in

Η Ρένα απαντά: Η πολιτική ορθότητα της γλώσσας

Με έχει μπερδέψει το θέμα. Έτσι θα έρθει δικαιοσύνη;

Η γλώσσα αντανακλά τη σκέψη αλλά παράγει και πολιτική. ____________ Η ιστορία της φ-Λώρα όπως την ξεχώρισα σήμερα. Αυτή η γλώσσα που αλλάζει αγώνα με το πολιτικά ορθό με έχει μπερδέψει. Γιατί είναι σωστό το συντρόφισσα αλλά και λάθος ταυτόχρονα; Πχ θα πει ο πολιτικός συντρόφισσες κ σύντροφοι (ιού) αλλά όταν γνωρίζεις την κοπέλα σου […] ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

words

Η γλώσσα αντανακλά τη σκέψη αλλά παράγει και πολιτική.

____________

Η ιστορία της φ-Λώρα όπως την ξεχώρισα σήμερα.

Αυτή η γλώσσα που αλλάζει αγώνα με το πολιτικά ορθό με έχει μπερδέψει. Γιατί είναι σωστό το συντρόφισσα αλλά και λάθος ταυτόχρονα; Πχ θα πει ο πολιτικός συντρόφισσες κ σύντροφοι (ιού) αλλά όταν γνωρίζεις την κοπέλα σου στην ομήγυρη λες η σύντροφός μου, όχι η συντρόφισσα. Να μην πω για το επιστημονισσα (έτσι θαρθει η δικαιοσύνη;;;;)..

ΑΠΟ ΤΗΝ – φ-Λωρα

__________

Άς οργανώσουμε τη συζήτηση.

Η γλώσσα αντανακλά τις τάσεις της κοινωνίας, αλλά και τις σκοπιμότητες και την πολιτική πίσω από τις μεθοδεύσεις της. Όταν ο Κοραής δημιουργούσε μια σύμμεικτη γλώσσα μεταξύ αρχαίας και δημοτικής είχε στο νου του να φτιάξει εργαλείο ώστε να πάρουν στα σοβαρό το νέο κράτος που πήγαινε να σχηματιστεί τα άλλα έθνη και κράτη. (Σχετικό λήμμα για τον γλωσσικό σχεδοασμό εδώ) Δεν φανταζόταν, ούτε οραματιζόταν ότι επί επταετίας τα παιδιά του δημοτικού θα έλεγαν “χαίρε μητέρα” στις εκθέσεις του δημοτικού με μια δυσκοίλια καθαρεύουσα….

Κατ’αναλογία ο Γληνός έφερε μια δημοτική “μαλλιαρή” για να δηλώσει μια πολιτική στροφή, η οποία ήταν απολύτως της εποχής της -μιας ταραγμένης εποχής με γλωσσικούς πολέμους και κορύφωση ως αντιστοιχία του Εθνικού Διχασμού και του δικτατορικού διωγμού των αριστερών επί Μεταξά (περισσότερα εδώ) 

Σήμερα που η ατζέντα τίθεται ανάμεσα στον φιλελευθερισμό (πολιτική ορθότητα με την καλή εννοια, την αρχική) και την αντισυστημικότητα (αντιδραστικότητα ή χυμαδιό), η γλώσσα πάλι αντανακλά τους σύγχρονους προβληματισμούς.

Η φεμινιστική μετά-γλώσσα (η γλώσσα που εξετάζει την γλώσσα) μετασχηματίζει την εξομοίωση με το αρσενικό (ο διευθντής, η διευθυντής, ο επιστάτης, η επιστάτης) με την εκθήλυνση των ονομάτων. Το κάνει για να δείξει ότι δεν υπάρχει πλέον ανάγκη ταύτισης με το αρσενικό. Οι θηλυκότητες είναι εξίσου σεβαστές ως τέτοιες και δεν υπάρχει ντροπή σε αυτό. Είναι μια επανοικειοποίηση. Η επιστημόνισσα λοιπόν, η γιάτρεσσα ακόμη σε “μαλλιαρή” δημοτική που λέγαμε, η διευθύντρια, η επιστάτρια και ούτω καθεξής.

Με το “συντρόφισσα” σκόνταψες ίσως στον μοναδικό σκόπελο (υπάρχει κι άλλος άραγε; για πείτε) όπου ο σχηματισμός μιας λέξης στο θηλυκό κυριαρχείται όχι από την έμφυλη διάσταση, αλλά από την πολιτική. Αν σε πει ο φίλος σου και σε παρουσιάσει στην ομήγυρη ως “συντρόφισσα” είναι σαν να λέει -χωρίς να το λέει- ότι είναι ψηφοφόρος του ΚΚΕ.

ΥΓ. Προτεινόμενο διάβασμα: Geoffrey Horrocks Ελληνικά, Ιστορία της γλώσσας και των ομιλητών της, εκδ. ΕΣΤΙΑ 2014

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News

31 Comments
δημοφιλέστερα
νεότερα παλαιότερα
Ενσωματωμένα σχόλια
Δείτε όλα τα σχόλια
BabyDoll
BabyDoll
2 χρόνια πριν

Η γλώσσα εξελίσσεται κι αλλάζει αλλά θεωρώ οτι πρεπει να υπάρχουν κάποια όρια, γραμματικά όρια. Εμένα το γιατρέσα μου ακούγεται κακόηχο, προτιμώ η γιατρός. Οπως δεν θα πω η ανθρώπισα αλλά ο άνθρωπος. Επίσης απεχθάνομαι το @ που δεν είναι καν γράμμα! Αν κάποιος θέλει να είναι inclusive ας κάτσει να γράψει και τα δύο γένη της λέξης ή ας βαλει ο/η. Θεωρώ οτι υπάρχουν πολλά περισσότερα πράγματα που μπορούμε να αλλάξουμε για να επιτύχουμε την ισότητα. Οταν θα εμπεδώσουμε οτι το επάγγελμα του γιατρού πχ δεν είναι είναι αντρικό (ακόμα υπάρχου άτομα που δεν θέλουν γυναίκα γιατρό για “σοβαρές”… Διαβάστε περισσότερα »

avis
avis
2 χρόνια πριν

Γι’ αυτό λατρεύω την αγγλική γλώσσα, είναι αφαιρετική και πλήρης

avis
avis
2 χρόνια πριν

η κατάληξη -ος είναι unisex κατάληξη από αρχαιοτάτων χρόνων (οδός, περίμετρος, άβυσσος, έγκυος κλπ). Το συντρόφισσα μου την έδινε πάντα στα νεύρα γιατί εκτός αυτού έκανε και συνειρμούς με βασίλισσα και πριγκήπισσα (ίου!). Εξίσου μου τη δίνει στα νεύρα ο πληθυντικός οι έγκυες γιατί εκτός από λάθος γραμματικά παραδίνουμε μια unisex κατάληξη στους άντρες. Η διευθύντρια, η ανακρίτρια, η συντηρήτρια, η βουλεύτρια κλπ είναι δόκιμοι θηλυκοί τύποι της κατάληξης -ης, ούτε μαλλιαροί ούτε αντισυστημικοί. Η γλώσσα δεν υπηρετείται, η γλώσσα υπάρχει για να εκφράζει τα άτομα που την χρησιμοποιούν και αλλάζει ανάλογα με τις ανάγκες τους, αλλιώς θα μιλάγαμε ακόμα… Διαβάστε περισσότερα »

channa
channa
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  avis

Το “η εαυτή” και το “η άνθρωπος” είναι slang και όποιος γουστάρει μπορεί να φτιάχνει νέες λέξεις η νέους συνδυασμούς. Μπορεί να γίνουν μόδα μπορεί και να μη γίνουν, αυτό είναι στο ταλέντο και την επιρροή του λεξιπλάστη.Το ουδέτερο πάλι αν είσαι με την παρέα σου και συμφωνούν εντάξει, αλλά δε μπορείς να μιλάς σε αγνώστους και να τους λες “καλησπέρα σε όλα σας” . Όμως απορώ για τη λέξη θυμός που χρησιμοποιείς, είναι τόσο σημαντικό που το συμπεριληπτικό γένος στην ελληνική γλώσσα είναι το αρσενικό και όχι το ουδέτερο;

avis
avis
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  channa

Λες καλησπέρα σας και ξεμπερδεύεις. Χρησιμοποιείς τη λέξη άτομο -α και το ουδέτερο έχει λογική χρήση ακόμα και στην πατριαρχική γλώσσα. Ο θυμός γεννήθηκε με μια είδηση που στον τίτλο της έλεγε “μαθητές του τάδε δημοτικού κέρδισαν παγκόσμιο διαγωνισμό ρομποτικής”. Ανοίγω το άρθρο και στη φωτογραφία βλέπω 10 κοριτσάκια και 2 αγοράκια. Η εικόνα στο μυαλό μου όμως από τον τίτλο ήταν ακριβώς η αντίστροφη. Τότε κατάλαβα τη δύναμη της γλώσσας. Άλλο περιστατικό: ήμουν υπέυθυνη σε κάποια δουλειά όπου ήμασταν 8 γυναίκες και ένας άντρας. Καποια στιγμή χρησιμοποίησα το θηλυκό γένος και πετάχτηκε ο άντρας και δήλωσε ότι είναι και… Διαβάστε περισσότερα »

dreamer 21
dreamer 21
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  avis

Είτε μάτσο, είτε φεμινιστης είχε κάθε δικαίωμα να μην του αρεσε που τον συμπεριέλαβες στις γυναίκες.

avis
avis
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  dreamer 21

Το ίδιο δικαίωμα έχω κι εγώ

dreamer 21
dreamer 21
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  avis

Σαφώς αλλά μου προκαλεί εντύπωση ότι αναφέρεις πως σου γύρισε το μάτι επειδή εδειξε τη δικαιολογημενη δυσφορία του.

Αν για παράδειγμα είστε στο σπίτι με τον σύζυγό σου και 2 φίλες και πεις “τι ωραία που τα περνάμε όλες μας”, ο σύζυγος δεν έχει δικαίωμα να δείξει δυσφορία?

Ή να το θεωρήσει φυσιολογικό επειδή είστε η πλειοψηφία?

avis
avis
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  dreamer 21

ο άντρας μου δεν θα δείξει καμία δυσφορία. Ως εκπαιδευτικός χρησιμοποιεί συμπεριληπτική γλώσσα και δεν θεωρεί κατόρθωμα το ότι κρέμεται κάτι ανάμεσα στα πόδια του.

dreamer 21
dreamer 21
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  avis

Μα δε μίλησα για κατόρθωμα. Μια τυχαιότητα είναι για το τι φύλο θα γεννηθεί ένας άνθρωπος. Ένα απλό υποθετικό παράδειγμα ήταν ο σύζυγος. Θα μπορούσε να είναι ο υποθετικός γιος σου στην ιστορία.

Από τη στιγμή όμως που δεν έχει εξελιχθεί τόσο η κοινωνία ώστε να μην υπάρχει πρόβλημα συμπερίληψης με θηλυκό, καλό θα ήταν να τους αναφέρεις με αυτό που είναι.

Όσο προοδευτικός και σύμμαχος να είναι ο συνάδελφος σου, δε σου δίνει το δικαίωμα αυτομάτως να του απευθυνθείς με κάτι που μπορεί να τον ενοχλήσει.

avis
avis
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  dreamer 21

Δεν του απευθύνθηκα, μίλαγα γενικά για κάποιες εργασίες που έπρεπε να κάνουμε όλα και έτυχε να μην είναι στο οπτικό μου πεδίο. Ελπίζω πραγματικά, να δείχνεις την αντίστοιχη συμπαράσταση και ενσυναίσθηση στις γυναίκες που μας απευθύνονται μονίμως στο αρσενικό και να ζητήσεις πχ από το κράτος να μας συμπεριλαμβάνει όταν μας απευθύνεται εγγράφως

dreamer 21
dreamer 21
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  avis

Εννοείται πως πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη, ένα από αυτά είναι και η νομοθετική χρήση της γλώσσας σε έγγραφα όπως λες.

Όσον αφορά το άλλο, ισχύει αυτό που είπες πριν, σε μια κοινωνία πατριαρχική αν θες, το να απευθυνθεί κάποιος σε μια γυναίκα ως αρσενικό δε θεωρείται “ντροπιαστικο”.

avis
avis
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  dreamer 21

Τώρα κατάλαβες γιατί θυμώνω. Γιατί το θηλυκό θεωρείται ντροπιαστικό

kokaki
kokaki
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  dreamer 21

Α, για την εξέλιξη της κοινωνίας ενδιαφέρεσαι, πες ετσι και ανησύχησα

kokaki
kokaki
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  dreamer 21

Δυσφορία γιατί; Επίσης, βάλε το χέρι στο Ευαγγέλιο ή στην καρδιά ή όπου αλλού θες και πες μας: Σε ξενίζει το ίδιο η χρήση του αρσενικού γένους ως συμπεριληπτικού με τη χρήση του θηλυκού;

kokaki
kokaki
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  dreamer 21

Γιατί; Γιατί κάτι τέτοιο να προκαλεί τόση δυσφορία; Εγώ δεν ένιωθα δυσφορία όταν ο διευθυντής έλεγε “οι μαθητές” και εννοούσε όλη την τάξη. Όταν στον οδηγό σπουδών έγραφε “οι φοιτητές” κλπ. Αν σε μια ομάδα 8 ατόμων οι 7 φοράνε κόκκινα και 1 μπλε και πω “Ε, εσείς η κόκκινη ομάδα” και ο μπλε νιώσει προσβεβλημένος, θα δεχτώ ότι αυτό είναι νορμάλ αντιδραση αν α)ο μπλε ειναι <7 ετών β) δεν του αρέσει ο Ολυμπιακός

dreamer 21
dreamer 21
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  kokaki

Μεταξυ μας τώρα και εσύ καταλαβαίνεις τι λέω. Σε μια πατριαρχική κοινωνία θεωρείται ντροπή η συμπερίληψη όλων με θυληκο γένος, όχι το ανάποδο.

Δε νομίζω να ένιωσες ντροπή αν σε συμπεριελάμβαναν στο αρσενικό. Θυμό ναι επειδή υποτιμάται το φύλο σου. Είναι διαφορετικα πράγματα

channa
channa
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  avis

Το άρθρο θα έπρεπε να λέει μαθήτριες και μαθητές, αλλά αυτό δεν είναι το μοναδικό δείγμα αμόρφωτης και παραπλανητικής δημοσιογραφίας. Όμως η προσφώνηση δεν είναι συμπεριληπτική, δε μπορείς να πεις κύριοι, μάγκες αγόρια μου, αν στο δωμάτιο υπάρχουν και γυναίκες. Δεν είναι θέμα ποσότητας και ένα άτομο του άλλου φύλου να υπάρχει οφείλεις να το αναγνωρίσεις. Το να θυμώνεις με έναν ήπιο και ευγενικό άνθρωπο γιατί δεν θέλει να τον λένε κυρία, είναι αγένεια και δεν ξέρω τι αλλαγή προσδοκάς να φέρεις στον κόσμο.

avis
avis
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  channa

Δεν θύμωσα με τον άνθρωπο αλλά με την πατριαρχία. Ούτε του φέρθηκα με αγένεια, αντίθετα έχει γίνει πολύ καλός μου φίλος. Το μόνο που προσδοκώ είναι η ισότητα και όσο συμπεριληπτικό θεωρείται το αρσενικό γένος αυτή δεν πρόκειται να υπάρξει.

bagle
bagle
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  avis

Στηρίζω avis.

channa
channa
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  avis

Avis σε ευχαριστώ για την απάντηση. Αλλά για να το ελαφρύνουμε λίγο, τα αγόρια στο συνεργείο μου τα φωνάζω “κοπέλες” και “φιλενάδες” και το έχουν κάνει σλόγκαν γιατί τους αρέσει. Όμως δε βλέπω να τα παίρνουμε τα κάστρα μόνο με τη γλώσσα.

avis
avis
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  channa

Στο συνεργείο τα αγόρια σου δεν είναι κομπλεξικά. Μακάρι να ήταν τόσο εύκολο να πάρουμε το κάστρο. Εμένα με βοηθάει που έχω γίνει γλωσσού τελευαταία 🙂

bagle
bagle
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  channa

Ξαφνικά το misgendering αποκτά ύψιστη σημασία όταν πρόκειται για άντρα, έτσι channa;

Λοιπόν, προσωπικά, θα μείνω ευχαριστημένος ΜΟΝΟ όταν θα εξισωθούν ανάμεσα στα φύλα, τα ποσοστά misgendering, τα λάθη στην ομιλία KAI TA ΕΠΙΤΗΔΕΣ, η παραβατικότητα και συνολικά τα εγκλήματα με βία ή χωρίς. Μόνο τότε θα ηρεμήσω. FIGHT ME

avis
avis
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  bagle

Ας δούμε λίγο τα επίσημα έγγραφα του κράτους, τις προκυρήξεις του ασεπ κλπ. Απευθύνονται αποκλειστικά στους άντρες

channa
channa
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  bagle

Πιστεύεις αλήθεια ότι θα ανοίξουμε καυγά για τη γλώσσα; Εξάλλου τι misgendering και χαζομάρες, τις μισές φορές όταν με βλέπουν πλάτη στη μηχανή όλο ρε φίλε με λένε. Λες να αρχίσω να φοράω γόβες για να γλυτώνω την παρεξήγηση ή να τους βάζω τις φωνές;

bagle
bagle
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  channa

Πρώτ’απ’όλα να πω ότι η δεύτερη παράγραφος δεν απευθυνόταν σε σένα προσωπικά. Αν δεν ήταν ξεκάθαρο, φταίω εγώ που δεν το έγραψα καλά και να με συγχωρείς. Δεν έχω καμία διάθεση να τσακωθώ με σένα και το λέω εδώ ευθέως. Θέλω να είμαι προσεκτικός στα παρακάτω, γιατί έχουν κοπεί κανά δυο σχόλιά μου ήδη. Η αλήθεια είναι ότι εσύ αναφέρθηκες σε misgendering. Το ξέχασες; Να: “Το να θυμώνεις με έναν ήπιο και ευγενικό άνθρωπο γιατί δεν θέλει να τον λένε κυρία, είναι αγένεια και δεν ξέρω τι αλλαγή προσδοκάς να φέρεις στον κόσμο.” Απλώς εσύ το λες αγένεια. Που είναι.… Διαβάστε περισσότερα »

channa
channa
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  bagle

Λοιπόν το κάναμε διάλογο αντί περιοχή σχολίων, αλλά ίσως είναι καλό να μιλάμε και λίγο, αντί να παραθέτουμε τη γνώμη μας ο ένας κάτω από τη γνώμη του άλλου. Θ εωρώ ότι η γλώσσα έχει γίνει πλέον και αυτή ένα πεδίο διαπραγμάτευσης ή επιβολής όπως το πάρει ο καθένας. Η ελευθερία του λόγου παρομοιάζεται σαν ένα μαχαίρι που ο καθένας θέλει να κόβει μόνο από τη μία μεριά. Όμως δε γίνεται. Αν εσύ μπορείς να λες ότι θες και ο άλλος μπορεί να απαντάει ότι του αρέσει, έτσι πάει. Οι τύποι και οι προσφωνήσεις υπάρχουν για να κρατάμε μια ουδετερότητα… Διαβάστε περισσότερα »

bagle
bagle
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  channa

Τα σχόλια ήταν πάντα πεδίο διαλόγου. Και είμαι πάντα ανοιχτός να συζητώ πράγματα.
Γιατί μου εξηγείς την ελευθερία του λόγου; Δεν καταλαβαίνω. Τη θέλω την κριτική, την επιζητώ. Κρίνε με κάθε μέρα, όλη μέρα αν θέλεις. Κρίνε τους πάντες, έτσι δουλεύει η ελευθερία του λόγου.
Έχω καταλάβει πιστεύω την οπτική σου. Λυπάμαι που θα σ’το πω όμως, κανέναν δεν ενδιαφέρει αν εσένα προσωπικά σε απασχολεί ή όχι η συμπερίληψη. Σημασία έχει το τι πιστεύεις πως πρέπει να γίνει συνολικά και για τους υπόλοιπους ανθρώπους, ποιες να είναι οι μεθοδεύσεις, ποιες οι συγκρούσεις, ποιες οι πολιτικές. Αυτά συζητάμε, τις απόψεις μας.

kokaki
kokaki
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  avis

“αν είσαι με την παρεά σου και συμφωνούν” – δεν προκύπτει φύλο – στα υπολοιπα συμφωνώ

kokaki
kokaki
2 χρόνια πριν
Απάντηση σε  avis

Καλά, σου την δίνει στα νεύρα η συντρόφισσα και είσαι οκ με την εαυτή σου και με το “η άνθρωπος” ;

channa
channa
2 χρόνια πριν

Αν δεν κάνω λάθος η λέξη scientist δημιουργήθηκε ως ουδέτερος όρος και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά για να περιγράψει τιμητικά το έργο μιας γυναίκας της Mary Somerville.
Βρήκα ένα αρκετά ενδιαφέρον άρθρο για τα θηλυκά επαγγελματικά ουσιαστικά στην ελληνική γλώσσα και το επισυνάπτω: https://www.eleto.gr/download/Conferences/5th%20Conference/5th_06-44-Iordanidou_Mantzari%20Paper2.pdf