Η αλήθεια για την ανεπιθύμητη διέγερση

Σε αυτή την ομιλία εξηγείται ο διαχωρισμός σωματικών αποκρίσεων και υποκειμενικής επιθυμίας και απόλαυσης

Η Emily Nagoski είναι συγγραφέας, εκπαιδευτικός κι ερευνήτρια σε θέματα σχετικά με τη σεξουαλικότητα.

Trigger Warning: Το βίντεο και το κείμενο αναφέρουν και πληροφορίες σχετικές με σεξουαλική κακοποίηση που ίσως είναι δύσκολες για άτομα που έχουν αντιμετωπίσει κάτι τέτοιο.

Η Emily είναι πολύ καλή ομιλήτρια και αξίζει τον κόπο να παρακολουθήσετε το βίντεο αν μπορείτε, αλλά παραθέτω τα βασικά σημεία και κάποια highlights εδώ.

Ο λόγος που μπορεί να αντιδράσουμε με αμηχανία όταν μας αναφέρουν κάτι σχετικό με το σεξ, είναι επειδή έχουμε περάσει τις πρώτες 2 δεκατίες της ζωής μας μαθαίνοντας ότι το σεξ είναι μια επικίνδυνη και αηδιαστική πηγή αιώνιας ντροπής κι αν δεν είμαστε πάρα πολύ καλοί/ές σε αυτό, κανείς ποτέ δε θα μας αγαπήσει.

Το κομμάτι του εγκεφάλου που σχετίζεται – μεταξύ άλλων – και με την επιβράβευση αποτελείται από 3 συστήματα: “liking, wanting, learning” δηλαδή απόλαυσης (αν κάτι μας αρέσει ή όχι και πόσο), επιθυμίας (αν θέλουμε κάτι και προσπαθούμε να το αποκτήσουμε ή βιώσουμε), μάθησης (τι έχουμε μάθει να συνδυάζουμε με τι, στην προκειμένη περίπτωση με το σεξ). Τα συστήματα σχετίζονται μεταξύ τους, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα. Αυτός ο διαχωρισμός βοηθάει να καταλάβουμε το φαινόμενο για το οποίο μιλάει έπειτα.

Η βασική έννοια την οποία εξηγεί η Emily είναι αυτή του arousal nonconcordance, που θα μπορούσε να μεταφραστεί ως ασυμφωνία διέγερσης (μπορεί να υπάρχει και πιο δόκιμη ορολογία, αλλά δεν την γνωρίζω). Η ασυμφωνία διέγερσης είναι ένα φαινόμενο που εμφανίζεται και στο πλαίσιο του σεξ, αλλά και σε όλα τα συστήματά μας που σχετίζονται με το συναίσθημα και την κινητροδότηση.

Ασυμφωνία διέγερσης είναι το φαινόμενο κατά το οποίο μια σωματική απόκριση που σχετίζεται με την ύπαρξη ή μη διέγερσης δε συμβαδίζει με την υποκειμενική εμπειρία της απόλαυσης και της επιθυμίας. Δηλαδή, η υποκειμενική εμπειρία της απόλαυσης ή επιθυμίας ενός ερεθίσματος -αν μας αρέσει ή/και το θέλουμε – και η αντίδραση του σώματός μας σε αυτό – η ροή του αίματος προς τα γεννητικά όργανα ή/και η ύγρανση του κόλπου – δε συνυπάρχουν πάντα, ούτε υποννούν η μία την άλλη. Συμβαδίζουν μόνο κατά 10%-50%, το οποίο είναι κι ένα τεράστιο εύρος (στους άντρες είναι πιο κοντά στο 50%, στις γυναίκες γύρω στο 10%). Δηλαδή, είναι πάρα πολύ συχνό φαινόμενο αυτά τα 2 να ΜΗΝ συνδέονται.Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι δεν μπορούμε να καταλάβουμε από τη σωματική απόκριση ενός ανθρώπου αν ένα σεξουαλικό ερέθισμα του αρέσει και το θέλει ή όχι. Ότι τα παρακάτω περιστατικά είναι φυσιολογικά:

  • Έλλειψη σεξουαλικής σωματικής διέγερσης, ενώ υπάρχει υποκειμενική σεξουαλική επιθυμία. Για παράδειγμα, ένας άντρας που θέλει να κάνει σεξ να μην έχει στύση, ή μια γυναίκα που νιώθει εντελώς έτοιμη να κάνει σεξ να μην είναι καθόλου υγρή. Το ίδιο άτομο μπορεί άλλη στιγμή να έχει σωματική διέγερση χωρίς να το θέλει (πχ πρωινή στύση).
  • Σεξουαλική σωματική διέγερση χωρίς υποκειμενική σεξουαλική επιθυμία. Σωματική διέγερση μπορεί να προκληθεί ακόμα κι από ερέθισμα που είναι ελάχιστα σχετικό με το σεξ (πχ η φράση “η τρύπα ενός ντόνατ”).
  • Σεξουαλική σωματική διέγερση από ερέθισμα σχετικό με το σεξ, χωρίς όμως απόλαυση. Για παράδειγμα, να δοκιμάσει μια γυναίκα κάτι στο σεξ που τελικά είναι εντελώς βαρετό, αλλά παρόλα αυτά να υγρανθεί ο κόλπος της, επειδή υπάρχει ερέθισμα σε σχετικό σημείο (πχ άγγιγμα στην κλειτορίδα).

Το φυσιολογικό φαινόμενο της ασυμφωνίας διέγερσης, όταν συνδυαστεί με τη σημερινή κουλτούρα, δυστυχώς μπορεί να αποκτήσει σκοτεινές διαστάσεις, και να οδηγηθούμε σε καταστάσεις όπως οι παρακάτω:

  • Να λέμε ρητά στο/η σύντροφό μας ότι γουστάρουμε και θέλουμε σεξ και να μη μας πιστεύει, επειδή δεν υπάρχει η αναμενόμενη σωματική απόκριση. Ενώ θα μπορούσε  να μας πιστέψει, να χαρεί που θέλουμε και να χρησιμοποιήσουμε κάποιο βοήθημα (πχ λιπαντικό) για να συνεχίσουμε, ή να κάνουμε κάτι λίγο διαφορετικό.
  • Να λέμε ρητά σε κάποιον/α ότι δε θέλουμε να προχωρήσουμε σε κάποια σεξουαλική πράξη, ακόμα κι αν γουστάρουμε τον άνθρωπο και απολαύσαμε ότι προηγήθηκε, και να μη μας πιστεύει, ή να μας αγνοεί και να συνεχίζει, επειδή υπάρχει σωματική διέγερση. Με τη δικαιολογία “αφού το σώμα σου δείχνει ότι το θες”, άσχετα με το τι είπαμε. Το οποίο παρεμπιπτόντως είναι gaslighting (ψυχολογική χειραγώγηση κατά την οποία κάποιος αμφισβητεί τη λογική σου ή/και προσπαθεί να σε πείσει ότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική από αυτή που πιστεύεις), μιας μορφής που συμβαίνει μόνο στο σεξ. Γιατί ενώ η ασυμφωνία διέγερσης υπάρχει και σε άλλα συστήματα, αν το στόμα σου εκκρίνει σάλια δαγκώνοντας ένα χαλασμένο μήλο, κανείς δε θα σου πει “λες ψέμματα ότι δε σου αρέσει, αφού το σώμα σου άλλα λέει”. Μόνο στο σεξ γίνονται αυτά.
  • Να έχουμε σωματική διέγερση, ακόμα και οργασμό κατά τη διάρκεια μη-συναινετικής επαφής και αυτό να εκληφθεί ως συναίνεση. Ο οργασμός είναι ακούσια σωματική απόκριση που προκαλείται από ερεθίσματα που σχετίζονται με το σεξ. Ακόμα και μια μη-συναινετική επαφή είναι, φυσικά, ερέθισμα σχετικό με το σεξ. Ερέθισμα σχετικό με το σεξ όμως δε σημαίνει ερέθισμα επιθυμητό ή ευχάριστο, σημαίνει απλώς σχετικό με το σεξ και σωματική διέγερση δε σημαίνει συναίνεση. Δυστυχώς, έχουν υπάρξει περιστατικά που οι οργασμοί θύματος σεξουαλικής κακοποίησης αναφέρονται ως απόπειρα απόδειξης συναίνεσης στο δικαστήριο – το περιστατικό που αναφέρει η Emily είναι υπόθεση κακοποίησης ανηλίκου από ενήλικα συγγενή.

Το ζουμί της ομιλίας είναι ουσιαστικά ότι δεν μπορούμε να εκλαμβάνουμε την απόκριση των γεννητικών οργάνων κάποιου/ας ως απόδειξη επιθυμίας και απόλαυσης ή έλλειψής της.

Αν θέλεις να μάθεις αν ο/η σύντροφός σου θέλει και γουστάρει αυτό που κάνεις (και γιατί να μη θέλεις άλλωστε), ρώτα, άκου και πίστεψε την απάντηση. Μην αφήσεις κανέναν να σε κάνει να αμφισβητήσεις αυτό που λες ότι σου αρέσει ή δε σου αρέσει, ότι θέλεις ή δε θέλεις στο σεξ. Τα γεννητικά σου όργανα δεν μπορούν να πουν σε κανέναν αν επιθυμείς ή απολαμβάνεις κάτι. Μόνο εσύ μπορείς να το πεις αυτό.

Η Emily τελειώνει την ομιλία με τα εξής:

Αν αντιμετωπίζεις κάποιο ανεπιθύμητο πόνο, πήγαινε οπωσδήποτε στο γιατρό.

Αν όλοι οι εμπλεκόμενοι είναι ελεύθεροι κι επιθυμούν να βρίσκονται εκεί και είναι ελεύθεροι να φύγουν όποτε θέλουν, μπορείτε να κάνετε ό,τι θέλετε. Δεν υπάρχει σενάριο που πρέπει ντε και καλά να ακολουθήσετε, αν υπάρχει συναίνεση και δεν υπάρχει πόνος, είστε ελεύθεροι να κάνετε ότι θέλετε.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News

in

Αξιολογήστε το άρθρο

37 points
Upvote Downvote