Σημαία από νάυλον, υψώνουμε σημαία πλαστική

Στον απόηχο της υπόθεσης του έργου της εικαστικού της Γεωργίας Λαλέ με την ροζ σημαία, φτιαγμένη από σεντόνια που προσέφεραν οι συγγενείς θυμάτων γυναικοκτονιών, θυμάμαι εκείνο το άσμα του πάλαι ποτέ που μνημόνευε την “σημαία από νάυλον, υψώνουμε σημαία πλαστική, ο κόσμος δεν έχει τίποτε να χάσει και τίποτα να βρει.” Πολύς χαμός για το τίποτα; Όχι ακριβώς. Χθες έκαψαν τους θάμνους του ελληνικού προξενείου στη Νέα Υόρκη με βενζίνη. Αυτό είναι βία κι έμμεση απειλή. Επομένως μας νοιάζει και μας παρανοιάζει.

Για όσους δεν ενημερώθηκαν ήδη έγιναν τα εξής.

Η εικαστικός εξέθεσε την σημαία με τα ροζ χρώματα από σεντόνια θυμάτων γυναικοκτονιών, προσπαθώντας να ευαισθητοποιήσει για τον αύξοντα αριθμό αυτών των τελευταίων στη χώρα μας, στην Έκθεση του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στην Νέα Υόρκη υπό του Carte Blanche Project με τίτλο “Ενοχές της Γειτονιάς”. Το έργο όμως επέσυρε τη μήνιν του κ.Νατσιού, πολιτικού αρχηγού του κόμματος Νίκη, που από το βήμα της Βουλής καταφέρθηκε εναντίον του έργου αναφέροντας “η σημαία μας είναι γαλανόλευκη που βάφεται με κόκκινο μόνο με το αίμα των ηρώων μας”. Υπό το μέγεθος των αντιδράσεων, που συμπεριέλαβαν προπηλακισμούς της εικαστικού και των παραγόντων του προξενείου σε σχόλια στα σόσιαλ μήντια τους, ο υπουργός εξωτερικών προέβη σε αίτημα για απόσυρση του έργου από την έκθεση. H συμβουλευτική επιτροπή εικαστικών επισημαίνει ότι το ζήτημα εργαλειοποιήθηκε.

Η αντίδραση των αυτοχαρακτηριζόμενων ως “πατριωτών” μου θυμίζει προσωπικά καύση βιβλίων που δεν έχουν διαβάσει και κατέβασμα παραστάσεων που δεν έχουν παρακολουθήσει. Με την άγνοια όμως η επιχειρηματολογία τους φθίνει.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Georgia Lale Studio (@georgia_lale_studio)

Αν η σημαία βάφεται κόκκινη με το αίμα των ηρώων, μήπως δεν βάφεται κόκκινη και με το αίμα των μαρτύρων, υπέρ πίστεως και πατρίδος; Και τι άλλο παρά μάρτυρες είναι οι γυναίκες που θερίζονται μέσα στα σπίτια τους από το έμφυλο χέρι της βίας που τις εργαλειοποιεί, που μαρτυρούν συχνά υπέρ ιδεών που παρέλαβαν ως αξεπέραστα τοτέμ, όπως ακριβώς κι αυτά που αντιπροσωπεύει η σημαία μας; Το δίκιο του ισχυρού, η φαλλοκεντρική δομή μιας παραδοσιακής κοινωνίας όπου το ένα φύλο είναι κατώτερο του άλλου. Ακόμα. Γιατί κινδυνεύει. Και κινδυνεύουν γενικώς γυναικεία κεκτημένα όπως έχουμε επισημάνει και σε άλλη περίπτωση προηγουμένως.

Μαγάρισε το εικαστικό έργο το εθνικό μας σύμβολο ή μήπως η εθνική μας υπόσταση μαγαρίζεται από τις συνεχιζόμενες έμφυλες βιαιοπραγίες εδώ και αρκετά χρόνια πλέον;

Τι είναι οι γυναικοκτονίες αν όχι ένα ζήτημα που χρήζει εθνικής εγρήγορσης, δράσης, ενεργοποίησης των πάντων;

Δεν πρόκειται για εθνομηδενισμό όπως ωρύονται ακραίες φωνές. Πρόκειται για τέχνη που πάντοτε έχει σκοπό να μας βάλει να σκεφτούμε, να συνεκτιμήσουμε, να αμφιβητήσουμε, να προβληματιστούμε τέλος πάντων.

Μου το θύμισε η αρθρογραφία του Γιάννη Σιδέρη, αλλά το 2003 ο καλλιτέχνης Τιερί ντε Κορντιέ ανάρτησε στην έκθεση Outlook υπό την αιγίδα του Οργανισμού Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού ένα πέος που εκσπερμάτωνε σε ένα σταυρό κι είχε τον τίτλο “πότισέ με”. Ξεσηκώθηκαν οι πάντες. Ο τότε υπουργός πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος αναγκάστηκε να δώσει εντολή απόσυρσης του πίνακα μετά από 45 μέρες που ο πίνακας εκτίθετο κανονικά (μάλιστα την είχε εγκαινιάσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος ενώπιον ξένων κι ελλήνων δημοσιογράφων).

Οι πολιτικοί σε θέση ευθύνης διαχρονικά σκέφτονται προφανώς το πολιτικό κόστος.

Η τέχνη όμως είναι αυτό: τέχνη. Δεν είναι οδηγός διάπλασης των παίδων, αλλιώς δεν θα υπήρχαν αριστουργήματα που δεν συμμορφώνονται στο καλούπι της όποιας τρέχουσας ηθικής, ούτε θα υπήρχαν καλλιτέχνες που δεν είναι αναβαπτισμένοι στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ και ως ιεροκήρυκες προτάσσουν μηνύματα που ανταποκρίνονται σε ορισμένες μόνο αξίες κι όχι σε άλλες. Δικαιολογείται άγνοια του πώς λειτουργεί διαχρονικά η τέχνη σε μορφωμένους ανθρώπους που εκπροσωπούν τμήμα του εκλογικού σώματος στην ελληνική Βουλή; Θα σας γελάσω.

Οι ίδιοι άνθρωποι που διαμαρτύρονται για την έλλειψη ελευθερίας λόγου στο βωμό μιας woke, όπως λένε κουλτούρας, ανθίστανται στην διαφορετική άποψη. Στο δικαίωμα μιας εικαστικού να εκθέσει ένα έργο που δεν παραποιεί αλλά χρησιμοποιεί ένα σύμβολο για να προβληματίσει όλους μας. Κι αν το προξενείο την εκθέτει ως έχει, αυτό δεν σημαίνει ότι την υιοθετεί αλλά ότι κατανοεί ότι έτσι είναι η τέχνη, ένας ανοιχτός διάλογος ανάμεσα σε αντικρουόμενες απόψεις. Από τον οποίο θα έπρεπε όλοι μας να πλουτίζουμε.

Αλλά τελικά όπως ακριβώς το έλεγε το άσμα, “τα ρούχα μου νομίζατε πως ήτανε χρυσά, με παίξατε στα ζάρια και χάσατε ξανά”.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News