Η Ρένα απαντά: Πώς η ενηλικότητα κάνει να ξεχνάνε πως κάποτε υπήρξαν και οι ίδιοι παιδιά;

Η Ελλάδα είναι μια κοινωνία φιλική προς τα παιδιά. Δεν υπάρχει εδώ η κουλτούρα του “οικοτροφείου”.

_____________

Η ιστορία όπως την ξεχώρισα σήμερα

Τι είδους πειθαρχία στα παιδιά τους εφαρμόζουν οι γονείς του εξωτερικού και σε ποιό “εξωτερικό” αναφέρεσαι που την αποκαλείς “κανονικοποιημένη τρομοκρατία” ; Μπορείς να δώσεις παραδείγματα;

Δεν είναι εντυπωσιακό το πώς η ενηλικότητα κάνει τους ανθρώπους να ξεχνάνε το πως κάποτε υπήρξαν και οι ίδιοι παιδιά; Δεν είναι μόνο το ότι τα παιδιά πολλές φορές τους ενοχλούν (και αυτό μπορεί να συμβεί και σε γονείς ακόμα και με τα δικά τους παιδιά, όχι μόνο των άλλων), είναι και ότι παριστάνουν ότι υπήρξαν πρότυπα παιδιών, διότι προφανώς “παλιά ήταν αλλιώς υπήρχε σεβασμός και ηθική και…..”. Αυτό φυσικά κάνει τους ανθρώπους να νομίζουν ότι η γονεϊκότητα άλλαξε αποκλειστικά επί τα χείρω.

Έχω την αίσθηση επίσης ότι όπως οι γονείς νομίζουν ότι τα παιδιά τους είναι οι επόμενοι Αϊνστάιν, έτσι και αυτοί που ενοχλούνται από τα παιδιά νομίζουν πως είναι οι ίδιοι Αϊνστάιν και η κοινωνία τους χρωστά. Μάλλον όχι.

Φαντασιωνόμαστε ότι αυτοί που δεν έχουν παιδιά ( ή αυτοφαντασιωνόμαστε, αν δεν έχουμε και δεν θέλουμε οι ίδιοι) η κοινωνία χρωστά γιατί “προσφέρουν πιο πολλά στην κοινωνία, γιατί τα μη-παιδιά τους δεν τους “ξεζουμίζουν”. Μάλλον αυτά τα άτομα είναι οι εξαιρέσεις. Μάλλον ρεαλιστικότερη εικόνα είναι ο καναπεδοπατάτας, που καθώς δεν έχει να δώσει σε κάποιο παιδί παράδειγμα, πίνει νερό από το μπουκάλι, το οποίο μετά σερβίρει στους άλλους χωρίς να το έχει πλύνει. Α, σύμφωνοι είναι πιο άνετοι με τις διακοπές και τα ταξίδια, διότι μεταξύ άλλων δεν δεσμεύονται από το σχολικό ημερολόγιο.

Η Ελλάδα είναι μια κοινωνία φιλική προς τα παιδιά. Ενδεχομένως και επιφανειακά, αφού μάλλον δεν τα προετοιμάζει σωστά για το μέλλον. Έτσι φαίνεται λίγο παράταιρο να θέλει κάποιος να είναι εξόριστα από τον δημόσιο χώρο. Αν και μπορεί να ζορίσουν υπευθύνους καταστήματος, παιδιά μπορεί να δει κανείς ακόμα και σε καλά εστιατόρια, όχι μόνο σε οικογενειακές ταβέρνες, που στο κάτω κάτω το λέει και το όνομα τους ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ. Δεν υπάρχει εδώ η κουλτούρα του “οικοτροφείου”, όπου το ιδανικό είναι να “εξαφανίζονται” για καμιά δεκαριά εβδομάδες τα παιδιά, να επιστρέφουν για το Χριστουγεννιάτικο πχ τραπέζι και περιορισμένες εξόδους και μετά πίσω στο οικοτροφείο για άλλες δέκα εβδομάδες κλπ.

Να σημειώσω ότι πολλοί αφήνονται να ενοχληθούν από τα παιδιά (αναφέρομαι στο state of mind) διότι είναι θρασύδειλοι και μπορούν να επιδείξουν ισχύ σε κάποιον που είναι αδύναμος, είτε αυτό είναι το ίδιο το παιδί, είτε οι γονείς που και οι ίδιοι αισθάνονται ντροπή για τα καμώματα των βλασταριών τους. Σε αντίθεση με τις παρατηρήσεις τους προς τα παιδιά, πόσες παρατηρήσεις έχουν κάνει σε κάποιον ενήλικα που πχ μιλά δυνατά, λες και ενδιαφέρει τον κόσμο τι λέει ή σε κάποιον που καπνίζει επιδεικτικά και ενοχλεί τους γύρω του; Μάλλον εκεί κο-κο-κο.

Κάτι η εξάλειψη του στίγματος (έστω και η μερική) για την μη απόκτηση παιδιών (είτε από επιλογή, είτε από τις περιστάσεις κλπ), κάτι οι μεγαλύτερες ηλικίες που σκέφτονται οι άνθρωποι να δημιουργήσουν οικογένεια και τις όποιες δυσκολίες αυτό μπορεί να έχει στην τεκνοποίηση, κάτι τα ταξίδια σε χώρες λιγότερο φιλικές προς τα παιδιά, κάτι το διαδίκτυο κλπ, έχουν κάπως “κανονικοποιήσει” την έννοια ότι μπορεί κάποιος να εκφράσει ότι τα παιδιά είναι ενοχλητικά, πέρα από τον παροιμοιώδη “γεροπαράξενο”, όπως και τους χώρους, όπου ρητά δηλώνεται “δεν επιτρέπονται παιδιά”.

Πάντως για να γυρίσω κι εγώ στα “παλιά καλά χρόνια”, όταν ήμουν εγώ μικρός δεν θυμάμαι να υπήρχε χώρος που να έλεγε ρητά “δεν επιτρέπονται παιδιά”, οι γονείς μου, όμως, γνώριζαν σε ποιον χώρο μάλλον δεν θα περνούσα καλά ούτε εγώ, ούτε οι ίδιοι, ούτε οι άλλοι γύρω τους και φρόντιζαν να με πείσουν (όχι ότι δεν ήμουν ήδη πεπεισμένος) ότι το να πάω στον παππού και την γιαγιά ήταν η καλύτερη λύση και πως θα περνούσα (πιο) ωραία. Εννοείται ότι περνούσα.

Έχω επίσης την αίσθηση και θα ήθελα την γνώμη σου, όπως και των αναγνωστών/ριών ότι μάλλον θα πρέπει να αντιληφθούμε ότι το “δεν επιτρέπονται παιδιά” είναι μάλλον μυωπικό. Η τάση είναι “δεν επιτρέπονται” με λογική 360°. Εγώ διαβλέπω περισσότερο πως υπάρχει με άρρητο τρόπο ένα “επιτρέπονται ηλικίες από 22-70”. Προφανώς πουθενά δε θα δεις “δεν επιτρέπονται οι ηλικιωμένοι” (εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις που συνδέονται με την ασφάλεια κλπ), αλλά το βλέπεις στο ξινισμένο ύφος, στην αγένεια, στην αποφυγή εξυπηρέτησης για να αποχωρήσουν, στις επιλογές που (δεν) προσφέρουν (“δεν σερβίρουμε ελληνικό κύριε”). Και δεν είναι μόνο οι ηλικιωμένοι, ακόμα και πιο μικρές ηλικίες υφίστανται διακρίσεις και αντιμετώπιση του τύπου “δεν μας αδειάζετε την γωνιά”. Κάποια στιγμή στην ζωή όσο και να γυμνάζεσαι το σώμα χαλαρώνει και οι six pack δεν φαίνοται, οι κοιλίτσα γίνεται πιο εμφανής, ο λαιμός κάνει αυτές τις γραμμές και το πόδι της χήνας έχει νικήσει κατά κράτος τις όποιες καλλυντικές κρέμες. Τα δε ψηλοτάκουνα φανταστικά, αλλά τα πόδια κουράζονται εύκολα, άντε το πολύ πολύ να φορεθεί ένα χοντρό τετράποντο τακούνι. Και καθώς αυτά “δεν γράφουν”, “δυστυχώς δεν μπορούμε να σας εξυπηρετήσουμε” ή/και “τυχεροί είστε. Σάς βρήκαμε ένα τελευταίο τραπέζι έξω από τις τουαλέτες και στο πέρασμα για την έξοδο των απορριμμάτων”.

Ας είμαστε λοιπόν λίγο πιο ταπεινοί στο πώς βλέπουμε τα παιδιά και στο αν πρέπει ή δεν πρέπει να είναι στον δημόσιο χώρο, διότι η ηλικία που και εμείς οι ενήλικοι που τώρα κυριαρχούμε στον δημόσιο χώρο θα φαινόμαστε οχληροί είναι περισσότερο κοντά από όσο νομίζουμε.

Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι τα σημερινά παιδιά θα είναι οι αυριανοί δάσκαλοι των εγγονών και των μικρανηψιών μας και αυτά θα χειρίζονται την οικονομία κλπ. Θα είναι οι γιατροί και οι άλλοι φροντιστές μας στις ανάγκες μας. Αν ασχοληθούν κιόλας μαζί μας, διότι φοβάμαι οι περισσότεροι θα αφεθούμε στα χέρια κάποιας τεχνητής νοημοσύνης. Εκεί το πρόβλημα δεν είναι μόνο η μαζικότητα και η λογική “ένα μέγεθος για όλους”. Είναι ότι φαίνεται ότι η ΤΝ δεν είναι όσο τελεία, όσο θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε. Μάλλον υπολείπεται της ανθρώπινης. Η ανθρώπινη διεπαφή θα μείνει για αυτούς που έχουν χρήματα. Ας μην καίμε εκ των προτέρων τις όποιες γέφυρες με τα παιδιά, λοιπόν.

ΑΠΟ ΤΗΝ – Ich bin ein Vater

______________________

Ας οργανώσουμε τη συζήτηση 

Η παρούσα ιστορία μάλλον ήθελε να αποσταλλεί ως σχόλιο σε προηγούμενη ερώτηση για τα παιδιά των άλλων και την ενόχληση που προκαλούν (?) σε ορισμένους συνανθρώπους μας. Κι απεστάλη σε μένα. Πάντοτε το θέμα αυτό δημιουργεί έντονα συναισθήματα κι αντικρουόμενες απόψεις που εκφράζονται, αναφέρει όμως κάποια σημεία που χρήζουν περαιτέρω σχολιασμού κι έτσι τη δημοσίευσα αυτούσια.

Στο δια ταύτα η προσωπική μου άποψη (ως γονιός, αλλά κι ως μη γονιός πιο πριν πάλι το ίδιο πίστευα) είναι ότι τα παιδιά -ναι, και των άλλων- αναγκαστικά λόγω της απτής πραγματικότητας θα παρέχουν το κοινωνικό πλαίσιο που θα εξασφαλίζει τις δικές μας ζωές. Θα εργάζονται για τις δικές μας συντάξεις, θα παράγουν για το κράτος στο οποίο ζούμε, θα παρέχουν το πλαίσιο της καινοτομίας που θα ωφελήσει εμάς. Επομένως καλά, κακά ή μέτρια οφείλουμε να τους αναγνωρίσουμε τουλάχιστον το ότι δεν είναι ξεκομμένα από μας ακόμα κι αν δεν αποφασίσαμε ή δεν προέκυψε να κάνουμε παιδί. Τα παιδιά των άλλων με την ίδια λογική είναι κατά κάποιον τρόπο παιδιά όλων μας κι επομένως η δική τους ευζωΐα είναι πρωταρχική, αποτελούν στην κυριολεξία το συλλογικό μας μέλλον. Μια κοινωνία όπως η ελληνική που ολοένα γηράσκει φθίνει προς την απαισιοδοξία της κατάρρευσης, μια κοινωνία γεμάτη νέους όπως η ιρλανδική ή η τουρκική είναι εύρωστη. Είναι τόσο απλό.

Γράφεις επίσης «η ηλικία που και εμείς οι ενήλικοι που τώρα κυριαρχούμε στον δημόσιο χώρο θα φαινόμαστε οχληροί είναι περισσότερο κοντά από όσο νομίζουμε.» Πολύ σωστά! Ο ηλικιακός ρατσισμός είναι πράγματι κυρίαρχος, ιδιαίτερα στην εποχή της εικόνας και του coolness, αντίθετα με παλιότερες εποχές όταν οι ηλικιωμένοι αποτελούσαν πηγή σοφίας. Σήμερα τους λένε υποτιμητικά boomer (εν τω μεταξύ πιο προοδευτική και επιδραστική γενικά αμφιβάλλω αν πέρασε από τον πλανήτη) και θεωρείται ότι οποιαδήποτε πληροφορία βρίσκεται στο διαδίκτυο, επομένως τι να τους κάνεις; Έτσι όμως ξεχνάμε ότι μια μέρα θα γίνουμε κι εμείς ηλικιωμένοι και θα μας παραγκωνίσουν.

Εντάξει δε συμφωνώ με όλα όσα λες (πχ. δεν συμπεριφέρεται κάποιος ντε και σώνει καλά για να δώσει το καλό παράδειγμα σε ένα παιδί, αλλά τεσπα).

Πάμε όμως να δούμε και τα σημεία που παραθέτεις πιο αναλυτικά.

Η λεγόμενη «νοοτροπία εξωτερικού» αφορά τις δυτικο-και-βορειοευρωπαϊκές χώρες να υποθέσω, που συχνά μας προβάλλονται ως τα επιτυχημένα παραδείγματα βιοτικού επιπέδου. Πράγματι σε αρκετούς τομείς κάτι τέτοιο ισχύει, όχι όμως αναγκαστικά στο ζήτημα των παιδιών.

To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει αφιερώσει ένα εκτενές δοκίμιο επ’αυτού. Επίσης ένα στα πέντε παιδιά στην Ευρώπη είναι θύμα σεξουαλικής βίας. Στον κατάλογο παιδιών που πεθαίνουν από κάποιας μορφής βία η χώρα μας βρίσκεται περίπου στην μέση (συνυπολογίζονται τα τροχαία με υπαιτιότητα οδηγών κι η περιγεννητική βία). Αντίθετα κορυφαίες επιδόσεις έχει η Δανία (!) κι οι χώρες της Βαλτικής (!) Για την γενικότερη κακομεταχείριση παιδιών το Ηνωμένο Βασίλειο και το Βέλγιο είναι κορυφαίες χώρες σε έρευνα στο Research Gate (εικονίζεται χάρτης). Στον διαδικτυακό εκφοβισμό και παρενόχληση πρωτεύει η Ολλανδία με την Γαλλία να βρίσκεται επίσης στην πρώτη δεκάδα [στοιχεία Internet Watch Foundation]

Για τις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι 558.899 παιδιά (μοναδικά περιστατικά) ήταν θύματα κακοποίησης και παραμέλησης το 2022, το πιο πρόσφατο έτος για το οποίο υπάρχουν εθνικά δεδομένα. Αυτό αντιστοιχεί σε 8 παιδιά ανά χίλια. Ωστόσο, κι αυτό είναι σημαντικό, η ασφάλεια κι η πρόνοια είναι επίσης παράγοντες που καθορίζουν την στατιστική κλίμακα για την διαβίωση των παιδιών κι εκεί η χώρα μας υπολείπεται.

Η νοοτροπία του «ξεφορτώνομαι το παιδί ει δυνατόν» μέσω οικοτροφείων, all day schools, ή διευρυμένων κατασκηνώσεων είναι επίσης εκτεταμένη στην Ευρώπη, μια κατάσταση διαφορετική από την δική μας όπου τα απογεύματα και τα σαββατοκύριακα στα καθ’ημάς αφιερώνονται στις λεγόμενες δραστηριότητες, όπου τα ελληνόπουλα γεμίζουν σελίδες βιογραφικού για την μετέπειτα εξέλιξή τους. Δεν γνωρίζω κατά πόσον είναι ξεφόρτωμα (θα είναι κι αυτό), όμως στην πράξη είναι αγχωτική για το γονιό πραγματικότητα με επιπλέον μεγάλο βάρος οικονομικό, ενεργειακό και ψυχοδυναμικό, επομένως προσωπικά δεν πιστεύω ότι γίνεται με πρωταρχική έγνοια να μείνουν αυτοί οι γονείς χωρίς το παιδί για κάποιες ώρες…

Για την μέθοδο καθησυχασμού των παιδιών μέσω μη προβλεπόμενων και μη συνιστώμενων μεθόδων για γονείς του εξωτερικού, που αναφέρθηκε στην προηγούμενη ερώτηση στα σχόλια, επιβεβαιώνω. Κυκλοφορούν σιρόπια με ήπιες ηρεμιστικές ουσίες που χορηγούνται στα «άτακτα παιδιά» προς κατευνασμό τους (κάποτε χορηγούνταν και σε «άτακτους» αεροταξιδιώτες, ναι, ναι, μην εκπλήσσεστε, η πηγή μου είναι εσωτερική). Ένα τέτοιο κυκλοφορούσε ως αντισταμινικό και στη χώρα μας, δεν το αναφέρω ονομαστικά για ευνόητους λόγους, μόνο που δεν έχω ποτέ ακούσει γονιό να το χορηγεί σε παιδιά «για να κάτσουν ήσυχα», αντίθετα με γονείς ευρωπαϊκών χωρών (βιωματικό με στατιστικό δείγμα μικρό το δίχως άλλο, ωστόσο δεν είμαι η μόνη που το’χω ακούσει όπως πιστοποιούν οι αναγνώστριές μας).

Τέλος, αυτό που έχω παρατηρήσει σχετικά με τις ενοχλήσεις από τα παιδιά όσων τέλος πάντων ενοχλούνται τόσο πολύ (μια ήπια ενόχληση είναι απόλυτα φυσιολογικό να συμβαίνει όταν τα ντεσιμπέλ ανεβαίνουν) είναι ότι λέγοντας δημόσιο χώρο εννοούν ΚΑΙ τα μέρη ειδικά για παιδιά, όπως οι παιδικές χαρές, τα πάρκα, οι παιδότοποι, οι οικογενειακές ταβέρνες. Ει δυνατόν τα παιδιά να υπάρχουν ως ακίνητα αμίλητα στρατιωτάκια. Είναι κάπως σαν το ιδεατό της σύγχρονης εγκυμοσύνης: να εγκυμονείς και να γεννάς, αλλά επανερχόμενη άμεσα στο σώμα σου σαν ουδέποτε να εγκυμόνησες, δηλαδή ζητάμε πράγματα αδύνατα.
Αυτό όμως το αποδίδω στην άγνοια της πραγματικότητας του πώς είναι ένα παιδί στην φυσιολογική του ανάπτυξη. Είναι λίγο αυτό που λέγεται κι εξαγριώνει επειδή δεν είναι απόλυτα σαφές ούτε δίκαια διατυπωμένο: «όταν κάνεις δικό σου παιδί θα καταλάβεις». Δεν είναι ορθά διατυπωμένο, αφήνει απέξω κάποιες συνθήκες και δικαιολογημένα δημιουργεί τριβή ανάμεσα σε γονείς-μη γονείς (για οποιονδήποτε λόγο, συνειδητό ή αποτέλεσμα συνθηκών). Κανονικά πρέπει να λέγεται ως «αν δεν περπατήσεις στα παπούτσια μου δεν μπορείς να καταλάβεις» κι αυτό ισχύει για δεκάδες πράγματα: από το πένθος, την ασθένεια, την κατάθλιψη, την αναπηρία ως την απόλυση, την φτώχεια  και την ερωτική απογοήτευση. Η φαντασία (καθώς κι η έμμεση μόνο βίωση) είναι πεπερασμένη, η πραγματικότητα όμως ανεξάντλητη.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News