (Β και C) ανιχνεύονται με αιματολογική ανάλυση για αντιγόνο (στην ηπατίτιδα Β αυτό ονομάζεται και “αυστραλιανό αντιγόνο” ή HBsAg).
Η ηπατίτιδα Β μεταδίδεται με σεξουαλική επαφή, χωρίς χρήση προφυλακτικού, με άτομο που έχει μολυνθεί από τον ιό. Ο εμβολιασμός εναντίον της όμως είναι υποχρεωτικός στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών για παιδιά, επομένως οι περισσότεροι είμαστε καλυμμένοι. Πληροφορίες για το εμβόλιο αναλυτικά εδώ.
Η ηπατίτιδα C είναι μια λοίμωξη που προσβάλει το ήπαρ και οφείλεται στον ιό της ηπατίτιδας C, ο οποίος πρωτοανιχνεύτηκε στο αίμα μόλις το 1989. Ο ιός μπορεί να προκαλέσει τόσο οξεία όσο και χρόνια ηπατίτιδα με ίκτερο, αυξημένες τρανσαμινάσες στο αίμα, ιστολογικές βλάβες και ίσως εξωηπατικές εκδηλώσεις σε μερικούς ασθενείς. Ωστόσο πολλοί πάσχοντες είναι ασυμπτωματικοί και δεν γνωρίζουν την πάθησή τους. Δεν υπάρχει εμβόλιο για ηπατίτιδα C. Παρόλα αυτά υπάρχει νέα θεραπεία (αντιικά άμεσης δράσης – DAAs) για την ίαση της Ηπατίτιδας C, με φάρμακα που χορηγούνται δωρεάν σε όλους τους ασθενείς. Η εκρίζωση του ιού της ηπατίτιδας C καθορίζεται με την μη ανίχνευση του ιού στο αίμα με την εξέταση HCV RNA με PCR 12 ή 24 εβδομάδες μετά το πέρας της θεραπείας. Η φαρμακευτική εκρίζωση του ιού έχει ως αποτέλεσμα την ομαλοποίηση των ενζύμων του ήπατος και την βελτίωση της ιστολογικής εικόνας.
Στα διαθέσιμα checkpoints οι εξετάσεις γίνονται με ανωνυμία και δίνονται οι απαραίτητες οδηγίες σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος.
Σε όλες τις σεξουαλικές επαφές συνιστάται η χρήση προφυλακτικού.
Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (hpv) περικλείει περίπου 100 τύπους και είναι εξαιρετικά συχνός ανάμεσα στον πληθυσμό και αντρών και γυναικών. Οι 14 τύποι εξ αυτών είναι οι πλέον επικίνδυνοι. Ο εμβολιασμός, καλυπτόμενος ασφαλιστικά πλήρως από τον ΕΟΠΥΥ καλύπτει τους περισσότερους από αυτούς και γίνεται με παραπεμπτικό παιδιάτρου από την ηλικία των 9 ετών και για τα αγόρια και για τα κορίτσια, προστατεύοντας από καρκίνους φάρυγγα, λάρυγγα, τραχήλου μήτρας και πρωκτού. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκή Πύλη Πληροφοριών Εμβολιασμού (εδώ) ο ιός μπορεί να κολλήσει ακόμα και όταν χρησιμοποιείται προφυλακτικό στη διείσδυση, μόνο με απλή δερματική επαφή: “Η χρήση προφυλακτικού δεν αποκλείει εντελώς τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού. Αυτό συμβαίνει διότι σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να έχει μολυνθεί από τον HPV το περιβάλλον δέρμα που δεν προστατεύεται από το προφυλακτικό”.
Aυτό ακριβώς το δεδομένο είναι που σημαίνει εκ της λογικής δύο πράγματα:
1.δεν έχει ειδικό πρακτικό νόημα η ενημέρωση από γυναίκα που είναι φορέας, παρά μόνο συνειδησιακό. (Υπάρχει ένα ρίσκο αντίδρασης προς εκείνη με βία εφόσον συντρόφους που είναι παρόντες, περισσότερα εδώ.)
2.δεν έχει ειδικό πρακτικό νόημα η νουθεσία προς άντρα φορέα, καθώς είτε με προφυλακτικό, είτε χωρίς, δύναται να μεταδόσει τον ιό.
Όπως γράφει μάλιστα η ίδια έγκυρη πηγή: “Δεν υπάρχει θεραπεία για τον ίδιο τον ιό, όμως υπάρχουν διάφοροι τρόποι θεραπείας των προβλημάτων υγείας που προκαλούνται από τον HPV. Οι μυρμηκιές των γεννητικών οργάνων μπορούν να θεραπευθούν με φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργική επέμβαση. Θα πρέπει να ζητείται η συμβουλή επαγγελματία του τομέα της υγείας σχετικά με τις ειδικές θεραπευτικές επιλογές.”
Γενικευμένη θεραπεία δεν υπάρχει, παρά τοπικά εντοπισμένη εφόσον εκδηλωθούν οξυτενή κονδυλώματα (τα οποία φαίνονται με το μάτι εξωτερικά ή εσωτερικά από γυναικολόγο στις γυναίκες).
Τα χλαμύδια είναι ιδιαίτερα συχνό νόσημα, επίσης, και δεν υφίσταται εμβόλιο. Τα συμπτώματα είναι σαν ήπιας γονοκοκκικής ουρηθρίτιδας, δηλαδή επώδυνη ούρηση, κοιλιακός πόνος και λευκές εκκρίσεις. Τότε απαιτείται κυτταροκαλλιέργεια ουρηθριτικού ή κολπικού υγρού και αιματολογικός έλεγχος. Τυχόν θεραπεία γίνεται με αντιβίωση.
Για τα χλαμύδια και τη βλενόρροια ειδικά είναι συχνά ασυμπτωματικά στις γυναίκες (αλλά δίνουν συμπτώματα στους άντρες) και πρέπει να γίνει pcr καλλιέργεια κολπικού επιχρίσματος για να υπάρξει έγκυρο αποτέλεσμα.
Ειδικά οι λοιμώξεις από τριχομονάδα (εμφανίζεται με έντονη οσμή ψαριού) και κάντιντα (εμφανίζεται με έντονο κνησμό και λευκές εκκρίσεις) τα συμπτώματα είναι κυρίως στις κοπέλες, παρόλο που μπορεί να υπάρχουν ελαφρά και στους άντρες. Τριχομονάδα μπορεί να μεταδοθεί και από βρεγμένες πετσέτες και αποδυτήρια, καθώς και από μολυσμένες επιφάνειες τουαλέτας, επομένως η σχολαστική υγιεινή επιβάλλεται. Ο μικροοργανισμός επιβιώνει μόνο 45 λεπτά εκτός σώματος.
Καντιντίαση από το μύκητα Candida albicans μπορεί να εμφανιστεί ακόμη σε κοπέλες που δεν έχουν έρθει ποτέ σε σεξουαλική επαφή ή σε προκαταρκτικά, επειδή η Candida (ζυμομύκητας) αποτελεί μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας του κόλπου σε πολλές γυναίκες (στο κολπικό μικροβίωμα δηλαδή) και η παρουσία της, συνήθως σε μικρούς αριθμούς, είναι συχνά ασυμπτωματική. Ως εκ τούτου, η διάγνωση της αιδοιοκολπίτιδας απαιτεί τόσο την παρουσία της Candida στον κόλπο όσο και την εμφάνιση συμπτωμάτων όπως ερεθισμός, κνησμός, δυσουρία ή άλλα συμπτώματα φλεγμονής. Η κολπίτιδα γενικά είναι πολύ συνηθισμένη παθολογική κατάσταση για τις ενήλικες γυναίκες, ενώ είναι ασυνήθιστη σε κορίτσια πριν την εφηβεία. Ειδικά η κολπίτιδα από κάντιντα μπορεί να πυροδοτηθεί από λήψη αντιβιωτικών, από αύξηση του σακχάρου του αίματος, από παχυσαρκία και από κακή υγιεινή (στενά και υγρά εσώρουχα, στενά καλσόν και συνθετικά υφάσματα στην ευαίσθητη περιοχή σε συχνή χρήση). Δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση ότι η καντιντίαση μεταδίδεται σεξουαλικά, επομένως η εμφάνισή της ΔΕΝ αποτελεί απόδειξη σεξουαλικής επαφής.
Η επίσκεψη σε γυναικολόγο είναι ενδεδειγμένη, είναι το άτομο που είναι κατάλληλο να λύσει όλες τις απορίες χωρίς καμμία ντροπή. Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού και για απλή ενημέρωση, δεν είναι υποχρεωτική η κολπική εξέταση.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Πολύ ωραία ανάρτηση, και άκρως βοηθητική. Προσωπικά τρέμω πολύ με τα σμν. Να πω ότι τα τσεκ πόιντς ανιχνεύουν hiv τριμήνου. Δυστυχώς τα τεστ εκεί δεν είναι τα τελευταίας γενιάς, τα οποία ανιχνεύουν τον ιό και με το πέρας ενός μήνα (ή και λιγότερο). Οπότε είναι καλό να το γνωρίζουμε αυτό. Είναι όμως σημαντικό ότι η εξέταση γίνεται δωρεάν. Τώρα, οι pep και prep είναι πονεμένη ιστορία. Η δε πρώτη σίγουρα βοηθάει, καθώς μπορεί να χορηγηθεί έως και 72 ώρες από σεξουαλική πράξη υψηλού ρίσκου (πχ. αν σπάσει το προφυλακτικό ή αν δεν χρησιμοποιηθεί καθόλου), και το άτομο αν εκτεθεί… Διαβάστε περισσότερα »
Ποσό χρήσιμο! Να προσθέσουμε το ουρεαπλασμα; Βακτήριο. Αλλοτε κάνει αισθητή την παρουσία του (συμπτώματα) και άλλοτε όχι. Αλλά τη σηκώνει την αντιβιωσουλα του…
Αυτό για φανεί θέλει καλλιέργεια και όντως δεν έχει πάντα συμπτώματα, και είναι και πολύ ανθεκτικό πανάθεμα το.
Να πούμε και δυο λόγια για τη σύφιλη που τα τελευταία χρόνια έχει ανακάμψει δυναμικά: είναι βακτήριο, και πρωτογενώς δημιουργεί εξάνθημα στο σημείο της μόλυνσης (aka μπορεί να μεταδωθεί και με προφυλακτικό, το οποίο βέβαια μειώνει τις πιθανότητες). Θεραπεύεται εύκολα με αντιβιώση και η διάγνωση γίνεται με εξετάσεις αίματος ή από το χαρακτηριστικό εξάνθημα.
Καλησπέρα, καταρχάς πάρα πολύ χρήσιμο και βοηθητικό άρθρο! Ευχαριστούμε για την δουλειά που κάνετε σε αυτήν την στήλη! Θα ήθελα, όμως, να κάνω μια (μάλλον λίγο χαζή;) ερώτηση…είμαι γυναίκα στα 32 κι έχω διαγνωστεί με HPV εδώ και χρόνια. Κάνω κάθε χρόνο (ή όσο συνίσταται από τον γυναικολόγο μου) κανονικά τα τεστ παπ μου και το παρακολουθώ, ώστε αν προκύψουν περαιτέρω παρενέργειες/συμπτώματα (π.χ. για καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, αν και έχω κάνει το εμβόλιο κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας σε ηλικία 14 ετών) να τα αντιμετωπίσω εγκαίρως. Παρόλα αυτά είμαι παντρεμένη εδώ και χρόνια και με τον… Διαβάστε περισσότερα »
Σε εξειδικευμένες περιπτώσεις σαν τη δική σας καλύτερα να συμβουλευτείτε το γιατρό σας για την πλέον έγκυρη ενημέρωση. Σε απάντηση, ωστόσο, εφόσον κάνατε το 2006, εξ όσων μας λέτε (στο εξωτερικό; στην Ελλάδα ήρθε το 2007), το Cervavix που προστατεύει από τους τύπους 16 και 18 κι είναι ο τύπος HPV16 που κυρίως ενοχοποιείται για καρκίνους στον στοματοφάρυγγα, μάλλον για εκεί είστε σχετικά καλυμμένη. (Αλκοόλ και κάπνισμα ας μην προτιμώνται λένε επίσης οι μελέτες). ΩΡΛ θα σας κατατοπίσει. Για τον πρωκτό η προληπτική εξέταση στο πλαίσιο γυναικολογικής με αντίστοιχο Παπ τεστ θα έδειχνε τυχόν αλλοίωση σε ορίζοντα χρόνων, πάλι με… Διαβάστε περισσότερα »
Ευχαριστώ πολύ για την απάντηση! Παρόλα αυτά θα ήθελα να ρωτήσω…γιατί αποτελώ εξειδικευμένη περίπτωση; Θέλω να πω ότι είναι πολύ μεγάλο το ποσοστό των ανθρώπων με τον ιό HPV, πολλοί εκ των οποίων αποφασίζουν ας πούμε να τεκνοποιήσουν και επομένως έχουν ελέυθερες επαφές με τον σύντροφό τους. ‘Οπως, επίσης, και το στοματικό σεξ θεωρώ ότι είναι μια πολύ συνηθισμένη πρακτική ακόμα και για ανθρώπους με τον ιό αυτόν. Ρωτάω με ειλικρινή περιέργεια, δεν επιτίθεμαι! Για τον σύζυγο έχω ρωτήσει γιατρό τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, γιατί μένω σε χώρα του εξωτερικού αν χρειάζεται να ακολουθήσει κάποια θεραπεία ή… Διαβάστε περισσότερα »
Πρώτο κυκλοφόρησε το Cervavix, κατόπιν το Gardasil. Το βιβλιάριο εμβολιασμών σας θα τα αναφέρει αναλυτικά.
Δεν εννοώ εξειδικευμένη περίπτωση ως σπάνια, εννοώ επειδή κολλήσατε ενώ εμβολιαστήκατε (άλλο τύπο ή με μικρότερη ανοσία του Cervavix)
O σύζυγος αν δεν είναι εμβολιασμένος ο ίδιος (και μάλλον δεν είναι λόγω ηλικίας) να ελέγχεται κι ο ίδιος σε πέος και στοματοφάρυγγα στο πέρας των ετών. Χωρίς πανικό.
Ευχαριστώ πολύ για τις απαντήσεις!