Για την Μαρία Κάλλας και την “ασχήμια” της

Βγήκε στην τηλεόραση ένας και είπε ότι η μάνα της αποκλείεται να την εξέδιδε γιατι η Μαρία Κάλλας ήταν πολύ άσχημη και κανείς δε θα ήθελε να πάει μαζί της επί πληρωμή κιόλας.

_____________

Η ιστορία της όπως την ξεχώρισα σήμερα

Για την Μαρία Κάλλας.
Όλο το ίντερνετ, όλη η τηλεόραση, άρθρα, βίντεο, χαμός..
Όλοι λοιπόν μιλάνε για την Καλλας..με αφορμή την ταινία.
Και κανείς δεν ξεχνάει να αναφερθεί στην “ασχήμια” της Κάλλας.
Γιατί άραγε τους κάνει τόση εντύπωση που θέλουν να το σχολιάσουν;
Κάτι δεν τους κάθεται καλά, κάτι νιωθουν ασυναίσθητα ότι έχει πάει λάθος, με το ότι μια γυναίκα τόσο πετυχημένη και διάσημη και μοναδική σοπράνο, ήταν (για αυτούς) άσχημη?
Τι άσχημη;
Ήταν μήπως κανένα τέρας;
Που εκανε μπαμ η ασχήμια της;
(Πείτε μου τώρα, πως εγώ να μην πιστεύω βαθια μέσα μου, ότι η εμφάνιση μετράει τόσο πολύ;)
(Βγηκε στην τηλεόραση ένας και είπε ότι η μάνα της αποκλείεται να την εξέδιδε γιατι η Μαρία ήταν πολύ άσχημη και κανείς δε θα ήθελε να πάει μαζί της επί πληρωμή κιόλας. (Καλά αυτό το παραβλέπουμε γιατί ο κύριος λόγω ηλικίας έχει το ακαταλογιστο, δεν μετράνε αυτά που λέει) )
Συνεχίζω:
Τι το τρομερά ασχημο είχε πάνω της η Κάλλας ώστε κάθε άρθρο που έχει γραφτεί τις τελευταίες μέρες, να μην παραλείπει να το αναφέρει;

Κι άλλη παρένθεση: θεωρώ την επιλογή της Τζολί τρομακτικά άστοχη.
Μεγάλες προσωπικότητες δε είναι σοφό να υποδύονται άλλες μεγάλες προσωπικότητες.
Εγώ θέλω να δω την Κάλλας στην ταινία, αλλά βλέπω την Τζολί. Νομιζω αυτοί οι ρόλοι είναι φτιαγμένοι για πιο αγνωστους ηθοποιούς.

Συνεχίζω:
Έχω διαβάσει άρθρο, -και φυσικά δε μιλάω για τιποτένια μισογυνικα άρθρα, αντιθέτως ήταν σοβαρό υποτίθεται αρθρο- να αναφέρεται στην ασχήμια της Κάλλας, με λεπτότητα μεν, αλλά την παρουσίαζε σαν την Μαρία την Άσχημη.
Μα καλά, που την είδε τόση ασχημια;

Βλέπετε που, -εννοειται- ποτέ κανείς δε θα παραλείψει να δει την ασχήμια σου; Ακόμα κι αν είσαι η Κάλλας.
Κι όλα τα άλλα είναι αποφθέγματα απο βιβλία ενδυνάμωσης για λαϊκή κατανάλωση.

Μου έχει κάνει πάρα πολύ μεγάλη εντύπωση όλη αυτή η επικέντρωση στην ασχήμια της.
Γιατί;
Όφειλε σε κανένα να είναι ομορφη;
Τους χάλασε το σύνηθες;
Ο Δημήτρης Μητρόπουλος πχ γιατί δεν είχε αυτή την αντιμετώπιση; Γιατί κανένας δεν έχει πει, πόσο άσχημος ήταν;

Αλλά και πάλι επιμένω, δεν ήταν δα και κανένα τέρας ασχήμιας!

Αποδεικνύεται λοιπόν, ότι στην πλειονότητα των περιπτώσεων, μια γυναικα που δεν είναι το απόλυτο, δεν αποφεύγει να ακούσει αυτούς τους χαρακτηρισμούς.
Ακόμα κι αν είναι μια ντίβα, μια θεά..
Λέτε να είναι θέμα εδώ ελληνικό αυτό;
Η τόση επικέντρωση;
Λέτε στην Ευρώπη να μην το κάνουν;
Δεν ξέρω..

..

Εγώ πάντως από μικρή θαύμαζα την Κάλλας, την είχα στο δωμάτιο μου, φαντασιονομουν και ότι της μοιάζω λίγο, την έβλεπα ως όμορφη, και ποτέ δε σκέφτηκα όλα αυτά που διάβασα τις τελευταίες μέρες..

Μαρία, ήσουν και θα είσαι για πάντα μια θεά!

Για την Μαρία

ΑΠΟ ΤΗΝ – Κωνσταντίνα  :p

___________________

Ας οργανώσουμε τη συζήτηση

Πολύ εύστοχο ερώτημα με αρκετά δυσάρεστη απάντηση που θα διαφέρει αυτή τη φορά από την σκέτη απόδοση στην πατριαρχία. ΟΚ, είναι κι αυτό, τα έχουμε ξαναπεί, αλλά δεν είναι ΜΟΝΟ αυτό. Άλλωστε το θέμα αν την εξέδιδε την Μαρία Κάλλας η μητέρα της είναι αμφισβητούμενο κι αμφιλεγόμενο.

Ναι, τον Μητρόπουλο (τεράστιος, μιλάμε για τον μαέστρο) δεν τον συνέκριναν ως προς τα πρότυπα ωραιότητας: και λόγω του φύλου του, αλλά και λόγω του ρόλου του. Δεν ήταν στη σκηνή, δεν γίνονταν ζουμ στο πρόσωπο και το σώμα του με τον ίδιο βαθμό που γίνεται σε καλλιτέχνες της όπερας που είναι ταυτόχρονα ηθοποιοί και τραγουδιστές.

Η όλη παρανόηση ξεκινά από ένα ζήτημα που απασχολεί και μας σήμερα, την “απαιτούμενη” φυσική κατάσταση των καλλιτεχνών στις παραστατικές τέχνες: μπορούν να συμμετέχουν άνθρωποι παχείς ή ανάπηροι ή με μη συμβατική εμφάνιση; Η απάντηση δεν μπορεί να είναι απλουστευτική.

Ας το πάρουμε όμως από την αρχή. Η Μαρία Κάλλας (Καλογεροπούλου) δεν υπήρξε άσχημη ποτέ της κι ένας αντικειμενικός παρατηρητής μπορεί να το διαπιστώσει βλέποντας φωτογραφίες της από όλη της την πορεία και ζωή. Υπήρξε κάποτε μια παχουλή έφηβη με ακμή. Επιπλέον φορούσε χοντρά γυαλιά, λόγω της μυωπίας της που ήταν ιδιαίτερα υψηλή.  Όπως πολλές άλλες, αλλά οι πολλές άλλες δεν έγιναν κατόπιν διάσημες αυτού του βεληνεκούς. Επομένως εκ των υστέρων κρίνεται αυστηρότερα από το φυσιολογικό.

Ταυτόχρονα υπάρχει το εξής παράδοξο. Στην όπερα το μεγαλύτερο σώμα, τα περισσότερα κιλά, το βαθύτερο στηθικό ηχείο αξιοποιεί την φωνή και την γλυκαίνει. Ιδιαίτερα στις υψηλές συχνότητες. Οι ειδικοί της όπερας ακόμη διαφωνούν κατά πόσον η απώλεια κιλών (30, όχι λίγα) έβλαψε την φωνή της Κάλλας, όπως συγκρίνεται στις νεότερες, των αρχών της δεκαετίας του ’50 που έχτισαν το μύθο της, και στις κατοπινότερες ηχογραφήσεις της. Η χοντροφοβία βέβαια πάντοτε έκανε πάρτυ. Ιδιαίτερα για ανθρώπους της σκηνής. Μη ξεχνάμε ότι το κατεξοχήν κομψό μοντέλο της εποχής υπήρξε η περίφημη Dovima. (Eδώ οι σωματομετρήσεις της)

Αν το ψάξουμε βέβαια ούτε μάλλον τόσο πάρα πολύ παχιά υπήρξε, αν και οι απόψεις διίστανται. Υπέρβαρη μεν σίγουρα, αλλά παχύσαρκη; Όπως είχε πει η ίδια, “ήμουν 90 κιλά αλλά ήμουν ταυτόχρονα και ψηλή γυναίκα” (το ύψος της ήταν 1,74μ, επομένως ο δείκτης μάζας σώματός της ήταν 29 και κάτι ψιλά, κάτω από το όριο της παχυσαρκίας). Χάνοντας 30 κιλά πάντως έγινε πλέον μια πολύ λεπτή γυναίκα. Πολύ κομψή μάλιστα, επειδή επέλεγε ρούχα της Chanel που τόνιζαν ακριβώς την κλασική και δραματική ποιότητα του φυζίκ της.

Και πάμε στην βασική αιτία που ακούς για την “ασχήμια” της Κάλλας. Πρόκειται για ρατσισμό.

Δεν το είχα κι εγώ καταλάβει μέχρι να ενηλικιωθώ, όμως αυτό είναι τελικά. Οι δικοί μας αναπαράγουν τον ρατσισμό που διάβασαν στον ξένο και δη αμερικανικό τύπο και δεν το συνειδητοποιούν κιόλας, αλλά βέβαια τον παραγεμίζουν με χοντροφοβία κι έρχεται και δένει. Κάποτε, πριν μερικά χρόνια, σε αμερικανικό φόρουμ είχα διαβάσει για την Κάθριν Ζέτα Τζόουνς ότι “δεν είναι πραγματικά όμορφη, είναι εξωτική” (!!!) Και μου είχαν βέβαια πέσει τα μαλλιά. Η “πραγματικά όμορφη” για τους wasps αμερικανούς υπέθεσα είναι κάποια με ομορφιά τύπου Grace Kelly. Που εντάξει είναι μεν πανέμορφη, αλλά είναι μέσα στο απόλυτο στερεότυπο της λευκής βορειοευρωπαϊκής ομορφιάς. Όλοι οι άλλοι δηλαδή Καιάδα; Γιατί;

Η Μαρία Κάλλας λοιπόν για τον μέσο Αμερικανό της εποχής εκείνης (και τα δημοσιεύματα είναι της εποχής εκείνης κι αναπαράγονται στην αιωνιότητα) ήταν …εξωτική. Κι αυτό το “εξωτική” φέρει μέσα του και τον ρατσισμό για την ελληνοπούλα που ήταν επίσης κάτι που αναφερόταν ταυτόχρονα με το όνομά της. Τα μεγάλα μεσογειακά της μάτια (τα βορειοευρωπαϊκά μάτια είναι σαν κουμπότρυπες, δεν φημίζονται), τα μεγάλα της φρύδια, η έντονη μύτη, το μεγάλο στόμα (τότε δεν υπήρχε το ιδεώδες των χοντρών αισθησιακών χειλιών), τα σκούρα της μαλλιά, όλα πάνω της μεγάλα, έντονα, ΔΡΑΜΑΤΙΚΑ. Η Μαρία Κάλλας δεν αντιστοιχούσε στο καλόκ’αγαθό ιδεώδες των “όμορφων γυναικών”. Δεν είναι καθόλου περίεργο που ο Παζολίνι έβαλε την Κάλλας να υποδυθεί τη Μήδεια. Έχει όχι μόνο μια προσωπικότητα larger than life αλλά και την φυσική παρουσία που την υποστηρίζει. Όπως το διευκρινίζει ο Καντ στην αισθητική του θεωρία για το Ωραίο και το Υψηλό, θα λέγαμε η Grace Kelly εκπροσωπεί το Ωραίο, η Κάλλας το Υψηλό.

Πιο αναλυτικά, “Όποτε ερχόμαστε αντιμέτωποι με αντικείμενα που υπάγονται στην έννοια του υψηλού, μάς προκαλούνται έντονα αισθήματα που φθάνουν τα όρια του δέους και φόβου. Απεναντίας το ωραίο ασκεί στο μυαλό ανακούφιση και μας κάνει να αισθανόμαστε άνετα απέναντί του. Το υπέροχο (=υψηλό) ταράζει, το ωραίο γοητεύει. Το πρόσωπο αυτού που διαπερνιέται από το αίσθημα του υπέροχου αποπνέει την αυστηρότητα και συχνά, την έκπληξη, το ζωηρό αίσθημα του ωραίου αναγγέλλεται από το φωτεινό βλέμμα, το χαμόγελο και συχνά από τη θορυβώδη ευθυμία. Το ωραίο δίνει την εντύπωση ότι βρίσκεται υπό τον έλεγχό μας, ενώ το υψηλό εξαιτίας του μεγέθους του, φαίνεται ότι δεν μπορεί να περιοριστεί στη φαντασία μας και να δαμαστεί από τις δυνάμεις του μυαλού μας. […]
Υπάρχει όμως και μια κατάσταση υψηλής αυτοσυνείδησης σε ό,τι αφορά την αντίληψη ενός υπερβολικά μεγάλου αντικειμένου (π.χ. έργου τέχνης) που γίνεται αισθητό από όλους. Αυτή επιβεβαιώνει την εγκυρότητα και την αξία του αντικειμένου / έργου τέχνης, καθώς και την κρίση μας για την μεγάλη αξία του (έννοια του μεγάλου / υψηλού έργου τέχνης). Το υψηλό δεν προκαλεί -όπως το ωραίο- ένα καθαρό συναίσθημα ηδονής, αλλά μια «αρνητική ηδονή».

Αυτή η αρνητική ηδονή, το δέος, ο φόβος απέναντί της είναι η αιτία που η Κάλλας ποτέ δεν θα είναι υποταγμένη αισθητικά και πάντοτε θα προκαλεί. Είναι ακριβώς η αιτία που την θαυμάζουμε, που ξεχωρίζει. Κι αυτό, κατά τη γνώμη μου, ίσως είναι ο λόγος που τελικά η Τζολί -με τον μύθο που την ακολουθεί- δεν είναι και τόσο κακή επιλογή να την υποδυθεί. Βέβαια δεν έχω δει την ταινία και συμφωνώ απόλυτα ότι μια άγνωστη ηθοποιός θα ήταν καταλληλότερη στο να βυθιστούμε μέσα στην ιστορία αυτής της τιτανοτεράστιας σοπράνο. Αλλά τα στούντιο λειτουργούν με κριτήρια-κράχτες. Κι η Τζολί προφανώς ήθελε να αναλάβει κάτι… Υψηλό. Καλά έκανε, θα την κρίνει η Ιστορία κι αυτήν.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News