Έχεις βρεθεί ποτέ σε σχέση με κάποιον που σ’αφήνει να κλαις;

Στο κάλεσμα για τα σημάδια των κακοποιητικών σχέσεων ανταποκριθήκατε πρωτοφανώς. Ήταν αδύνατο να δημοσιεύσουμε όλα όσα μας στείλατε, γι’αυτό κάναμε μια επιλογή για το αφιέρωμα. Στο μέλλον, επειδή κάθε μια μοιράστηκε ξεχωριστή οπτική θα δημοσιευτούν όλα. Το θέμα δυστυχώς παραμένει πάντα επίκαιρο. Σας ευχαριστούμε πολύ που μας γράψατε. 
Το ξέρω ότι η διορία ήταν μέχρι το Σάββατο, αλλά τώρα κατάφερα να το συντάξω. Όλα αυτά οδήγησαν σε άσχημες καταστάσεις, που θα ήθελα να μην είχα ζήσει.

Δυστυχώς, τα παρακάτω δεν αφορούν μόνο σε μία ιστορία και μόνο σε έναν άνθρωπο.

Η μία κακοποιητική σχέση φέρνει την επόμενη και είναι τρομερά δύσκολο να σπάσεις τον κύκλο. Η κακοποίηση είναι ύπουλο πράγμα, μπορεί να συμβεί στον πιο έξυπνο άνθρωπο και στην πιο δυναμική προσωπικότητα. Υπάρχει εκτεταμένη ρητορική “αυτοθυματοποίησης” και η πεποίθηση ότι προκαλούμε μόν@ μας τα δεινά στον εαυτό μας, επειδή τα ανεχόμαστε κι επειδή δεν φεύγουμε. Στην πραγματικότητα, δεν μπορούμε να ξέρουμε πώς θα αντιδράσει ο εγκέφαλός μας σε τέτοιου είδους περίπτωση (βλ. αντίδραση fight – flight – freeze – fawn).

Η ευθύνη μοιράζεται σε εκείν@ που επιλέγει να κακοποιήσει, στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο, το οποίο δεν μιλά και δεν προστατεύει και ακόμα και στους κηδεμόνες, που σε μικρή ηλικία δεν διδάσκουν την έννοια της αυτοδιάθεσης, καθώς ακόμα και οι λεγόμενες “αθώες” ξυλιές πάνω απ’ την πάνα μαθαίνουν στα παιδιά ότι οι άνθρωποι που τα αγαπούν και τα φροντίζουν έχουν δικαίωμα πάνω στο σώμα τους.

Η εμπειρία μου αφορά σε ετερόφυλες σχέσεις. Προσπαθώντας να αποφεύγω τις γενικεύσεις και κατανοώντας ότι πρόκειται αποκλειστικά για το δικό μου βίωμα, διακρίνω τα εξής σημεία:

– Κακόβουλο κουτσομπολιό για τις πρώην, λόγου χάρη: “είναι τρελή/υπερβολική/παρανοϊκή”. Θα είσαι η επόμενη.

– Σχόλια για εμφάνιση, χρώμα μαλλιών, κιλών, τριχών. Ο καθένας έχει δικαίωμα στο προσωπικό του γούστο, όμως όταν είσαι σε μια σχέση, σου αρέσει ο άνθρωπος όπως είναι και όπως εξελίσσεται, αλλιώς δεν υπάρχει νόημα να είσαι στη σχέση.

– Απλό σήκωμα χεριού, σπρωξίματα, απειλή για σωματική βλάβη, “αστεία” του τύπου “αν ήθελα να σε χτυπήσω, θα το καταλάβαινες, δεν σε συμφέρει”.

– Να πηγαίνουν όλα τέλεια και να υπάρχει 100% συμφωνία και “λούσιμο λατρείας” απ’ την πρώτη στιγμή. Είναι υπερβολή και όσο και αν διψάμε για κάτι που να πηγαίνει καλά απ’ την αρχή, είναι γνωστή τακτική για όσους βγάζουν αργότερα τον πραγματικό τους εαυτό. Σε αυτήν τη φάση μας κάνουν να νιώθουμε άνετα, ενώ μαθαίνουν τι μπορεί να μας πονέσει.

– Gaslighting στα προβλήματα, είτε είναι εντελώς προσωπικά (θέματα στη δουλειά, στη σχολή, στην ψυχολογία μας) είτε αφορούν στη σχέση. Το να μας κατηγορούν ότι τραβάμε τον τσακωμό για να τους εξαντλήσουμε και εκείνοι συμφωνούν για να μην τους πρήζουμε ή ότι φοβούνται να μας μιλήσουν, εξαιτίας της αντίδρασής μας σε πολύ συγκεκριμένα θέματα που μας θίγουν σε ανθρώπινο επίπεδο αυτονομίας, αυτοδιάθεσης και ίσου δικαιώματος στη σχέση, είναι gaslighting. Είδος συναισθηματικής κακοποίησης. Επικρατούν εκφράσεις του τύπου “μην κάνεις το θύμα, είσαι πολύ ευαίσθητη, όλα σε πληγώνουν, εγώ φταίω για όλα, δεν θα ξαναμιλήσω”.

– Υποτιμητικές εκφράσεις προς θηλυκότητες και μειονότητες.

– Οικονομικός έλεγχος και υποτίμηση δυνατοτήτων.

– Αναφορά σε δύσκολα παιδικά χρόνια για να τελειώσει ο τσακωμός.

– Πίεση για σεξ (ο,τιδήποτε ζητηθεί πάνω από μία φορά, αφού είπαμε όχι) και αδιαφορία για το αν το ευχαριστιόμαστε. Αυτό πάντα φαίνεται και αν τον παρτενέρ δεν τον νοιάζει, δεν τον νοιάζει. Επίσης, προσωπικά, για αρκετά χρόνια δεν ήξερα ότι δεν χρειαζόταν να πονάω κάθε φορά που ερχόμουν σε επαφή, νόμιζα ότι το πρόβλημα ήταν καθαρά και αποκλειστικά δικό μου.

– Να μην θέλει να κάνει παρέα με τους φίλους σου, να σε αποτρέπει απ’ το να τους συναντάς, όχι επειδή είναι προσβλητικοί προς εκείν@ ή προς άλλες ομάδες, αλλά επειδή απλά δεν γουστάρει και θέλει να είσαι αποκομμέν@. Εδώ, μπορεί να καποι@ να μην του αρέσουν οι παρέες, δεν είναι κακό, αλλά πρέπει να ξεχωρίζουμε πότε γίνεται με κακή πρόθεση και αυτό είναι δύσκολο.

– Υπερβολική ενασχόληση με τους δεσμούς στη δική σου οικογένεια κι επιμονή ενασχόλησης με τη δική του. Το κάνει πιο δύσκολο να σε πιστέψουν όταν σου κάνει κάτι κακό και θα το σκεφτείς πολλές φορές μέχρι να σπάσεις τη συνήθεια.

– Μικρά ψέματα, ώστε να φαίνεται έμπειρος, αρεστός και καλός.

– Αδυναμία σύναψης φιλίας με γυναίκες και θηλυκότητες.

– Ψέματα για τις σχέσεις του, ενώ τον έχεις καταλάβει/δει (υπάγεται στο gaslighting).

– Ασυγκράτητα νεύρα και χτυπήματα σε τοίχους και σε τραπέζια.

– Επιμονή στους επικρατέστερους έμφυλους ρόλους.

– Αμφισβήτηση προνομίου λόγω φύλου.

– Σε κάνει να κλαις συχνά

– Φλερτ με άλλ@, ενώ δεν το έχετε συμφωνήσει.

– Μη στήριξη σε περιόδους κατάθλιψης και ψυχικών νοσημάτων

– Μη αποδοχή επίσκεψης σε γιατρό για σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα.

– Επιμονή σε σεξουαλικές πρακτικές που κατά πάσα πιθανότητα θα μεταδώσουν κάποιο νόσημα. Φυσικά και δεν χωράει shaming στα σμν, ωστόσο χρειάζεται συναίνεση και προσοχή.

– Απειλή με αυτοκτονία σε περίπτωση συζήτησης χωρισμού.

– “Σκληρή αγάπη” και να ζητάει να του αποδεικνύεις συνεχώς πως δεν είσαι σκουπίδι, σαν τον υπόλοιπο κόσμο.

– Όσο καλό και αν είναι το σεξ, δεν πρέπει να ανεχόμαστε όλα τα υπόλοιπα, είναι ένα μέσο χειραγώγησης.

– Σχολιασμός φαγητού

– Ρατσιστικές εκφράσεις

– Συμμετοχή με φίλους σε ομάδες διακίνησης φωτογραφιών και βίντεο, χωρίς συναίνεση, ακόμα και αν πρόκειται για μοίρασμα μεταξύ μόνο δύο ατόμων.

– Χλευασμός για τις ασχολίες σου και για τους ανθρώπους που θαυμάζεις και αγαπάς.

– Αθέτηση συμφωνιών και “στήσιμο”.

Σίγουρα θα υπάρχουν κι άλλα. Ήθελα να τα βγάλω από μέσα μου. Ενδεχομένως, κάποια να σας φαίνονται ασήμαντα, αλλά όλα οδηγούν σε χειρότερη κακοποίηση. Ακόμα και σαν μεμονωμένα περιστατικά, αξίζει να φύγετε για αυτά.
Δεν είσαι μόνη, δεν είσαι η μόνη.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News