Με ενοχλεί γιατί όλοι είμαστε απλοί άνθρωποι.
_____________
Η ιστορία της όπως την ξεχώρισα σήμερα
Σας χαιρετώ! Ρένα η ερώτηση μου είναι η εξής: Γιατί δεν μου αρέσει να με αποκαλούν ΚΥΡΙΑ ή να μου μιλούν στον πληθυντικό αριθμό;
Η δική μου απάντηση είναι ότι νιώθω μια ψυχρή τυπικότητα κι αποξένωση από τον συνομιλητή μου. Έχει τύχει να κόψω και συνεργασία για αυτόν τον λόγο. Θέλω γενικά απλότητα στην ζωή μου. Ούτε εγώ μιλούσα από μικρή στον πληθυντικό κι όταν μου το επισήμαναν οι δικοί μου, τους είπα ότι ο σεβασμός φαίνεται αλλού, στην γενικότερη συμπεριφορά. Κάποτε όταν ένας άνθρωπος με κύρος στο επάγγελμα με ρώτησε με ύφος γιατί χρησιμοποιώ ενικό του έκανα πλάκα, ότι θα χρησιμοποιήσω πληθυντικό αριθμό αν αρχίσω μα βλέπω δίπλα κ του εξήγησα την δική μου συναισθηματική οπτική. Ο άνθρωπος γέλασε και φυσικά έδειξε κατανόηση.
Ο λόγος που ρωτάω εσένα, κατά συνέπεια και τους αναγνώστες, είναι μήπως κρύβεται κάποιο κόμπλεξ για το ΚΥΡΙΑ ή για τον ενικό ή τον πληθυντικό; Εγώ δεν αισθάνομαι έτσι, θέλω μόνο οικειότητα παντού κ θαλπωρή γιατι ΟΛΟΙ είμαστε απλοί άνθρωποι… Το κυρία δεν θέλω να αντικατασταθεί από το δεσποινίς αλλά από το όνομα μου. Δεν θέλω κανέναν τίτλο. Ευχαριστώ για κάθε άποψη!
ΑΠΟ ΤΗΝ – Ελίνα Φ.
_________________
Ας οργανώσουμε τη συζήτηση
Πιθανώς σε απασχολεί ο ηλικιακός ρατσισμός που είναι διάχυτος στην κοινωνία κι εκφράζεται μέσω των πληθυντικών και των όρων. Ή η υπόνοια ότι ανήκεις σε έναν άντρα. Περισσότερο όμως το πρώτο γιατί και άντρες παθαίνουν φρίκη με το κύριος και τον πληθυντικό. Δεν τους φαίνεται χιπ και κουλ. Έχουμε θεοποιήσει το χιπ και κουλ και τις βουβαλοπαιδοσυμπεριφορές μέχρι την ύστερη μεσηλικότητα… Όμως πρόκειται για πλάνη, ουσιαστικά, ως προς τις έννοιες, και θα το αναλύσω.
Οι όροι κύριος/κυρία είναι τιμητικοί, σημαίνουν αυτούς που κυριαρχούν στον εαυτό τους, που έχουν αυτοέλεγχο. Γι’αυτό άλλωστε τους νεκρούς δεν τους αποκαλούμε με τους όρους αυτούς, τους λέμε ο αείμνηστος/η αείμνηστη. Δεν έχουν πλέον έλεγχο επί του εαυτού τους.
Στην αγγλική, ιδιαίτερα στη λογοτεχνία, ο κύρης του σπιτιού λέγεται master και το όνομά του, η κυρία mistress και το όνομά της. Δείχνει εξουσία.
Το δεσποινίς είχε κακοποιηθεί στο παρελθόν μέσω ελληνικού κινηματογράφου (“δεσποινίς ετών 39″, για παράδειγμα, που αναπαρήγε τις παθογένειες του οικογενειακού καθήκοντος να παντρέψει κάποιος τις αδερφές του πριν παντρευτεί ο ίδιος). Αλλά ακόμα κι αυτό έχει ρίζα εξουσίας: Δέσποινα είναι το θηλυκό του Δεσπότης. Δεν είναι υποτιμητικό από μόνο του, φέρει ηλικιακό ρατσισμό και σεξισμό λόγω της σύνδεσης με τις ανύπαντρες γυναίκες μέσης ηλικίας. Κι έχει κι άλλο.
Για τον πληθυντικό θα σε παραπέμψω στην γαλλική, όπου είναι ο αριθμός που χρησιμοποιείται μεταξύ εραστών. Φαντάζομαι θα συμφωνήσεις ότι δεν υπάρχει εγγύτερη οικειότητα. Και όμως. Έχουν την σοφία να αναγνωρίζουν ότι η ερωτική σπίθα, η οποιαδήποτε σπίθα, χρειάζεται και λιγουλάααακι απόσταση. Όταν κάνεις το #2 σου με ανοιχτή την πόρτα, κάτι έχει ανεπιστρεπτί χαθεί. Το κρατάει ο πληθυντικός; Όχι, αλλά…
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Update από τη γράφουσα, σας το αντιγράφω: ———————— “Ρένα μου ευχαριστώ για την απάντηση σου και τον χρόνο σου. Η ιστορία μου είχε τίτλο ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΟ ΚΥΡΙΑ. Καταρχάς να σου πω πως τουλάχιστον στην δική μου περίπτωση δεν τίθεται θέμα ηληκιακού ρατσισμού ή ότι θα νιώσω ότι ανήκω σε κάποιον άνδρα. Θυμάμαι ήμουν 26 ετών όταν με πρώτο αποκάλεσε κυρία ο οδηγός που μου έφερε το νέο μου κουταβάκι, μου ήρθε ένα περίεργο συναίσθημα. (είχα χάσει πριν 2 μήνες το σκυλάκι μου που το είχα 10 χρόνια δίπλα μου.) Είμαι απλά η Ελίνα του λέω μ’ ένα ζεστό χαμόγελο.… Διαβάστε περισσότερα »
Για ηλικίες άνω των 30, η χρήση ενικού από/σε αγνώστους μου φαίνεται μεγάλη αγένεια.
Αν και συμφωνώ σε γενικές γραμμές μαζί σου, το παν είναι ζήτημα του ύφους και της χροιάς με το οποίο εκφέρεται ο ενικός ή ο πληθυντικός. Έχω δει πληθυντικούς που εκφράζουν ευγένεια αλλά και απίστευτα παγερή σκληρότητα, έχω δει ενικούς γεμάτους ζεστασιά αλλά και -πολύ περισσότερους- που εκφράζουν το ελληναράδικο “ξέρεις ρε ποιος είμαι εγώ;” Και, μια που άρχισε η Ρένα τη συγκριτική γλωσσολογία, να συνεχίσω με παραδείγματα από τη γαλλική: Για τη λέξη ευγενικός, χρησιμοποιούνται δύο λέξεις, δύο επίθετα, η “poli-polie”που υποδηλώνει τον τυπικά ευγενικό και η “gentil-gentille”” που υποδηλώνει τον καλόκαρδο ευγενικό, την ευγενική ψυχή. Υπάρχει μάλιστα και… Διαβάστε περισσότερα »
Nα θυμηθώ τους παρουσιαστές/δημοσιογράφους σε πρωϊνές εκπομπές, χάριν εγγυτητας “γιαγιά στο Βοιδομάτι Σερρών, πες μας τι μαγείρεψες”. Αν ομως η ηλικιωμένη είναι πολιτικός, επιχειρηματίας κλπ. αμέσως να ο πληθυντικός.
Και στα νοσοκομεία το κάνουν αυτό κι είναι απαίσιο. “Γιαγιά έλα να αλλάξουμε καθετήρα”. Λες και την ξέρουν από χθες. Άσε που δεν ξέρουν καν αν έχει εγγόνια, πράγμα που είναι πληγωτικό για ορισμένες.
Πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες! Το παν είναι η ευγένεια να πηγάζει από μέσα μας και να μην είναι “στημένη”. Εκεί υπάρχει πρόβλημα.
Στην Ελλάδα και την ελληνική κουλτούρα ο πληθυντικός ευγενείας είναι κάτι το σύνηθες και θεωρείται όντως αγένεια, όχι μόνο σε άτομα άνω των 30 αλλά σε αγνώστους γενικά. Στην Ισπανία που ζω πάντως ο πληθυντικός ευγενείας τείνει να εκλείψει. Χρησιμοποιείται κυρίως προς άτομα μεγάλης ηλικίας. Και επειδή πιάσαμε τα γλωσσολογικά στα ισπανικά υπάρχει το usted/ustedes που είναι ο πληθυντικός ευγενείας. Στην ιβηρική χερσόνησο, στις μεγάλες πόλεις τουλάχιστον δεν χρησιμποιείται τόσο, αντίθετα στην λατινική απερική το tu/vosotros που είναι το εσύ/εσείς ουσιαστικά δεν υπάρχει, χρησιμοποιούν μόνο το usted ακόμα και μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας. Ισως να είναι κατάλοιπο της αποικιοκρατίας.… Διαβάστε περισσότερα »
Αχ είσαι πολύ τυχερή που ζεις στην Ισπανία! Δεν το ήξερα ότι καταργούν τον πληθυντικό ευγενείας εκεί, αλλά δεν ξέρω και τη γλώσσα σε τόσο καλό επίπεδο. Νομίζω ότι αυτό που έχει σημασία τελικά είναι να είσαι ευγενήςκαι σεβαστός σε γενικό επίπεδο, κάτι στο οποίο πάσχουμε στην Ελλάδα.
Προσωπικά τα περί θαλπωρής και οικειότητας τ’ακούω βερεσέ. Η προσωπική εμπειρία μου είναι ότι 9 στις 10 φορές ο ενικός με το καλημέρα σας από αγνώστους είναι απόρροια κόμπλεξ, υπεροψίας ή/και παραβίαση ορίων τύπου “σ’ εχω” υπογείως, που αναφέρθηκε από κάποια άλλα σχόλια. Η γλώσσα μας στη παρούσα φάση έχει πληθυντικό ευγένειας και καλώς ή κακώς η αδικαιολόγητη παράλειψη του σε συναναστροφές με αγνώστους σημειολογικά στην πλειοψηφία των περιπτώσεων έχει αυξημένες πιθανότητες να μην ερμηνευτεί ως “θαλπωρή” αλλά ως ασέβεια και αδιαφορία για τα συναισθήματα και την άνεση του απέναντι. Προσωπικά δε μιλώ ποτέ στον ενικό σε ενήλικες που δεν… Διαβάστε περισσότερα »
Σε μένα μου τη βάραγε από την εφηβεία το δεσποινίς. Το θεωρούσα υποτιμητικό γιατί χρειαζόταν ένας άντρας για να γίνεις κυρία. Και επειδή ήμουν και γλωσσού πάντα αντιδρούσα.
Το δεσποινίς μου βαράει μέχρι σήμερα στα νεύρα. Το κυρία αν δεν είσαι παιδί είναι εντάξει.
Το κυρία πηγαίνει ηλικιακά
Στην Ελλάδα ο πληθυντικός ευγενείας ήρθε με τον ‘Οθωνα, μαζί με το άσπρο νυφικό κλπ. Στην αρχαία ελληνική γραμματεία δεν υπάρχει: οι Έλληνες στρατηγοί απευθύνονται στον Μέγα Βασιλέα των Περσών στον ενικό. Και στα νεώτερα χρόνια μέχρι και στον Σουλτάνο στον ενικό μιλάνε, όπως φαίνεται και από τα απομνημονεύματα των αγωνιστών του 1821. Δεν είχε σημασία η θέση εξουσίας. Είσαι ένας σου μιλάω στον ενικό, είναι πολλοί τότε χρησιμοποιώ πληθυντικό!
Ακριβώς, και στα πανεπιστήμια μιλάμε με πληθυντικό και χρησιμοποιούμε τα κύρια και κύριε μπροστά από το επίθετο του τάδε και της τάδε. Δεν είναι αγένεια. Υπάρχει αυτή η τυπικότητα που κάποιες φορές είναι προτιμότερη διότι βοηθά να παραμένει στο θέμα μας η κουβέντα και να μην ξεφεύγει. Φυσικά, δεν λέω υπάρχουν περιπτώσεις καθηγητών που σπάνε αυτή την τυπικότητα για δικούς τους λόγους, αλλά εφόσον δεν έχουν επισημάνει αν επιθυμούν τον ενικό κτλ καλό είναι να τους απευθυνόμαστε στον πληθυντικό προς αποφυγήν κάθε παρεξήγησης.
Αναφέρω απλά ένα δείγμα της κοινωνίας.
Εγώ συμφωνώ με την Ελίνα Φ και δεν χρησιμοποιώ ποτέ πληθυντικό. Όποιος θέλει να στραβώσει μαζί μου ας το κάνει. Δεν θεωρώ ότι το να πω σε μια υπάλληλο μαγαζιού: μπορείτε σας παρακαλώ να με βοηθήσετε είναι πιο ευγενικό από το: συγνώμη μπορώ να σε ρωτήσω κάτι; Ίσως φταίει που έχω μεγαλώσει στη Σουηδία όπου κανείς δεν χρησιμοποιεί πληθυντικό και οι ηλικιωμένοι μάλιστα Σουηδοί θυμώνουν αν χρησιμοποείς πλυθυντικό με την αιτιολογία ότι όλοι είμαστε ίσοι και ότι έχουν γίνει αγώνες για να είμαστε όλοι ίσοι. Ακόμα και τον CEO της εταιρίας που εργάζομαι που είναι υπεύθυνος για 350 υπαλλήλους του… Διαβάστε περισσότερα »
Το κυριε που το είχα ψωμοτύρι στα ερωτικά ακόμα και μένα μου φάνηκε περιεργο όταν σταδιακά άρχισε να γίνετε η αυτονοητη προσφώνηση όλων γύρω μου. είναι η πρώτη συνειδητοποιηση οτι γερνάμε…κι αν δεν είμαστε τυχεροί θα συμπέσει και με το γκριζάρισμα των μαλλιών χαχαχαχα και θα χουμε δυο χαστούκια σε ένα. όσο για τον πληθυντικό…μπορεί να δειχνει και μια γενικότερη απέχθεια στην εξουσία. Μας τον έμαθαν ως ευγενείας αλλά τουλάχιστον στην ελλάδα χρησιμοποιείτε πάντα από κατώτερη θέση σε ανώτερη. μαθητης /δασκαλος, δικηγόρος /δικαστης, πολιτης/βουλευτης, μικρότερος/μεγαλύτερος, ανθρωπος με εγνωσμένο κυρος στον τομέα του/λιγότερο έμπειρος, προιστάμενος/υφιστάμενος, ανωτερος βαθμοφόρος/κατωτερος βαθμοφόρος. Και υπάρχει λόγος… Διαβάστε περισσότερα »
Και εγώ το ίδιο!!
Κάποιες δεν επιθυμούν ούτε το μαμά, γιαγιά …
Υπάρχει και το μαντάμ …
Τρελό trigger το μαντάμ, μου σηκώνεται η τρίχα κάγκελο, οριακά εξίσου με τα -ούλης, -ούλα.
Όπως είπε και η Ρένα ,ο πληθυντικός δίνει την απαραίτητη απόσταση .
Ο ενικός είναι λίγο “…σε έχω …”
Και πολλές φορές ακούγεται αισχρά
Γενικά το δίπολο “δεσποινίς”/”κυρία” έχει καταργηθεί πλέον, γιατί υπήρχε για να υποδηλώνει την οικογενειακή κατάσταση των γυναικών. Πλέον όμως κυρίες μου, είμαστε όλες κυρίες των εαυτών μας, οπότε αυτή είναι και η προσφώνησή μας.
Ρένα μου να σε ρωτήσω. Είχα την εντύπωση ότι το mistress χρησημοποιήται με την ένοια της ερωμένης και δέν εννοεί την κυρία του σπιτιού. Τι ισχύει τελικά; Ως προς εσένα γραφούσα συμφωνώ απόλυτα μαζί σου. Είμαι ευθύς άνθρωπος και δεν γουστάρω με τίποτα τις τυπικότητες και το small talk. Αν πρέπει μιλήσω σε κάποιον απλά τυπικά προτιμώ να μην του μιλήσω καθόλου γιατί το θεωρώ χάσιμο χρόνου. Στους ανθρώπους γύρω μου, είτε είναι ο δήμαρχος είτε ο ζητιάνος στον δρόμο βλέπω το ίδιο πράγμα. Ξεχωριστούς ανθρώπους και προσωπικότητες με τους οποίους θέλω να συνδεθώ σε ουσιαστικό επίπεδο, να τους γνωρήσω,… Διαβάστε περισσότερα »
To mistress σημαίνει ΟΛΑ αυτά. Εδώ ας πούμε το λέει η Nelly στο Wuthering Heights, για την κυρά της (την κυρά του σπιτιού, την Catherine): “He neither spoke nor loosed his hold for some five minutes, during which period he bestowed more kisses than ever he gave in his life before, I daresay: but then my mistress had kissed him first, and I plainly saw that he could hardly bear, for downright agony, to look into her face!” Όταν όμως απευθύνονται στην κυρία (ή τον κύριο) του σπιτιού δεν τη λένε mistress αλλά madame/ma’am.(κι αντίστοιχα sir). To ίδιο και σε… Διαβάστε περισσότερα »