Περιγεννητική απώλεια: το πιο παραγνωρισμένο πένθος

Το ξέρατε ότι υπάρχει ένας θάνατος που δεν τον ξέρουν οι πολλοί; Και που στρέφουν από αυτόν τα μάτια, ακόμη πιο πολλοί;

Είναι αυτός ο θάνατος που συμβαίνει τις περισσότερες φορές πριν, ναι πριν, γεννηθείς.

Αδιανόητο ε; Φαντάσου εκεί που περιμένεις τη ζωή,  να σου ‘ρχεται θάνατος. Πιο δυνατή ανατροπή, δεν έχει.  Αυτές είναι οι περιγεννητικές απώλειες: οι απώλειες εγκυμοσύνης με οποιονδήποτε τρόπο και σε οποιονδήποτε χρόνο, η υπογονιμότητα, και οι νεογνικές απώλειες (μωρά μέχρι ενός μηνός).

Ανατροπές που δεν τις περίμενες με τίποτα. Πας για νέο ξεκίνημα, και βρίσκεις στον πιο σκληρό τοίχο. Και οι γύρω σου να μην καταλαβαίνουν. Τίποτα να μην καταλαβαίνουν.

“Αφού δεν το είδες, δεν το γέννησες…”. “Σκέψου το ζωντανό σου παιδί και μην στενοχωριέσαι”. “Έκανες έκτρωση, εσύ το επέλεξες, με ποιο δικαίωμα τώρα κλαις”. “Είσαι μικρή θα κάνεις κι άλλο”. “Πάλι καλά που δεν έζησε, φαντάζεσαι να ήταν άρρωστο;”. “Ήτανε θέλημα Θεού”. “Όλα για κάποιο λόγο γίνονται”. “Τα δύσκολα έρχονται στους δυνατούς”. “Πέρασε τόσος καιρός, ξέχνα το πια”

Τέτοιες φράσεις συνήθως ακούνε οι γονείς της περιγεννητικής απώλειας. Φράσεις που μπορεί να ξεκινούν από καλοπροαίρετη διάθεση, αλλά πληγώνουν γιατί υποτιμούν το βίωμα του γονιού, και υποτιμούν και την ύπαρξη ενός πλάσματος που μεγάλωσε μέσα στην κοιλιά μιας μάνας, για όσο μεγάλωσε, αλλά υπήρξε.

Και είναι πολλές οι ιστορίες, είναι πολλές οι εμπειρίες.

1 στις 4 εγκυμοσύνες καταλήγει σε απώλεια.

Και είναι και μεγάλος ο πόνος. Γιατί δεν έχει σημασία αν δεν το είδαμε το μωρό, αν δεν το ζήσαμε εκτός μήτρας. Το δέσιμο και η αγάπη μπορεί να υπάρχουν από την αρχή.

“Αν δεν το ζήσεις δεν μπορείς να καταλάβεις”, λένε οι γονείς που βίωσαν τέτοιες εμπειρίες.

Και είναι αλήθεια. Δεν μπορείς.

Μπορείς όμως να προσπαθήσεις να καταλάβεις, να ακούσεις, να μην προτείνεις συμβουλές, να μην πεις λόγια που καθησυχάζουν τη δική σου δυσκολία στο να διαχειριστείς τον πόνο, αλλά πληγώνουν πολύ τους αποδέκτες. Μπορείς να μην πεις και τίποτα αν δεν ξέρεις τι να πεις, και απλά να σταθείς στο πλάι του πενθούντα, και να αγκαλιάσεις τρυφερά.

Το περιγεννητικό πένθος είναι ένα από τα παραγνωρισμένα είδη πένθους. Δεν έχει την κοινωνική αναγνώριση που του πρέπει. Και οι άνθρωποι που το βιώνουν, ζουν στην μοναξιά. Αυτή την πρωτόγνωρη μοναξιά ένιωσα και εγώ, όταν τον Αύγουστο του 2017 βίωσα τον ενδομήτριο θάνατο στις 28 εβδομάδες κύησης. Και αποφάσισα να κάνω κάτι για αυτό. Έκτοτε, άλλαξε εντελώς ο προορισμός της ζωής μου, και από αρχιτέκτων μηχανικός έγινα πιστοποιημένη βοηθός μητρότητας-doula με ειδίκευση στο περιγεννητικό πένθος

Και ακόμα δοκίμασε να μπεις για λίγο στη θέση του άλλου ανθρώπου, έστω για λίγο, να κλείσεις τα μάτια και να νιώσεις:

-Πώς είναι να βγαίνεις από το μαιευτήριο με άδεια χέρια ενώ γύρω σου όλοι γελάνε κρατώντας ροδαλά μωρά

-Πώς είναι να γυρνάς σε άδειο σπίτι και σε ένα σιωπηλό βρεφικό δωμάτιο

-Πώς είναι να είσαι λεχώνα χωρίς μωρό στην αγκαλιά

-Πώς είναι να γυρνάνε όλα τούμπα, τα προγράμματα, τα όνειρα, οι προσδοκίες, όλα.

Το περιγεννητικό πένθος είναι ένα από τα παραγνωρισμένα είδη πένθους. Δεν έχει την κοινωνική αναγνώριση που του πρέπει. Και οι άνθρωποι που το βιώνουν, ζουν στην μοναξιά.

Αυτή την πρωτόγνωρη μοναξιά ένιωσα και εγώ, όταν τον Αύγουστο του 2017 βίωσα τον ενδομήτριο θάνατο στις 28 εβδομάδες κύησης. Και αποφάσισα να κάνω κάτι για αυτό. Έκτοτε, άλλαξε εντελώς ο προορισμός της ζωής μου, και από αρχιτέκτων μηχανικός έγινα πιστοποιημένη βοηθός μητρότητας-doula με ειδίκευση στο περιγεννητικό πένθος, και δημιούργησα το Love and Grief, στηρίζοντας με αυτόν τον τρόπο γυναίκες και ζευγάρια με εμπειρίες περιγεννητικής απώλειας.

Και είναι πολύ σημαντικό να έχουν στήριξη αυτές οι εμπειρίες.

Εξίσου σημαντικό όμως, είναι και να φωτίζονται αυτά τα βιώματα, να δοθεί ορατότητα στο θέμα, για να σπάσει το ταμπού.

Με αφορμή τον Οκτώβριο, που είναι μήνας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την περιγεννητική απώλεια, στα social media και στο blog του Love and Grief οι άνθρωποι λένε τις ιστορίες τους δημόσια για να σπάσει το ταμπού της σιωπής, και να δούμε κατάματα τι σημαίνει να πεθαίνει το μωρό σου, ή να μην μπορείς να αποκτήσεις ένα μωρό.

Και κάθε χρόνο, την 15η Οκτωβρίου που είναι η Παγκόσμια Ημέρα για την περιγεννητική απώλεια, διοργανώνεται εκδήλωση τίμησης των μωρών αυτών, και τον γονιών τους.

Οι γιαγιάδες μας και οι προγιαγιάδες μας έχαναν τα μωρά τους και κλαίγανε σιωπηλά.

Σήμερα αυτό πρέπει να αλλάξει.

Τα συναισθήματά μας μετράνε, οι απώλειές μας μετράνε, για όποιον λόγο και αν έγιναν, μετράνε.

Αν πονάς, χωράς. Χωράς στην μεγάλη αγκαλιά της κοινότητας, που θα σε δεχτεί όπως και αν είσαι, όπως και αν νιώθεις, γιατί μόνο εσύ που πενθείς ξέρεις. Ήρθε η ώρα να αγκαλιάσουμε τους γονείς της περιγεννητικής απώλειας.

Ήρθε η ώρα να τους ακούσουμε.

Γιατί έχουν πολλά να μας πουν.

*Η Μαρία Στραγαλινού είναι βοηθός μητρότητας περιγεννητικού πένθους και εκπαιδεύτρια πένθους.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News