Μαρία Αθανατσίκη, Συντονίστρια Έργων Παιδικής Προστασίας Terre des hommes Hellas
Τι είναι το “Keeping Children Safe in Sports”
Βασική αρχή στην οποία βασίζεται το έργο «Keeping children safe in sports» της Terre des hommes Hellas είναι το γεγονός ότι η προστασία των παιδιών αποτελεί ηθική και νομική υποχρέωση όλων των ενηλίκων. Λαμβάνοντας υπόψη αυτό αλλά και το γεγονός ότι οι χώροι όπου επαγγελματίες έρχονται σε επαφή με παιδιά, προσελκύουν επίδοξους κακοποιητές, η Terre des hommes σχεδίασε και υλοποιεί το συγκεκριμένο έργο με σκοπό να βοηθήσει αθλητικούς συλλόγους και παιδικές κατασκηνώσεις να λάβουν όλα τα μέτρα που θα μειώσουν τον κίνδυνο κακοποίησης στο πλαίσιο λειτουργίας τους.
Όπως αναφέρεται συχνά στο πλαίσιο αυτού του έργου, έρευνες δείχνουν ότι το 70-85% των παιδιών που έχουν κακοποιηθεί, γνωρίζουν τον δράστη ενώ το 1/3 των κακοποιημένων παιδιών δε μιλάει ποτέ σε κανέναν για ό,τι συνέβη. Κι αυτό επειδή οι κακοποιητές εκμεταλλεύονται την εμπιστοσύνη που χτίζουν με τα παιδιά, και εγκληματούν, εκμεταλλευόμενοι τη σιωπή άλλων ενηλίκων αλλά και την αδυναμία και άγνοια των παιδιών να αναγνωρίσουν την κακοποίηση, γεγονότα που επιβεβαιώνονται και από την επικαιρότητα. Με το «Keeping Children Safe in Sports» που υλοποιούμε ήδη από το 2019, εστιάζουμε σε τέσσερα σημεία: στη θέσπιση πολιτικών διασφάλισης παιδιού (μέτρα για πρόληψη και αντιμετώπιση της κακοποίησης), την εκπαίδευση των επαγγελματιών, την ενδυνάμωση των παιδιών και την προώθηση διεθνούς συνεργασίας και ανταλλαγή εμπειριών.
Πώς εκπαιδεύονται επαγγελματίες και παιδιά;
Όπως σε όλα τα εκπαιδευτικά προγράμματα για την παιδική προστασία της Terre des hommes, έτσι κι εδώ, oι επαγγελματίες εκπαιδεύονται ώστε να εντοπίζουν τα σημάδια της κακοποίησης (σωματική, σεξουαλική, συναισθηματική, παραμέληση) παρατηρώντας σωματικές και συμπεριφορικές ενδείξεις στο παιδί. Επίσης εκπαιδεύονται ώστε να παρατηρούν τη συμπεριφορά και του πιθανού κακοποιητή και στο τι πρέπει να κάνουν αν ένα παιδί τους αποκαλύψει είτε άμεσα είτε έμμεσα, ότι έχει κακοποιηθεί (πώς να διαχειριστούν το παιδί αλλά και πώς να αναφέρουν το περιστατικό). Επίσης, οι επαγγελματίες εκπαιδεύονται στις αρχές της εμπιστευτικότητας και της εχεμύθειας αλλά και στη νομική υποχρέωση που έχουν να καταγγέλλουν περιστατικά παιδικής κακοποίησης.
Επιπλέον, στην Terre des hommes, θεωρούμε βασική τη συμμετοχή του ίδιου του παιδιού σε ζητήματα που επηρεάζουν τη ζωή του. Με μια σειρά από ασκήσεις αυτοπροστασίας, τα παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν το καλό από το κακό άγγιγμα και τα σημεία του σώματος που επιτρέπεται να τα αγγίζει κανείς. Μαθαίνουν να ξεχωρίζουν το καλό από το κακό μυστικό, να αναγνωρίζουν τον κίνδυνο βάσει του τι τους λένε τα συναισθήματά τους. Επίσης, με βασικό σύνθημα το «Πες ΟΧΙ, Φύγε, Μίλα», εκπαιδεύονται στο πώς μπορούν να ανταποκριθούν σε μια κακοποιητική συμπεριφορά και πώς να εντοπίζουν έγκαιρα άτομα στα οποία μπορούν να απευθυνθούν για βοήθεια. Η μεθοδολογία των ασκήσεων αυτοπροστασίας αναμένεται να δημοσιευτεί και να είναι διαθέσιμη στο ευρύ κοινό το προσεχές διάστημα.
Τι έχουμε καταφέρει έως τώρα
Στο πρόγραμμα σήμερα συμμετέχουν κατασκηνώσεις απ’ όλη την Ελλάδα (Κρήτη, Θάσος, Οφρύνιο, Χαλκιδική, Πελοπόννησος, Αττική). Σε αυτή τη φάση, τους παρέχουμε εξατομικευμένη τεχνική υποστήριξη ώστε να αναπτύξουν πολιτικές διασφάλισης παιδιού σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές. Το επόμενο διάστημα, θα συνεχίσουμε με την εκπαίδευση επαγγελματιών και παιδιών ενώ θα πραγματοποιηθούν συζητήσεις με εκπροσώπους κρατικών φορέων και φορέων παιδικής προστασίας, ένα διεθνές συνέδριο και ένας πανελλήνιος διαγωνισμός για παιδιά.
Τι άλλο σκοπεύουμε να κάνουμε
Όσον αφορά το τρέχον πρόγραμμα, οι δράσεις θα ολοκληρωθούν με την πιστοποίηση των κατασκηνώσεων που πληρούν τα κριτήρια όπως τίθενται από διεθνή εργαλεία. Επιπλέον, το επόμενο διάστημα προετοιμάζουμε την υλοποίηση του έργου στον αθλητισμό, αξιοποιώντας την εμπειρία μας από τη σχετική συνεργασία της Terre des hommes με την UEFA, ενώ τα επόμενα χρόνια αναμένουμε ότι θα έχουμε πετύχει όλοι οι φορείς όπου επαγγελματίες έρχονται σε επαφή με παιδιά, να λειτουργούν μόνο εφόσον υιοθετούν εγκεκριμένες πολιτικές διασφάλισης παιδιού. Σύντομα θα έρθουμε σε επαφή με αθλητικές ομοσπονδίες και την Ολυμπιακή Επιτροπή για να κλιμακώσουμε τις προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση.
Αντίστοιχη προσπάθεια κάνουμε και στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Στις αρχές του χρόνου ξεκινήσαμε το πρόγραμμα REEC (Reinforce Educators, Empower Children) -με τη χρηματοδότηση της ΕΕ- που στοχεύει να χτίσει συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών και κοινωνικών λειτουργών των Δήμων Αθηναίων και Μιλάνου με σκοπό την ενίσχυση της παιδικής προστασίας.
Τι προτείνουμε
Με το “Keeping Children Safe in Sports” προτείνουμε να υιοθετηθούν -σε εθνικό επίπεδο- μέτρα για
την προστασία των ανηλίκων σε κάθε χώρο όπου επαγγελματίες έρχονται σε επαφή με παιδιά.
Σε επίπεδο πρόληψης, τέτοια μέτρα μπορεί να είναι ο ενδελεχής έλεγχος κατά την πρόσληψη των επαγγελματιών, η εκπαίδευσή τους στην παιδική προστασία, η ύπαρξη Κώδικα Δεοντολογίας που ρυθμίζει τη συμπεριφορά του προσωπικού απέναντι στα παιδιά. Επίσης, πολύ αυστηρές ρυθμίσεις ως προς τη λήψη και τη δημοσίευση φωτογραφιών με παιδιά, η παρουσία τουλάχιστον δύο ενηλίκων επαγγελματιών -και όχι μόνο ενός- σε κλειστό χώρο με ένα παιδί και η απαγόρευση δικτύωσης στα social media μεταξύ επαγγελματιών και παιδιών.
Σε επίπεδο αντιμετώπισης, είναι απαραίτητη η ύπαρξη μηχανισμού αναφοράς των περιστατικών τόσο εσωτερικά όσο και στις αρμόδιες αρχές αλλά και προβλεπόμενες πειθαρχικές διαδικασίες όταν παραβιάζεται ο Κώδικας Δεοντολογίας. Αυτό όμως που θεωρούμε αδιαμφισβήτητα απαραίτητο είναι η εδραίωση μιας κουλτούρας μηδενικής ανοχής όποτε επαγγελματίες έρχονται σε επαφή με παιδιά, όπου κάθε ανησυχία καταγγέλλεται, τα όρια μεταξύ τους είναι σαφή και τα περιθώρια κακοποιητικών πράξεων προς το παιδί είναι μηδενικά.
Τα «Σπίτια του Παιδιού»
Η Terre des hommes Hellas, εκτός από το Keeping Children Safe in Sports και το REEC, υλοποιεί δύο ακόμα προγράμματα για παιδιά που βρίσκονται απέναντι από το Νόμο είτε ως θύματα είτε ως θύτες (i-Restore, FOCUS) ενώ -παράλληλα με αυτά και- σε συνεργασία με το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού και τα Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος, συντονίζουν την άσκηση πίεσης στις αρχές ώστε να λειτουργήσουν άμεσα τα «Σπίτια του Παιδιού».
Τα «Σπίτια του Παιδιού» είναι εξειδικευμένοι χώροι, φιλικοί για το παιδί στους οποίους επιτρέπεται στο θύμα της κακοποίησης να καταθέτει μία και μόνη φορά για τη βία που υπέστη, και παράλληλα να λάβει τη φροντίδα που χρειάζεται συνολικά από εξειδικευμένους επιστήμονες, απομακρύνοντας τον κίνδυνο επανατραυματισμού του που δυστυχώς με το υπάρχον σύστημα είναι αναπόφευκτος καθώς το παιδί καλείται να αφηγείται όσα έζησε ξανά και ξανά σε πολυάριθμες υπηρεσίες, κάτω από ακατάλληλες συνθήκες και σε ανειδίκευτο προσωπικό.
Κι ενώ τα «Σπίτια του Παιδιού» έχουν θεσμοθετηθεί και στην Ελλάδα, ήδη από το 2017, και οι χώροι είναι ήδη έτοιμοι και στελεχωμένοι, τέσσερα χρόνια μετά, παραμένουν κλειστά. Μέχρι στιγμής, έχουν αποσταλεί επιστολές στους αρμόδιους φορείς που ωστόσο δεν έλαβαν απάντηση, και πρόσφατα διοργανώθηκε μία συνέντευξη Τύπου με σκοπό την αφύπνιση για το κατεπείγον του θέματος. Το κοινό μπορεί να μάθει περισσότερα για την ανάγκη άμεσης λειτουργίας του θεσμού, την Πέμπτη 11 Μαρτίου, στις 5 μμ, σε ζωντανή εκδήλωση που θα μεταδοθεί από το Facebook
*To “Keeping Children Safe in Sports” συντονίζεται από το γραφείο της Terre des hommes στη
Ρουμανία και υλοποιείται από τα γραφεία της οργάνωσης στην Ελλάδα και την Ουγγαρία, με την
υποστήριξη του Προγράμματος της ΕΕ “Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια”.
*H Terre des hommes Hellas είναι το ελληνικό γραφείο της διεθνούς οργάνωσης παιδικής
προστασίας Terre des hommes που είναι ενεργή σε περισσότερες από 45 χώρες στον κόσμο.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
