Προειδοποίηση περιεχομένου: Αυτό το κομμάτι περιέχει αναφορές σε σεξουαλική επίθεση και παρενόχληση.
Στον κόσμο της μυθοπλασίας υπάρχουν κάποιες εμπειρίες της πραγματικής ζωής, από τις οποίες είναι ακόμα αδύνατο να ξεφύγεις. Μία από αυτές είναι η σεξουαλική επίθεση. Την περασμένη εβδομάδα, ένας από τους παραγωγούς του House Of The Dragon, ο Miguel Sapochnik, δήλωσε στο The Hollywood Reporter ότι το πολυαναμενόμενο spin-off του Game Of Thrones, που κάνει πρεμιέρα στο HBO στις 21 Αυγούστου, θα περιορίσει τις αχρείαστες σκηνές σεξ και σεξουαλικής βίας, για τις οποίες επικρίθηκε αρκετά σκληρά το GoT, ωστόσο, όπως είπε η σεξουαλική επίθεση θα εξακολουθήσει να απεικονίζεται στη σειρά.
“Αν μη τι άλλο, θα ρίξουμε φως σε αυτή την πτυχή”, δήλωσε και συμπλήρωσε: “Δεν μπορείτε να αγνοήσετε τη βία που ασκήθηκε σε γυναίκες από άνδρες εκείνη την εποχή. Δεν πρέπει να υποβαθμίζεται, ούτε όμως και να δοξάζεται”.
Αλλά σύμφωνα με τους φανς της, δεν θα έπρεπε να υπάρχει καθόλου σεξουαλική επίθεση. Και ναι μεν η φιλοσοφία της σειράς απέχει πολύ από την πρώτη τηλεοπτική προσέγγιση του έργου του Martin που χρησιμοποιεί τη σεξουαλική βία κατά των γυναικών ως γαργαλιστικό σημείο πλοκής ή πτυχή της ανάπτυξης των χαρακτήρων (βλέπε: Downton Abbey, Reign και, ναι, Game Of Thrones), όμως είτε μας αρέσει είτε όχι σε έναν κόσμο που είναι εντελώς φανταστικός, η εξάρτηση από αυτό το trope απλά μοιάζει τεμπέλικη.
“Είναι ένας κόσμος φαντασίας, σωστά;” λέει στο Refinery29 η Dr. Kim Snowden (PhD), καθηγήτρια φεμινιστικών σπουδών στα μέσα ενημέρωσης στο Πανεπιστήμιο British Columbia. “Αν μπορείς να φανταστείς έναν κόσμο με δράκους, γιατί να μην μπορείς να φανταστείς έναν κόσμο χωρίς βιασμό;”
Η Snowden, η έρευνα της οποίας επικεντρώνεται στα παραμυθένια μοτίβα στη βαμπιρική λαϊκή κουλτούρα, συναντά τέτοιου είδους ιστορίες πολύ συχνά. “Το πρώτο πράγμα που θέλω πάντα να ρωτήσω είναι το γιατί;” λέει. “Πού απευθύνεται αυτό και γιατί το κάνουμε εικόνα; Γιατί να βλέπουμε κάτι τέτοιο σε σειρές όπως το House of the Dragon; Αυτό σίγουρα δεν είναι κάτι που αφορά τους επιζώντες της σεξουαλικής βίας”.
Η προβολή της σεξουαλικής κακοποίησης μέσα από μια σειρά όπως αυτή δεν είναι και τόσο σπάνια, ωστόσο. Είναι δυστυχώς πολύ συχνό φαινόμενο, ειδικά στον κόσμο της μυθοπλασίας. Πριν από το Game of Thrones και το House of the Dragon, σειρές όπως το Outlander, το Buffy the Vampire Slayer και το True Blood χρησιμοποιούσαν επίσης σεξουαλική βία για να προωθήσουν την πλοκή ορισμένων (συχνά γυναικείων) χαρακτήρων.
Το 2002, για παράδειγμα η Buffy (Sarah Michelle Gellar) δέχεται επίθεση και βιάζεται. Οι θαυμαστές της σειράς είδαν τη στιγμή αυτή ως τελείως αναντίστοιχη με τον τόνο του σίριαλ και τη δύναμη της ηρωίδας τους. Ορισμένοι από αυτούς μάλιστα μποϊκοτάρισαν τη σειρά. Και 20 χρόνια αργότερα, το επεισόδιο εξακολουθεί να συζητείται ως παράδειγμα του πόσο άσχημο ειναι να προβάλλεται κάτι τέτοιο στην τηλεόραση.
Η απόφαση να στηριχτεί η πλοκή στον βιασμό είναι εντελώς έμφυλη, λέει η Snowden. Εκτός από λίγες επιλεγμένες σειρές (όπως η σεξουαλική επίθεση του James Fraser στην πρώτη σεζόν του Outlander), ένας μεγάλος αριθμός περιστατικών σεξουαλικής βίας που απεικονίζεται στην οθόνη αφορά γυναίκες, τονίζει η Snowden.
Η βία χρησιμοποιείται ως κάτι που αφενός μειώνει την εξουσία των γυναικών και αφετέρου λειτουργεί ως ελάττωμα του χαρακτήρα, που πρέπει να ξεπεράσουν. Στις πέντε σεζόν μετά τη σεξουαλική επίθεση του στο Outlander, η σύζυγός του Claire και η κόρη του Brianna – και οι δύο γυναίκες με ισχυρή θέληση – βιάστηκαν επανειλημμένα.
Οι σεναριογράφοι τοποθετούν τον Jamie στο σημείο να αναζητά την εκδίκηση ή να δώσει στην κάθε γυναίκα κάποιο μάθημα. Αυτό είναι κάτι που είδαμε επανειλημμένα σε όλο το Game of Thrones. Τόσο η Sansa Stark (Sophie Turner) όσο και η Daenerys Targaryen (Emilia Clarke) δέχθηκαν σεξουαλική επίθεση και τιμωρήθηκαν με πράξεις σεξουαλικής βίας.
Η ευαλωτότητα και η αδυναμία τους σε αυτές τις στιγμές έχουν σκοπό να αντιπαραβάλουν την άνοδό τους στην εξουσία αργότερα στη σειρά. Το μήνυμα εδώ είναι ότι θα μπορούσαν να έρθουν στην εξουσία και να αναγνωριστεί η δύναμή τους, μόνο αφού ξεπεράσουν το τραύμα τους.
“Το γεγονός ότι πρέπει πάντα να βλέπουμε τον βιασμό ως έναν τρόπο για να αποδείξουμε ότι οι γυναίκες αξίζουν να φτάσουν εκεί που μπορούν να φτάσουν επειδή έχουν περάσει αυτό το τραυματικό γεγονός στο παρελθόν τους, και δεν μιλάει κανείς για τη δύναμή τους χωρίς να έχει προηγηθεί κάτι τέτοιο, είναι πραγματικά προβληματικό”, λέει η Snowden.
Οι σειρές φαντασίας μπορούν επίσης να διαιωνίζουν μύθους βιασμού, όπως η ιδέα ότι οι γυναίκες λένε ψέματα για τις σεξουαλικές επιθέσεις τους ή προβάλλεται το μοτίβο ότι οι γυναίκες θέλουν να υποτάσσονται στις σεξουαλικές επαφές.
“Ναι, διαδραματίζεται στη φαντασία και όχι στον σημερινό κόσμο, αλλά ανησυχώ ότι θα συμβάλει σε αυτόν τον ευρύτερο [μύθο], ότι πρόκειται για μια ακόμη ιστορία”, λέει η Karyn Riddle, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Wisconsin, της οποίας το έργο επικεντρώνεται στην ψυχολογία και στο πώς επιδρούν τα Μέσα Ενημέρωσης σε τέτοιες περιπτώσεις.
Η παρουσίαση της σεξουαλικής βίας σε ένα φανταστικό περιβάλλον μπορεί να μειώσει τις επιπτώσεις και τη σοβαρότητα του τρόπου με τον οποίο βλέπουμε τις επιθέσεις στον πραγματικό κόσμο. “Όταν ο βιασμός λαμβάνει χώρα σε μια φανταστική βάση, μπορεί να δώσει στους ανθρώπους μια δικαιολογία για να μην το πάρουν πραγματικά στα σοβαρά”, λέει η Snowden.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ιστορίες για σεξουαλικές επιθέσεις που δεν μπορούν να είναι χρήσιμες – αρκεί να αντιμετωπίζονται με προσοχή. Η Snowden αναφέρει ως παράδειγμα το I May Destroy You της Michaela Coel.
“Η Coel έκανε μεγάλη έρευνα για να βεβαιωθεί ότι στο πρότζεκτ συμμετέχουν άνθρωποι που ξέρουν πώς να χειριστούν αυτά τα θέματα, που καταλαβαίνουν τι σημαίνει το να είσαι επιζών ή να αγωνίζεσαι για δικαιοσύνη, που αντιλαμβάνονται την ευρύτερη κοινωνική πολιτική και τα συστήματα που διαιωνίζουν αυτό το είδος βίας.
Η Coel μίλησε για την σημασία της παρουσίας ενός ειδικού συμβούλου στο πλατό, για παράδειγμα, και για το πόσο απαραίτητο είναι να γνωρίζουμε πώς αυτά τα θέματα μπορούν να επηρεάσουν όλους τους εμπλεκόμενους: το καστ, το συνεργείο και, φυσικά, το κοινό”.
Αλλά το γεγονός παραμένει ότι το House of the Dragon δεν βρίσκεται στον πραγματικό κόσμο. Είναι μια καθηλωτική η γραφή του G.G.R. Martin, έχει δουλέψει σκληρά για να τη δημιουργήσει. Μάλιστα οι άνθρωποι που δουλεύουν για αυτές τις τηλεοπτικές μεταφορές των βιβλίων δουλεύουν σκληρά για να εκμεταλλευτούν και να την ενισχύσουν με κάθε δυνατό μέσο, γεγονός που κάνει την απόφασή τους να επιλέξουν τι είναι πραγματικό και τι φανταστικό ακόμα πιο ύποπτο και ενοχλητικό.
Υπήρξα αισιόδοξη, πίστευα οτι με δύο γυναίκες πρωταγωνίστριες (Emma D’Arcy και Olivia Cooke) να διεκδικούν τον Σιδηρούν Θρόνο, τα πράγματα θα άλλαζαν. Αυτή που θα μπορούσε να είναι μια μεγάλη ευκαιρία να αναδειχθούν δύο ισχυρές, πολύπλοκες και ικανές ηρωίδες, τώρα, όλο αυτό μοιάζει με μια χαμένη ευκαιρία, που επισκιάζεται από μια σχεδόν επικείμενη απειλή σεξουαλικής επίθεσης στις ιστορίες τους.
“Η ιδέα ότι πρέπει το σενάριο να είναι ιστορικά ακριβές, σε ένα φανταστικό περιβάλλον, απλά δεν φαίνεται να έχει νόημα”, λέει η Riddle. “Αν θέλεις πραγματικά να είσαι ακριβής σχετικά με τους μεσαιωνικούς χρόνους, δεν μπορείς απλά να διαλέγεις και να επιλέγεις κάποια πράγματα”.
Πηγή: Refinery29.com
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Εν τω μεταξύ, στο βιβλίο, a game of thrones, σε αντίθεση με τη σειρά, δεν υπάρχει καν βιασμός της Daenerys, μόνο συναινετικό σεξ και το κάνει πολύ σαφές ο συγγραφέας αυτό.
Υπάρχει βιασμός της Daenerys και στο βιβλίο. Απλά δεν ήταν από την πρώτη νύχτα. Αργότερα λέει ότι χρησιμοποιεί το μαξιλάρι για να μην ακούγονται οι φωνές της και ότι είναι τόσο άσχημα που σκέφτεται να δώσει τέλος στη ζωή της.
Αυτό που έχω καταλάβει για τις νέες ταινίες/σειρές είναι ότι αν δεν έχει “αίμα και σπέρμα” δε σώζεται η τηλεθέαση! Έχω πολύ καιρό να δω μία καλή κωμωδία με τα παιδιά μου χωρίς να υπάρξει έστω ένα σεξουαλικό υπονοούμενο ή χυδαιότητα. Σιχαμένοι!