Διάβαζα λογοτεχνία ακόμα και στη Γ Λυκείου, κι έλεγα μάλιστα ότι τι ωραία, όταν θα τελειώσω και θα πάω πανεπιστήμιο, θα έχω απλετο χρόνο για ανάγνωση και θα είναι σαν να είμαι στον παράδεισο. Έλα όμως που… κάτι τέτοιο δε συνέβη. Όντως πέρασα στο πανεπιστήμιο… αλλά ποτέ δεν μπόρεσα ξανά να διαβάσω για ευχαρίστηση.
_______________
Η ιστορία της όπως την ξεχώρισα σήμερα
Καλησπέρα Ρένα, και σε όλη την παρέα.
Αντιλαμβανομαι ότι το δικό μου πρόβλημα δεν είναι τόσο σημαντικό όσο τα τόσα που διαβάζουμε εδώ μέσα, αλλά είναι κάτι που με προβληματίζει και με στεναχωρεί πάρα πολύ.
Από τότε που ήμουν παιδί, λάτρευα να διαβάζω λογοτεχνία. Στα παιδικά μου χρόνια αλλά και στην εφηβεία υπήρξα βιβλιοφαγος, δεν θα μπορούσα καν να μετρήσω το πόσα βιβλία έχω διαβάσει από εκείνη την εποχή. Δεν υπάρχει για μένα τίποτα συγκρίσιμο με το να χάνεσαι μέσα σε μια δυνατή ιστορία. Διάβαζα λογοτεχνία ακόμα και στη Γ Λυκείου, κι έλεγα μάλιστα ότι τι ωραία, όταν θα τελειώσω και θα πάω πανεπιστήμιο, θα έχω απλετο χρόνο για ανάγνωση και θα είναι σαν να είμαι στον παράδεισο.
Έλα όμως που… κάτι τέτοιο δε συνέβη. Όντως πέρασα στο πανεπιστήμιο… αλλά ποτέ δεν μπόρεσα ξανά να διαβάσω ουσιαστικά λογοτεχνία. Σε καμία περίπτωση όσο και με τον τρόπο που θα ήθελα.
Παρότι ο χρόνος στο πανεπιστήμιο είναι πολύ περισσότερος (ή ίσως εξαιτίας αυτού), δεν μπορούσα (και συνεχίζω να μην μπορώ) να διαβάζω λογοτεχνία πλέον, παροτι το θέλω σαν τρελή! 5 χρόνια σχολή και 2 χρόνια μεταπτυχιακό, πρέπει να έχω διαβάσει το σύνολο μόνο καμιά δεκαριά βιβλία που να μην έχουν να κάνουν με τη σχολή. Σαν να μη συγκεντρωνομαι, σαν να μη με κρατάει αφοσιωμενη πλέον το βιβλίο. Με το τσιγκελι βγαίνουν οι σελίδες. Τώρα ας πούμε, έχω ξεκινήσει από το Μάιο ένα βιβλίο 400 σελίδων, και έχω διαβάσει 4 μήνες μετά μόλις τις 100. Για να καταλάβετε, στο Λύκειο αυτό θα το είχα τελειώσει μέσα σε μια εβδομάδα το πολύ.
Ο αντικειμενικά περιορισμένος χρόνος και το μπουχτισμα από το διάβασμα για πτυχίο και μεταπτυχιακό (το οποίο σιχαινομουν πάντα και δε με ευχαριστούσε στο ελάχιστο) σίγουρα ήταν παράγοντες που συνέβαλλαν στο να ξεσυνηθισω να διαβάζω κάτι για ευχαρίστηση. Ίσως στο μυαλό μου πλέον η ανάγνωση έχει περαστεί ως καταναγκαστικο έργο, όπως το διάβασμα για τη σχολή.
Το θέμα είναι, πώς το ξεπερνάω αυτό; Έχει αντιμετωπίσει κανείς το ίδιο πρόβλημα; Ξεπερνιεται; Υπάρχει κάτι που θα μπορούσα να κάνω ή να δοκιμάσω; Μέχρι στιγμής, έχω δοκιμάσει ανάγνωση πολλών διαφορετικών ειδών λογοτεχνίας (μήπως και με τραβήξει κάτι άλλο εκτός από τα παλιά μου γούστα), ανάγνωση στα ελληνικά και σε ξένη γλώσσα (ακόμα χειρότερα στα αγγλικά, μου φαίνεται τόσο ξένο και κρύο, καθώς το έχω συνδέσει μόνο με διάβασμα άρθρων για εργασίες στη σχολή), καθώς και ανάγνωση κόμικ. Κόμικς οντως διαβάζω πιο γρήγορα και ευχάριστα, αλλά πραγματικά περισσότερο μου λείπει η λογοτεχνία. Μου λείπει απίστευτα η αίσθηση αυτη και θα ήθελα να ξαναβρω αυτή τη μαγεία στη ζωή μου.
Σας ευχαριστώ, καλή συνέχεια σε όλους
ΑΠΟ ΤΗΝ – Πρώην βιβλιοφαγα
________________
Ας οργανώσουμε τη συζήτηση
Μέσα στα σπαράγματα του Ηράκλειτου υπάρχει και το περίφημο “δεν μπορείς να περάσεις το ίδιο ποτάμι δυο φορές”. Το ποτάμι κινείται και δεν είναι ποτέ το ίδιο, αλλά κι εσύ είσαι κάποια άλλη, επομένως δεν γίνεται να επαναλάβεις το παρελθόν. Είναι “μια ξένη χώρα”, για να κάνω άλλη μια αναφορά, λογοτεχνική από εκείνες που σου αρέσουν.
Νομίζω ότι αυτό που λες, το εξαντλητικό διάβασμα των Πανελληνίων, συν της σχολής σου, μαζί με την απουσία προσωπικού χρόνου είναι οι βασικές αιτίες που μπούχτισες. Όμως υπάρχει και κάτι ακόμα, κάτι που δεν λέγεται νομίζω συχνά.
Το διάβασμα λογοτεχνίας που κάνει κάποιος στην παιδική κι εφηβική ηλικία δεν υποκαθίσταται από κανένα άλλο διάβασμα σε κατοπινή ηλικία. Η ίδια η εφηβεία, όταν ανακαλύπτεις τον κόσμο, όταν τα συναισθήματά σου βρίσκονται σε ένα roller coaster, όταν ο ιδεαλισμός χτυπάει ταβάνι, είναι η μαγική συγκολλητική κόλλα που κάνει μαγική την ανάγνωση -και δη λογοτεχνίας. Ορισμένα βιβλία διαβάζονται κυρίως στην πρώιμη και μέση εφηβεία (πχ. Ο φύλακας στην σίκαλη, To καπλάνι της βιτρίνας), ακριβώς τότε που εντυπωσιαζόμαστε από τη δύναμη των λέξεων και των ιδεών. Ο κυνισμός της ενηλικότητας, η απομυθοποίηση, το ξεπέρασμα κάποιων ορίων στην προσωπική μας ζωή αφαιρεί από την μαγεία της ανάγνωσης. Βέβαια ένα καλό βιβλίο είναι καλό βιβλίο σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλιώς δεν είναι καλό βιβλίο. Όμως η νεανική ηλικία προσθέτει ένα πασπάλισμα γοητείας που δεν ξαναβρίσκεται.
Ωστόσο δεν είναι όλα μαύρα. Μπορεί κάποια να ξαναδιαβάσει για ευχαρίστηση. Και λογοτεχνία. Εξαρτάται πώς θα προσεγγίσει το θέμα. Με το να ζορίζεται να ξεκινήσει βιβλία και να τα συνεχίσει ενώ δεν κρατούν το ενδιαφέρον δεν κερδίζει στην πραγματικότητα, μάλλον απελπίζεται. Την φάση την έχω περάσει κι εγώ, όπως όλοι νομίζω που αγαπάμε το βιβλίο, και για να επανέλθω στις εργοστασιακές ρυθμίσεις βρήκα ότι βοηθούν ορισμένες τεχνικές.
Πρώτον αφιέρωσε λίγο χρόνο καθημερινά για να διαβάσεις λίγες σελίδες, σε χρόνο που είναι κατά τ’άλλα νεκρός: πχ. στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Εμένα με ξεκουράζει και στο κρεβάτι, είναι μια καλή νυχτερινή συνήθεια, αρκεί να μην ενοχλούμε τους συντρόφους (υπάρχουν και λαμπάκια ανάγωσης και kindle συσκευές με δικό τους φως).
Επίσης έχει νόημα να γίνεται μια λίστα με βιβλία που θέλεις να διαβάσεις. Αν σε αυτή βάλεις 40 βιβλία για την χρονιά, κάνε ένα κόψιμο προς το ρεαλιστικότερο, τώρα που πιέζεσαι, ας πούμε κατέβασέ τα σε 12. Θα μπορείς ευκολότερα να το τηρήσεις και να μην νιώθεις την απογοήτευση, κι ίσως αργότερα εφόσον βρίσκεις χρόνο κι όρεξη να αυξηθεί.
Το διάβασμα σε ξένη γλώσσα είναι επίσης υπέροχο, αρκεί να του δώσεις λίγο χρόνο για να πάρεις τον αέρα. Η κάθε γλώσσα έχει τη δική της μουσικότητα και τη δική της τροφοδοσία σκέψης (βάσει της σύνταξης και της δομής) που θα σε βοηθήσει να σκέφτεσαι διαφορετικά. Σιγά σιγά θα αποβάλλεις την “παγωμάρα”, είναι σαν την προπόνηση, αρχικά οι μύες είναι κρύοι αλλά γρήγορα ζεσταίνονται.
Γράψου σε κοινότητες βιβλιόφιλων, όπως το Goodreads, όπου η διάδραση με άλλους χρήστες και την πλατφόρμα βοηθά να κρατάς έναν λογαριασμό που σου δίνει την ικανοποίηση του αποτελέσματος. Και τέλος έλα στο δικό μας αναγνωστήριο, για ιδέες και σχόλια, το Ampa Book Club (ΕΔΩ το link), όπου συζητάμε βιβλία από γυναίκες ή για γυναίκες, κι όπου πιστεύω διευκολύνουμε την επιλογή και τη στόχευση. Σε περιμένουμε!
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Λοιπόν την πέρασα ακριβώς αυτη τη φάση. Συγκεκριμένα δεν την πέρασα ούτε στις προπτυχιακές ούτε στις μεταπτυχιακές σπουδές μου αλλά κατά τη διάρκεια του διδακτορικού. Ακριβώς όπως τα λες, παίζει στα χρόνια του διδακτορικού να διάβασα και 10 βιβλία συνολο, αφού μετά το διάβασμα το σχετικό με την έρευνα και τη δουλειά γενικώς σαν να μην μπορούσα πλεον να διαβάσω για ευχαρίστηση. Μέχρι που παρέδωσα και ξαναβρήκα την αγάπη μου για λογοτεχνία. Πιστεύω ότι θα ξανάρθει, χωρίς τεχνικές και life hacks, από μόνο του. Το μόνο που άλλαξε σε εμένα είναι ότι ενω παλιότερα θα διάβαζα κάθε βιβλίο μέχρι τέλους,… Διαβάστε περισσότερα »
Πω πω, μου θύμισες τα “μαθήματα χημείας” που υποτίθεται είναι ένα βιβλίο με κορυφαίες κριτικές και θεωρείται φεμινιστικό μανιφέστο. Απορώ πού βρίσκουν εκδότη τέτοιες χαζομάρες…
Same here! Και εγώ διάβαζα φουλ μέχρι το μεταπτυχιακό, αλλά στο διδακτορικό κλάταρα. Ήταν σαν να τίγκαρε τόσο πολύ ο εγκέφαλος από τα επιστημονικά αναγνώσματα που δεν μπορούσε να επεξεργαστεί ούτε μια σελίδα παραπάνω:) Μέχρι να το τελειώσω, είχα διαβάσει το πολύ 3-4 βιβλία. Τώρα έχει βελτιωθεί λιγο η κατάσταση, αλλά ακόμα λόγω επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων δεν έχω βρει τον χρόνο και τη διάθεση να διαβάζω οπως πριν… Επίσης επιλέγω αποκλειστικά μικρής έκτασης βιβλία γιατί τα μεγάλα ξέρω ότι δεν έχουν καμία απολύτως ελπίδα:)
Έχω έναν καημό παρόμοιο με το δικό σου, όντας βιβλιοφαγος κι εγώ μια ζωή. Όπως τα λες, στα χρόνια του σχολείου, και ειδικά στην εφηβεία, ρουφούσα τη λογοτεχνία σαν σφουγγάρι. Στις σπουδές αυτό αραίωσε αρκετά γιατί και δούλευα ταυτόχρονα. Και τώρα που έχω οικογένεια, δεν ξέρω πόσο καιρό έχω να πιάσω βιβλίο στα χέρια μου. Έχω τη διάθεση, δεν έχω το χρόνο όμως, κι αυτό με στενοχωρει. Εδώ δεν προλαβαίνω ούτε τα βασικά, η λογοτεχνία είναι πολυτέλεια πια. Και όταν αρχίζω ένα βιβλίο, εκεί που παλιά το τελείωνα πολύ γρήγορα όπως εσύ, τώρα σέρνομαι, κυρίως πάλι λόγω έλλειψης χρόνου αλλά… Διαβάστε περισσότερα »
Είχα αφήσει και εγώ το διάβασμα βιβλίων στην άκρη για κάποιο διάστημα, όμως όταν ξαναξεκίνησα ήταν σαν να μην πέρασε μια μέρα! Έχω φτάξει μια wishlist με βιβλία που θέλω να πάρω και αναλόγως τη διάθεση θα πάρω και το ανάλογο. Μπορείς να γίνεις και μέλος στη δανειστική βιβλιοθήκη της περιοχής σου αν υπάρχει. Διάβασε όταν σου βγαίνει, δεν χρειάζεται να πιέζεσαι. Και εγώ θα ήθελα να διαβάζω περισσότερο αλλά το κάνω συνήθως το βράδυ πριν τον ύπνο και είναι πολύ χαλαρωτικό και πιο καλό από το σκρολ στο κινητό!!
Πέρα από την ηλικία, ένα κακό έχει κάνει το ίντερνετ κι ένα ακόμα οι σειρές κι οι ταινίες.
Το διάβασμα με την κλασική έννοια μοιάζει εκτός εποχής.
Εγώ το ξαναέπιασα όταν αποφάσισα να περιορίσω πολύ το κινητό. Πλέον μου απαγορευω περισσότερο από 40 λεπτά τη μέρα κι έχω χρόνο για διάβασμα ή σταυρόλεξο ή ακόμα και πασιεντζες που έριχνα μικρή για να περνάω την ώρα μου.
Δεν μπορώ πλέον να διαβάσω λογοτεχνία για ευχαρίστηση. Το έχω συνειδητοποιήσει εδώ και καιρό. Μπορώ να διαβάσω μόνο ο,τι αφορά τη δουλειά μου, της έρευνας μου και ο,τι άλλο στα πλαίσια των ενδιαφερόντων μου μόνο επιστημονικά συγγράμματα. Σαν ένα είδος ψυχαναγκασμού. Νιώθω σα να έχουν χάσει τη δύναμή τους οι λέξεις, δεν μπορούν να με μεταφέρουν στον κόσμο των πρωταγωνιστών, να αφουγκραστώ τη μαγεία των συναισθημάτων τους. Κι αυτό με θλίβει. Ιδίως αν είναι συγγραφείς που χρησιμοποιούν πολλά επίθετα, μεταφορές και λοιπά καλολογικά στοιχεία με κάνουν και φεύγω τρέχοντας. Δυστυχώς. Ο,τι κι αν έχω δοκιμάσει, δεν έχει δουλέψει. Ενίοτε παρόλα… Διαβάστε περισσότερα »
Δεν εισαι η μονη που περνας κατι τετοιο… οπως ειπε και η ρενα αλλαζουν οι συνθηκες, αλλαζουμε κι εμεις… επισης τα κινητα αλλαξαν κι αυτα κατα πολυ τη νευροφυσιολογια του εγκεφαλου μας κ τον τροπο που χαλαρωνουμε στον ελευθερο μαε χρονο…. το αναφερε μια σχολιαστρια αν κι εσυ δεν το αναφερεις οποτε μπορει κ να μην ισχυει στην περιπτωση σου…. ωστοσο καποια ωρα παλι θα αλλαξουν οι συνθηκες σου και ισως το ξαναβρεις με το διαβασμα, σκεψου εγω ξαναβρηκα το πιανο μετα απο 30 χρονια κ μου δωσε απιστευτη χαρα αυτο…
Τα έγραψε πολύ όμορφα η Ρένα, καλώς ή κακώς αλλάζουμε μέσα στα χρόνια και σίγουρα διαβάζαμε με άλλη ψυχολογία και άλλη ενέργεια κάποτε. Όμως αυτό που αναφέρεις πιστεύω το έχουμε πάθει οι περισσότεροι μετά την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο και ειδικά αν το διάβασμα ήταν απαιτητικό εκεί. Ο εγκέφαλος έχει να όριο. Εφόσον αγαπάς το διάβασμα ούτως ή άλλως (είμαι ομοιοπαθής χαχα) θα επιστρέφεις πάντα στα βιβλία. Μήπως αν δοκίμαζες κάποιο άλλο είδος σε κέρδιζε περισσότερο;
Η γράφουσα λέει ότι έχει δοκιμάσει διαφορετικά είδη. Το θέμα είναι τι ακριβώς δοκίμασε από το κάθε είδος. Έχω παρατηρήσει ότι στα μεγάλα βιβλιοπωλεία-αλυσίδες πολλές φορές προμοτάρονται συγκεκριμένα ευπώλητα από συγκεκριμένους εκδοτικούς οίκους. Μπαίνεις στο ένα μαγαζί, μπαίνεις στο άλλο, βλέπεις ένα βιβλίο συνέχεια φάτσα κάρτα, ακούγεται ενδιαφέρον και λες καλό θα είναι. Και μετά απογοητεύεσαι και το παρατάς. Ή αλλιώς σου συστήνουν κάτι παλιό και κλασικό ενός συγκεκριμένου είδους ενώ μπορεί να θες κάτι πιο σύγχρονο, πιο κοντινό στην καθημερινότητα και την εποχή μας, οπότε πάλι απογοητέυεσαι και το παρατάς. Θα πρότεινα να βρεις ένα καλό βιβλιοπωλείο εκτός των… Διαβάστε περισσότερα »
Έτσι τη πάτησα κι εγώ. Στην εφηβεία μόνο διάβαζα. Τόνους βιβλία . Ειδικά τα απαγορευμένα ήταν η αδυναμία μου. Εγκωσα στην ιδεολογία και την ανατροπή , με κέρδισε και η τέχνη μου και έκανα αρκετά χρόνια να πιάσω βιβλίο στα χέρια μου. Ξεκίνησα πάλι με βιβλία που μου κίνησαν ένα αλλο ενδιαφέρον. Τα αστυνομικά μυθιστορήματα . Δε ξέρω πως μου τη βαρεσε έτσι. Μια ανεξήγητη επιθυμία να ψάχνω τα στοιχεία να βρω το δολοφόνο. Και μόλις πέρασε αυτό …άρχισα πάλι το διάβασμα . Πλέον όμως δε διαβάζω όπως στην εφηβεία για να βρω μια ιδεολογία ,αλλά για να περάσω μερικές… Διαβάστε περισσότερα »
μου συνέβη το ιδιο, στη σχολή με διάβασμα και δουλειά 4 χρόνια δεν ειχα αγγίξει ουτε 1 λογοτεχνικό βιβλίο. πέρασε καιρός να ξαναρχίσω το διάβασμα για ευχαρίστηση
Εγώ είμαι σε χειρότερη φάση και όχι μόνο με το διάβασμα βιβλίων αλλά και την παρακολούθηση ταινιών πια. Αν δοκιμαζες μικρά κείμενα;
(ποιο είναι άραγε το βιβλίο των 400 σελίδων; αν δεν σε συνεπαίρνει καλά έκανες και το άφησες)
Πολύ καλή πρόταση για μικρότερα κείμενα, συγκεκριμένα συλλογές διηγημάτων που συνδυάζουν την αφήγηση με το σύντομο κείμενο. Όντως, ένα από τα λίγα βιβλία που διάβασα στη φάση της αποχής από τη λογοτεχνία και μου έμειναν ήταν το Difficult Women της Roxane Gay. Και φυσικά δεν μπορώ να πω τις λέξεις “συλλογή διηγημάτων” χωρίς να αναφέρω τον Μπόρχες, το αφήνω απλά εδώ γιατί θα γράψω δοκίμιο…