Έχετε προσέξει πόσο διαφορετικά αντιμετωπίζουν οι ηγέτιδες την πανδημία;

Οι μόνες περιπτώσεις στις οποίες η Πρόεδρος της Δημοκρατίας μας έχει μείνει στο Προεδρικό Μέγαρο είναι όταν περιμένει κάποιο δημόσιο πρόσωπο για επίσκεψη και συνομιλία. Αλλιώς, μόνο στο Προεδρικό Μέγαρο δεν είναι. Τόσο, που ήμουν πεπεισμένη για λίγο καιρό ότι η Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει μια ομοζυγωτή δίδυμη, με το ίδιο στυλ αισθητικής και κούρεμα, που ταξιδεύει όπου δεν προλαβαίνει να τρέξει η ίδια.

Η κ. Σακελλαροπούλου φαίνεται να βρίσκεται παντού και συνέχεια, είναι η πιο κινητική Πρόεδρος της Δημοκρατίας που είχαμε ποτέ έως σήμερα, όχι μόνο λόγω της πανταχού φυσικής της παρουσίας, αλλά και λόγω της εξίσου ισχυρής διαδικτυακής. Τα μέσα ενημέρωσης φαίνεται να μην την προλαβαίνουν. Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας μιλάει σε όλους και με όλους τους δυνατούς τρόπους. Το κριτήριό της για την επικαιρότητα είναι συνεχώς τεταμένο, οι θεσμικές ανταπαντήσεις της ταχύτατες, ενώ η επαφή που έχει με τον ελληνικό κόσμο περιέχει ένα ανθρώπινο στοιχείο που σπάνια συναντάμε στις σύγχρονες θεσμικές ενσαρκώσεις.

Ανοίγοντας και μένοντας σταθερά ενεργή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσής της, η κ. Σακελλαροπούλου, η πρώτη γυναίκα που λαμβάνει το αξίωμα του αρχηγού κράτους στην ελληνική ιστορία, αναβίωσε έναν θεσμό που θεωρούσαμε ότι φυτοζωούσε χρόνια στην δημοκρατία μας. Η ταχύτητα της δράσης της και η ταπεινή, ανθρώπινη επαφή της με τον κόσμο ανέστησαν ένα σκελετικό αξίωμα του οποίου τα σκήπτρα καμία κυβέρνηση δεν έχει τολμήσει να αφοπλίσει, λόγω του ισχυρού συνταγματικού τους βάρους.

Οι λόγοι για τους οποίους κανένας άλλος αρχηγός κράτους δεν παρουσίαζε τέτοια ζωηρότητα στην εκτέλεση των καθηκόντων του μπορεί να οφείλονται σε κριτήρια ηλικίας, (αν και ο Χ. Σαρτζετάκης ήταν 10 χρόνια νεότερος της κ. Σακελλαροπούλου όταν ανέλαβε το αξίωμα το 1985) ή σε κριτήρια εποχής και τεχνολογικής εξοικείωσης.

Ρίχνοντας μια ματιά στα εξώτερα, η έντονη παρουσία της κ. Σακελλαροπούλου μού θύμισε τα συχνά live Facebook broadcasts της Τζασίντα Άρντερν, της πρωθυπουργού της Νέας Ζηλανδίας, με τα οποία ενημέρωνε τον κόσμο για αποφάσεις και συζητήσεις που είχαν ανακοινωθεί δημόσια και απαντούσε live σε ερωτήσεις, συνήθως απ’ το σπίτι ή το γραφείο της.

Άμεσες απαντήσεις έδωσε και η πρωθυπουργός της Νορβηγίας που απάντησε λάιβ με το επιτελείο της σε ερωτήσεις παιδιών για τα μέτρα του κορονοϊού που έλαβε για τη χώρα. Τόσο η πρώτη όσο και η δεύτερη χώρα, έχουν έρθει αντιμέτωπες με -το κατά δύναμιν- χαμηλά ποσοστά θανάτου και ομαλή ημέρευση της οικονομίας τους.

Η Γερμανία και η Φινλανδία φαίνονται επίσης να έχουν αντιμετωπίσει την κρίση του κορονοϊού πιο αποτελεσματικά σε σχέση με γειτονικές χώρες τις οποίες ηγούνται άντρες, με την αποτελεσματικότητα να μετράται σε αριθμούς νεκρών ανά πληθυσμό. Εξετάζοντας τα μέτρα και την ταχύτητα των αποφάσεων, μελέτες καταλήγουν στο ότι η βασική διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών ηγετών στην αντιμετώπιση της κρίσης είναι η προνοητικότητα.

Οι γυναίκες ηγέτες αποφάσισαν να προχωρήσουν πιο γρήγορα σε λοκντάουν και να μην πάρουν το ρίσκο απώλειας ανθρώπινων ζωών λόγω ενδεχομένου κίνδυνου οικονομικής ασφυξίας. Το ρίσκο, η υποτίμηση της κατάστασης και οι επείγουσες αποφάσεις μεθεόρτιου πανικού, ανήκουν περισσότερο και στατιστικά σε χώρες που ηγούνται άντρες.

Το γεγονός ότι η κ. Σακελλαροπούλου κατάφερε να μετατρέψει μια κατ’ εξοχήν πολιτική θέση οργανωτικής ακινησίας σε αγώνα δρόμου ζωηρών εγχώριων αντανακλαστικών είναι κάτι μεγαλύτερο από το αξίωμα, τη θέση της και μάλλον και την ίδια. Γιατί το ότι οι αρμοδιότητές της ως αρχηγού κράτους μένουν συνταγματικά περιορισμένες δεν έχει πλέον σημασία, εφόσον η αρχηγική της εποπτεία καταλήγει να είναι αντικαφκική : αν οι πρωταγωνιστές του Κάφκα απευθύνονταν στην κ. Σακελλαροπούλου, εκείνη θα εμφανιζόταν μπροστά τους με σάρκα και οστά. Μπορεί να μην μπορούσε να λύσει δια μαγείας τα προβλήματα της ελληνικής γραφειοκρατίας, αλλά θα λειτουργούσε σαν μια ισχυρή υπενθύμιση ότι όταν το κράτος δεν ακούει είναι απλά επειδή δεν θέλει. Η ίδια αίσθηση δημιουργείται και από τις λοιπές γυναίκες αρχηγούς κρατών.

Η επικοινωνιακή αμεσότητα και ο πολιτικός αφουγκρασμός ανήκουν προς το παρόν σε γυναίκες ηγέτες, οι οποίες μας δείχνουν ότι τα συστατικά για όσα συνθέτουν μια «καλή ηγεσία» δεν είναι αυτά που νομίζαμε. Το ρίσκο, το θράσος των πολιτικών βημάτων, η γρήγορη αντιμετώπιση των καταστάσεων ανήκουν σε μια συνταγή ηγεσίας που ίσως ήταν κάποτε χρήσιμη, αλλά τώρα μοιάζει αναποτελεσματική και κάπως ανεπίκαιρη.

Ο πόλεμος με τον κορονοϊό δεν απαιτεί καθόλου τα ίδια εφόδια με τον πόλεμο με άλλα κράτη. Καλή ηγεσία μοιάζει σήμερα να σημαίνει περισσότερη προνοητικότητα, διαφύλαξη της ασφάλειας και επικοινωνιακός καθησυχασμός. Όχι ότι θα είμαστε όλοι ευχαριστημένοι αν η ηγεσία αλλάξει φύλο, αλλά σε μια δημοκρατία είναι σημαντικό να ξέρουμε πως όλοι θα ακουστούμε και θα μετρήσουμε εξίσου, πριν και μετά από κάθε πολιτική απόφαση.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News