Nόμιζα ότι είχαμε καταλήξει, αλλά ίσως χρειάζεται μια επανάληψη, δεν είναι κακό.
__________
Η ιστορία της κύρια μπερδεμένης όπως την ξεχώρισα σήμερα.
Γεια σου Ρένα. Τον τελευταίο καιρό με βασανίζει μια ερώτηση. Για ποιον λόγο είναι προσβλητικό να αποκαλείς κάποιον gay? Με το ίδιο σκεπτικό δεν θα έπρεπε να είναι προσβλητικό για κάποιον να τον αποκαλούν στρέιτ?
ΑΠΟ ΤΗΝ – κύρια μπερδεμένη
__________
Ας οργανώσουμε τη συζήτηση.
Θα σε ξεκινήσω ανάποδα.
Προσωπικά δεν θα προσβληθώ αν με πεις gay. Ούτε αν πεις την οικογένειά μου. Όπως ακριβώς δεν θα είχα προσβληθεί αν τους/μας έλεγες “ριγέ”, “κολώνα της ΔΕΗ”, “κινέζο” ή “μονόκερο”. Με την ίδια λογική δεν θα έδινα σημασία αν μας έλεγες straight ή οτιδήποτε άλλο. Δεν αποδίδω κακές ιδιότητες σε οποιονδήποτε προσανατολισμό. Άλλοι χαρακτηρισμοί θα με ενοχλούσαν.
Αυτό όμως δεν αποτελεί πραγματικότητα όλου του κόσμου. Οι λέξεις κρύβουν δύναμη κι εννοιοδοτούνται από τις κοινωνίες που τις χρησιμοποιούν μαζικά.
Η λέξη gay στην τρέχουσα συγκυρία εκφράζει μια ταυτότητα, η οποία επιλέγεται από το άτομο που το αφορά για να χαρακτηρίσει τον σεξουαλικό προσανατολισμό του. Η πληροφορία δεν είναι απαραίτητη, δεν μας την χρωστάει, όπως δεν χρωστάει ούτε οποιαδήποτε άλλη. Είναι όμως ευπρόσδεκτη στο πλαίσιο της σύστασης ενός ατόμου στην κοινωνία. Αν μου πει ένας άντρας “από δω ο σύντροφός μου”, ή αντίστοιχα μια γυναίκα “από δω η σύντροφός μου”, θα χαμογελάσω και θα δώσω το χέρι χωρίς κανέναν σχολιασμό. Από μια πλευρά θα μπορούσαν να είναι bisexual ή pansexual ή όπως αλλιώς προσδιορίζονται. Και τι διαφορά θα έκανε άλλωστε στην διάδρασή μας; Καμμία.
Ακούω ωστόσο τη λέξη με απαξιωτική χροιά, πχ. σε μερικά βιντεάκια στο youtube, όπου νέοι άνθρωποι σχολιάζουν “that’s so gay!” (Δυστυχώς δεν υπάρχει αντίστοιχη μη κραχτική μετάφραση στα ελληνικά, “αυτό είναι τόσο αδερφίστικο”; Δεν χτυπάει καλά…Αυτό μας δείχνει και κάτι για την ελληνική γλώσσα και κοινωνία). Η χρήση εκεί είναι υποτιμητική, σαν το gay περιεχόμενο να ήταν ελαττωματικό, προς χλευασμό, προς κοροϊδία. Η χρήση αυτή είναι ομοφοβική. Όταν ανακαλύπτω τέτοια, είμαι πολύ προσεκτική να εντοπίζω την χροιά και να την επισημαίνω, ως κάτι προς απόφυγή, στα παιδιά μου.
Η δαιμονοποίηση της ομοφυλοφιλίας δεν είναι σύγχρονο φαινόμενο, ούτε έχει εξαλειφθεί στον πλανήτη μας. Ούτε καν στις δυτικές φιλελεύθερες κοινωνίες, των οποίων μετανεωτερική βάση είναι ο σεβασμός της ατομικότητας. Το straight cis θεωρείται η εργοστασιακή ρύθμιση κι οτιδήποτε το παρακάμπτει θεωρείται αυτό, παράκαμψη. Επομένως προσωπικά είμαι πολύ προσεκτική πώς χρησιμοποιώ τις λέξεις γενικότερα.
Επιπλέον μην ξεχνάμε ότι η γλώσσα είναι ένα πράγμα δυναμικό, αλλάζει, είναι ζώσα. Κι αυτό σημαίνει ότι πρέπει να παρακολουθούμε τις εξελίξεις και να είμαστε σίγουροι για το πώς χρησιμοποιούμε κάποιον όρο ώστε να συμφωνούμε στην ερμηνεία του. Ας πούμε, η λέξη “αφροέλληνες” -κατά το αντίστοιχο αφροαμερικανοί- είναι το καλύτερο που μπορούμε να πούμε για μαύρα άτομα που έχουν μεγαλώσει παιδιόθεν στην χώρα και φέρουν την ελληνική παιδεία; Θα υπάρξει μια ακόμη καλύτερη λέξη για να περιγραφεί η ταυτότητά τους μελλοντικά;
Η λέξη gay έχει μια όμορφη λάμψη στ’αυτί μου, άλλωστε με ετυμολόγηση από το γαλλικό gai και μέσω των Μέσων Αγγλικών μας έφτασε ως κάτι το “χαρούμενο”, “ανέμελο”, “φωτεινό και φανταχτερό”. (Εξ ου και Gay Nineties, η δεκαετία 1890). Eίναι ενδιαφέρον ότι η λέξη δεν όριζε στενά την ομοφυλοφιλία, αλλά στους πρώτους νεότερους χρόνους υπαινισσόταν πληρωμένες σεξουαλικές υπηρεσίες, ηθική παρακμή, μια κατάπτωση.
Δεν εξισώνω την ομοφυλοφιλία με την εικόνα “της φτερούς”, οπότε δεν είμαι ποτέ σίγουρη αν η λάξη gay εκφράζει ορθά κάποιον εξαιρετικά αρρενωπό οπτικώς και σε συμπεριφορά ομοφυλόφιλο άνδρα, ή κάποια λεσβία, ή κάποιο άτομο που δεν θέλει να μπει στο κουτάκι των άλλων για το “πώς είναι οι gay”. Κάτι που έμαθα με τον δύσκολο τρόπο είναι ότι δεν μπορείς ποτέ να κρίνεις τι προσβάλλει κάποιον που φέρει το χαρακτηριστικό που επισύρει τις κραχτικές λέξεις. Άσε να μας πουν εκείνοι. Κι ας ακούσουμε. Η συζήτηση συνεχίζεται.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Οι λέξεις έχουν το νόημα που ΕΜΕΙΣ τους δίνουμε. Πώς αλλάζει νόημα από πρόταση σε πρόταση η λέξη “κοριτσάκι” ; “Σήμερα ήρθε ένα κοριτσάκι κι αγόρασε ένα παγωτό” “Γιατί κλαις σαν κοριτσάκι;” Έτσι αλλάζει νόημα από πρόταση σε πρόταση και η λέξη “γκέι” “Ευτυχώς που μου’πες ότι είσαι γκέι, για να μιλάμε άνετα για γκόμενους” “Είναι λίγο γκέι αυτή η μπλούζα” Το τι λένε οι αμερικανοί μου είναι παγερά αδιάφορο, γιατί σιχαίνομαι τους αγγλισμούς. Αν θέλεις να είσαι εντάξει απέναντι στους ανθρώπους να τηρείς το χρυσό κανόνα και αν δεν μπορείς να καταλάβεις ακριβώς, ρώτα τους: παράδειγμα, μου είχε τύχει… Διαβάστε περισσότερα »