Τα παιδιά γεννιούνται στην καρδιά: Μια κουβέντα για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή

Σε μια εποχή που όλο και περισσότεροι άνθρωποι καταφεύγουν στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, η ανάγκη για αξιόπιστη ενημέρωση και υποστήριξη μεγαλώνει.

Το βιβλίο «Τα παιδιά γεννιούνται στην καρδιά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη, είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της ιατρικής ψυχολόγου-ψυχοθεραπεύτριας Δρ Σμαρούλας Παντελή και του ψυχολόγου-ψυχοθεραπευτή Λευτέρη Μόρρου, και απευθύνεται σε όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας, καθώς και σε εκείνους που βρίσκονται δίπλα τους.

Μιλήσαμε με τον κ. Λευτέρη Μόρρου για το βιβλίο και του ζητήσαμε να μας απαντήσει σε μια σειρά από ερωτήματα σε σχέση με την Ιατρικώς Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή, που απασχολούν όχι μόνο όσους χρειάζονται τη συνδρομή της και το περιβάλλον τους αλλά και την ελληνική κοινωνία στο σύνολό της.

—Σε ποιους απευθύνεται το βιβλίο;

Το βιβλίο αυτό το γράψαμε με σκοπό να βοηθήσουμε και να στηρίξουμε όλα τα άτομα που υποβάλλονται σε θεραπείες Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΙΥΑ) . Ένα βιβλίο με πληροφορίες και συμβουλές σχετικά με το τι πρέπει να κάνουμε, ποιον πρέπει να συμβουλευτούμε, με ποιον να μιλήσουμε, τι να δεχτούμε και τι να παραδεχτούμε, μέχρι το τι θα πούμε στο παιδί που θα γεννηθεί.

—Τι σας ώθησε να το γράψετε;

Προσπαθήσαμε να αξιοποιήσουμε τη πολυετή εμπειρία και γνώση μας στην συμβουλευτική ατόμων και ζευγαριών που υποστηρίχθηκαν ιατρικά για να γίνουν γονείς, για να φτιάξουμε ένα βιβλίο σύμμαχο. Γράφοντάς το ανακαλύψαμε πως ενώ το βιβλίο μας απευθύνεται στα άτομα και στα ζευγάρια, μπορεί να είναι πολύ χρήσιμο και για όσους βρίσκονται κοντά τους και υποστηρίζουν αυτούς τους ανθρώπους, είτε από τη θέση του επαγγελματία, είτε από τη θέση του γονιού, ή του φίλου. Το βιβλίο γράφτηκε για να μας προτρέψει να ξεφύγουμε από τις ωοθήκες, τη μήτρα, τα ωάρια και το σπέρμα, και να φτάσουμε στην καρδιά, εκεί που πραγματικά γεννιούνται τα παιδιά.

—Με βάση την εμπειρία σας, όσες/όσοι καταφεύγουν σε κέντρα εξωσωματικής θέλουν συνειδητά να αποκτήσουν παιδί;

Οι περισσότεροι από μας πορευόμαστε στη ζωή θεωρώντας πως κάποια πράγματα είναι δεδομένα. Όταν λοιπόν τα κακά νέα της υπογονιμότητας χτυπήσουν τη δική μας πόρτα, απλά είμαστε εντελώς απροετοίμαστοι! Τα ζευγάρια δεν συμφωνούν πάντοτε στο ποια είναι η κατάλληλη στιγμή για να δεχτούν  ιατρική υποβοήθηση προκειμένου να προσπαθήσουν για μωρό. Ούτε πάντοτε συμφωνούν στην απόφαση να αποδεχτούν δανεικό γενετικό υλικό αν χρειάζεται. Πολλά ζευγάρια αναλώνονται σε άκαρπες προσπάθειες και σε μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις που κάνουν τις πιθανότητες γονιμοποίησης ακόμη λιγότερες. Επίσης, τα ζευγάρια δεν συμφωνούν πάντοτε στο πόσο θα επιμείνουν και πότε είναι η στιγμή να σταματήσουν τις προσπάθειες και να δουν τους εναλλακτικούς δρόμους της υιοθεσίας ή της αναδοχής. Ενώ λοιπόν μπορεί συνειδητά να ξεκινούν το ταξίδι της υποβοηθουμένης αναπαραγωγής ενδέχεται να μην είναι πάντοτε 100% συνειδητοποιημένοι για το τι σημαίνει ή απαιτεί αυτό.

—Οι “επιταγές” της ελληνικής κοινωνίας παίζουν ρόλο σε μια τέτοια απόφαση;

Στην ελληνική κοινωνία οι γυναίκες που δεν μπορούσαν να κάνουν παιδιά στα παλιότερα χρόνια, που η οικονομία ήταν κυρίως αγροτική, ήταν δακτυλοδεικτούμενες και προκαλούσαν είτε την αποστροφή, είτε τη λύπηση. Η στειρότητα θεωρούνταν κατάρα και πολλές υπογόνιμες γυναίκες έχουν υπάρξει θύματα κακοποίησης από τους συζύγους τους  και τις πεθερές τους και σε πολλές περιοχές έχουν θεωρηθεί ντροπή για την οικογένεια.

Η ενοχή που αισθάνεται μια γυναίκα που δεν μπορεί να αποκτήσει παιδιά έρχεται από το πολιτιστικό μας παρελθόν. Η μητρότητα αποτελούσε τον πιο σημαντικό σκοπό για εκείνη ανεξάρτητα από τις άλλες σημαντικές ευθύνες που είχε ως νοικοκυρά ή αγρότισσα και ήταν πάντοτε εκείνη που έφταιγε για την ατεκνία του ζευγαριού.

Ακόμη και σήμερα είναι κυρίως η οικογένεια της γυναίκας που δραστηριοποιείται για την αντιμετώπιση της υπογονιμότητας. Σα να επιβεβαιώνεται με αυτό τον τρόπο ότι τα παιδιά είναι δουλειά της γυναίκας και επομένως η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας είναι και αυτή δική της δουλειά! Οι γυναίκες και οι μητέρες τους, ή οι αδελφές τους, είναι εκείνες που θα τρέξουν στους γιατρούς πολύ προτού εμφανιστεί ο άντρας για να ελεγχθεί. Η πεποίθηση πως η γυναίκα φταίει, παραμένει ακόμη και σήμερα πολύ ισχυρή, αφού σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες η γυναίκα είναι φορέας πολυτεκνίας και ευτεκνίας και φορέας του σκοπού του γάμου, από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από ιέρεια μπορεί να μετατραπεί σε  ξένη, σε κακιά, σε άχρηστη και να μην της συγχωρεθεί ποτέ το ότι δεν μπόρεσε να γίνει μάνα.

—Τι πρέπει να ξέρει κανείς πριν μπει στη περιπέτεια;

Αυτό που θα πρέπει να ξέρει κάποιος όταν ξεκινά το ταξίδι της υποβοηθουμένης αναπαραγωγής είναι πώς να ενεργοποιήσει και αξιοποιήσει τον εαυτό του. Πώς να μη μένει θεατής σε ένα έργο στο οποίο είναι πρωταγωνιστής. Αυτό είναι το πρώτο και ένα από τα κύρια συστατικά της συναισθηματικής θωράκισης κατά τη διάρκεια του ταξιδιού στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Πώς να ενημερωθεί σωστά από έγκυρες πηγές χωρίς να χάνεται μέσα σε ανεξέλεγκτες αναρτήσεις στο διαδίκτυο. Δείξε εμπιστοσύνη στο γιατρό και ζήτησε τις πληροφορίες που χρειάζεσαι για να αισθάνεσαι σιγουριά και να έχεις την αίσθηση του ελέγχου.

Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή δεν είναι σα να πηγαίνει κάποιος στον οδοντίατρο, ή σα να υποβάλλεσαι σε μια απλή επέμβαση. Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή στοχεύει στη δημιουργία ενός ανθρώπου και επομένως απαιτεί την συνειδητή συμμετοχή του.

—Τα δύο φύλα αντιμετωπίζουν με τον ίδιο τρόπο την υπογονιμότητα;

Παρότι άντρες και γυναίκες δεν βιώνουν και αντιμετωπίζουν την υποβοηθουμένη αναπαραγωγή με τον ίδιο τρόπο έχουν πολλά κοινά. Το να μη μπορεί μια γυναίκα να αποκτήσει παιδιά ερμηνεύεται ως μία προσωπική της αποτυχία, καθώς και ως απώλεια και απομάκρυνση από τον αρχικό σχεδιασμό του ρόλου της ως γυναίκα.

Πέρα από τη ματαίωση της λαχτάρας της να κρατήσει στην αγκαλιά της το μωρό της, την περιμένει στη γωνία και ο κοινωνικός στιγματισμός. Τα συναισθήματα της θλίψης, της ενοχής, της δυσφορίας, του φθόνου και της ζήλιας (γιατί αυτή και όχι εγώ) είναι πολύ συνηθισμένα στις υπογόνιμες γυναίκες.

Η αποκάλυψη της υπογονιμότητας σε έναν άντρα δεν είναι λιγότερο σοκαριστική από ό,τι σε μια γυναίκα. Το γεγονός ότι ακόμη και σήμερα σε πολλές περιπτώσεις οι άντρες  βρίσκονται κάτω από το καθεστώς μιας κοινωνικής ομηρίας που τους θέλει αήττητους και παντοδύναμους, δεν σημαίνει πως η υπογονιμότητα δεν σημαδεύει τη ζωή τους.

Οι υπογόνιμοι άντρες δυσκολεύονται να χαρούν τη ζωή και το σεξ και δεν μιλούν εύκολα γι’ αυτό στους φίλους τους και στην οικογένειά τους, πιστεύοντας ότι σχεδόν κανείς δεν μπορεί να καταλάβει τις ανησυχίες τους.

Οι άνδρες βιώνουν στιγματισμό, τύψεις, ενοχές, απομόνωση, αυξημένο άγχος, καθώς και έντονο αίσθημα απώλειας και θλίψης που συνδέονται τόσο με τις διαδικασίες (εκσπερμάτιση κατόπιν παραγγελίας, βιοψία όρχεων, κλπ.) όσο και με την αποτυχία σύλληψης. Με άλλα λόγια, επιτέλους  οι άντρες αντιμετωπίζονται πλέον ως άνθρωποι με συναισθήματα και ανάγκες τόσο για πληροφόρηση όσο και για υποστήριξη.

—Πώς επηρεάζεται η σχέση ενός ζευγαριού που αντιμετωπίζει προβλήματα υπογονιμότητας;

H δυσκολία σύλληψης και απόκτησης παιδιού λόγω της υπογονιμότητας, μπορεί να ταρακουνήσει τα θεμέλια της σχέσης και να φέρει στασιμότητα τη στιγμή που το ζευγάρι αισθάνεται ότι είναι, ή πρέπει να είναι, σε φάση εξέλιξης. Η διακοπή αυτής της ανάπτυξης και της εξέλιξης βάζει τη ζωή του ζευγαριού σε θέση αναμονής, χωρίς καμία εγγύηση για το πότε ή εάν θα υπάρξει αλλαγή αυτής της κατάστασης.

Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε πως μια αποτυχημένη προσπάθεια για εγκυμοσύνη, οδηγεί αναπόφευκτα σε ένα μικρό πένθος. Έχουμε μια σημαντική και πολυεπίπεδη απώλεια. Δεν χάσαμε μόνο ένα έμβρυο που δεν μπόρεσε να προσκολληθεί στον πλακούντα και να ζήσει, χάσαμε και μια ελπίδα, ένα όνειρο, χάσαμε ενέργεια, χρήματα και το σημαντικότερο, χάσαμε ένα κομμάτι πίστης. Κάποια από αυτά δεν μπορούν να επανακτηθούν.

Στη προσπάθειά τους τα ζευγάρια να καταλάβουν τον λόγο για τον οποίο ταλαιπωρούνται, πέφτουν στην παγίδα να κάνουν έντονη κριτική στον τρόπο που λειτουργούσαν στο παρελθόν. Κάποια ζευγάρια αισθάνονται ότι ο Θεός τούς τιμωρεί για τις αμαρτωλές συμπεριφορές του παρελθόντος (καταχρήσεις, ξενύχτια, άστατη σεξουαλική ζωή, παράλληλες σχέσεις, έκτρωση, κλπ.). Σ’ αυτές τις περιπτώσεις σκέφτονται ότι ίσως δεν το αξίζουν να γίνουν γονείς και γι’ αυτό τον λόγο δεν τους δίνεται το Θείο δώρο του παιδιού. Οι άσκοπες αναδρομές στο παρελθόν και η συνεχής ανασκόπηση των παρελθοντικών γεγονότων (αν είχα κάνει αυτό, ή αν είχαμε κάνει εκείνο),  αυξάνουν το αίσθημα της ενοχής και της ανεπάρκειας, χωρίς να βοηθούν το ζευγάρι να ηρεμήσει και να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με ψυχραιμία.

Μετά τη διάγνωση του προβλήματος, αρχικά η σεξουαλική ζωή του ζευγαριού επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στην προσπάθεια για εγκυμοσύνη. Πολύ συχνά, η στοχευμένη αυτή προσπάθεια τεκνοποίησης φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα, οδηγώντας το ζευγάρι σε συγκρούσεις, μειώνοντας την σεξουαλική επιθυμία και επομένως τη συχνότητα των σεξουαλικών επαφών, και άρα περιορίζοντας την επίτευξη σύλληψης που είναι το βασικό ζητούμενο.

Η ζωή του ζευγαριού αποκτά μια μονοτονία καθώς οι συζητήσεις ως επί το πλείστον περιστρέφονται γύρω από τις δυσκολίες της απόκτησης παιδιού. Οι σύντροφοι μεταφέρουν ο ένας στον άλλον τι διάβασαν στο διαδίκτυο, ή τι άκουσαν από συγγενείς, φίλους και γνωστούς, ανακυκλώνοντας τα θέματα. Οι συζητήσεις μεταξύ τους είναι επίμονες σχετικά με την συχνότητα των σεξουαλικών επαφών, την κατάσταση των οικονομικών, καθώς και την επίρριψη ευθυνών (όχι εσύ καπνίζεις πολύ, ναι αλλά εσύ τρως πολύ, κλπ.). Άλλα ενδιαφέροντα παραγκωνίζονται αφού θεωρούνται ανούσια και ασήμαντα μπροστά στο πρέπει να γίνουμε γονείς! Λόγω της διαφορετικότητας, είτε λόγω φύλου, είτε χαρακτήρα, είναι πολύ πιθανό να υπάρξουν αλληλοκατηγορίες μεταξύ των συντρόφων, με τις γυναίκες να κατηγορούν τους άντρες για τη χαλαρή τους προσέγγιση και τους άντρες να κατηγορούν τις γυναίκες τους για την υπερβολική τους ευαισθησία. Πολλά ζευγάρια αναφέρουν μείωση στα επίπεδα επικοινωνίας λόγω έλλειψης αλληλοκατανόησης.

Η κοινωνική ζωή του ζευγαριού αλλάζει. Τα υπογόνιμα ζευγάρια μπορεί να αποφεύγουν ή και να διακόπτουν τις συναναστροφές τους με άλλα ζευγάρια που βρίσκονται σε κατάσταση κύησης, ή με ζευγάρια που έχουν μικρά παιδιά. Αν το ζευγάρι είναι ανοιχτό στο να αποκαλύψει τη δυσκολία του,  προτιμά να επιλέγει την παρέα εκείνων που έχουν περάσει παρόμοιες δυσκολίες. Κάποια ζευγάρια αναφέρουν την έλλειψη κατανόησης από τον περίγυρο, η οποία τα οδηγεί στην κοινωνική απομόνωση.

—Πώς μπορεί κανείς να διαχειριστεί το άγχος κατά τη διάρκεια της προσπάθειας;

Η συναισθηματική προετοιμασία και ενδυνάμωση για μια υποβοηθούμενη προσπάθεια είναι εξίσου σημαντική με την σωματική προετοιμασία του εαυτού. Η ψυχική και σωματική υγεία μας είναι αλληλένδετες και οποιαδήποτε δυσμενή αλλαγή στο ένα επηρεάζει και το άλλο. Εάν όχι για όλα τα ζευγάρια, για τα περισσότερα, η συναισθηματική δυσφορία είναι μεγαλύτερη από τη σωματική.

Όσο σημαντικός είναι ο ρόλος του ειδικού σε μια προσπάθεια υποβοηθουμένης αναπαραγωγής, εξίσου σημαντικός είναι και ο ρόλος της γυναίκας και του άντρα, ως και πρωταγωνιστικός. Ενώ απαιτείται από τον ειδικό να κάνει το καλύτερο για τον καθένα, δεν γίνεται ο άμεσα ενδιαφερόμενος να μένει με “σταυρωμένα χέρια”, να μη προσέχει τη διατροφή του, να καπνίζει και να πίνει αλκοόλ χωρίς μέτρο. Τόσο η σωματική όσο και συναισθηματική προετοιμασία είναι ευθύνη του ζευγαριού.

—Και με την αποτυχία τι κάνουμε;

“Λυπάμαι αλλά τα νέα δεν είναι καλά!”

Έχοντας βάλει όλη την πίστη και την ελπίδα σ’ έναν κύκλο θεραπείας, έχοντας ακούσει τα ενθαρρυντικά λόγια του γιατρού, “είσαι νέα και υγιής και όλα θα πάνε καλά”, υπάρχει υπέρτατη αισιοδοξία πως θα πάνε όλα καλά. Μήνες προετοιμασίας, εξετάσεις, φάρμακα, αγωνία, χρήματα και στο τέλος ένα “λυπάμαι!”. Είτε είναι η πρώτη υποβοηθουμένη προσπάθεια είτε όχι, ένα αρνητικό αποτέλεσμα πάντα πονά.

Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε πως μια αποτυχημένη προσπάθεια για εγκυμοσύνη, οδηγεί αναπόφευκτα σε ένα μικρό πένθος. Έχουμε μια σημαντική και πολυεπίπεδη απώλεια. Δεν χάσαμε μόνο ένα έμβρυο που δεν μπόρεσε να προσκολληθεί στον πλακούντα και να ζήσει, χάσαμε και μια ελπίδα, ένα όνειρο, χάσαμε ενέργεια, χρήματα και το σημαντικότερο, χάσαμε ένα κομμάτι πίστης. Κάποια από αυτά δεν μπορούν να επανακτηθούν. Το έμβρυο, η ενέργεια και τα χρήματα χάθηκαν δαπανήθηκαν ανεπιστρεπτί. Η πίστη μας, η ελπίδα μας και το όνειρο όμως μπορούν να επιστρέψουν και πάλι, μόλις η καρδιά μας ηρεμήσει. Χρειαζόμαστε χρόνο!

—Πώς μπορούμε να στηρίξουμε τους δικούς μας ανθρώπους που προσπαθούν να γίνουν γονείς;

Η υποστήριξη από τον κοινωνικό περίγυρο είναι υψίστης σημασίας. Τόσο τα μέλη της οικογένειάς όσο και οι φίλοι μπορούν να δημιουργήσουν αυτή τη ζεστή αγκαλιά που όλοι χρειαζόμαστε σε δύσκολους καιρούς.

Είναι όμως έτσι σε μια προσπάθεια υποβοηθουμένης αναπαραγωγής; Είναι πράγματι το περιβάλλον μας σε θέση να μας στηρίξει; Μήπως αν μιλήσουμε ανοιχτά θα αρχίσουν οι δικοί μας να ανακατεύονται και μας αγχώσουν περισσότερο; Μήπως αντί να εισπράξουμε κατανόηση και στήριξη, ακούσουμε αρνητικά σχόλια και κριτική;

Το ερώτημα λοιπόν που αναδύεται δεν είναι εάν θα πρέπει να μιλήσουμε σε κάποιους δικούς μας ανθρώπους, αλλά σε ποιους και σε ποιο βαθμό θα ανοιχτούμε.

Τα  υπέρ: Εξηγώντας με απλά και λόγια ότι βρίσκεστε σε μια προσπάθεια υποβοήθησης, έχετε πιθανότητες να μειωθούν οι ερωτήσεις από τους γονείς οι οποίοι ενδεχομένως να επιθυμούν διακαώς ένα εγγόνι! Επίσης, οι φίλοι μπορεί να γίνουν περισσότερο διακριτικοί χωρίς να επιμένουν να παραβρίσκεστε σε παιδικά πάρτι και σε βαφτίσια, αν αυτό σας προκαλεί στρες.

Είναι διαφορετικό να αναλαμβάνει κάποιος να μεγαλώσει ένα παιδί που βρίσκεται σε ανάγκη και χρειάζεται μια εστία, και διαφορετικό να δημιουργεί μια νέα ζωή κατά παραγγελία, για να ικανοποιήσει μια προσωπική, εγωιστική ανάγκη. Στη δεύτερη περίπτωση είναι απαραίτητο να αναλογιστεί το μέγεθος της ευθύνης. Όπως και να έχουν τα πράγματα θα πρέπει να είναι σε θέση να υπερασπιστεί την απόφασή του στο ίδιο το παιδί που θα φέρει στον κόσμο.

Αν έχετε στα χέρια σας κάποιο αρνητικό αποτέλεσμα ίσως σας κάνει καλό να το μοιραστείτε με κάποιον αδελφό ή αδελφή, ή κοντινό ξάδελφο / ξαδέλφη, ή κάποιον κοντινό φίλο / φίλη. Πολλές φορές το να μιλήσουμε για κάτι που μας πονάει είναι πολύ πιο απελευθερωτικό από το να το κρατήσουμε μέσα μας και να μαραζώνουμε στα κρυφά.  Ακόμη και αν αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν περάσει κάτι ανάλογο, σίγουρα έχουν περάσει κάποιες δυσκολίες σε άλλους τομείς και υπό αυτή την έννοια είναι σε θέση να σας σταθούν.

Τα κατά: Οι άνθρωποι δεν ξέρουν πάντα με ποιον τρόπο να αντιδράσουν σε ευαίσθητες πληροφορίες όπως αυτή της υπογονιμότητας. Δεν είναι ότι δεν θέλουν να βρίσκονται κοντά μας, αλλά ίσως δεν είναι σίγουροι για το πώς. Μπορεί να αγχωθούν και να θεωρήσουν ότι θα σας βοηθήσουν αν πάρουν έναν ενεργό ρολό. Ενδέχεται να σας βομβαρδίσουν με πληροφορίες που γνωρίζουν ή έχουν διαβάσει στο διαδίκτυο και να σας πιέσουν να επισκεφτείτε τον δικό τους γιατρό γιατί τον εμπιστεύονται και θεωρούν πως είναι ο καλύτερος. Κάποιοι μπορεί να σας βομβαρδίσουν με ανεπιθύμητες συμβουλές όπως, μην ανησυχείς θα κάνεις μια εξωσωματική και ξεμπέρδεψες, χωρίς να έχουν επίγνωση πως η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή δεν αποτελεί εγγύηση.

Υπάρχει περίπτωση, συνήθως οι γονείς, να αντιδράσουν κατηγορώντας είτε εσάς είτε τον/την σύντροφό σας ότι δεν το κοιτάξατε εγκαίρως το πρόβλημα, ή ότι χάσατε χρόνια χτίζοντας καριέρα, αντί να κάνετε οικογένεια!

Κάποιοι φίλοι μπορεί να αισθανθούν άβολα με την πληροφορία και να μην ξέρουν τι να πουν και πώς να αντιδράσουν και να ξεκινήσουν να μιλάνε για το πόσο δύσκολη είναι η δική τους ζωή με τα παιδιά τους και πόσο τυχεροί είστε εσείς που είστε ελεύθεροι να ζήσετε τη ζωή σας!

Επίσης συμβαίνει να έχουμε κοντά μας ανθρώπους που ενώ τους αγαπάμε και τους θεωρούμε δικούς μας, να μην συμφωνούμε με τις απόψεις τους και τις πεποιθήσεις τους και αυτοί με τις δικές μας, σε θέματα αναπαραγωγής.  Κάποιοι είναι πολέμιοι της ιδέας της υποβοηθουμένης αναπαραγωγής. Κάποιοι φοβούνται τους γιατρούς και τις ιατρικές πράξεις γενικότερα, και κάποιοι άλλοι δεν εμπιστεύονται τους γιατρούς.  Ακόμη, υπάρχουν και άτομα που έχουν θρησκευτικές αναστολές σχετικά με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.

—Η πάση θυσία απόκτηση βιολογικού παιδιού μήπως προκύπτει από εγωισμό;

Στις μέρες μας δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση στο ποιος μεγαλώνει ένα παιδί, ποιος δηλαδή είναι ο κοινωνικός γονιός, και όχι τόσο στο ποιος γέννησε αυτό το παιδί και είναι ο βιολογικός γονιός. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως αυτός που μεγαλώνει ένα παιδί είναι ο άνθρωπος-κλειδί για την ψυχολογική του ανάπτυξη. Εξάλλου, στη χώρα μας έχουμε μεγάλη παράδοση στους κοινωνικούς γονείς. Αρκεί να θυμηθούμε πόσες γενιές μεταναστών άφησαν τα παιδιά τους να μεγαλώνουν στα χωριά με τον παππού και τη γιαγιά ή κάποιους θείους. Αλλά και παλιότερα, με το προσφυγικό ζήτημα, πόσα και πόσα παιδιά μεγάλωσαν με γονείς που δεν ήταν οι βιολογικοί τους γονείς, γιατί εκείνοι σκοτώθηκαν ή χάθηκαν!

Είναι διαφορετικό να αναλαμβάνει κάποιος να μεγαλώσει ένα παιδί που βρίσκεται σε ανάγκη και χρειάζεται μια εστία, και διαφορετικό να δημιουργεί μια νέα ζωή κατά παραγγελία, για να ικανοποιήσει μια προσωπική, εγωιστική ανάγκη. Στη δεύτερη περίπτωση είναι απαραίτητο να αναλογιστεί το μέγεθος της ευθύνης. Όπως και να έχουν τα πράγματα θα πρέπει να είναι σε θέση να υπερασπιστεί την απόφασή του στο ίδιο το παιδί που θα φέρει στον κόσμο.

—Υπάρχουν όρια στη προσπάθεια; Πότε πρέπει να τεθούν; Πότε λέμε, αρκετά με τις εξωσωματικές;

Αυτή είναι μια από τις πιο δύσκολες αποφάσεις. Κάποιοι θα έλεγαν πολύ πιο δύσκολη ακόμη και από την απόφαση της έναρξης των υποβοηθούμενων προσπαθειών.

Αυτό που πρέπει να αναρωτηθεί κάποιος είναι εάν:

• Έχουν διερευνηθεί ιατρικά όλες οι πιθανές δυνατότητες θεραπείας και έχει δοθεί το απαιτούμενο διάστημα για να πραγματοποιηθούν;
• Έχει διαταραχτεί σε σημαντικό βαθμό η ψυχολογία του, η σχέση ή ο γάμος με την συνεχομένη ένταση λόγω των υποβοηθούμενων προσπαθειών;
• Έχει αρχίσει να απεχθάνεται τη θεραπεία;
• Αναβάλλει σημαντικά πράγματα ή να αλλάζει σημαντικές αποφάσεις για τη ζωή του, χωρίς όμως να είναι ή να νιώθει ότι είναι δική του επιλογή;

ΒΡΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΟ LiFOShop

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News