Οι μάνες είναι σαν τις Χώρες και οι κόρες σαν τις Πόλεις (μέρος 4ο)

ένα απόσπασμα σε συνέχειες…

Από την Τήνο στην Πόλη και ξανά πίσω, στις αρχές του 20ου αιώνα, μια γυναίκα ξεπερνά τα στεγανά της εποχής κι αναλαμβάνει την ευθύνη της ζωής της. Μια ιστορία για τη γυναικεία μετανάστευση από τις Κυκλάδες, στα πλούσια αστικά κέντρα του Ελληνισμού της εποχής.

Η μικρή Ουρανία Αλβέρτη φεύγει από την Τήνο το 1887, για να δουλέψει ως υπηρέτρια στην Πόλη. Η κυρά της συνηθίζει να την αποκαλεί Σελέστ, γιατί είναι πιο comme il faut. Μετά από δέκα χρόνια, γυρνά πίσω στο νησί της, παντρεύεται και μετατρέπεται σε αξιότιμη κυρία Ουρανία Κοντοφρύδη.

(Από το μυθιστόρημα: «Αγαπημένη μου Ουρανία» Εκδόσεις Ωκεανίδα © 2017 της Νατάσσας Γεωργούλια)

 

Την επόμενη Κυριακή, η πλατεία της Μαλαματένιας γέμισε από νωρίς με σαπουνόνερα και τα αδέσποτα γατιά δροσίζονταν στις λακκουβίτσες με το νερό στην αυλή της Ουρανίας. Το σπίτι έλαμπε και στο μαντεμένιο τραπέζι του μικρού κήπου άστραφτε ένα μεταξωτό τραπεζομάντιλο. Η ίδια η Ουρανία το είχε υφάνει. Από ώρα σε ώρα θα φαινόταν ο Γιακουμής. Από την κουζίνα έρχονταν μυρωδιές από τη φρουτάλια με το αγκιναράκι και τα ντηνιακά λουκάνικα με τον γλυκάνισο. Όλα τα παραδοσιακά μεζεκλίκια ήταν έτοιμα για τον μουσαφίρη. Ο Γιακουμής εμφανίστηκε κατά τις δωδεκάμιση μ’ ένα μπουκέτο μοσχομυριστά φούλια ανά χείρας. Από τα κουφωτά παράθυρα της μεσημεριάτικης γειτονιάς αισθάνθηκε μια-δυο περίεργες ματιές να τον καρφώνουν πισώπλατα. Παρ’ όλα αυτά μπήκε με τόλμη στην αυλή ξεροβήχοντας.

Η Ουρανία τον καλοδέχθηκε πιο όμορφη από ποτέ, παρότι ατημέλητη και με την υφαντή ποδιά της ακόμη φορεμένη. Η Ζοζεφίνα φορούσε έναν μεγάλο φιόγκο στα μαύρα μαλλιά της και το καλό καλοκαιρινό φουστάνι της, φτιαγμένο εξ ολοκλήρου από λευκό βαμβάκι. Είχε γίνει σωστό μελανούρι από τις καλοκαιρινές βουτιές με τα ξαδελφάκια της κάτω από τον ήλιο.

Πλησίασε όλο χαρά τον Γιακουμή και εκείνος άρχισε τις ιστορίες με το περιοδεύον λούνα παρκ και το τσίρκο, που έκαναν στάση την περασμένη χρονιά στην προκυμαία της Σμύρνης. Τα κατορθώματα με τους σχοινοβάτες και τους ακροβάτες εντυπωσίασαν τη μικρή Ζοζεφίνα, που όλο γελούσε κι έλεγε «θα το πω στη Νικολέττα, που λέει ότι το καλύτερο λούνα παρκ είναι το δικό μας!».

Μες στη χαρούμενη ατμόσφαιρα σερβιρίστηκε και το πρώτο ουζάκι με παξιμάδια και ντηνιακό βολάκι . Ο Γιακουμής τούς μίλησε για τους Τηνιακούς της Σμύρνης, που όλοι κατοικούσαν στο Τρίστρατο της Αγίας Φωτεινής και ήταν οργανωμένοι σε εσνάφια . «Οι πιο πολλοί ήταν τσαγκάρηδες και μαρμαράδες» είπε απευθυνόμενος στην Ελένη. «Μα, βέβαια!» κορδώθηκε εκείνη. «Τα εργαστήρια μαρμαρογλυπτικής μας είναι ξακουστά σ’ όλα τα Βαλκάνια και στην Ανατολή». «Κάποιοι έρχονται για μια δουλειά κι ύστερα από λίγες μέρες φεύγουν. Όμως, τελικά, οι πιο περιζήτητοι στήνουν το εργαστήριό τους και εγκαθίστανται» διευκρίνισε ο Γιακουμής. Έπειτα εξήγησε πόσο πιο προσοδοφόρα ήταν μια τέτοια κίνηση, καθότι έτσι αναλάμβαναν εργασίες σε όλη τη Μικρά Ασία και στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου.

«Ξέρω… Έχω γνωρίσει πολλούς Σμυρνιούς!» τον διέκοψε κομπάζοντας η Ουρανία. «Όντως, διατηρούν επαφές με την Τήνο. Εξάλλου, δεν υπάρχουν καλύτερα μάρμαρα από αυτά της βόρειας Τήνου, ούτε καλύτεροι βοηθοί» συμπλήρωσε εκείνος, επαινώντας την ιδιαίτερη πατρίδα της οικοδέσποινας. «Πιστεύω ότι όλοι οι μετανάστες διατηρούν ζωντανή την επαφή τους με το νησί. Έρχονται για το τάμα τους στην Παναγία, Μάρτη ή Αύγουστο, και μετά τις δωρεές και τα αφιερώματα μπαίνουν στη σχολή για να ψωνίσουν. Μου τα λένε οι ίδιοι στο πωλητήριο, όταν κάνουν στάση ανηφορίζοντας ή κατηφορίζοντας. Μου μιλούν για τους πόνους και τις επιθυμίες τους» εξήγησε η προκομμένη Τήνια. Ο Γιακουμής σχολίασε ότι η σχολή, λόγω της θέσης της, ήταν κέντρο διερχομένων. «Πράγματι» γέλασε η Ουρανία κι έπειτα, πολύ διακριτικά, ο Γιακουμής έθιξε το ζήτημα της γυναικείας μετανάστευσης. «Αλλά και οι Τηνιακές ακολουθούν τους συζύγους τους ή άλλους συγγενείς στη Σμύρνη ή, όπως εσύ, Ουρανία μου» είπε όλο γλύκα «πηγαίνουν για υπηρέτριες και τροφοί».

Μετά τον ενικό και το «Ουρανία», ήρθε και το «μου»…

«Κάποτε, σ’ ένα ταξίδι μου στη Σίφνο, επισκέφθηκα ένα ξωκλήσι. Είδα μια τοιχογραφία που μου έκανε μεγάλη εντύπωση και έκτοτε δεν μου έφυγε ποτέ απ’ το μυαλό. Έφερε την επιγραφή: “Αι βάσανοι των γυναικών, αίτινες απήρχοντο εις την ξένην, ως υπηρέτριαι και τροφοί” » είπε και δαγκώθηκε προβληματισμένος. Αυτή η επιγραφή έλεγε πολλά για την αντίληψη σχετικά με τις «ηθικές βλάβες» που επέφερε η γυναικεία μετανάστευση. Η Ουρανία είχε βιώσει αυτή την προκατάληψη στο πετσί της και, ευτυχώς για εκείνον, γέλασε. «Εγώ, όπως λέω και στην αδελφή μου, μάλλον ήμουν τυχερή. Καλόπεσα! Εργάστηκα σε μια υπέροχη οικογένεια» συνέχισε. «Ίσως σας λέει κάτι το όνομα “Κορωναίος”… Ήταν αρχιφαρμακοποιός του σουλτάνου!»

Ο Γιακουμής θαύμασε τη φιλελεύθερη γυναίκα που καθόταν δίπλα του και έπινε ούζα. Ήταν κι αυτός κοσμοπολίτης και από την πρώτη στιγμή ταίριαξε με το πνεύμα της. Φυσικά, ούτε ο ίδιος συμμεριζόταν αυτή την αντίληψη για τις γυναίκες που ξενιτεύονταν. Η Ελένη, μετά τους πρώτους μεζέδες, σηκώθηκε διακριτικά, έκλεισε το μάτι στην Ουρανία και ανακοίνωσε: «Εγώ να πηγαίνω σιγά σιγά… Έχω να ετοιμάσω το μεσημεριανό για τον Μαθιό και τα παιδιά». Δεν είχε δει ποτέ την αδελφή της να περνάει όμορφα με την παρέα ενός άντρα. Έχοντας κατά νου να τους αφήσει μόνους, πήρε τη Ζοζεφίνα από το χέρι.

Η μικρή πήγε να παραπονεθεί, αλλά η Ελένη την τράβηξε και της είπε: «Έλα και θα φτιάξουμε το αγαπημένο σου φαγητό…» «Μακαρούνες με κιμά;» ενθουσιάστηκε η Ζοζεφίνα. Η θεία της χαμογέλασε πονηρά και έγνεψε «ναι». «Ζήτω!» φώναξε η Ζοζεφίνα και έπεσε στην αγκαλιά της. H μικρή, ειδικά τα καλοκαίρια, περνούσε πολλές ώρες στο σπίτι της θείας της με τη Νικολέττα και τον Μάνθο. Τα ξαδέλφια της την είχαν σαν μικρή αδελφή τους. Το Ελεγκάκι ήταν σαν δεύτερη μάνα της και της έκανε όλα τα χατίρια. Πολύ συχνά, μετά τις βουτιές με τα ξαδέλφια της στη θάλασσα, έμενε στο σπίτι τους στον Άγιο Φωκά για μεσημεριανό. Έτσι, δεν δυσκολεύτηκε ιδιαίτερα να πειστεί. Ο Γιακουμής, σωστός κύριος, σηκώθηκε όρθιος για να τη χειροφιλήσει.

…συνεχίζεται

in ,

Αξιολογήστε το άρθρο

10 points
Upvote Downvote

Total votes: 22

Upvotes: 16

Upvotes percentage: 72.727273%

Downvotes: 6

Downvotes percentage: 27.272727%

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
  Εγγραφείτε  
Ειδοποίηση για