Για την καθιέρωση του νομικού όρου γυναικοκτονία για τις δολοφονίες γυναικών από συντρόφους τους, δηλαδή γυναικοκτονίες για τις οποίες όλοι κι όλες φρίττουμε τα τελευταία χρόνια, η στιγμή που θα ταυτίζονται ως τέτοιες φαίνεται πως απέχει ακόμη χρονικά. Ένα φεμινιστικό αιτούμενο διαχρονικά κι όχι και τόσο νέο φαίνεται να σκοντάφτει σε μια διαδεδομένη αντίληψη, την οποία εξέφρασε κι ο ίδιος ο Υπουργός Δικαιοσύνης, ο Γιώργος Φλωρίδης, ο οποίος αναμορφώνει τον νέο Ποινικό Κώδικα κλείνοντας τυχόν παραθυράκια. Όμως στο συγκεκριμένο ζήτημα κάτι λείπει.
Όπως μεταδόθηκε, «Το ποινικό μας σύστημα και όλων των προηγμένων χωρών του κόσμου, προστατεύει την ανθρώπινη ύπαρξη, την ανθρώπινη ζωή. Μπορεί να είναι άνδρας, γυναίκα, παιδί, ηλικιωμένος και δεν μπορούμε να ρευστοποιήσουμε την έννοια του ανθρώπου μέσα στο ποινικό σύστημα, και να πούμε άλλος άνθρωπος είναι ο ένας – άλλος άνθρωπος είναι ο άλλος. Αν κάποιος επιχειρήσει να αφαιρέσει μια ανθρώπινη ζωή, τιμωρείται με την εσχάτη των ποινών, εφόσον κριθεί ένοχος, που σημαίνει ισόβια δεσμά. Αν ορίσουμε τη δολοφονία ενός ανθρώπου -ας πούμε της γυναίκας- ως κάτι ξεχωριστό στο ποινικό σύστημα, το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο. Το ποινικό σύστημα θα επιβάλει και πάλι την εσχάτη των ποινών. Το θέμα που πρέπει να μείνει στην κοινωνία, όπως έχει πει ο πρωθυπουργός, είναι να συνεχίσει ο όρος γυναικοκτονία στη δημόσια συζήτηση για να εκπαιδεύει τον κόσμο στον σεβασμό του ανθρώπου προς τον άνθρωπο και ειδικά προς τις γυναίκες, από το σχολείο» σημείωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης, σε συνέντευξή του στο Open.
Αν κι ήταν η φριχτή δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη που μας έκανε έπειτα να έχουμε τις κεραίες μας ιδιαίτερα ευαίσθητες στην έμφυλη βία, ο όρος γυναικοκτονία σκοντάφτει ακόμη στην νομική του αναγνώριση. Όμως η γυναικοκτονία είναι όρος που δεν διαχωρίζει την δολοφονία ενός ανθρώπου ως διαφορετική από ενός άλλου ως προς την αξία τους ως ατόμων, αλλά ως προς την απαξία του ίδιου του εγκλήματος. Κι ακριβώς όπως ο όρος παιδοκτονία, όπου και τα παιδιά είναι εξίσου άνθρωποι αλλά τονίζεται το αδύναμο της ηλικίας τους καθώς το έγκλημα αναφέρεται νομικά συγκεκριμένα στο φόνο παιδιού από την μητέρα του μετά τη γέννα, έτσι στον όρο γυναικοκτονία συγκεκριμένα εκφράζεται η απαξία για το ίδιο το έγκλημα. Επειδή είναι ένα έγκλημα που βασίζεται στην σωματική υπεροχή του θύτη επί του θύματος, στην εξουσία και την κατίσχυση που ασκεί. Για το θέμα αυτό η ίδια η βιολογία έχει φροντίσει με την συνηθέστερα μικρότερη σωματική ισχύ των γυναικών έναντι των αντρών, ακριβώς όπως το ίδιο συμβαίνει και με την αντιπαράθεση ενήλικα-παιδιού, όπου η σωματική ισχύς και θέση του θύτη καταδυναστεύει το βρέφος-θύμα καταλήγοντας σε τραγικά αποτελέσματα υπό συνθήκες.
Βαθιά εμπεδωμένες κοινωνικές αντιλήψεις και έμφυλα στερεότυπα, σύμφωνα με τα οποία οι γυναίκες είναι κατώτερες, υποτελείς στην ανδρική εξουσία, και δυνητικά μπορούν να «τιμωρηθούν», «ελεγχθούν» και «σωφρονιστούν» μέσω της έμφυλης βίας διαιωνίζουν το θέμα.
«Αυτές [οι γυναικοκτονίες], όπως και τόσες άλλες δολοφονίες γυναικών στη χώρα μας και ανά τον κόσμο, συνιστούν ακραία μορφή έμφυλης και σεξιστικής βίας, μιας και διαπράττονται με κίνητρο την άσκηση κοινωνικού ελέγχου στα σώματα, αλλά και τις επιλογές των γυναικών. Επιλογές που επειδή δεν γίνονται αρεστές τιμωρούνται ακόμα και με την απώλεια της ίδιας της ζωής των γυναικών!» αναφέρει σε συνέντευξη της η επιστημονικά υπεύθυνη του Κέντρου Διοτίμα, Μαρία Λιάπη.
Όπως το περιγράφει παραπάνω το κέντρο, «Στην ουσία οι γυναικοκτονίες είναι εγκλήματα που στηρίζονται στις βαθιά εμπεδωμένες κοινωνικές αντιλήψεις και έμφυλα στερεότυπα, σύμφωνα με τα οποία οι γυναίκες είναι κατώτερες, υποτελείς στην ανδρική εξουσία, και δυνητικά μπορούν να «τιμωρηθούν», «ελεγχθούν» και «σωφρονιστούν» μέσω της έμφυλης βίας.»
Ο υπουργός συμπλήρωσε στο αιτιολογικό της σκέψης του για τον νέο Ποινικό Κώδικα: «Έχουμε περιπτώσεις που ένας δολοφονεί τη γυναίκα του και αυτοκτονεί, εκεί τι έχεις; Το ποινικό μας σύστημα προστατεύει την ανθρώπινη ζωή και δεν θέλει αυτή να ρευστοποιεί και να κομματιαστεί. Όταν αφαιρείται μια ζωή, εκεί έχουμε την εσχάτη των ποινών. Και από την άλλη μεριά, έχουμε ακόμα δρόμο μπροστά μας -και στα σχολεία και στην κοινωνία- να κατανοήσουμε το φαινόμενο ότι έχουμε απέναντί μας έναν άνθρωπο, μία γυναίκα ή ένα παιδί, και πρέπει να το σεβόμαστε».
Κι απαντάμε. Ακόμα κι αν αυτοκτονήσει ο γυναικοκτόνος, η ποινή των ισοβίων ναι μεν δεν μπορεί να εφαρμοστεί από την πολιτεία, όμως η αυτοχειρία του σε καμμία περίπτωση δεν εξαλείφει την απαξία της πράξης του κοινωνικά (κι εύχομαστε και με κάποιο τρόπο νομικά) που είναι η κατίσχυση επί ενός a priori πιο αδύναμου ανθρώπου. Δεν ευχόμαστε να πεθάνουν οι θύτες, επειδή ο νομικός μας πολιτισμός κατέκτησε το επίπεδο να αναγνωρίζουμε ότι η πολιτεία δεν μπορεί να λειτουργεί ως όχλος που εφαρμόζει τον νόμο του Λιντς. Αυτό όμως που πρέπει να μείνει είναι ότι η εγκληματική κατίσχυση είναι διαρκές έγκλημα και ξεκινάει ακριβώς από τις κοινωνικές αντιλήψεις που καταργούν τον σεβασμό στις επιλογές του μισού πληθυσμού. Κι ενώ ασφαλώς συμφωνώ στο ακέραιο ότι πρέπει στα σχολεία και στην κοινωνία να διδαχθεί και να θεμελιωθεί η αυτονόητη αντίληψη ότι απέναντί μας έχουμε έναν άνθρωπο, μια γυναίκα ή ένα παιδί και θα πρέπει αυτό να το σεβόμαστε, το πρακτικό μέρος αυτού είναι που χωλαίνει. Και δυστυχώς όσο η γυναικοκτονία δεν αποτελεί απαξία, ως αναγνωρισμένο νομικό γεγονός, ως κάτι παντοιοτρόπως φρικιαστικό (όπως ήταν ας πούμε η μητροκτονία ή η πατροκτονία στην αρχαία ελληνική τραγωδία), οι αντιλήψεις δεν θα αλλάξουν έτσι απλά. Για να σεβαστούμε τον πιο αδύναμο πρέπει να νοηματοδοτηθεί η κατίσχυσή του ως η απόλυτη κοινωνική ντροπή. Ως ο απόλυτος εξευτελισμός της τοξικής αρρενωπότητας. Της τοξικής, το τονίζω για τους άντρες που ενίστανται, γιατί υπάρχει κι η υγιής αρρενωπότητα· το περίφημο #not_all_men: ναι το ξέρουμε αυτό, για το σύστημα που κανονικοποιεί την κατίσχυση ανησυχούμε. Γι’αυτό πασχίζουμε.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Εγώ εμπιστεύομαι με κλειστά μάτια ΠΘ, Φλωρίδη, Χρυσοχοΐδη και Βορίδη γιατί είναι άντρες και υπουργοί. Όλη η σοφία βρίσκεται στα κρανία τους και αυτοί γνωρίζουν τι είναι το καλύτερο για τις γυναίκες όταν ζουν κι όταν τις πεθαίνουν με το ζόρι. Την εχουμε δει όλες και καλά κάπως με τον φεμινισμό και μιλάμε για έννοιες τόσο συνθετες και περίπλοκες που μόνο ένα υπουργικό ανδρικό μυαλό μπορεί να συλλάβει. Γιατί η γυναίκα είναι άνθρωπος, κυρίες μου ασχετούλες, δεν είναι μουλάρι ή καγκουρώ. Κι ο θύτης που είναι σχεδόν πάντα άνδρας, άνθρωπος είναι κι αυτός, δεν είναι αγριογούρουνο ή γάτα, ξέρω ‘γω,… Διαβάστε περισσότερα »
Τους υπουργούς που αναφέρεις, πιο πολύ θα τους συνέφερε να θεσπίσουν τον όρο, θα γίνονταν ήρωες. Όμως τα κίνητρα είναι αυτά που δημιουργούν το πρόβλημα. Εκεί πρέπει να εστιάσουν και φυσικά να αυστηροποιήσουν τις ποινές για όσους έχουν καταγγελίες κλπ.
Οι συγκεκριμένοι υπουργοί απευθύνονται στους ψηφοφόρους τους, ένα άκρως συντηρητικό, μην κάνω πιο βαρύ χαρακτηρισμό, κομμάτι της κοινωνίας.
Η παιδοκτονία που αναφέρετε , και που υπάρχει στον Ποινικό Κώδικα, ειναι μια ειδική περίπτωση, όχι επιβαρυντικότερη αλλά επιεικέστερη γι αυτήν που τη διαπράττει.
Τι απόψεις έχουν διατυπωθεί, σχετικά με την επίδραση που θα μπορούσε να έχει στην ποινή η υιοθέτηση στον ποινικό κώδικα ( όχι κοινωνικά δηλαδή ή εγκληματολογικά) ο όρος «γυναικοκτονια»;
Σχετικά με την παιδοκτονία είναι έτσι όπως τα λέτε. Επιτρέψτε μου, με αφορμή το σχόλιό σας, να καταθέσω και κάποιες επιπλέον παρατηρήσεις. Καταρχήν και πέρα από το θεσμικό (ποινικός κώδικας κοκ) μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι συνήθως η υιοθέτηση όρου που εξειδικεύει την ανθρωποκτονία δεν επιβαρύνει την πράξη στο επίπεδο της κοινωνικής απαξίας. Και για αυτό ο χαρακτηρισμός δεν είναι κακόσημος ή, εν πάσει περιπτώσει, είναι λιγότερο κακόσημος από το “γενικό” δολοφόνος. Το ίδιο ισχύει και για την πράξη (σε σχέση με την ανθρωποκτονία). Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της πατροκτονίας και του πατροκτόνου και πώς χρησιμοποιείται, είτε άμεσα, είτε με τη… Διαβάστε περισσότερα »
Θα έπρεπε να ποινικοποιηθούν τα κίνητρα και όχι να δημιουργηθεί νέος όρος. Δηλαδή, η δολοφονία από ξεκαθάρισμα λογαριασμών να λέγεται αλλιώς; Ή η δολοφονία κατά τη διάρκεια ληστείας; Όλα είναι ανθρωποκτονία. Θα πρέπει να αυστηροποιηθούν οι ποινές για τα κίνητρα.
Ειλικρινά δεν καταλαβαίνω τι διαφορά θα μας έκανε να θεσπιστεί ο όρος γυναικοκτονία. Θα άλλαζε κάτι στην ποινή του θύτη? Ή μήπως θα αποθαρρύνονταν οι επίδοξοι δολοφόνοι απο το να σκοτώσουν τη γυναίκα τους?
Δημιουργεί αφενός κοινωνική απαξία και δευτερευόντως δεν γίνονται δεκτά ελαφρυντικά που θα συνυπολογίζονταν αλλιώς στο καταλογισμό: το “εν βρασμώ” ας πούμε (που οδηγεί σε μειωμένη κάθειρξη κι ουσιαστικά ο θύτης αφήνεται σε λίγα χρόνια ελεύθερος) ή ο πρότερος έντιμος βίος, καθώς η γυναικοκτονία είναι το τελευταιο βήμα σε μια μακρά σειρά παραβιαστικών συμπεριφορών.
όταν ονοματίζεις κάτι το βγάζεις από το σωρό από το τσουβάλι και το αναγνωρίζεις ως οντότητα. Δεν είναι γενικά τα ζώα είναι το σκυλί και δεν είναι ούτε το σκυλί είναι η πχ η Ηρα. απέκτησε όνομα οντότητα ύπαρξη και μόνο έτσι έγινε μέλος της οικογένειας μου και διαφοροποιηθηκε η τύχη ενός συγκεκριμένου σκυλιού από όλα τα υπόλοιπα ζώα. Η ονοματοδοσία και η αναγνώριση ενός υπαρκτού φαινομένου είναι το σημαντικότερο βήμα στην αντιμετώπιση του φαινομένου. Και ναι έτσι εργαλειοποιείται ο Ποινικός Κώδικας και ρευστοποιείται η ανθρώπινη ζωή. Το ερώτημα είναι. ε και τι μ αυτό? Όλα είναι ζήτημα επιλογών. Όποιος… Διαβάστε περισσότερα »
Οποια άποψη και αν έχει κανείς για το άρθρο 187 Α («αντιτρομοκρατικού»), πάντως ούτε εισηχθη ειδικά για τη δική της 17Νοεμβρη, ούτε βέβαια εφαρμόστηκε σ αυτήν, αφού είναι μεταγενέστερη τροποποίηση του Π.Κ. , που έγινε με το αρθρο 40 παρ. 1 του ν.3251/2004.
Πριν λίγο καιρό είχαμε και στην Ελλάδα δολοφονία άνδρα από τον πρώην του (δύο Κουβανοί νομίζω). Προσωπικά, νομίζω ότι πρέπει να ρυθμιστεί ο ενδοοικογενειακός φόνος με παρόμοιο τρόπο με την ενδοοικογενειακή βία. Χωρίς διάκριση φύλου. Και να αφορά διάφορες συντροφικές και συγγενικές σχέσεις, συν επίδοξους συντρόφους. Αν σκοτώσεις σύντροφο, επίδοξη σύντροφο ή συγγενή, αυτό αυτομάτως θεωρείται επιβαρυντική περίσταση και δεν μπορείς να επικαλεστείς βρασμό ψυχής ή πρότερο έντιμο βίο. Με μόνη εξαίρεση το να σκοτώσεις τον κακοποιητή σου. Γενικά, έχω αρχίσει να αναρωτιέμαι αν πρέπει να καταργηθεί γενικά το ελαφρυντικό του βρασμού ψυχής. Μήπως επιβραβεύει όσους δεν έχουν να μάθει… Διαβάστε περισσότερα »
Είναι πολλά που πρέπει να αλλάξουν στους κώδικες. Δεν έχουν καταλάβει ότι πλέον δεν έχουμε καμία εμπιστοσύνη όχι μόνο στους άντρες, αλλά και στις γυναίκες διότι ορισμένες προκειμένου να γίνει το δικό τους μπαίνουν και οι ίδιες σε αυτό το λούκι του να ξεφορτωθούν κάποιαν. Από μας εξαρτάται για το πώς να αλλάξουν ορισμένα πράγματα. Είστε γυναίκες, είμαστε γυναίκες. Δείτε από τα πιο απλά και καθημερινά ζητήματα. Είστε γυναίκα σε ισχυρή θέση σε μια δουλειά, μην παίρνετε τον διευθυντή, άντρα, και να κατηγορείτε την καινούργια που στην τελική δεν έκανε κάτι, καινούργια είναι! Ο σκοπός αυτών των γυναικών είναι η… Διαβάστε περισσότερα »
Τέλεια, πάλι δλδ οι γυναίκες είναι το πρόβλημα, αυτές σε ισχυρές θέσεις είναι οι χειρότερες γιατί θέλουν όλες μαζί και η κάθεμία χωριστά την απομάκρυνση των καινούργιων.
Ο διευθυντής βέβαια που είναι κι αρσενικό, δεν έχει καμία ευθύνη για την κατάσταση ποτέ, οι ραδιούργες οι ισχυρές θέλουν να φάνε τις καινούργιες. Αφήστε τις φοιτήτριες που βάζουν λόγια σε καθηγητές, αυτές είναι ακόμα χειρότερες γιατί μετά γίνονται οι γυναίκες σε ισχυρές θέσεις που βαζουν λόγια στους διευθυντές.
Το σχόλιό σας σε άρθρο περί της νομικής αναγνώρισης της γυναικοκτονίας είναι κατά την αποψάρα μου άκαιρο και ντίγκα στον μισογυνισμό.
Προσβλητική η απόφαση. Ελλειπής η αιτιολογία.
Ανάμεσα σε άλλες χώρες που έχουν εντάξει την γυναικοκτονία στον ποινικό κώδικα βρίσκονται οι μικρές Μάλτα και Κύπρος,παραδοσιακά συντηρητικές κοινωνίες.
θα μπορούσε να εισαχθεί ο όρος και σε διαφορετικό άρθρο από αυτό της ανθρωποκτονίας από πρόθεση 299 ΠΚ. θα μπορούσε να διευρυνθεί το 82Α ΠΚ (ο αντιρατσιστικός). Θα μπορούσε να εισαχθεί στην ανθρωποκτονία από πρόθεση (να αναγνωριστεί ως πρόθεση) και να διαφοροποιηθεί ως προς την αναγνώριση ελαφρυντικών πχ του πρότερου έντιμου βίου δεδομένου οτι η αφαίρεση της ζωής είναι συνήθως το τελευταίο σκαλοπάτι μια κακοποιητικής σχέσης ή να προβλεφθεί η εξάντλησή της ποινής των ισοβίων χωρίς ελαφρυντικά και πρώιμη αποφυλάκιση του δράστη. Θα μπορούσε η γυναικοκτονία να μην εμπίπτει στο βρασμώ ψυχικής ορμής όπου επιβάλλεται απλώς κάθειρξη. Θα μπορούσε να… Διαβάστε περισσότερα »