Η Ρένα απαντά: Για την σημειολογία της μητρότητας

Μού φαίνεται πολύ λογικό να αναφέρεσαι στην κουλτούρα της ιουδαιοχριστιανικής παράδοσης, καθώς αυτή είναι που κυριαρχεί. Θεωρώ ότι υπεραπλουστεύεις όμως.

__________

Η ιστορία όπως την ξεχώρισα σήμερα

Έχω την αίσθηση ότι στο, -ας το ονομάσουμε απλοϊκά μεταφυσικό/ιδεολογικό πεδίο της μητρότητας και της πρόσληψής της κλπ- είτε υπεραπλουστεύεις είτε έχεις παρανοήσει, είτε έχεις δημιουργήσει ένα «αντί-τοτέμ» στο οποίο στρέφεις τα «βέλη» σου.
Μού φαίνεται πολύ λογικό να αναφέρεσαι στην κουλτούρα της ιουδαιοχριστιανικής παράδοσης, καθώς αυτή είναι που κυριαρχεί. Θεωρώ ότι υπεραπλουστεύεις κλπ, αλλά θα ήταν ενδιαφέρον να παρουσίαζες και πώς αντιμετωπίζουν το θέμα άλλες παραδόσεις, είτε στον χώρο είτε στον χρόνο. Πού το αντιμετωπίζουν καλύτερα από εμάς; Πού το αντιμετωπίζουν χειρότερα; Πού εξιδανικεύουμε και που δαιμονοποιούμε καθότι αυτές οι άλλες παραδόσεις δεν αποτελούν βίωμά μας; Επίσης πού γνωρίζουμε ότι τα εδώλια με τους ογκώδεις γοφούς και μαστούς είναι αναφορές σε «μητέρα-θεά» κλπ. Δεν θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο; Αυτό χωρίς να αρνούμαι ότι η εν λόγω ερμηνεία είναι αβάσιμη. Περισσότερο θέλω να πω, το όποιο σήμερα, η ιδεολογίες κλπ δεν επηρεάζουν την πρόσληψη του παρελθόντος;

Να σημειώσω, επίσης, ότι μάλλον έχεις παρανοήσει το δόγμα της Αμιάντου (ή αλλιώς Αμώμου) Συλλήψεως. Το εν λόγω δόγμα δεν αναφέρεται στο πώς συνέλαβε η Παναγία, αλλά στο πώς συνελήφθη η Ίδια. Καθότι μάλιστα είναι δόγμα της Καθολικής και όχι της Ορθόδοξης Εκκλησίας, γιατί το αναφέρεις σε σχέση με την Ελλάδα; Όχι πως δεν υπάρχει Καθολική κοινότητα στην Ελλάδα, αλλά με την «πλειοψηφία» να είναι ορθόδοξη, μού φαίνεται δύσκολο να έχει επηρεάσει τις ελληνικές αντιλήψεις στο θέμα της μητρότητας. Αν ισχύει! Διότι έχει γίνει παρανόηση του συγκεκριμένου δόγματος από εσένα. Έβαλα το «πλειοψηφία» σε εισαγωγικά γιατί δεν ξέρω, αν όλοι είναι όντως Ορθόδοξοι ή είναι στην πραγματικότητα αγνωστικιστές, άθεοι ή κάτι άλλο. Πάντως σίγουρα η Ορθοδοξία έχει επηρεάσει τις προσλήψεις μας, όπως είχε πει και κάποιος πρώην Πρωθυπουργός « Εϊμαι άθεος Ορθόδοξος»

ΑΠΟ – Qwerty-Azerty

____________________

Ας οργανώσουμε τη συζήτηση 

Δεν περίμενα να κάνω θεολογικό διάλογο στο Α μπα, και κανονικά δεν είναι στο αντικείμενό μας και δεν θα απαντούσα, αλλά αφού αγγίζει ένα ζήτημα τοτέμ της κουλτούρας μας που άπτεται του φεμινισμού, τη μητρότητα, ας πάει και το παλιάμπελο. Να’μαι! Άλλωστε, ως μητέρα η ίδια, έχω και προσωπική πρόσληψη του πώς γίνεται αντιληπτή η μητρότητα γύρω μας και μέσα μας.

Για να ξεκαθαρίσω πρώτα την αναφορά σε άμωμη σύλληψη. Χρησιμοποιώ τον επιθετικό προσδιορισμό με την λεξιλογική του (αγνός, αμόλυντος, άμεμπτος) κι όχι την θεολογική δογματική έννοια που αναφέρεις. Δηλαδή με την πρωταρχική σημασία που αντιλαμβάνεται ο πολύς ο κόσμος που δεν έχει την δική σου ενημέρωση (κι ούτε υποχρεούται άλλωστε). Η Παναγία συνέλαβε τον Ιησού χωρίς σεξουαλική επαφή, μέσω του Αγίου Πνεύματος, αυτό είναι σαφές από τον Ευαγγελισμό. Η Παναγία αναφέρεται ως «αειπάρθενος», δηλαδή παρέμεινε ακόμα κι αφού γέννησε «αμόλυντη» αφού η σεξουαλική επαφή θεωρείται κάτι μιαρό που αναφέρεται στους κοινούς ανθρώπους που επιπλέον και εγγενώς επιφορτίζονται του πρωπατορικού αμαρτήματος (ενώ η Παναγία όχι, όπως ακριβώς λέει το δόγμα που αναφέρεις). Για οποιαδήποτε λοιπόν αναφορά μου σε άμωμο σύλληψη αντικατέστησε την με μη σαρκική σύλληψη, με την Παναγία αειπάρθενο, που είναι δόγμα και της Ορθοδοξίας.

Πάλι βγάζει επακριβώς το νόημα που εννοώ: επειδή η Παναγία κι ο Χριστός δεν προκύπτουν από σεξουαλική επαφή, επομένως διαφοροποιούνται και το σεξ αποτελεί τον παράγοντα διαχωρισμού τους. Επομένως το σεξ είναι βρόμικο στον χριστιανισμό… Η μητρότητα υπ’αυτή την έννοια γίνεται ένα ιερό τοτέμ, καθότι η μητρότητα της Παναγίας αποτελεί το πρότυπο μητρότητας για όλες τις υπόλοιπες. Ο ψυχολογικός ορισμός του Συνδρόμου Παναγίας-πόρνης εστιάζει ακριβώς εκεί και το διατύπωσε κάποιος μη χριστιανός, κάποιος ιουδαϊκής πίστεως.

H μητρότητα ασφαλώς κι είναι θεμελιακή για την εξέλιξη του βιολογικού μας είδους, είναι αυταπόδεικτο, με αποτέλεσμα να έχει και πολιτιστική επικάλυψη. Δεν θα κάνω πλήρη αρχαιολογική απόδειξη γιατί θα μας πάρει σελίδες επί σελίδων, θα πω απλώς τα εξής.

H παλαιόθεν καλλιτεχνική και τελετουργική εμμονή με τα θηλυκά εδώλια που απεικονίζουν γυναικείες μορφές (ανεπτυγμένα στήθη, φαρδιές λαγόνες) σε αναπαραγωγική ηλικία είναι διαδεδομένη σε οριζόντια διάδοση σε διάφορα μέρη, προχριστιανικά, από την Κύπρο, το Ισραήλ, την ευρύτερη Μέση Ανατολή (εδώ από την Ουρ έχουμε εδώλιο που θηλάζει) ως την Ιαπωνία και τις διάφορες «Αφροδίτες» της παλαιολιθικής Ευρώπης (του Βίλλεντορφ, του Χόλε Φελς). [σσ.τα λινκς είναι επεξηγηματικά κι απεικονιστικά].

Ανδρικά εδώλια είναι εξαιρετικά σπάνια. Aυτό που κυρίως απασχολεί δεν είναι το παραγόμενο παιδί, άρα κι η ιδιότητα της μάνας, όπως συμφωνεί η πλειοψηφία των αρχαιολόγων, όσο η ικανότητα γονιμότητας, δηλαδή η ζωϊκή δύναμη της ζωής να παράγει ζωή. Της επιβίωσης. Επειδή στην προ-Χαλκοκρατίας εποχή ο ρόλος του αρσενικού δεν ήταν σαφώς προσδιορισμένος, δεν ήταν σαφές τι επιτελεί, κι επειδή η γονιμότητα ήταν ζήτημα ζωής ή θανάτου για όλη την κοινότητα, η ιεροποίηση και τελετουργοποίηση αυτών των συμβόλων (μιας και κάνουμε σημειολογική συζήτηση) έχει τις βάσεις της εκεί. Από κει προκύπτει κι η συζήτηση περί (πιθανότατης) μητριαρχίας. Το αγροτικό απόθεμα και κατόπιν το εμπορικό απόθεμα είναι που πυροδοτεί την ανάγκη αναγνώρισης του άντρα στην αναπαραγωγή και την πατριαρχία. Κι έτσι, μετά τις διάφορες θεές με τους όφεις και τα γυμνά στήθη περνάμε στην λατρεία του φαλλού με τους σατύρους και τον Πάνα  (υπολείμματα της οποίας λατρείας αναβιώνουν κατά την μισο-παγανιστική Απόκρεω της χριστιανικής παράδοσης και το δωδεκαήμερο μετά το χειμερινό ηλιοστάσιο -κουδονοφόροι, μωμόγεροι κλπ.) Το ζήτημα της αναπαραγωγής και της επακόλουθης μητρότητας επομένως έχει μεγάλο παρελθόν, αλλά αντίθετα από τον ιουδοχριστιανισμό: το σεξ είναι όχι μόνο καθαγιασμένο, αλλά και ιερό. Η οργιαστική απασχόληση δεν είναι σαρκική κραιπάλη στο επίπεδο του ζώου, αλλά τιμητική αναφορά στις θεότητες που κανοναρχούν τον συμβολισμό τους! Εξ ου κι ο θεσμός της ιεράς πορνείας.[Ηρόδοτος,«Ιστορίαι», βιβλίο Α΄, 199, 1-5] Προτεινόμενα τα βιβλία του Ανδρέα Λεντάκη σχετικώς για όποιον θέλει να επιμορφωθεί περαιτέρω.

Στις άλλες μεγάλες θρησκείες όπως το Ισλάμ ή ο Βουδισμός κι ο ινδουισμός, η θέση της μητρότητας ασφαλώς ενυπάρχει και είναι σεβαστή (εδώ το εδάφιο για το Ισλάμ), όμως εκλείπει η τοτεμική έννοια της σαρκικής αγνότητας του χριστιανισμού. Η εξωσωματική γονιμοποίηση όπως κι η παρένθετη μητρότητα είναι χαράμ στην ισλαμική παράδοση (δηλαδή μη αποδεκτά) και την αρχηγική θέση στην οικογένεια αναλαμβάνει πάντα ο πατέρας. Ο ίδιος ο Μωάμεθ παντρεύτηκε την 9χρονη παιδούλα…

Ακόμη και στον βουδισμό που δεν είναι εγγενώς αρνητικός στη γυναίκα, αυτή εξαιρείται από την βαθύτερη διαλογιστική πρακτική και τον φιλοσοφικό στοχασμό, ενώ και στα μοναστήρια οι γυναίκες υπηρετούν την καθημερινότητα των εγκοσμίων, ώστε οι άντρες μοναχοί να ασχοληθούν με τα πνευματικά. Ακόμα χειρότερα: το πέρασμα στη πολυπόθητη Νιρβάνα, την θέωση, είναι κάτι που κατορθώνουν μόνον άντρες (πράγμα που εγείρει σκέψεις σχετικά με το πώς είναι ο βουδιστικός «παράδεισος», ένα αντρικό κλαμπ). Tούτων δοθέντων και παράπλευρα προς την διαφοροποίηση της πρόσληψης της μητρότητας ο οριζόντιος και διαχρονικός σεξισμός είναι αυτό που αναδεικνύεται ως η παλαιότερη ανισομέρεια μεταξύ των ανθρώπων. Περισσότερα επ’αυτού στο άρθρο του Α μπα.

Chris Kremidas-Courtney: Η παλαιότερη μορφή παραπληροφόρησης είναι οι ρητορικές που στοχεύουν τις γυναίκες

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News