Η Ρένα απαντά: Πώς να του εξηγήσω ότι δεν είμαι εγώ η παρανοϊκή, αλλά αυτός προσβλητικός;

Τα όρια της φιλίας και του χιούμορ.

______________

H ιστορία της Πολίτικλι Κορρέκτ όπως την ξεχώρισα σήμερα.

Αγαπητή Ρένα,
ειμαι φανατική αναγνώστρια της σελίδας εδω και καμποσους μηνες (την ανακάλυψα τυχαια μετα απο μια σειρα κλικαρισματων στο σαιτ του λαιφο). Όντας μαθητρια στην τελευταια ταξη του λυκειου,και έχοντας περασει ενα σημαντικο μερος των 2 προηγούμενων σχολικών χρονιών σε καραντινα, μπορω να πω οτι τοσος χρονος, «ελευθερος», έπαιξε καθοριστικό ρολο στο πως αντιλαμβάνομαι ορισμενα ζητήματα , κυριως κοινωνικού χαρακτηρα.

Και φτάνουμε στο εξης: Με τους πιο στενους μου φιλους μου ( δυο ατομα) αρχισαμε να κανουμε παρεα στο τελος κυριως της Α’ λυκ. Ο κολλητος μου ειναι ο κλασσικος κοινωνικος πλακατζής τυπος . Παρα το οτι στην αρχη τον θεωρουσα πραγματικα αστειο (και συνεχίζει να ειναι, αρκετες φορες), φετος , μια που βλεπόμαστε και συχνοτερα στο δια ζώσης μαθημα , παρατηρώ οτι κανει πολλα σεξιστικά -και οχι μονο- αστεια . Για τις γυναικες στην κουζινα, τους Αλβανούς. Ξερετε πως παει.

Μικρότερη γελαγα με αυτα,ισως αυτο να μας ενωνε , αλλα πλεον ενοχλούμαι πολυ , και το καθιστώ σαφές . Καταληγω ομως να βγαινω εγω η try hard politically correct, η υπερβολική, η εύθικτη ,κοκ. Τα θεωρω ακρως προσβλητικά , ιδιαιτερα τα αστεια σεξιστικού περιεχομένου , οποτε και το «κανω θεμα» καθε φορα . Ειμαι της άποψης οτι λογω αυτων των «μικρών,αθώων» αστείων υπαρχουν ακομα σεξιστικές ή ρατσιστικές ή τελοσπαντων αντιληψεις που οδηγούν σε προβληματα κοινωνικής παθογένειας. Οπως και να χει αντιβαίνουν στις αρχες μου . Έκανε σχετικα προσφατα μια νύξη οτι πλεον δεν περνά καλα μαζι μου , οτι καθε φορα που μιλαμε περισσοτερο διαφωνούμε παρα συμφωνούμε κλπ., πραγμα που ισχυει , και συμφώνησα. Τα αστεια και οι απο πλευρας μου αντιδρασεις ομως συνεχίζονται, η παρεα χαλαει, καποιος θα θυμωσει, θα ειναι μπροστα και τρίτοι και γινεται αβολο , και εγω βγαινω η υπερβολική, η δικηγορίνα.

Η αλλη φιλη μου συνηθως συμφωνεί μαζι του ή δεν λαμβάνει θεση. Υποστηρίζω σθεναρα την αποψη μου οτι ειναι ανεπίτρεπτο να γελας με τετοια αστεια /να τα ξεστομίζεις , αλλα κανεις δεν ακουει.

Η ερωτηση λοιπον δεν ειναι τι να κανω (πιθανότατα απλα θα μεινω χωρις φιλους, δεν με ενοχλει αυτο), αλλα απλα θα ηθελα μια απο εκείνες τις ωραιες, καλοτεκμηριωμένες απαντησεις- αναλύσεις σου , πανω στο πως να του εξηγησω οτι δεν ειμαι εγω η παρανοικη, αλλα αυτος προσβλητικός.

ΥΓ. Με συχγωρεις για το σεντόνι

– από την Πολιτικλι κορεκτ

______________

Ας οργανώσουμε την συζήτηση.

Συγχωρεμένη, δεν ήταν μακροσκελές, και χαίρομαι που το ampa σου γέμισε τους μήνες της πανδημίας δημιουργικά.

Καταλαβαίνω πολύ καλά τι λες. Καμμιά φορά το κάφρικο χιούμορ είναι αστείο ακριβώς επειδή είναι κάφρικο, γελάει κάποιος επειδή σπάζει ένα ταμπού. Σαν τα παιδάκια που σε κάποια φάση της ανάπτυξης αναπτύσουν την σκατολογική αίσθηση του χιούμορ.
Όμως κάτι τέτοιο υπόκειται στο timing και στο συγκείμενο: την εποχή και τις συνθήκες. Ας πούμε, έχεις ακούσει εκείνα τα παλιά ανέκδοτα με τα παιδάκια που τους συμβαίνουν διάφορα πράγματα, αλλά στην πραγματικότητα είναι νεκρά; Με τόσα παιδάκια αδικοχαμένα στις ειδήσεις, ξαφνικά δεν μοιάζουν καθόλου αστεία όλα αυτά…

Το ίδιο συμβαίνει και με τα αστεία που υποκρύπτουν στοιχεία ρατσισμού, σεξισμού, ομοφοβίας. Δεν είναι καθόλου αστεία. Διαιωνίζουν μια κάποια κακοποίηση, επειδή επαναλαμβάνουν λόγο που δεν θα έπρεπε να ακούγεται, κανονικοποιούν συμπεριφορές που βλάπτουν. Δεν δημιουργούν τις ιδέες αφ’εαυτού τους όμως. Ο σεξισμός, ο ρατσισμός, η ομοφοβία είναι κρυμμένα μέσα μας και θέλουν αγώνα για να ξεριζωθούν. Δεν άλλαξε εκείνος, εσύ άλλαξες αυτούς τους λίγους μήνες.

Σε προηγούμενη ανάλογη απάντηση είχα πει, “Το χιούμορ αντανακλά ιδέες κι αξίες. Δεν είναι ξεκομμένο απ’αυτές. Το χιούμορ είναι εργαλείο ιδεών. Από την αρχαιότητα ήδη, στον Πλαύτο και Τερέντιο ή τον Αριστοφάνη, οι συγγραφείς εισάγουν προβληματισμούς σχετικούς με την εποχή τους και τον κόσμο των ιδεών. Μπορεί ο τρόπος να είναι χονδροειδής, πιο εκλεπτυσμένος, ή καυστικός, όμως οι ιδέες που διαπερνούν έναν αστεϊσμό αναπαράγουν και διαμορφώνουν μια κουλτούρα. (Το ίδιο συμβαίνει με τις παροιμίες και τα γνωμικά). Ο αγών των θεατρικών ηρώων αντανακλά τον πολιτικό αγώνα στους διττούς λόγους των ρητόρων. Κι αυτοί επηρέαζαν κατόπιν τις πολιτικές αποφάσεις του δήμου.”

Το χιούμορ δηλαδή εξελίσσει καταστάσεις σιγά σιγά, δεν αντανακλά μόνο. Γι’αυτό η κωμωδία είναι το κατεξοχήν εργαλείο που σατιρίζει και το φοβάται η εξουσία. Έχει τη δύναμη να βάζει τον κόσμο να προβληματιστεί.

Το χιούμορ της καφρίλας, παράλληλα με την ηδονή του σπασίματος ενός ταμπού, όπως όλες οι καφρίλες, όλα τα απαγορευμένα πράγματα, δημιουργεί μια συνενοχή στους ανθρώπους που το μοιράζονται. Η παρέα σας εδράζεται στην συνενοχή αυτή. Συνειδητοποιεί ότι είναι τζηζ αυτά που λέει, γι’αυτό του φαίνονται αστεία, επειδή ξέρει ότι δεν πρέπει να λέγονται.
Αν η παρέα είναι να προχωρήσει και να βαθύνει σε φιλία, πρέπει να μοιραστεί αξίες, όχι μόνο την αναίδεια και το θράσος. Αν είναι να διατηρηθεί, πρέπει να υπάρχει μια υπόρρητη συνθήκη ότι στην ουσία σαρκάζετε όλα τα ζητήματα αυτά, κι ότι η βάση εκκίνησής σας δεν είναι η ένταξη σε κάποια πολίτικαλι κορρέκτ ιδέα, αλλά ο αγνός σεβασμός των άλλων ανθρώπων. Έχεις ακούσει που οι αφροαμερικανοί έχουν προσεταιριστεί τη λέξη nigga’ ως προσφώνηση σαν το δικό μας “χαϊδευτικό” μ@λ@κ@; Λέγεται επανοικειοποίηση, την κάνουν ξανά δική τους, της αφαιρούν την προσβολή (Όμως λευκός ας μην τολμήσει να την πει καλύτερα γιατί είναι όντως αισχρή)

Είναι πάρα πολύ λεπτό και δύσκολο το χιούμορ που δεν εμπίπτει στην παραβίαση του σεβασμού, όμως δεν είναι ούτε αποστειρωμένο ωσάν έκθεμα σε μουσείο για αβρόφρονες δεσποσύνες -σόρρυ δικηγορίνες. Ένα παράδειγμα που μπορώ να σκεφτώ είναι το drag. Άλλο είναι το βρετανικό φλέγμα τύπου Monty Python. Κατανοείς ότι όλα αυτά θέλουν φοβερό ταλέντο και σφαιρική ενημέρωση, κι αν ο φίλος σου τα διέθετε, θα το ξέρατε ήδη. Ωστόσο λες είναι αστείος, οπότε πρέπει να έχει ένα κάποιο χάρισμα. Ίσως έχει ελπίδες να το καναλιζάρει σε πιο εκλεπτυσμένες οδούς με την βοήθειά σας. Καμμιά φορά δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να κατανοήσει κάποιος κάτι από το να του κάνεις καθρεφτάκι. Όχι όμως με κακία. One off, και χωρίς να μοιάζει σαν να του κάνεις μάθημα ή του κουνάς το δάχτυλο. Γιατί κάτι τέτοιο συνήθως φέρνει τα αντίθετα αποτελέσματα, ακριβώς για να συσπειρώσει τους υπόλοιπους μέσω της συνενοχής που λέγαμε. 😉

Εξυπακούεται ότι η φίλη σου δεν παίρνει θέση για να μην βγει η σπαστική της παρέας. Πάντοτε υπάρχουν τέτοια άτομα που δεν θέλουν να γίνουν δυσάρεστα. Πιθανόν υπομένει σιωπηλά και να την δεις να μπουστάρεται αν σπάσεις το μοτίβο με χιούμορ πιο εκλεπτυσμένο. Είστε ακόμη τόσο νέοι, τώρα διαμορφώνεστε, δεν είναι ότι είστε χυμένοι καλούπι στο μπετόν. Έχω μεγάλη αισιοδοξία για τα νέα παιδιά.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News