H Καναδή καλλιτέχνης Bettina Forget άρχισε να παρατηρεί σε άτλαντες του φεγγαριού κάτι που της φάνηκε ως παράξενο. Ήξερε ότι η επιφάνεια του φεγγαριού είναι γεμάτη από κρατήρες διαφορετικού μεγέθους, αποτέλεσμα διαπλανητικών συναντήσεων δισεκατομμυρίων ετών που χρονολογούνται από τον σχηματισμό του ηλιακού συστήματος και οι οποίοι, στην μεγάλη τους πλειοψηφία, έχουν πάρει το όνομά τους από άντρες.
Άντρες φιλόσοφοι, μαθηματικοί και αστρονόμοι – σπουδαίοι επιστήμονες όπως ο Πλάτωνας, ο Κέπλερ, ο Νεύτωνας και ο Πλανκ-έχουν χαράξει τα ονόματά τους στην διαστημική αθανασία βαπτίζοντας κρατήρες εδώ και αιώνες.
Τι γίνεται όμως με τις γυναίκες;
Σύντομα, η Forget βρέθηκε να ερευνά με λεπτομέρεια τον κατάλογο των σεληνιακών χαρακτηριστικών της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης.
Από τους 1.600 επώνυμους κρατήρες στο φεγγάρι, ανακάλυψε ότι μόνο οι 27 έχουν πάρει το όνομά τους από διάσημες γυναίκες στην επιστήμη.
Τότε, η καλλιτέχνης αποφάσισε να σχεδιάσει και τους 27 με ακρίβεια και λεπτομέρεια σαν προσωπογραφίες των σπουδαίων γυναικών, των οποίων το επιστημονικό έργο αμελήθηκε. Το έργο της ήταν εξαιρετικά δύσκολο γιατί περίπου οι μισοί από τους κρατήρες που φέρουν τα ονόματα των γυναικών βρίσκονται στην άκρη του φεγγαριού. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν εύκολα να φωτογραφηθούν από τη Γη.
Για να δημιουργήσει, λοιπόν, τα σκίτσα της η Forget χρησιμοποίησε φωτογραφικά δεδομένα από το Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA, το οποίο απεικόνισε και χαρτογράφησε ολόκληρη τη σεληνιακή επιφάνεια το 2009-10.
«Για μένα κάθε κρατήρας είναι το πορτρέτο της γυναίκας που ζωγραφίζω» λέει η Forget, της οποίας το έργο τέχνης εμπνέεται έντονα από επιστημονικά θέματα.
“Τους ζωγραφίζω με ακρίβεια, δίνοντας έμφαση στην τοπογραφία, σε κάθε γωνιά και σκίαση, όπως ακριβώς θα έκανα αν σχεδίαζα το πρόσωπο κάποιου”.
Η υπεροχή των αρσενικών ονομάτων που κοσμούν την επιφάνεια του φεγγαριού μάς είναι γνωστή. Οι αστρονόμοι ξεκίνησαν την παράδοση να ονομάζουν σεληνιακούς κρατήρες τον 17ο αιώνα, όταν η γυναικεία συμμετοχή στην επιστήμη ήταν μια πολύ σπάνια εξαίρεση στην ερευνητική επιστημονική κοινότητα.
Ωστόσο, η απουσία γυναικείων ονομάτων θύμισε στην Forget τις γενιές του αναξιοποίητου ταλέντου και της γυναικείας νοημοσύνης.
Ζωγραφίζοντας τους κρατήρες με αφοσίωση, η Forget σύντομα γνώρισε τις μοναδικές γυναίκες που εκπροσωπούνται από τους 27 κρατήρες. Ανάμεσά τους, η Υπατία, η Williamina Fleming και η Marie Curie, η πρώτη γυναίκα που κέρδισε βραβείο Νόμπελ, αλλά η οποία τιμήθηκε με έναν σεληνιακό κρατήρα με το δικό της όνομα, Sklodowska γιατί ο κρατήρας “Curie” ήταν μεγαλύτερος και ανήκε, ήδη, στον σύζυγό της.
“Πρώτα, τους σκιαγραφώ πολύ ελαφρά για να πάρω σωστά τις αναλογίες και μετά ασχολούμαι με τις σκιές» λέει η Forget για τη διαδικασία της.
«Όταν σκιτσάρεις με λεπτομέρεια είναι σαν να κάνεις τατουάζ στο μυαλό σου. Δεν ξεχνάς ποτέ αυτό που σχεδίασες και αυτός είναι και ο στόχος μου.»
Η πιο δύσκολη διαδικασία σχεδίου ήταν η πιο πρόσφατη προσθήκη στη λίστα των κρατήρων με γυναικεία ονόματα. Ο κρατήρας που ονομάζεται προσωρινά «Earhart» μετά τη διάσημη γυναίκα αεροπόρο, Amelia Earhart, δεν είναι εμφανής. Εντοπίστηκε πέρυσι με δυσκολία από ερευνητές του Πανεπιστημίου Purdue και η Forget έπρεπε να συγκρίνει τα βαρυτικά δεδομένα του πανεπιστήμιου με οπτικές πληροφορίες σχετικά με την επιφάνεια και να επιλέξει τι θα σχεδιάσει.
Ως επόμενο βήμα, εργάζεται με δεδομένα από ένα όργανο που μετρά τις αλλαγές στην ανύψωση της σεληνιακής επιφάνειας – για να δημιουργήσει τρισδιάστατες μορφές των κρατήρων χρησιμοποιώντας έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή.
Κάθε κρατήρας είναι ένα κενό που απηχεί την υποεκπροσώπηση των γυναικών σε θέσεις εξουσίας, στον επιστημονικό τομέα και γενικά στην ιστορία και οι 27 γυναίκες, των οποίων τα ονόματα συνδέονται με κρατήρες, κατάφεραν να έχουν αντίκτυπο παρά τα συχνά και σημαντικά εμπόδια που αντιμετώπισαν.
Αποτελούν μια σεληνιακή έμπνευση και μια υπενθύμιση της ύπαρξής τους όταν κοιτάμε εκεί ψηλά.
Δείτε και τα υπόλοιπα σχέδια κρατήρων εδώ.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
προσωπικά δεν με ενδιαφέρει καθόλου ας γράψει το φεγγάρι στα παλιά του παπούτσια.
η μαμά μου με έμαθε αστρολογία στην ηλικία 6 ετών κοιτάζοντας τον έναστρο ουρανό στην ιδιαίτερη πατρίδα μου, τι ομορφιά! τι λογική! τι μυστήριο! απλά έμαθα Ότο η γη μολάρει φύτρο από τον ήλιο, πώς λένε τους 9 πλανήτες σε ποια κατάταξη βρίσκονται σχετικά με τη Γη, που θα βρω τους βασικούς αστερισμούς του Γαλαξία μας τι σημαίνει ο Σείριος, η μεγάλη και μικρή άρκτος που είναι η δύση και ανατολή, βορράς και νότος, γιατί έχουμε τις 4 εποχές του χρόνου, ξέρετε/..