Τι σημαίνει να έχεις ΔΕΠΥ

Το κανάλι How to ADHD στο YouTube είναι μια πλούσια πηγή πληροφοριών για το ADHD (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, ΔΕΠΥ) που δημιούργησε η Jessica McCabe, προσπαθώντας να καταλάβει πώς δουλεύει το μυαλό της (που έχει ADHD) και να βοηθήσει κι άλλους που το έχουν

Η Jessica, μελετώντας επιστημονικές έρευνες, μιλώντας με ειδικούς και άλλους ανθρώπους με ADHD και παίρνοντας υπόψη τις δικές της εμπειρίες, δημιουργεί ευχάριστα και κατανοητά βίντεο για το τι σημαίνει να έχεις ADHD, θέματα που αυτό μπορεί να δημιουργήσει και στρατηγικές για την αντιμετώπισή τους.

Στο βίντεο How to Know if You Have ADHD, η Jessica εξηγεί ότι το να έχεις ADHD δε σημαίνει ότι δεν έχεις “αρκετή” προσοχή – απλώς η προσοχή σου είναι παντού, όπου να ΄ναι, ή δεν μπορείς εύκολα να τη στρέψεις σε αυτό που χρειάζεται. Ούτε σημαίνει ότι είσαι ντε και καλά υπερκινητικ@. Μπορεί σε κάποι@ το ADHD να εμφανίζεται ως απροσεξία, ως υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα ή ως συνδυασμός των δύο.

Η Jessica δίνει αρκετά παραδείγματα για το πώς μπορεί το ADHD να εμφανίζεται ή να επηρεάζει την καθημερινότητά σου: τρως τα νύχια σου, παίζεις με το στυλό σου, μπαίνεις σε μια σχέση και ξεχνάς να κάνεις οτιδήποτε άλλο, οι μακροπρόθεσμοι στόχοι σου αλλάζουν κάθε μήνα (ή δεν ξέρεις καν τι θα πει “μακροπρόθεσμοι στόχοι”), πηγαίνεις από το να μην κάνεις τίποτα στο να κάνεις τα πάντα ταυτόχρονα, αντιλαμβάνεσαι το χρόνο ως “τώρα” ή “όχι τώρα”, καθυστερείς να πληρώσεις λογαριασμούς ενώ έχεις τα χρήματα, οι χώροι σου είναι ακατάστατοι, κλπ.

Πολλοί άνθρωποι έχουν κάποια από αυτά τα χαρακτηριστικά μερικές φορές, αλλά αν επηρεάζουν την καθημερινότητά σου συχνά, σε σημείο που να σου δημιουργούν πρόβλημα σε διάφορους τομείς της ζωής σου, ίσως αξίζει τον κόπο να το ψάξεις. Δεν μπορείς να διαγνώσεις τον εαυτό σου, θα πρέπει να επισκεφτείς ειδικό. Αν έχεις ADHD, μπορείς να το ρυθμίσεις με στρατηγικές και – αν θες – φάρμακα. Δεν πρόκειται να χειροτερέψει, αλλά αν δεν το ρυθμίσεις με κάποιο τρόπο, μπορεί να χειροτερέψει ο αντίκτυπός του στη ζωή σου και να οδηγήσει και σε άλλα θέματα ψυχικής υγείας.

Πώς εμφανίζεται το ADHD στα κορίτσια;

Στο βίντεο ADHD in Girls: How to Recognize the Symptoms η Jessica περιγράφει πώς εμφανίζονται τα συμπτώματα του ADHD στα κορίτσια και αναλύει γιατί δε διαγιγνώσκονται τόσο συχνά. Τα αγόρια διαγνώσκονται με ADHD 3-4 φορές πιο συχνά από ότι τα κορίτσια, ενώ οι έρευνες αρχίζουν να δείχνουν ότι τα κορίτσια είναι εξίσου πιθανό να το έχουν. Οι βασικοί λόγοι είναι οι εξής:

1. Στερεότυπα. Η έρευνα, η λογοτεχνία και η ποπ κουλτούρα εστιάζουν στο πώς εμφανίζεται το ADHD στους άντρες, οι οποίοι είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν την υπερκινητικότητα. Εφόσον έχουμε συνηθίσει να πιστεύουμε ότι οι άνθρωποι με ADHD είναι υπερκινητικοί, όσο πιο μακριά είναι ένα κορίτσι από αυτό το στερεότυπο, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να αναγνωριστούν τα συμπτώματά της και να λάβει διάγνωση.

2. Ορατότητα. Τα αγόρια με ADHD τείνουν να προκαλούν περισσότερη φασαρία από ότι τα κορίτσια, οπότε οι γονείς και οι δάσκαλοι είναι πιο πιθανό να ψάξουν λύσεις για αυτούς. Στα κορίτσια το ADHD είναι πιο πιθανόν να εμφανιστεί με τη μορφή της απροσεξίας, οπότε αυτά είναι τα ήσυχα κορίτσια που πρέπει απλώς να προσπαθήσουν λίγο περισσότερο στο σχολείο. Ακόμα και τα κορίτσια που είναι υπερκινητικά προσπαθούν συχνά – λόγω κοινωνικής πίεσης – να είναι “καλά”, οπότε πάλι δεν είναι τόσο ορατά.

3. Κλινική προκατάληψη. Ακόμα κι αν ένα κορίτσι πάει σε ειδικό, είναι λιγότερο πιθανό να διαγνωστεί από ότι ένα αγόρι, ακόμα κι αν παρουσιάζει ακριβώς τα ίδια συμπτώματα.

4. Ωριμότητα. Υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στην ωριμότητα και τη διάγνωση, με τα λιγότερο ώριμα παιδιά να διαγιγνώσκονται πιο εύκολα. Τα κορίτσια ωριμάζουν νωρίτερα από τα αγόρια, οπότε η διάγνωση είναι λιγότερο πιθανή.

5. Παράλληλες δυσκολίες. Το 40% των ανθρώπων με ADHD έχουν κι άλλες μαθησιακές δυσκολίες (π.χ. δυσλεξία) ενώ το 75-80% θα αναπτύξουν κι άλλα θέματα ψυχικής υγείας κάποια στιγμή στη ζωή τους. Αυτό μπερδεύει τα πράγματα και δυσκολεύει τη διάγνωση για όλους, αλλά τα κορίτσια συγκεκριμένα είναι 3 φορές πιο πιθανό από τα αγόρια να διαγνωστούν με κατάθλιψη πριν βρεθεί ότι έχουν ADHD.

Αν και τα παρακάτω είναι γενικεύσεις, δίνουν μια βοηθητική εικόνα για το πώς είναι πιο πιθανό να παρουσιαστεί το ADHD στα αγόρια και τα κορίτσια:

Άντρες και αγόρια

  1. Προβλήματα στο σχολείο ή και τη δουλειά
  2. Σωματική επιθετικότητα
  3. Εξωτερικά συμπτώματα (επηρεάζουν άλλους)
  4. Διακόπτουν όταν κάποι@ μιλάει
  5. Εξωτερικεύουν τον εκνευρισμό τους
  6. Θέματα συμπεριφοράς

Γυναίκες και κορίτσια

  1. Προβλήματα στο σπίτι ή και την κοινωνική ζωή
  2. Λεκτική επιθετικότητα
  3. Εσωτερικά συμπτώματα (επηρεάζουν τις ίδιες)
  4. Αφαιρούνται όταν κάποι@ μιλάει
  5. Εσωτερικεύουν την αρνητικότητα που νιώθουν
  6. Χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος, κατάθλιψη

Προβλήματα διάγνωσης δεν έχουν μόνο τα κορίτσια. Για παράδειγμα, αγόρια που είναι απρόσεκτα και όχι υπερκινητικά μπορεί επίσης να μη διαγνωστούν.

Η Jessica μιλάει για τη δική της ιστορία στο TEDx Failing at Normal: An ADHD Success Story.  Αφηγείται το πώς επηρέασε τη ζωή της το ADHD και μερικά από αυτά που έμαθε προσπαθώντας να καταλάβει πώς δουλεύει το μυαλό της και να διαχειριστεί τα συμπτώματα.

Το ADHD επηρεάζει 5-8% των ανθρώπων. Αν δεν το έχεις εσύ, έχεις μάλλον γνωρίσει κάποιον που το έχει. Δεν οφείλεται στη ζάχαρη, την τεχνολογία ή το πώς μεγαλώνουν οι γονείς τα παιδιά τους. Δεν το έχουν μόνο τα παιδιά, αλλά και οι ενήλικες. Μπορεί να επηρεάσει κάθε πτυχή της ζωής και να έχει σοβαρές επιπτώσεις στους ανθρώπους που το έχουν, π.χ. μεγαλύτερη πιθανότητα ατυχημάτων. Όπως και η κατάθλιψη, μπορεί να είναι από ήπιο έως και σοβαρό. Τα φάρμακα βοηθούν αλλά δεν είναι αρκετά από μόνα τους, χρειάζονται και στρατηγικές. Το να συγκρίνει ένα άτομο με ADHD τον εαυτό του μόνο με άτομα που δεν το έχουν μπορεί να το κάνει να εστιάσει μόνο στις αδυναμίες του. Το να ξέρει ότι υπάρχει μια κοινότητα με άτομα με ADHD από όλο τον κόσμο κάνει μεγάλη διαφορά. Οι άνθρωποι με ADHD έχουν δυνατά σημεία: π.χ. δημιουργικότητα, διαφορετικό τρόπο σκέψης, έφεση στο να δουλεύουν σε συνθήκες πίεσης ή με καινούριες ιδέες.

Το ξέρω ότι έχω γράψει σεντόνι. Δε θα ζητήσω συγγνώμη – αν έφτασες μέχρι εδώ, μάλλον σε ενδιαφέρει. Δεν ήξερα πώς να το κλείσω, οπότε επιλέγω το μήνυμα που θέλει να στείλει η Jessica σε όσους έχουν ADHD, όπου και να είναι στον κόσμο:

«Δεν είσαι περίεργ@.  Δεν είσαι χαζ@. Δε χρειάζεται να προσπαθήσεις ακόμα πιο σκληρά. Δεν είσαι μια αποτυχημένη έκδοση του “κανονικού”.

Είσαι διαφορετικ@. Είσαι όμορφ@.

Και δεν είσαι μόν@ σου».

in ,

Αξιολογήστε το άρθρο

26 points
Upvote Downvote