Η Ρένα απαντά: Πώς διαχωρίζεις φαντασίωση από πραγματικότητα;

Εγώ δε βλέπω καμιά διαφορά μεταξύ φαντασίωσης και πράξης. Το ότι το φαντασιωνεσαι πάει να πει ότι το θέλεις. Το ότι δεν το κάνεις δεν πάει να πει ότι δεν το θέλεις, απλά δεν το κάνεις γιατί σου απαγορεύεται.

______________

H ιστορία της όπως την ξεχώρισα σήμερα

Πώς γίνεται να διαχωρίσεις την πραγματικότητα από τις φαντασιώσεις;
Επίσης πως γίνεται να διαχωρίσεις το τι κάνεις πάνω στο σεξ, με το τι μπορείς να κάνεις εκτός σεξ.
Δηλαδή αν είσαι εξοικειωμένος στη βία πάνω στο σεξ, πως όταν θα την δεις εκτός πλαισίου σεξ, θα νιώσεις αηδία; Αυτό δεν μπορω ακόμα να το καταλάβω.

Εγώ παλιά όταν έβλεπα πορνο με βία, με έπιανε στα αλήθεια αναγουλα, το σκεφτόμουν για μια μέρα, μου πήγαινα άσχημα η υπόλοιπη μέρα, αυτές οι εικόνες βασάνιζαν το μυαλό μου. Το ίδιο προφανώς και με βία εκτός σεξ που έχω δει πχ σε ταινίες η και στην πραγματικότητα.

Πώς γίνεται όμως, κάποιος που οι εικόνες αυτές της βίας στο σεξ δεν του προκαλούν κάποια απέχθεια, ή μάλιστα τις αναπαριστά και ο ίδιος, να βλέπει σκηνικά βίας σε ταινίες η στην πραγματικότητα, και εκεί να του δημιουργούν απέχθεια; Είναι δηλαδή απλά το εγκεφαλικά φτιαγμένο πλαίσιο που τοποθετούμε το κάθε τι, και μέσα σε αυτό, το κάθε τι παίρνει άλλη υπόσταση; Κάπως χαζο μου ακούγεται αυτό, γιατί η ουσία είναι η ίδια.

Έτσι και με τις φαντασιώσεις.
Γιατί λέμε ότι δεν πρέπει να τιθασευουμε τις σκέψεις μας;
Γιατί είναι σωστό να φαντασιωνομαι κάποιον άλλον, ενώ δεν είναι σωστό να πάω με κάποιον άλλον ενώ έχω σχέση και έτσι έχουμε ορίσει μέσα σε αυτή τη σχέση;
Γιατί είναι οκ να φαντασιωνομαι να κλέβω, ενώ στην πραγματικότητα απαγορεύεται να κλέψω; Γιατί δεν είναι νόμιμο; Γιατί δεν είναι ηθικό;

Άρα είμαστε μια ψεύτικη κοινωνία που προσπαθούμε να τιθασευσουμε τους εαυτούς μας και να τους συγκρατήσουμε από τις αληθινές μας επιθυμίες. Εγώ δε βλέπω καμιά διαφορά μεταξύ φαντασίωσης και πράξης. Το ότι το φαντασιωνεσαι πάει να πει ότι το θέλεις. Το ότι δεν το κάνεις δεν πάει να πει ότι δεν το θέλεις, απλά δεν το κάνεις γιατί σου απαγορεύεται.
Το ότι δεν κάνει πράξη τη φαντασίωση κάποιος δεν έχει να κάνει με το ότι δεν του αρέσει στην πραγματικότητα η σκέψη του, απλά δεν την κάνει πράξη γιατί μετά θα μπλέξει με χίλιες δυο άλλες καταστάσεις..
Σε μια κοινωνία όμως δίχως νόμους, δίχως ηθική, θα έκανε ο καθένας ο,τι ήθελε.
Δεν φαντασιωνομαστε πράγματα που δεν θέλουμε, που δεν ποθούμε, που δεν θέλουμε να κάνουμε. Και αν συμβαίνει αυτό, δεν είναι ο κανόνας.

ΑΠΟ ΤΗΝ – Ζέτα

______________

Ας οργανώσουμε τη συζήτηση 

Εσύ τώρα σκέφτεσαι κάτι πολύ συγκεκριμένο κι έχεις πολύ συγκεκριμένες αναφορές σε αυτό που λες. Είναι όμως ίδιον μιας επιφανειακής ανάγνωσης να κρίνουμε εξ ιδίων τ’αλλότρια, ενδεχομένως δείχνει έλλειψη πολύπλευρου διαβάσματος. Η εμπειρία σου κι η ερμηνεία σου δεν αποτελεί συμπαντική αλήθεια. Το επιχείρημα ότι, αν φαντασιώνεσαι βία, θα είσαι αναισθητοιποιημένος όταν τυχόν την δεις μπροστά σου μου θυμίζει ελαφρώς εκείνο το παλιό των μπαρμπάδων. Ότι άμα ακούς metal θα γίνεις σατανιστής και δολοφόνος, επειδή οι metal δίσκοι είχαν παραδοσιακά φρικιαστικά εξώφυλλα με τέρατα κι οι στίχοι περίεργες αναφορές σε απαγορευμένες πράξεις. (Αντικαταστήστε με trap σήμερα κι αν διαφθείρει τους νέους ή αντανακλά υπάρχουσες παθογένειες.)

Κατ’αρχάς για να συνεννοηθούμε ας διαχωρίσουμε δύο πράγματα.

Άλλο πράγμα η ηθική (ο ορισμός του τι είναι καλό και τι κακό) κι άλλο ο νόμος (η συμφωνημένη από την θεσμοθετημένη πολιτεία οριοθέτηση του τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται να κάνουμε). Το νόμιμο δεν είναι πάντοτε ηθικό και το ανήθικο δεν είναι πάντοτε παράνομο. Η ευθυγραμμισμένη φιλελεύθερη πολιτεία όμως οφείλει να ακολουθεί τους νόμους κι αυτό πηγάζει ήδη από την αρχαία Ελλάδα και την δημοκρατία της κλασικής εποχής. Γιατί τους νόμους μαζί τους συμφωνήσαμε εδώ όλοι οι άνθρωποι στο παρόν πλαίσιο και για τις παρούσες ανάγκες μας, ενώ η ηθική καναλιζάρεται από θρησκείες και από υποτίθεται αποκαλυπτικές «αλήθειες» εκτός των ανθρώπινων (Εννοώ με την έννοια της Αποκάλυψης, της Θεοφάνειας, της αποκάλυψης της συμπαντικής αλήθειας μέσω αγγελιαφόρου εξ ουρανών, τουλάχιστον στις αβρααμικές θρησκείες).

Η φαντασίωση δεν σημαίνει απαραιτήτως επιθυμία για πραγματοποίηση που δεν πραγματοποιείται επειδή υπάρχει νομικό κώλυμμα. Μία από τις συχνότερες γυναικείες φαντασιώσεις καταγράφεται να είναι η βίαιη επαφή, όπως δηλώνουν έγκριτοι ψυχολόγοι, πιστεύεις όμως ότι πράγματι θα ήθελαν τόσες γυναίκες να βιαστούν στ’αλήθεια; Όχι βέβαια! Η φαντασίωσή τους είναι ένα σενάριο στο οποίο είναι οι ίδιες οι σεναριογράφοι: υπαγορεύουν εκείνες την πλοκή, τους ήρωες επακριβώς, τις συνθήκες, τις δικλείδες ασφαλείας, το κάθε τι, το αποτέλεσμα. ΕΛΕΓΧΟΥΝ πλήρως την φαντασίωση, ενώ ξέρουμε ότι δεν ελέγχουμε πλήρως την πραγματικότητα. Αυτό είναι η βασική διαφοροποίηση φαντασίωσης-πραγματικότητας. Επιπλέον οι φαντασιώσεις μας δεν είναι στατικές, αλλάζουν στο πέρασμα των χρόνων, ανταποκρίνονται δηλαδή στις ανάγκες του νου που τις δημιουργεί.

Ταυτόχρονα παραβλέπεις κάτι που μας δίδαξε η κλασική παιδεία, που όπως έχουμε ξαναπεί έχει απαξιωθεί εδώ και δεκαετίες και να τα αποτελέσματα. Η αναπαράσταση, η «μίμηση πράξεως σπουδαίας και τελείας» (η εφεύρεση του θεάτρου δηλαδή) δημιουργεί την λεγόμενη Αριστοτελική κάθαρση. Με το να μας ταλαιπωρήσει πρώτα «δι’ ελέου και φόβου» μας αποκαθάρει από τα αρνητικά συναισθήματα, μας πλένει ψυχικά στους 90 βαθμούς και μας παραδίδει αποκαθαρμένους στην κοινωνία, χωρίς να έχουμε πλέον ανάγκη να πραγματοποιήσουμε κάτι που δεν πρέπει, επειδή έχουμε τοποθετήσει εσωτερικώς μας την τάξη του κόσμου πάλι στην σωστή της θέση.

Για τον ίδιο λόγο βλέπουμε θρίλερ, κι ας τρομάζουμε, κάνουμε bdsm κι ας αναρωτιόμαστε αν είμαστε αρκετά φεμινίστριες (ναι είμαστε), κλαίμε με μαύρο δάκρυ για πρόσωπα που είναι φανταστικά στο χαρτί κι ούτε που τα ξέρουμε. Όλα αυτά μιλάνε στο μέσα μας, αγγίζουν τις ανέγγιχτες χορδές του ασυνείδητου αλλά και τις πληγές του συνειδητού. Mέσω του «νοσηρού ενδιαφέροντος» ερχόμαστε απέναντι στους φόβους μας και τους διαχειριζόμαστε μέσα σε ασφαλές πλαίσιο ώστε να μην μας καταδυναστεύουν. Αν πρόκειται για ιατροδικαστές μάλιστα, ασκούν μια μετά θάνατον απόδοση δικαιοσύνης -όχι αηδία δεν αισθάνονται όταν κάνουν παθολογοανατομική εξέταση, αλλά τους παρακινεί η αναζήτηση της αλήθειας που αποτελεί υπέρτατη αξία. Υπάρχουν ακόμη κι άνθρωποι που επιχειρούν μέσω δραστηριότητας bdsm να θεραπεύσουν τυχόν ψυχικό τραύμα, να το επαναορίσουν σε συνθήκες που είναι υπό τον έλεγχό τους. (Προσοχή: δεν έχουν όλοι οι μετέχοντες σε bdsm ψυχικά τραύματα, συχνή παρανόηση από μη γνώστες.)

Ό,τι βρίσκεται μέσα στις πιο ενδόμυχες πτυχές της ανθρώπινης κατάστασης ζωντανεύει στο φαντασιακό και με τον τρόπο αυτό βρίσκει την κατάταξή του στο συνειδητό. Η δημιουργία ταμπού απορρέει από την ανάγκη οριοθέτησης και το σπάσιμο των ταμπού είναι ελκυστικό επειδή υποδηλώνει ξεπέρασμα του ορίου. Θα μου πεις εδώ, μα δεν είναι ψυχοπάθεια να βλέπουμε πράγματα που προκαλούν φρίκη κι αηδία; Ο ψυχοπαθής έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό: του λείπει η ενσυναίσθηση. Όμως για να αντλήσεις γνήσιο συναίσθημα (αρνητικό ή θετικό) από τέτοια θεάματα πρέπει νομοτελειακά να έχεις ενσυναίσθηση! Άλλωστε γι’αυτό  παρακολουθεί τόσος κόσμος true crime: μπαίνει στη θέση των ηρώων, των θυμάτων, των δραστών, των ερευνητών…

Είναι ένα συναρπαστικό φαινόμενο το πώς είναι καλωδιωμένος ο εγκέφαλός μας. Παρακολουθούμε θρίλερ που όντως μας τρομάζουν, ή λυπητερές ιστορίες που μας κάνουν να κλαίμε, αλλά ταυτόχρονα μας αρέσει. Διηγούμαστε ή διαβάζουμε ιστορίες που μας φοβίζουν ή φοβίζουν το συνομιλητή μας, σαν αυτές του Poe, αλλά μας αρέσει. Τρώμε υπερβολικά καυτερά ή αηδιαστικά στην όψη φαγητά, αλλά μας αρέσει. Βασανιζόμαστε σε σχέσεις κι ασχολίες κι αθλήματα που μας ταλαιπωρούν, αλλά μας αρέσει. Γιατί μας αρέσει; Ακριβώς επειδή είμαστε άνθρωποι κι η ανθρώπινη κατάσταση διέπεται από συνείδηση κι ενσυναίσθηση. Είναι μια ανθρώπινη ικανότητα και διαφοροποίηση από το ζωικό βασίλειο που με ενδιαφέρει πολύ.

Δεν συνηθίζουμε στη βία επειδή κάνουμε βίαιο σεξ, όπως και δεν κλέβουμε επειδή φαντασιωνόμαστε να κλέψουμε σπάζοντας ένα ταμπού. Η απόφαση για βία, για κλοπή, για βλάβη κάποιου παίρνεται συνειδητά κι αποτελεί επιλογή μας. Δεν είναι κάποια αόριστη παρόρμηση η οποία προκύπτει ως ριφλέξ λόγω οικειοποίησης. Αλλιώς τόσες δεκαετίες τώρα οι μεταλλάδες θα είχαν αναδείξει στις τάξεις τους εκατοντάδες χιλιάδες δολοφόνους. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να έχεις κι εσύ τέτοιες φαντασιώσεις αν δεν σου έρχονται οργανικά, καλά κάνεις κι ακολουθείς το ένστικτό σου και το πώς αισθάνεσαι για τον εαυτό σου. Σου εξηγώ απλώς ότι οι υπόλοιποι δεν είμαστε ανώμαλοι και ψυχάκηδες, όπως ίσως νομίζεις, οπότε ίσως να μην πρέπει να προβαίνεις σε αξιολογικές κρίσεις για οποιονδήποτε άλλον πλην του εαυτού σου.

Η Ρένα απαντά: Μήπως έχω αρρωστημένο ψυχισμό;

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News