Παρουσιάστριες και ηλικιακός ρατσισμός: Όταν ο Παπανώτας έκραξε την Μαγγίρα

Το ότι η τηλεόραση έχει συγκεκριμένους κώδικες τηλεθέασης που συχνά χρησιμοποιούνται για να κοντύνουν και να ψηλώσουν αντίστοιχα πρόσωπα και πράγματα το γνωρίζαμε ήδη. Ένα εξ αυτών είναι ο ηλικιακός ρατσισμός που βάζει στο επίκεντρο “δροσερές παρουσίες” και “φρέσκα πρόσωπα”. Εν μέρει είναι και λογικό, ο κόσμος βαριέται τα ίδια. Ωστόσο όταν ο μπαρουτοκαπνισμένος στο lifestyle σχολιασμό από τη δεκαετία του ’90 Δημήτρης Παπανώτας σχολίασε την Μπέττυ Μαγγίρα, κάπως σαν να ξέφυγε το πράγμα.

Η πλήρης δήλωση του κ.Παπανώτα πήγε κάπως έτσι: “Έχω δει πάρα πολλά, τώρα ξαφνικά, μια γυναίκα στα 50 της να θυμηθεί να γίνει παρουσιάστρια και το βράδυ να πηγαίνει να τραγουδάει στα μπουζούκια… εντάξει αφού της αρέσει καλά κάνει.”

“Να θυμηθεί, μια γυναίκα στα 50 της”. Από μια τόση δα φρασούλα προκύπτουν τόσα συλλογιστικά αυθαίρετα συμπεράσματα.

Προφανέστατα καλά κάνει, αφού έτσι το νιώθει και πάει καλά από άποψη ανταπόκρισης του κοινού. Και προφανέστατα μπορεί κάποιος να εκφράσει τη γνώμη του σε κάποιο ζήτημα της επικαιρότητας. Δεν λέω όχι. Η φρασεολογία απλώς αποκαλύπτει κάποιες αγκυλώσεις που ως κοινωνία διαιωνίζουμε: “Να θυμηθεί, μια γυναίκα στα 50 της”. Από μια τόση δα φρασούλα προκύπτουν τόσα συλλογιστικά αυθαίρετα συμπεράσματα.

Κατ’αρχάς ότι υπάρχει μια “σωστή” ηλικία για να γίνεις παρουσιάστρια στην τηλεόραση, πιο μετά αυτοαναφλέγεσαι ας πούμε. Και ποιά είναι άραγε αυτή, καθώς κι η Ελένη Μενεγάκη είναι σε αντίστοιχα νούμερα, αλλά η κριτική υπήρξε στοχευμένη. Καθώς επίσης προκύπτει ότι υπάρχει μια “σωστή” ηλικία και για να τραγουδάς στα μπουζούκια. Γυναίκες σαν την Σωτηρία Μπέλλου, την Γιώτα Γιάννα ή την Μαρινέλλα ας πούμε πρέπει να ένιωθαν κάπως που δεν είναι (πια) μπουμπουκάκια στην πίστα; Θα μου πει ο τηλεκριτικός ότι αυτές υπήρξαν κι είναι αστέρια του λαϊκού τραγουδιού και θα έχει δίκιο, ωστόσο σε μια εποχή που έτσι κι αλλιώς κυριαρχούν ευπαρουσίαστα πρόσωπα χωρίς απαραίτητα το ειδικό βάρος των προηγούμενων, την εμπειρία και την μαεστρία της ερμηνείας, ίσως και να ήταν υπερβολικά αυστηρός με τη (συμπαθή) Μπέττυ.

Έπειτα, η οπτική διαμέσου της ηλικίας της και της -πώς το είπε;- αναλαμπής είναι κάπως σεξιστική, δεν είναι; “Μια γυναίκα στα 50 της”. Δεν είμαι εντελώς σίγουρη ότι θα σκεφτόμασταν έτσι για έναν άντρα στα 50 του. Ας πούμε, ο μέχρι τότε επιπλοποιός Χρήστος Κυριαζής σε ποιά περίπου ηλικία ξεκίνησε την καριέρα στο τραγούδι; Μεσήλικας ήταν, δεν ήτανε, θαρρώ; Οπωσδήποτε ο κ.Παπανώτας θα θυμάται τον συγκεκριμένο τραγουδοποιό-τραγουδιστή, συμπλέουν ηλικιακά άλλωστε περισσότερο απ’ ότι ο ίδιος με την κυρία Μαγγίρα. Όμως ας μην πάμε μακριά, αυτό με την ξαφνική αναλαμπή της μνήμης είναι λιγουλάκι μια μανιέρα σκέψης ή ένας αυτοματισμός. Ποιός ξεχνά το αμίμητο “Τώρα θυμήθηκε ο Ολυμπιακός το Final Four; Πάνω στις εκλογές;” (Πέρσι το Μάιο)

Ενώ το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί εκθετικά τα τελευταία 100 χρόνια κι ενώ η αλλαγή καριέρας, ή τέλος πάντων η ενασχόληση με νέες ασχολίες και νέα ενδιαφέροντα θα έπρεπε να ενθαρρύνεται, στο πλαίσιο που κάποιος αποφασίζει να διευρύνει την δράση του χωρίς αξιώσεις δαφνοσκεπούς ιστορικότητας (η Μπέττυ δεν διεκδίκησε το βραβείο Τσιτσάνη), αυτός ο τρόπος σκέψης έχει άραγε ακόμη νόημα;

  Η εμμονή με τις ηλικίες των παρουσιαστών και παρουσιαστριών κρύβει και κάτι ακόμη. Το άγχος του να είμαστε relevant σε ένα είδος που πεθαίνει.

Κατανοώ εξίσου ότι, χωρίς λίγο βιτριολικό σχολιασμό, σκαλέτα lifestyle και κουτσομπολίστικης εκπομπής δεν βγαίνει. Όμως αν το καλοσκεφτούμε, πέραν του αυταπόδεικτου ηλικιακού ρατσισμού (και σεξισμού), η εμμονή με τις ηλικίες των παρουσιαστών και παρουσιαστριών κρύβει και κάτι ακόμη. Το άγχος του να είμαστε relevant σε ένα είδος που πεθαίνει. Όταν τηλεοπτικές εκπομπές δεν παρακολουθεί σχεδόν κανένας κάτω από τα 40 (κι οι μεταξύ των 35-55 βλέπουν απλώς κλιπς αυτών στο Youtube όταν πέσει σύρμα για κάτι που έκανε ντόρο ή σούσουρο), ο σχολιασμός για τις ηλικίες μοιάζει λιγουλάκι σαν άδικη κατάρα, που ως γνωστόν είναι γαϊδάρα και γυρίζει στον αφέντη της.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News