Μια δυσάρεστη βραδιά και τα «φίλτρα» των άλλων

Κανείς διαλέγει τις μάχες του και προσπαθεί να ξοδεύει την ενέργειά του κάπου που θα αξίζει τον κόπο

Λίγο πριν τη λήξη του εαρινού εξαμήνου και με τις προθεσμίες του μεταπτυχιακού να πλησιάζουν απειλητικά, αποφάσισα να σπάσω το σερί 2 εβδομάδων εγκλεισμού στο σπίτι και αποχής από το αλκοόλ, για να κυκλοφορήσω στο νυχτερινό Παγκράτι. Μπουχτισμένη από data και ποιοτική ανάλυση, άφησα στη μέση την εργασία που έγραφα και πήγα ν̶α̶ ̶δ̶ω̶ ̶σ̶τ̶η̶ν̶ ̶π̶ρ̶ά̶ξ̶η̶ ̶τ̶ι̶ς̶ ̶π̶α̶ρ̶α̶π̶ά̶ν̶ω̶ ̶σ̶τ̶ρ̶α̶τ̶η̶γ̶ι̶κ̶έ̶ς̶ να συναντήσω παρέα 3 αγοριών, εκ των οποίων έναν γνώριζα πολύ και δύο λίγο.

Έχοντας βρεθεί αρκετές φορές σε παρέες στις οποίες πλειοψηφούν αγόρια, αλλά και σε παρέες όπου είμαι η μοναδική γυναίκα, κι έχοντας περάσει αρκετά καλά ή έχοντας, ίσως, υπάρξει αρκετά τυχερή, δεν είχα στο μυαλό μου το πόσο άβολα μπορεί να σε κάνει να αισθανθείς μια παρέα εικοσάρηδων-πλας, χωρίς να απευθύνονται καν σε εσένα. Ωστόσο, προφανώς, η ζωή δεν συγχωρεί το να είναι κανείς αμέριμνος για πολύ καιρό, πόσο μάλλον μια φεμινίστρια, κι εκεί που έχεις συνηθίσει να εξασκείς τα αντανακλαστικά σου μόνο στο ίντερνετ (2 βδομάδες είναι αυτές), θα βαλθεί να τα τεστάρει σε πραγματικές συνθήκες.

Αφού ολοκληρώθηκε το small talk περί του τι κάνουμε, πώς πάμε, με τι ασχολούμαστε αυτή την περίοδο κ.λπ., ο πολύ γνωστός μου (ΠΓ) πετάει στην παρέα ότι είμαι φεμινίστρια και τι είχα να πω που ο λίγο γνωστός 1 (ΛΓ1) μόλις είχε πει *κάτι ελαφρώς σεξιστικό*; Τίποτα δεν είχα να πω, όχι γιατί είχα μείνει άφωνη (δεν ήμουν εντελώς ανυποψίαστη), αλλά γιατί, αν είναι κάτι το οποίο μου έχουν διδάξει οι συναναστροφές μου σε παρέες, αυτό είναι ότι κανείς διαλέγει τις μάχες του και προσπαθεί να ξοδεύει την ενέργειά του κάπου που θα αξίζει τον κόπο.

Ένα πράγμα που έχω παρατηρήσει αρκετές φορές σε παρέες είναι ότι η λέξη “φεμινίστρια” (“φεμινισμός” κ.λπ.) είναι σαν κωδικός. Μόνο που, αντί για τον λογαριασμό σου στο Facebook, ανοίγει το κουτάκι με τις σεξιστικές το-μαντέψατε, το οποίο, στην περίπτωσή μου είχε το σχήμα της διανόησης και του αρθρωτικού συστήματος 20χρονων αγοριών. Ακολούθησε απίστευτη διήγηση του ΛΓ1 για τις σεξουαλικές του περιπέτειες των τελευταίων ετών, σε γλώσσα περισσότερο περιγραφική απ’ όσο μπορούσα να αντέξω, στην οποία, μεταξύ άλλων, περιέγραψε σκηνικό όπου “πότισε” κοπέλα με σφηνάκια (χύνοντας τα δικά του στρατηγικά), ώστε να μπορέσει αργότερα, με τη βοήθειά της, να κάνει ό,τι περιέχεται εντός των αμέσως παραπάνω παρενθέσεων. Η επίγνωση ότι εκείνη τη στιγμή άκουγα την περιγραφή ενός βιασμού έκανε τα μάτια μου να γουρλώσουν περισσότερο απ’ όσο ήταν μέχρι τότε, πράγμα που δεν ξέφυγε από τον ΛΓ1. Για να με καθησυχάσει μάλλον (και σίγουρα όχι για να προλάβει το λογικό συμπέρασμα της ομηγύρεως ότι μόνο υπό την επήρεια αλκοόλ τον πλησιάζει μια γυναίκα) πρόσθεσε ότι η κοπέλα επικοινώνησε το επόμενο πρωί, μην έχοντας χορτάσει τον φίλο μας, αλλά εκείνος “βαριόταν” Φιου.

Εδώ θα κάνω μια μικρή παρένθεση για να πω ότι πριν ακούσω ποτέ για άνδρες που προσπαθούν να μεθύσουν γυναίκες για να κάνουν σεξ μαζί τους, είχα ακούσει για τις “Ρωσίδες στα μπαρ” που έκαναν νάζια στους πελάτες για να τις κερνούν “ποτό”, το οποίο ήταν τσάι ή νερό, και να κάνουν λογαριασμό στο μαγαζί. Για την κοινωνία, ακόμη κι ένας βιαστής είναι λιγότερο επικίνδυνος από μία “ξένη” που χρησιμοποιεί τη γοητεία της για να ξεγελάσει τον Έλληνα άνδρα και να του αποσπάσει χρήματα.

Επιστρέφω στη διήγηση του ΛΓ1, η οποία διακόπτετο για λίγο όταν περνούσε κάποιο “*γυναικείο γεννητικό όργανο*” από δίπλα, για να σχολιαστεί από ΛΓ1 και ΠΓ (άλλες -άρες που τις ξεπατώναμε, άλλες ωραίο-σώμα-αλλά-μέτρια-φάτσα, άλλες μπάζα), με εμένα να πίνω τη μπύρα μου μες στη μαυρίλα σιωπηλά, για να πάνε τα φαρμάκια κάτω. Δεν πήγαιναν, ίσως επειδή έπινα μπύρα και όχι π.χ. κανένα sex on the beach, εφόσον μόνο μια αγάμητη ξινή χωρίς χιούμορ θα θιγόταν ακούγοντας να μιλούν για άλλες γυναίκες μ’ αυτόν τον τρόπο. Κι ενώ, όπως φαίνεται από το παραπάνω λογοπαίγνιο, όντως το χιούμορ μου είναι κακό, δεν μπορεί να είναι πιο κακό απ’ όσα είχα ακούσει μέχρι τότε κι από αυτό που άκουσα στη συνέχεια.

Στο μαγαζί καθόταν μια παρέα 2 κοριτσιών. Η μία ήταν γνωστή του ΛΓ1 και σηκώθηκε να τον χαιρετίσει. Καθώς απομακρυνόταν για να επιστρέψει στο τραπέζι της, εκείνος ρώτησε τους άλλους δύο πώς τους είχε φανεί, για να καταλήξει ότι, οκ, προφανώς και της “τον έδινε”, αλλά δεν τρελαινόταν κιόλας. Η φίλη της, ωστόσο, που είχε εντοπιστεί και αξιολογηθεί ήδη, ήταν για “ξεπάτωμα”, ήταν η ετυμηγορία του ΛΓ1. Είμαι σίγουρη πως μεγάλη της τιμή της κοπέλας, που χαρακτηρίστηκε από τον ΠΓ ως “σκυλί του πολέμου” (κι αυτός ήταν ο λιγότερο σεξιστικός χαρακτηρισμός που ακούστηκε εκείνο το βράδυ), για να καταλήξουν αμφότεροι ότι είναι για “ξύλο”. Κάπου εκεί το κλίμα έγινε πραγματικά ανυπόφορο, οπότε γύρισα σπίτι, βρίζοντας από μέσα μου για μια απαίσια βραδιά και νιώθοντας τρομερή ναυτία.

Στο σπίτι, έπιασα το λάπτοπ και συνέχισα να δουλεύω την εργασία που είχα αφήσει στη μέση. Η εργασία έχει να κάνει με την ανάλυση σχολίων παρμένων από μια σελίδα του Facebook, που λειτουργεί ως outlet για τον μέσο συντηρητικό (ανορθόγραφο) ρατσιστή, μισογύνη και συνωμοσιολόγο χρήστη του μέσου, ώστε να εντοπιστούν στρατηγικές συγκρουσιακού λόγου και τα κύρια σημεία της κριτικής εναντίον κοινωνικών ομάδων (φεμινιστριών, μεταναστών, Εβραίων κ.ό.κ.), βάσει των οποίων οι εν λόγω ακόλουθοι συγκροτούν τη δική τους κοινωνική ταυτότητα. Επειδή είχα δουλέψει πάνω στα ίδια δεδομένα και σε προηγούμενη εργασία, ήμουν στη φάση που έβλεπα τα σχόλια εκείνα στον ύπνο μου, αλλά εδώ θα μιλήσω για ένα συγκεκριμένο. Η διαχειρίστρια της σελίδας λέει για τις φεμινίστριες ότι ψάχνουμε “την ευτυχία σε λάθος μέρη, πρόσωπα και πράγματα” (καφέ-μπαρ στο Παγκράτι, παρέα 20ρηδων σεξιστών, μπύρα) και γι’ αυτό “θα βυθιζόμαστε πάντα σε μια αβάσταχτη ανηδονία” που θα μας “καθιστά μίζερες και μόνες”. Πράγματι, εκείνο το βράδυ ένιωθα τέτοια μιζέρια που χρειαζόμουν να δω όλη την playlist “important videos” στο ΥouΤube για να ισιώσω. Μόνες δεν ξέρω αν θα καταλήξουμε (αν θα καταλήξω), ξέρω όμως ότι είναι πολύ κουραστικό και καμία από εμάς δεν απολαμβάνει να είναι εκείνη που “χαλάει την παρέα με το φεμινιστικό της κήρυγμα” κι εκείνη που χρειάζεται να ”χαλαρώσει λίγο” γιατί ”ΠΡΟΦΑΝΩΣ και δεν τα εννοούμε αυτά, για πλάκα τα λέμε” και που “δεν γίνεται όλοι να διαβάσουμε φεμινιστική θεωρία για να μην παρεξηγηθείς εσύ”.

Προσωπικά, έχω ακούσει τόσες φορές αυτές τις ατάκες κι έχω κουραστεί τόσο πολύ, που εχθές δεν μπήκα στον κόπο να παρέμβω στη συζήτηση, αφού ούτως ή άλλως από κάποια στιγμή και μετά ήταν σαν να μην ήμουν στην παρέα. Συν τοις άλλοις, είχα την υποψία ότι ενδεχομένως κάποια απ’ όσα είχαν ακουστεί από τον ΛΓ1 είχαν ειπωθεί στοχευμένα, για να απολαύσει την αντίδραση της φεμινίστριας στην παρέα, που σημαίνει, να δει τη φεμινίστρια στην παρέα να ωρύεται. Παρόλα αυτά, δεν ένιωθα και ξεκούραστη. Μιλάς – δεν μιλάς, δεν κερδίζεις. Άλλωστε εσύ είσαι στην παρέα, δεν περνάς στο δρόμο απέναντι, εκεί που περνούν τα “-άκια”-“μπάζα”-“ξενέρωτες”, για να κατηγοριοποιηθείς αναλόγως, τι-άλλο-θες-;

Μπορεί εκεί να μην μίλησα, μίλησα όμως στον ΠΓ μετά. Όπως το περίμενα, δεν είχα απόλυτο δίκιο, γιατί μπορεί ο ΛΓ1 να μιλάει σαν “κάφρος, αλλά σέβεται όσες γυναίκες αξίζουν το σεβασμό (του)”. Δεν ξέρω ποιοι (νομίζουν ότι) είναι οι ΠΓ και ΛΓ1 για να θεωρούν πως είναι ικανοί να αποφασίσουν ποιες γυναίκες αξίζουν σεβασμό και ποιες όχι, ξέρω -δηλαδή έμαθα- όμως ότι προφανώς εγώ εχθές, σε/για εκείνη την παρέα, δεν άξιζα το σεβασμό να μην μιλούν ως μισογύνηδες μπροστά μου, ίσως επειδή είμαι μικρή και όχι η μαμά τους. Ή αυτό ή με αισθάνθηκαν σαν one of the guys, στην οποία περίπτωση κακώς που δεν είχα ξυρίσει γάμπα. Έμαθα επίσης ότι όταν οι άνδρες μιλάνε για ξύλο σε γυναίκες, το κάνουν μεταφορικά, εννοώντας το σκληρό σεξ, και όχι για παράδειγμα το κακοποιητικό σεξ ή την ενδοοικογενειακή/συντροφική βία, πώς μου είχε έρθει αυτό; Ακόμη, το “ξύλο” σε μια γυναίκα είναι το “ξύλο” που λένε μεταξύ τους ότι έπεσε στην προπόνηση, δηλαδή τους *έκαναν σκληρό σεξ* στην προπόνηση. Μόνο που εδώ η μεταφορά είναι διπλή: “ξύλο” μεταφορικά για μεταφορικό “*σκληρό σεξ*”. Και μόνο που η μoναδική σύνδεση μεταξύ σεξουαλικής κακοποίησης και προπόνησης που μπορώ να κάνω αφορά στον Larry Nassar, τον προπονητή που καταδικάστηκε για σεξουαλική κακοποίηση περίπου 300 νεαρών γυναικών, οι περισσότερες αθλήτριες που προπονούσε.

Κλείνοντας, τα αγόρια αυτά ισχυρίζονται πως δεν είναι μισογύνηδες. Έστω ότι αυτό δεν είναι διαπραγματεύσιμο, νιώθω τρομερή απογοήτευση που δεν διανοούνται πως η αναπαραγωγή σεξιστικού και κακοποιητικού λόγου τους προσβάλλει ως “μη-μισογύνηδες”. Όμως επειδή πολλές υποθέσεις μαζεύτηκαν, θα το προσγειώσω λίγο, λέγοντας ότι ακόμη κι αν η κοινωνικοποίηση, η αγωγή, η ηθική ή οι τρόποι σου δεν σου επιτρέπουν να χτυπήσεις τη σύντροφό σου ή να βιάσεις, ο τρόπος με τον οποίο μιλάς για τις γυναίκες σίγουρα αντανακλά τον τρόπο που σκέφτεσαι για εκείνες -με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις αντιλήψεις που κουβαλάς γενικά- και προβλέπει, εν τέλει, με μεγαλύτερη ή μικρότερη ακρίβεια, τη συμπεριφορά σου απέναντί τους.

Οπότε, λοιπόν, αγόρια, την επόμενη φορά που θα δυσανασχετήσετε με τη φεμινίστρια που σας εγκαλεί για μισογυνισμό, πριν πάρετε αμυντική στάση και πριν επιχειρήσετε να την κατηγορήσετε ως υπερβολική (-ά ευαίσθητη), σκεφτείτε καλά αν σε κάποιο κρεσέντο λεπτότητας και χάρης μιλήσατε για σκυλιά του πολέμου που είναι για πολύ ξύλο και ξεπάτωμα, για ξενέρωτες που οκ μωρέ, προφανώς και τους τον δίνατε αλλά (με μισή καρδιά; με κλειστά μάτια ή αυτιά;), για γκόμενες-γαρίδες που και σ’ αυτές τον δίνατε αλλά (με σακούλα στο κεφάλι;), για μπάζα που ούτε να σας τον δουν. Όσο κι αν κάποιοι σοκάρονται, το μόριό τους δεν είναι ο άξονας της γης και η τέρψη του δεν είναι ο σκοπός για τον οποίο βγαίνουμε από το σπίτι μας, κι είναι αξιοθρήνητο που ξανά και ξανά ερχόμαστε αντιμέτωπες με την ίδια πλάνη.

Υ.Γ.1 Ο λίγο γνωστός 2 απουσιάζει από το κείμενο, διότι δεν συμμετείχε και στη συζήτηση. Για την ακρίβεια, έδειχνε να αισθάνεται κι ο ίδιος άβολα με την όλη κουβέντα, ρίχνοντάς μου πού και πού πλάγιες ματιές για να δει αν είμαι έτοιμη να κάνω μπαμ ή αν βαστάω ακόμη.

Υ.Γ.2 Αυτό το κείμενο ανέβηκε αρχικά ως status στο λογαριασμό μου στο Facebook. Μια φίλη με παρότρυνε να το στείλω εδώ, λέγοντας ότι θα μπορούσε να δημοσιευθεί, αν ίσως έκλεινα με κάτι πιο αισιόδοξο. Έσπασα το κεφάλι μου για να βρω κάτι θετικό και κατέληξα στο ότι αυτό θα ήταν ίσως ένα μετα-σχόλιο για την επίδραση που είχε το κείμενο ως status στο Facebook. Εξηγούμαι: το κείμενο συγκέντρωσε κάποια σχόλια και από γυναίκες και από άνδρες, τα οποία στηλίτευαν τη συμπεριφορά των ΛΓ1 και ΠΓ. Επίσης, διαβάστηκε από τον ΠΓ, ο οποίος ένιωσε απίστευτα θιγμένος κι εκτεθειμένος, ακόμη κι αν είχα χρησιμοποιήσει ψευδώνυμα. Κουβεντιάζοντάς το μαζί του, κατέληξα στο συμπέρασμα πως εκείνο που τον ενόχλησε, εν τέλει, ήταν η θέαση (ή η ανάγνωση) της συμπεριφοράς εκείνου και του φίλου του μέσα από το φίλτρο της δημόσιας σφαίρας που λέγεται σύμπαν του Facebook και των σχολίων αγνώστων, οι οποίοι τους ασκούσαν κριτική. Κάπως έτσι, από εκεί που δεν είχα εντελώς δίκιο, ξαφνικά απέκτησα, αν και «δεν ήταν ανάγκη να το δημοσιεύσω». Κι όμως, αν είναι κάτι που αποδεικνύεται από αυτή τη μεταστροφή, είναι ακριβώς αυτή η ανάγκη! Δεν έχω ξαναβρεθεί με τον ΛΓ1 έκτοτε, ούτε και θα το επιδιώξω, επομένως δεν γνωρίζω αν σε επόμενο επεισόδιο ο ΠΓ θα του εξηγήσει όσα συζητήσαμε ή, έστω, θα του βάλει φρένο. Ωστόσο, ο τελευταίος έδειξε ότι κατάλαβε. Σε επίπεδο νοοτροπίας, δεν έχω αυταπάτες ότι μπορεί ένα οργισμένο status να έχει σαρωτική επίδραση. Σ’ αυτή τη φάση βέβαια δεν με απασχολεί κάτι «σαρωτικό» μου αρκεί κάτι απλά ψαρωτικό (για να θυμηθώ και το χιούμορ μου – σύμφωνοι, καλύτερα να μην το θυμάμαι). Εκείνη η απαίσια βραδιά μου άφησε μια ιστορία, την οποία κάποιοι διάβασαν, σχολίασαν, κατάλαβαν. Άλλοι ψάρωσαν – και στη συνέχεια καταλάβανε, δείχνοντας ότι αυτό που ίσως (τους) λείπει είναι τα επιπλέον φίλτρα που ανέφερα παραπάνω. Ας μην τους τα στερήσουμε άλλο.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News

in

Αξιολογήστε το άρθρο

156 points
Upvote Downvote

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Παρακαλούμε Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
  Εγγραφείτε  
Ειδοποίηση για