Καθώς ένας από τους πιο σκληρούς χειμώνες έχει σκεπάσει ήδη το Αφγανιστάν, μηνύματα από παντού στη χώρα, ακτιβιστικές φωνές και ό,τι έχει “επιζήσει” από την γυναικεία δημοσιογραφία του προηγούμενου διαστήματος, υπενθυμίζει το μέγεθος της ανθρωπιστικής κρίσης στη χώρα, που είναι ταυτόχρονα και κρίση των γυναικείων δικαιωμάτων.
Οι γυναίκες μέσα σε διάστημα μικρότερο των 4 μηνών έχουν εξαφανιστεί από τη δημόσια σφαίρα, ενώ οι Αφγανές δημοσιογράφοι βιώνουν τη μεγαλύτερη ανελευθερία, ως άνθρωποι και επαγγελματίες που μόνο στους εφιάλτες τους φαντάζονταν.
Στην παρούσα φάση εξακολουθεί να εργάζεται μόνο το 5% των γυναικών δημοσιογράφων -σε σύγκριση με τον αριθμό που δραστηριοποιούνταν στα media το 2020- ενώ σύμφωνα με έρευνα των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα (RSF) και του Κέντρου για την Προστασία των Αφγανών Γυναικών Δημοσιογράφων (CPAWJ), μόνο 76 επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης (συμπεριλαμβανομένων 39 δημοσιογράφων) εξακολουθούν να εργάζονται στην Καμπούλ.
Πάνω από 250 μέσα ενημέρωσης έκλεισαν τους τελευταίους τέσσερις μήνες λόγω οικονομικών προβλημάτων και περιορισμών στη λειτουργία τους, ενώ πάνω από το 70% των εργαζομένων στα μέσα ενημέρωσης είτε είναι άνεργοι είτε έχουν εγκαταλείψει τη χώρα.
Τον Νοέμβριο, το Υπουργείο των Ταλιμπάν για την Προώθηση της Αρετής και την Πρόληψη της Βίας εξέδωσε μια οδηγία που καθιστούσε το χιτζάμπ υποχρεωτικό για τις γυναίκες δημοσιογράφους της τηλεόρασης. «Οι νέοι κανονισμοί των Ταλιμπάν για τα μέσα ενημέρωσης και οι απειλές κατά των δημοσιογράφων αντικατοπτρίζουν τη συνολική προσπάθειά τους να φιμώσουν κάθε κριτική για την διακυβέρνησή τους», δήλωσε η Patricia Gossman, του Human Rights Watch. «Ο αφανισμός κάθε αντίθετης άποψης και οι αυστηρότατοι περιορισμοί που τέθηκαν στις γυναίκες των Μέσων Ενημέρωσης και των Τεχνών είναι καταστροφικές».
Όπως επισημαίνεται, όλη η πρόοδος που είχαν σημειώσει οι Αφγανές μετά την 11η Σεπτεμβρίου έχουν χαθεί και μπορεί να χρειαστούν άλλα 20 χρόνια για να βρεθούν ξανά στο ίδιο σημείο και πάλι μετά δυσκολίας.
«Μετακομίσαμε από την επαρχία Wardak στην Καμπούλ και τώρα έχουμε πολλά οικονομικά προβλήματα και προβλήματα ασφάλειας Ως νέα δημοσιογράφος που απολάμβανα όλες τις ελευθερίες της ζωής, τώρα που δεν έχουμε το δικαίωμα στην εργασία, το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα στο ταξίδι, στην έρευνα και στη μελέτη, νιώθω φυλακισμένη», λέει μια νεαρή δημοσιογράφος, η οποία εργαζόταν στο ραδιόφωνο και τον τηλεοπτικό σταθμό που είχε ιδρύσει ο πατέρας της στη Wardak.
Φυσικά, δεν τίθεται μόνο το θέμα των ελευθεριών, αλλά και εκείνο της καθαρής επιβίωσης. Πριν από λίγο καιρό το πρακτορείο Associated Press, επιχείρησε να βοηθήσει αυτές τις δημοσιογράφους, με περίπου 100,000 δολάρια. Ωστόσο, τα προβλήματα με το τραπεζικό σύστημα του Αφγανιστάν έχουν καταστήσει δύσκολη τη μεταφορά κεφαλαίων, δήλωσε ο Τζέρεμι Ντίαρ, Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας της IFJ (Διεθνούς Ένωσης Δημοσιογράφων), ο οποίος ηγείται της διεθνούς πρωτοβουλίας της IFJ στο Αφγανιστάν.
Αφγανές γυναίκες δημοσιογράφοι στο εξωτερικό
Την ίδια στιγμή, μία ραδιοφωνική παραγωγός από την Καμπούλ εγκατέλειψε πανικόβλητη τη χώρα της, επιλέγοντας να βρεθεί στην Ινδία, τον περασμένο Αύγουστο. «Πρόλαβα να πάρω μαζί μου μόνο τα απαραίτητα. Στο τηλέφωνο μιλάω πάντα χαμηλόφωνα γιατί ακόμη και τώρα νιώθω ότι κάποιος με κρυφακούει και με παρακολουθεί», εξηγεί η ίδια που μίλησε στο Reuters υπό καθεστώς ανωνυμίας, καθώς όπως εξήγησε η οικογένειά της συνεχίζει να ζει στο Αφγανιστάν και φοβάται για την ασφάλειά τους. Η ίδια πρόσθεσε ότι πολύ συχνά νιώθει να χάνει το μυαλό της, παρά το ότι διέφυγε σε άλλη χώρα, καθώς αγνοεί τη τύχη των 9 μελών της οικογένειάς της και δεν μπορεί πια να επικοινωνήσει μαζί τους.
Άλλωστε, η ψυχική υγεία των δημοσιογράφων που εργάζονταν στο Αφγανιστάν και αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα είναι ακόμα ένας ανησυχητικός παράγοντας, εξηγεί ο Kiran Nazish, ιδρυτικό στέλεχος του Συνασπισμού για τις Γυναίκες στη Δημοσιογραφία.
Την ίδια στιγμή, πρόσφατη έκθεση με τίτλο “In Their Own Word: Afghan Women Journalists Speak” τονίζει ότι για τις γυναίκες δημοσιογράφους που έχουν καταφύγει σε άλλη χώρα, η παρενόχληση και οι απειλές εναντίον των μελών της οικογένειας που άφησαν πίσω είναι ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους που έχουν να αντιμετωπίσουν.
Με στοιχεία από Reutersinstitute.politics.ox.ac.uk
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
