Μια εκπομπή που απογειώνει τον γυναικείο δυναμισμό και αναδεικνύει γυναίκες που διεκδικούν μια ζωή απαλλαγμένη από κάθε είδους καταπίεση, χωρίς βία, χωρίς φόβο, με αξιοπρέπεια και ίσα δικαιώματα. Επεισόδια βγαλμένα από την ελληνική πραγματικότητα, γεμάτα αλήθεια, θάρρος και ελπίδα. Αυτές είναι οι “Επικίνδυνες”, η Μαρία Γιαννιού, η Στέλλα Κάσδαγλη και η Μαριάννα Σκυλακάκη, οι οποίες επιμελούνται και παρουσιάζουν την εκπομπή. Εδώ στο ampa μιλήσαμε με τη Στέλλα Κάσδαγλη, πιστεύοντας πολύ σ’ αυτό το δυνατό τηλεοπτικό project που μας κάνει να αισιοδοξούμε για την τηλεόραση του 2022.
Πείτε μας λίγα λόγια για τις “Επικίνδυνες”. Πώς καταλήξατε σε αυτόν τον τίτλο και πώς γεννήθηκε η ιδέα για μία τέτοια εκπομπή;
-Ο τίτλος της εκπομπής ήρθε ως φυσική συνέχεια των ιστοριών και των κειμένων που μοιραστήκαμε μέσα από το βιβλίο «Είμαι επικίνδυνη» -μια πρωτοβουλία της Women Act και της αθηΝΕΑ που υλοποιήθηκε με την υποστήριξη του Women On Top και κυκλοφόρησε πριν από ένα χρόνο περίπου από την Key Books. Η έννοια της επικινδυνότητας, ειδικά όταν την συσχετίζουμε με τη θηλυκότητα, μπορεί να έχει πολύ διαφορετικές ερμηνείες για την καθεμία και τον καθέναν μας: Είμαστε επικίνδυνες; Θέλουμε να γίνουμε; Θεωρούμαστε; Το βρίσκουμε επιθυμητό ή τρομακτικό να μας αντιμετωπίζουν ως τέτοιες; Και τελικά σε ποιον και σε τι απευθύνεται η επικινδυνότητα αυτή; Είναι τόσοι οι δρόμοι σκέψης που ανοίγει η έννοια αυτή που έγινε για την ομάδα μας το κατάλληλο όχημα για να πραγματευτούμε πολύ περισσότερα θέματα που σχετίζονται με τις γυναίκες και την ισότητα σήμερα.
Από τα επεισόδια που έχουν προβληθεί μέχρι σήμερα, εσείς ως δικό σας συμπέρασμα, πού καταλήγετε για την πραγματική θέση των γυναικών στην Ελλάδα; Πώς μας βλέπουν Νόμοι, θεσμοί, οι άντρες, αλλά και οι ομόφυλες μας στον κοινωνικό μας περίγυρο;
-Ένα δικό μου συμπέρασμα, όχι μόνο μέσα από την εκπομπή αλλά και από την καθημερινή μας εμπειρία στο Women On Top, είναι ότι αυτό το α’ πληθυντικό πρόσωπο που χρησιμοποιούμε όταν μιλάμε για τις γυναίκες είναι πολύ συχνά παραπλανητικό. Δεν ισχύουν τα ίδια πράγματα για σένα και για μένα που ζούμε στην Αθήνα και για μία γυναίκα που ζει σε κάποιο νησί με 50 κατοίκους κάθε χειμώνα -δεν έχουμε τα ίδια βιώματα, τις ίδιες ελπίδες, τις ίδιες ανάγκες, την ίδια αντιμετώπιση.
Κι αυτό είναι κάτι που οφείλουμε να θυμόμαστε πάντα στην Ελλάδα, όσο δύσκολο κι αν μας φαίνεται. Το ότι όπου κι αν ζούμε έχουμε ακόμα δρόμο να διανύσουμε είναι απόλυτα σαφές. Απλώς δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το πόσο μακρύς είναι ο δρόμος αυτός δεν ταυτίζεται πάντα με τη δική μας μοναδική εμπειρία, γι’ αυτό και χρειάζεται να κρατάμε πάντα τα μάτια μας ανοιχτά απέναντι στην εμπειρία και άλλων γυναικών, διαφορετικών από εμάς.
Θεωρείτε πως η κοινωνία έχει ευαισθητοποιηθεί περισσότερο στα ζητήματα που αφορούν την πατριαρχία, τον καθημερινό σεξισμό, την κακοποίηση και την αναπαραγωγή;
-Ναι, φυσικά. Θα ήταν μηδενιστικό να πει κανείς ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει τα τελευταία δύο χρόνια στην Ελλάδα. Αν μη τι άλλο, αρχίζουμε να παρατηρούμε περισσότερο. Αρχίζουμε να χρησιμοποιούμε άλλες λέξεις, πιο σαφείς και με περισσότερες αποχρώσεις. Σε ορισμένα περιβάλλοντα μπορεί και να έχουμε αρχίσει να προσέχουμε περισσότερο τι λέμε. Να εκπαιδευόμαστε πιο πολύ. Να σκεφτόμαστε λίγο καλύτερα την εμπειρία των άλλων. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουμε λύσει όλα τα προβλήματα -ορισμένα, άλλωστε, όπως η βία, η αναπαραγωγή και η φροντίδα είναι πολύ πιο δύσκολο να λυθούν από άλλα, όπως η απασχόληση ή η ελευθερία της δημόσιας έκφρασης. Γι’ αυτό και χρειάζεται να αναγνωρίζουμε τις αλλαγές που γίνονται γύρω μας και μέσα μας χωρίς να επαναπαυόμαστε.
Ποια ιστορία από αυτές που έχετε προβάλει μέχρι στιγμής σας συγκίνησε ή σας συγκλόνισε περισσότερο;
-Η ιστορία της Ελένης, που ήταν baby sitter στο παιδί μιας ανύπαντρης (όπως λέμε δυστυχώς ακόμα) μητέρας και ήταν αναγκασμένη να τρώει χωριστά από την οικογένεια, μόνη της, στην κουζίνα. Δεν είναι η πιο βίαιη ιστορία της εκπομπής ούτε η πιο τραγική. Είναι, όμως, για μένα μια από τις πιο πολυεπίπεδες, γιατί αναδεικνύει τον κύκλο των διακρίσεων και της βίας και το πόσο εύκολο είναι να βάζουμε στην άκρη τη δική μας περιθωριοποίηση, όταν μας δίνεται η δυνατότητα να περιθωριοποιήσουμε κάποιο άλλο άτομο. Επίσης, με συγκλόνισε η ιστορία της Μελίνας Μάσχα, που μοιράστηκε το ότι η αντίδρασή της στην ιστορία σεξουαλικής παρενόχλησης που βίωσε ως φοιτήτρια την καθόρισε πολύ περισσότερο στη ζωή της από την ίδια την παρενόχληση. Μου θύμισαν αυτά τα λόγια την τεράστια δύναμη που μας προσφέρει η αυτοδιάθεσή μας και μου έδωσαν κουράγιο για πολύ καιρό.
Τι feedback λαμβάνετε μετά την προβολή των επεισοδίων;
-Συνήθως το feedback που παίρνουμε κινείται σε δύο άξονες, ο ένας είναι «πόσο έλειπε μια τέτοια εκπομπή από την ελληνική τηλεόραση» και ο άλλος «πόσο σημαντικό είναι να ακούμε με απλά λόγια όλα αυτά τα σημαντικά πράγματα». Και τα δύο αυτά είδη σχολίων μας δείχνουν ότι, για μια ομάδα ανθρώπων τουλάχιστον, είναι πλέον πάρα πολύ έντονη η ανάγκη να συζητήσουμε, να αποσαφηνίσουμε έννοιες, να θέσουμε νέα πλαίσια, να ξαναγνωριστούμε ως άτομα, ως φύλα, ως ομάδες. Δεν υπάρχει τίποτα οριστικό ή τελεσίδικο ή δογματικό σε αυτό. Υπάρχει μόνο μια διαδικασία μάθησης, επαναπροσδιορισμού, ανακάλυψης -κι αν αυτό μπορέσαμε να το εκφράσουμε μέσα από την εκπομπή τότε νομίζω πετύχαμε έναν από τους σημαντικότερους στόχους μας.
Ξέρουμε πλέον ότι ο σεξισμός μπορεί να κρύβεται στα πιο αναπάντεχα σημεία; Πώς τον διακρίνουμε, θεωρείτε, όταν δεν είναι κραυγαλέος, ωστόσο υπομονεύει δικαιώματα, ελευθερίες και την υπόσταση μας σε μια σειρά από πεδία της καθημερινότητάς μας;
-Μπορεί να μην τον διακρίνουμε αμέσως, αλλά όταν βγούμε από τη αίθουσα, όταν κατέβουμε τις σκάλες, όταν φτάσουμε στο σπίτι, όταν ξυπνήσουμε το επόμενο πρωί. Δεν πειράζει. Κάθε φορά που αναγνωρίζουμε ότι μια συμπεριφορά είναι όπως είναι, επειδή εμείς είμαστε γυναίκες (ή άντρες) εκπαιδευόμαστε ώστε να την διακρίνουμε νωρίτερα την επόμενη φορά και να την αντιμετωπίσουμε πιο αποτελεσματικά -ίσως και να την προλάβουμε, ποιος ξέρει, ιδιαίτερα αν μιλήσουμε στο παιδί μας γι’ αυτήν, στις μαθήτριές μας, στους φίλους μας. Σε κάθε περίπτωση, δύο είναι οι ερωτήσεις που μπορούν να μας βοηθήσουν στο να διαλευκάνουμε τα σημεία που μας προκαλούν ερωτηματικά, του τύπου «είναι ή δεν είναι;». Το ένα είναι το ερώτημα του αν θα συνέβαινε το ίδιο πράγμα σε περίπτωση που το φύλο μας ήταν διαφορετικό. Και το δεύτερο αν η άποψη που εκφράζεται μέσα από μια συμπεριφορά είναι η άποψη που έχει ένα άτομο για ένα άλλο ή μια ομάδα ατόμων για μια άλλη ομάδα ατόμων. Είμαστε αρκετά κοντά στο να μπορέσουμε, σιγά σιγά, να το αναγνωρίζουμε αυτό.
Ιnfo
Η εκπομπή «Επικίνδυνες» προβάλλεται κάθε Κυριακή στις 21:00 στην ΕΡΤ2 σε σκηνοθεσία της Γεύης Δημητρακοπούλου και αρχισυνταξία της Σοφίας Ευτυχιάδου και της Άννας Ρούτση.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
