“Κύριο εμπόδιο για την απώλεια βάρους στους ανθρώπους είναι η έλλειψη συμμόρφωσης”, λέει ο Paul Brunton, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Otago που, σε συνεργασία με επιστήμονες του Ηνωμένου Βασιλείου κατασκεύασαν μια νέα συσκευή με σκοπό την απώλεια βάρους που μοιάζει με μεσαιωνικό βασανιστήριο, όπως γράφουν πολλοί χρήστες στο Twitter.

H συσκευή αυτή είναι ενδοστοματική και τοποθετείται από οδοντιάτρους στα δόντια. Περιέχει μαγνήτες που ασφαλίζουν το στόμα, έτσι ώστε να μην καταφέρνει να ανοίξει πάνω από 2 χιλιοστά, προκειμένου οι άνθρωποι που την χρησιμοποιούν να περιοριστούν σε μια διατροφή που θα περιλαμβάνει μόνο υγρά.
Υπάρχει ένα ανέκδοτο που θυμάμαι να ακούω πολύ μικρή, αυτό με κάποιον που πάει στο γιατρό για να χάσει κιλά και αυτός του λέει ότι “είναι πολύ απλό, θα κάνεις μια πολύ απλή κίνηση με το κεφάλι -περα δωθε” και, σχηματίζοντας το νοηματικό ημικύκλιο του “οχι”, λέει ότι η λύση στο πρόβλημα πρόσληψης φαγητού είναι η σωματική μετάφραση της άρνησης. Αν σταματήσεις να τρως, θα μειωθούν και τα κιλά. Απλό, γιατί το έχετε αναγάγει σε επιστήμη;
Απαράδεκτη και δυστοπική χαρακτηρίστηκε η εφεύρεση των επιστημόνων, ενώ κάποια Tweets μας υπενθύμισαν ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που η περίδεση σαγονιού έχει χρησιμοποιηθεί ως πρακτική απώλειας βάρους. Πρωτοεμφανίστηκε το 1980 και τα αποτελέσματα, όχι μόνο δεν ήταν ικανοποιητικά, αλλά έρευνες έδειξαν ότι οι άνθρωποι δεν κατάφεραν να διατηρήσουν μακροχρόνια το βάρος που έχασαν περιδένοντας τα σαγόνια τους.
Στην αντίστοιχη σύγχρονη έρευνα, οι συμμετέχουσες απάντησαν ότι αισθάνονταν ντροπή από τη χρήση της συσκευής, ότι η ζωή τους φαίνεται πιο δύσκολη και ότι η ομιλία τους ήταν επίσης αλλοιωμένη.
Οι συμμετέχουσες. Γιατί η συσκευή, για λόγους που ακόμα δεν έχουν διευκρινιστεί από τους ερευνητές, τεσταρίστηκε μόνο σε γυναίκες. Ακόμα και αν οι αρχικές αιτιολογικές δηλώσεις έκαναν λόγο για “καταπολέμηση της παγκόσμιας επιδημίας παχυσαρκίας” η συσκευή δοκιμάστηκε στο φύλο εκείνο που θεωρείται πολιτισμικά πως έχει το μεγαλύτερο πρόβλημα με την έννοια της συμμόρφωσης.
Οι λόγοι για τους οποίους ένας άνθρωπος δεν μπορεί να χάσει βάρος είναι υπερβολικά πολλοί και η παραδοχή, δη από επιστήμονες, ότι ο λόγος είναι απλά η έλλειψη συμμόρφωσης δε διαφέρει σε τίποτα από την χοντροφοβική παραδοχή ότι βασικά ο λόγος που οι άνθρωποι δεν χάνουν βάρος είναι η τεμπελιά.
Σαν ένα ανέκδοτο με επιστημονικό λεξιλόγιο, μόνο που τώρα κανείς δε γελάει.
Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η συσκευή δοκιμάστηκε αποκλειστικά σε γυναίκες, το πολιτιστικό άθροισμα καταλήγει βαθιά πατριαρχικό: Η δυσκολία στην απώλεια βάρους δεν είναι ένα τεράστιο, περίπλοκο και πολύ συστηματικό πρόβλημα, αλλά έχει να κάνει με το γεγονός ότι οι γυναίκες που έχουν υποχρέωση περισσότερο απ ό,τι οι άνδρες να χάσουν βάρος, αρνούνται τη συμμόρφωση.
Η είδηση έρχεται από το εξωτερικό μια εβδομάδα αφότου στην Ελλάδα μάθαμε για τον θάνατο του 14χρονου κοριτσιού που μπήκε στο χειρουργείο για γαστρικό δακτύλιο και κατέληξε. Μετά τη βροχή κατηγοριών, ερευνητές απάντησαν ότι η συσκευή δεν έχει σκοπό τη μακροχρόνια απώλεια βάρους, αλλά τη βραχυπρόθεσμη, για κάποιες εβδομάδες απώλεια, σε ασθενείς που πρέπει να μειώσουν το βάρος τους κατά συγκεκριμένα κιλά προκειμένου να μπουν, στη συνέχεια, για εγχείρηση.
Δεν είμαστε αρκετά ιδεολογικά εξοπλισμένοι απέναντί σε τέτοιου είδους εκφράσεις επικίνδυνης άγνοιας; Δεν είμαστε αρκετά ενημερωμένοι; Δεν διαβάζουμε αρκετά για να έχουμε αντίληψη κινημάτων κατά της χοντροφοβίας, κινημάτων κατά του σεξισμού και της πατριαρχίας για να μπορούμε να προλαβαίνουμε χοντροφοβικές και μισογυνιστικές “κατασκευές” εν τη γενέσει τους;
Δεν έχει αλλάξει ραγδαία ο κόσμος από τη δεκαετία του 80’ και ύστερα;
Ένα χρήσιμο συμπέρασμα που βγάζουμε από αυτή την είδηση, πέραν του ανεπίκαιρα κοντόθωρου της συγκεκριμένης κατασκευής και του σταθερού μισογυνισμού που χτίζει την πατριαρχία χρόνια και χρόνια, είναι ότι τελικά είναι η διαχείριση της πληροφορίας που κάνει την ποιοτική διαφορά του πληροφορημένου απ’ τον ενημερωμένο. Μια λεπτή εννοιολογική διαφορά που σημαίνει ότι ένας κόσμος πληροφορημένος δεν είναι κατ’ ανάγκη δικαιότερος ή σοφότερος.
Μπορεί, κάποιες φορές, να είναι απλά φλύαρος.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News

Δεν μοιάζει σαν μεσαιωνικό βασανιστήριο, είναι μεσαιωνικό βασανιστήριο.
Από την οδοντιατρική μου εξειδίκευση έχω να πω πως μπορεί κανείς να αναμένει ότι ο συγκεκριμένος περιορισμός στην κίνηση της κάτω γνάθου μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα πόνου και δυσλειτουργίας των μασητήρων μυών και των κροταφογναθικών αρθρώσεων. Πέρα από το ψυχολογικό βασανιστήριο… Είμαι πολύ λυπημένη που μια τέτοια συσκευή δημιουργήθηκε από συναδέλφους επιστήμονες. Μπορούμε πολύ καλύτερα από αυτό.
Συσκευές μεσαιωνικών βασανιστηρίων, εγχειρήσεις απειλητικές ακόμα και για τη ζωή, εξαντλητικές δίαιτες, διατροφικές διαταραχές. Πόσο ακόμα θα μας πάρει για να αντιληφθούμε ότι πέρα από την χονδροφοβία και τα πατριαρχικά στερεότυπα υπάρχει η μάστιγα της παχυσαρκίας, που είναι μια αντικειμενική πραγματικότητα και αντί να την ξορκίζουμε με αφορισμούς και δογματισμούς να επιστρατεύσουμε ό,τι αξιόμαχο διαθέτουμε ως φεμινιστικό κίνημα (διατροφολόγους, ψυχολόγους, γυμναστές κλπ) και να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. Θυμάμαι το πρώτο φεμινιστικό βιβλίο που διάβασα στη ζωή μου, ένα αμερικάνικο ήταν, έδινε ολοκληρωμένες οδηγίες για διατροφή κλπ, καταρρίπτοντας πολλά από τα αντίστοιχα σεξιστικά και καταπιεστικά μοντέλα.
Επίσης σκέφτομαι ότι η «εφεύρεση» τους είναι υποψήφια για Ig Nobel price.
Nolite te bastardes carborundorum… Τι στο “Handmaid’s tail” δυστοπική φαντασία είναι αυτό;
*tale