Η Ρένα απαντά: Συνηθίζει ο εγκέφαλος την κακοποίηση;

Είχα διαβάσει εδώ νομίζω μια θεωρία με αφορμή μια ιστορία κάποιας γράφουσας, δεν έδωσα ιδιαίτερη έμφαση οπότε δεν θυμάμαι πολλά, ότι ο εγκέφαλος συνηθίζει την κακοποιητική σχέση και την ζητάει σαν ναρκωτικό.

_______________

Η ιστορία της όπως την ξεχώρισα σήμερα

Περί της θεωρίας ότι ο εγκέφαλος συνηθίζει την κακοποιητική σχέση και την ζητάει σαν τις ουσίες.
Καλησπέρα κυρία Ρένα, είμαι η Ελισάβετ. Όπως σας είπα ο λόγος που τελευταία σας γράφω πιο συχνά είναι ίσως ότι έχω περισσότερη έμπνευση. Είχα διαβάσει εδώ νομίζω μια θεωρία με αφορμή μια ιστορία κάποιας γράφουσας, δεν έδωσα ιδιαίτερη έμφαση οπότε δεν θυμάμαι πολλά, ότι ο εγκέφαλος συνηθίζει την κακοποιητική σχέση και την ζητάει σαν ναρκωτικό.

Εγώ κάνοντας χρόνια ψυχοθεραπεία γνωρίζω αυτή την θεωρία πιο απλά, γιατί μου την έχουν πει εκεί οι ειδικοί, όχι με τα ίδια λόγια, απλά ότι το θύμα αναζητάει ίσως τον επόμενο κακοποιητή, αλλά αυτό με την παράμετρο του εγκεφάλου δεν το ήξερα. Πάνω σε αυτό θα ήθελα να παραθέσω μια δική μου ιστορία.

Πριν δυο ή τρία χρόνια είχα κάποια σχέση περίπου ένα χρόνο μ έναν άνδρα πέντε χρόνια μικρότερό μου. Τον γνώρισα στο μεταπτυχιακό τυχαία σ ένα διάλειμμα, αυτός τότε σπούδαζε στο πτυχίο απλά σε άλλη ειδικότητα από τη δική μου, όμως στο ίδιο κτήριο. Για να πω την αλήθεια νομίζω πως εγώ ίσως έμμεσα να ξεκίνησα τη κουβέντα με απλή πρόφαση στο διάλειμμα, όταν τον είδα, δεν θυμάμαι και καλά. Με αυτό το παιδί ήμασταν συνέχεια μαζί. Δηλαδή παρά το γεγονός ότι ήταν πέντε χρόνια πιο μικρός (το λέω γιατί θα σπεύσετε να πείτε πως δεν είναι κριτήριο, εγώ αρχικά δε θεωρώ τη διαφορά ηλικίας μεγάλη, δε θα μου άρεσε κάποιος μικρότερος, μέχρι τόσο είναι καλά) μου φέρθηκε πιο καλά από μεγαλύτερους ή συνομήλικους. Δεν λέω ότι φέρθηκε καλά επειδή περνούσαμε χρόνο μαζί, αλλά γενικά από τη στάση που είχε σαν άνθρωπος.

Όταν αυτός μου ζήτησε να προχωρήσουμε ερωτικά και ενώ εκείνη τη περίοδο μέναμε και μαζί στο εξοχικό του, εγώ του είπα πως σιγά σιγά δεν είναι η ώρα κλπ. Εδώ θα σπεύσετε να πείτε πως ίσως δεν μου άρεσε και τον διάλεξα επειδή απλά ήταν καλό παιδί ή σοβαρός, όμως δεν ισχύει. Αρχικά όταν απλά μιλάς με κάποιον δεν ξέρεις τι είναι και δεύτερον και εμφανισιακά ήταν στο γούστο μου, μελαχρινός κλπ, μόνο που έδειχνε παραπάνω από την ηλικία του, όμως αυτό δεν λέει κάτι, ούτε σημαίνει πως κάποιος δεν είναι ωραίος. Σε κάποια φάση όμως μου είχε μπει η ιδέα και τον είχα ρωτήσει ευθέως μήπως έχει κάποιο θέμα στύσης ή δεν του αρέσω και τόσο ως γυναίκα και δεν το έχει πιέσει το θέμα, ενώ ταυτόχρονα όταν είχε ζητήσει να μείνω σπίτι του σκέφτηκα πως γι αυτό το λόγο και μόνο και του το είπα πάλι.

Αυτός μου είπε πως λόγω του ότι του διηγήθηκα όλες αυτές τις ιστορίες για το παρελθόν μου (του είχα εμπιστοσύνη και η αλήθεια είναι πως ήθελα να του τα πω) σκέφτηκε πως θα ήταν πολύ κακό να με πιέσει κλπ, γιατί δεν θα ήταν ότι καλύτερο για τη ψυχική μου υγεία και πως σκέφτηκε (άκου τώρα κάτι πράγματα) μήπως έχω βιαστεί κιόλας (που αυτό δεν ισχύει, απλά ορισμένοι φερόταν όπως έγραψα σε άλλες επιστολές).

Στο δια ταύτα όταν μου είπε αν θέλω να συγκατοικήσουμε εγώ δεν δέχτηκα, επειδή εκείνη τη περίοδο πίεζα να τα ξαναβρώ μ έναν πρώην που δεν ήθελε να τα ξαναβρούμε, βέβαια έφταιγα και εγώ γιατί του είχα κάνει βλακεία. Αυτός με χώρισε, δεν με κράτησε για να περνάμε καλά όπως οι άλλοι, όμως διατηρούσε επικοινωνία δήθεν φιλική και συνέχεια πετούσε σπόντες λόγω ζήλειας λόγω προσβολής που ένιωσε, δε ξέρω. Πάντως εγώ θυμάμαι πως κάθε μέρα έκλαιγα και μου πήρε ένα εξάμηνο να το ξεπεράσω (ευτυχώς λίγο, γιατί κατά κανόνα 1,2 χρόνια σίγουρα μου παίρνει, μπορεί να ήταν και το ότι τα είχα μόνο τέσσερις μήνες).

Ο λόγος που τα γράφω αυτά είναι ότι και εγώ ώρες ώρες προβληματίζομαι και πριν διαβάσω αυτή τη θεωρία που γράψατε εδώ για τον εγκέφαλο μήπως χωρίς να το θέλω έχω μάθει πχ να έλκομαι σεξουαλικά από άνδρες που δεν με σέβονται ή δεν έχουν τα κατάλληλα συναισθήματα; Ειδικά κιόλας από τη στιγμή που σας είπα πιο πάνω πως ο συγκεκριμένος επιλογή μου ήταν, επίσης και δεν είναι πως δεν μου άρεσε σαν ομορφιά, άρα μήπως κάτι τέτοιο ισχύει; Μήπως και μένα ο εγκέφαλός μου έχει μάθει σε αυτό το μοτίβο; Γιατί πχ ο συγκεκριμένος χειρίστηκε με αξιοπρέπεια την κατάσταση, ενώ όπως προανέφερα ο άλλος πχ ειρωνευόταν, έκανε κλπ, άλλοι που δεν είχαμε κάτι σοβαρό έχω ακούσει επί λέξη να λένε σε γνωστούς (γιατί τους περισσότερους από κοντά τους ήξερα άρα πιθανό να έχουμε και γνωστούς) ότι “ε αυτή είναι χαζή, δε τη θέλω κλπ. αλλά κάνω το καλό μέχρι να βρω κάτι καλύτερο, μπας και κάνω τη δουλειά μου”. Άρα εφόσον και αυτός μου άρεσε ερωτικά και σαν ομορφιά, πως δηλαδή μου έβγαινε να κάνω σεξ με όλους αυτούς που προείπα, αλλά όχι μ αυτόν;

ΑΠΟ ΤΗΝ – Ελισάβετ

_________________

Ας οργανώσουμε τη συζήτηση 

Ο άνθρωπος ως οντότητα είναι πλάσμα της συνήθειας. Αισθάνεται ασφάλεια με το οικείο και αναστάτωση με το ανοίκειο. Αυτό αρκεί για να εξηγήσει πολλά μοτίβα των ανθρώπινων σχέσεων, των ερωτικών συμπεριλαμβανομένων.

Οι συνήθειες μπορούν να αλλάξουν, χρειάζεται όμως συνειδητή προσπάθεια, ενδεχομένως ψυχοθεραπεία αν δεν μπορεί το άτομο να αναγνωρίσει τα μοτίβα. Η αυτοκατευθυνόμενη νευροπλαστικότητα είναι όταν επανασυνδέουμε σκόπιμα τον εγκέφαλό για να δημιουργήσουμε θετικές συνήθειες. Οι άνθρωποι το κάνουν αυτό κυρίως μέσω του ενεργού προβληματισμού. Είναι μια ισχυρή, επιστημονική μέθοδος για να κόψουμε ανεπιθύμητες συνήθειες και να δημιουργήσουμε νέες, υγιεινές συνήθειες που είναι ωφέλιμες. Η έννοια ορίστηκε αρχικά από τον ερευνητή Dr. Jeffrey Schwartz και στη συνέχεια διαδόθηκε από τον Dr. Rick Hanson, ψυχολόγο και ανώτερο συνεργάτη στο Greater Good Science Center του UC Berkeley και συγγραφέα του Hardwiring Happiness.

Αν υπάρχει κακοποιητικό παρελθόν, η οικειότητα, η αναγνωρισιμότητα αποζητά την επανάληψη γιατί εκεί ο εγκέφαλος νιώθει προβλεψιμότητα κι επομένως μια αίσθηση ελέγχου. Το άγνωστο, ακόμα κι όταν είναι πολύ καλό, μας προκαλεί αβεβαιότητα. Πάμε στα σίγουρα, λοιπόν. Κι αυτό εξηγεί γιατί οι άνθρωποι αναζητούν την επαναληψιμότητα στις σχέσεις τους, έστω κι αν οι σύντροφοι αλλάζουν ή αν περνάνε άσχημα μέσα τους.

Ο συγκεκριμένος άντρας δεν μπορώ να ξέρω πώς είναι, παρά μόνον από τις περιγραφές σου. Καλό πάντως κρίνω να αναρωτηθείς για τα μοτίβα αγάπης κι έκφρασης συναισθημάτων της παιδικής κι εφηβικής σου ηλικίας, ώστε να κατανοήσεις τι είναι αυτό που ψάχνεις να αναπληρώσεις. Ούτε είναι δική μου η θέση να αναρωτηθώ τι σε προκαλεί ερωτικά για να κάνεις σεξ, εσύ πρέπει να το σκεφτείς αυτό. Σίγουρα πάντως με τις πολλές εκμυστηρεύσεις ο άλλος προκαταβάλλεται και ή που θα σκεφτεί “πού να μπλέκω τώρα…” ή θα του βγάλει το σύνδρομο του Σωτήρα. Και ξέρεις τι σημαίνει αυτό; Οι σωτήρες σώζουν θύματα. Αν θες λοιπόν να βγεις από τη θέση που είσαι τώρα, που πιθανόν να βιώνεται ως θύματος, πρέπει να πάρεις τη ζωή και τον εαυτό σου στα χέρια σου. Ξεκίνα διαβάζοντας για την νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News