Η Ρένα απαντά: Είναι μυθοποιημένο το καλοκαίρι κι οι διακοπές;

Δεν λέω ότι οι διακοπές δεν είναι όμορφες ή χρήσιμες. Απλώς έχω αρχίσει να αμφιβάλλω αν μπορούν να κάνουν αυτό που τους ζητάμε να κάνουν ή αν είναι τελικά ένα κατασκεύασμα.

__________

H ιστορία της όπως την ξεχώρισα σήμερα

Αγαπητή Ρένα,

Φέτος, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, δεν έχω ιδιαίτερη όρεξη να πάω διακοπές. Και όσο το σκέφτομαι, τόσο αναρωτιέμαι αν τελικά έχουμε δώσει στις διακοπές έναν σχεδόν μυθικό ρόλο. Με το που μπαίνει καλοκαίρι, ξεκινούν οι κλασικές εκνευριστικές ερωτήσεις σχετικά με το ελληνικό καλοκαιρί-τοτέμ.

Είναι όντως δυνατόν 10 μέρες, μία ή δύο εβδομάδες τον χρόνο, να σε “επαναφέρουν” από το στρες, την πίεση και τις υποχρεώσεις που κουβαλάς τους υπόλοιπους 11 μήνες; Ή μήπως το πραγματικό ζήτημα είναι ότι χρειάζεται να αλλάξει η ίδια η καθημερινότητα και όχι απλώς να ξεφύγεις για λίγο από αυτήν;

Το σκέφτομαι και από τη δική μου πλευρά. Ως ελεύθερος επαγγελματίας, ακόμα και remote που δουλεύω, δεν μπορώ να πατήσω ένα κουμπί και να πω «τώρα σταματάω για δέκα μέρες». Οι δουλειές υπάρχουν, οι ευθύνες υπάρχουν, οι εκκρεμότητες υπάρχουν. Και ακόμη κι όταν δεν δουλεύω, ξέρω ότι με περιμένουν μόλις επιστρέψω. Και κάπου εκεί μπαίνει και ένα αίσθημα ενοχικότητας : κατάγομαι από νησί και μπορώ να πάω εκεί για διακοπές και να δουλεύω από εκεί. Πολύ ρομαντικό δεν ακούγεται; Ε εγώ το βιώνω ως άγχος. Η δουλειά και τα deadlines θα υπάρχουν και εκεί, για ποια χαλάρωση να μιλήσουμε;

Οπότε αναρωτιέμαι: μήπως κυνηγάμε υπερβολικά αυτές τις λίγες μέρες διαφυγής, ενώ το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η καθημερινότητά μας δεν είναι βιώσιμη; Γιατί αν γυρίζεις πίσω και μέσα σε δύο μέρες βρίσκεσαι ακριβώς στο ίδιο σημείο, τότε τι ακριβώς διορθώθηκε;

Δεν λέω ότι οι διακοπές δεν είναι όμορφες ή χρήσιμες. Απλώς έχω αρχίσει να αμφιβάλλω αν μπορούν να κάνουν αυτό που τους ζητάμε να κάνουν ή αν είναι τελικά ένα κατασκεύασμα.

Εσείς το σκέφτεστε ποτέ αυτό ή μόνο εγώ έχω αρχίσει να βλέπω τις διακοπές λίγο διαφορετικά όσο μεγαλώνω;

ΑΠΟ ΤΗΝ – Staycation

__________________

Ας οργανώσουμε τη συζήτηση

Κάπου στη μέση είναι η αλήθεια. Το πολύ το Staycation προωθείται κι επειδή οι διακοπές, ειδικά στην Ελλάδα (γιατί στο εξωτερικό δεν είναι το ίδιο, υπάρχουν φθηνά πακέτα) έχουν ακριβύνει υπερβολικά πολύ για τους Έλληνες. Από την άλλη είναι μυθοποιημένο το ελληνικό καλοκαίρι, πιο πολύ μια αόριστη έννοια προσδοκιών παρά μια απτή πραγματικότητα. Θα το εξηγήσω.

Το πακέτο «ελληνικό καλοκαίρι» είναι μια μυθολογία που δημιουργήθηκε πρωτίστως μέσα από ασπρόμαυρες φωτογραφίες ξένων φωτογράφων από Κυκλαδονήσια και απάτητες βουνοκορφές τις δεκαετίες του ’50-’60, όταν οι ξένοι ανακάλυπταν την Ελλάδα -μετά τον Patrick Lee Fermor, φυσικά. Το «μυθικό ελληνικό καλοκαίρι» συνδυάζει αιώνες ιστορίας, κρυστάλλινα νερά και μοναδικές εμπειρίες. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με κλασικά βιβλία όπως αυτό του Ζακ Λακαριέρ, όπου αποθεώνεται το αιώνιο φως και η αυθεντική μεσογειακή ομορφιά. Περιλαμβάνει ειδυλλιακά τοπία, από αρχαίους ναούς έως παρθένες παραλίες.

Κατόπιν καθιερώθηκε στις δεκαετίες ’70-’80-’90 από όσους το πρόλαβαν ως παρατεταμένη ανάπαυλα σχολικής ραστώνης για 3 μήνες που περιελάμβαναν συνεχή θάλασσα, άπειρα παγωτά, ποδηλατάδα μέχρι να βραδιάσει και να σε ψάχνουν, και γενικά μια ανέμελη ξεκούραστη χαμογελαστή ανάπαυλα που κινούνταν με την πεποίθηση «λεφτά υπάρχουν». Και μετά μας χτύπησε η κλιματική κρίση (τέτοια ζέστη δεν θυμάμαι παλιότερα) και φυσικά η οικονομική κρίση κατακέφαλα. Και το άγχος, η τηλε-εργασία, οι άδειες που δεν συμπίπτουν με τους συνάδελφους, το κόψιμο προσιτών πολυτελειών, η ανάδειξη της ξαπλώστρας σε σαφάρι για την καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής, η γκρίνια για την τιμή της χωριάτικης στο ταβερνείο… Αφαιρέθηκε έτσι μονοκονδυλιά το βασικό, το πρωτεύον ζητούμενο των διακοπών: η ανεμελιά! Το καλοκαίρι λειτουργούσε ως σύμβολο μιας φυγής από οτιδήποτε μπορεί να σε κρατάει εγκλωβισμένο σε μια σύμβαση ρουτίνας. Έχετε ακούσει που λένε το καλοκαίρι είναι ερωτική εποχή; Ε αυτό εννοούν. Ότι φεύγεις από το καθημερινό, γεύεσαι κάτι νέο.

Βέβαια όσο μεγαλώνει κανείς, μεγαλώνουν κι οι υποχρεώσεις, μεγαλώνει κι η κούραση, μεγαλώνει επομένως κι η ταλαιπωρία του πακέτου διακοπές-πακετάρισμα-ξεπακετάρισμα-οργάνωση-κλείσιμο εισητηρίων και διαμονής- αναζήτηση φωτοinstagrammable στιγμών-καυγάδες ζευγαριών κι οικογενειών, κι όλα αυτά τα πεζά. Και κάποια στιγμή λογικό είναι να σκεφτεί κάποιος ότι ίσως είναι καλύτερα να κάτσει σπιτάκι του μόνος με το air condition στο φουλ!

Η όλη αντίληψη ότι το καλοκαίρι είναι μαγικό επειδή πηγαίνουμε διακοπές (πλέον 10 μέρες αντί για μήνες) αναφέρεται ακριβώς σε αυτές τις περασμένες ανεπιστρεπτί συνθήκες. Δεν θα υπάρχουν ξανά γενιές Ελλήνων που θα ζήσουν αυτό το μυθοποιημένο ελληνικό καλοκαίρι επειδή πολύ απλά δεν υπάρχει πια. Τότε που οι διακοπές είχαν νόημα και όντως δημιουργούσαν την προσδοκία μιας άλλης πραγματικότητας. Σαν αυτές που αποτυπώνονται σε ταινίες όπως Οι Απέναντι του Πανουσόπουλου, το Γοργόνες και Μάγκες, την κωμωδία Ας περιμένουν οι γυναίκες και τα υπέροχα Φθηνά Τσιγάρα. Ας είναι, θα επιβιώσουμε.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News