Γυναικοκτονία για αρχάριους

Ακόμα μια γυναικοκτονία στη Φολέγανδρο. 

Δεν ήταν γυναικοκτονία. Ήταν ανθρωποκτονία εκ προθέσεως. Μη βάζεις λέξεις από το μυαλό σου επειδή είναι της μόδας.

Δεν είναι της μόδας η λέξη. Εμφανίστηκε πρώτη φορά το 76′ και χρησιμοποιήθηκε στην εγκληματολογία απ’ το 92′ και ύστερα. Εκτός κι αν πιστεύεις ότι είναι στη μόδα 50 χρόνια, οπότε δεν θα ήθελα να δω την ντουλάπα σου. 

Εντάξει οκ, δεν τον εφηύρατε εσείς τον όρο, το ξέρουμε, αλλά για την Ελλάδα είναι καινούργιος όρος. Τι έγινε τώρα και τον χρησιμοποιείτε;

Για την Ελλάδα ναι. Για Χιλή, Κόστα Ρίκα, Ελ Σαλβαδόρ, Γουατεμάλα, Μεξικό και Δομινικανή Δημοκρατία όχι. Εκεί είναι νομικά αναγνωρισμένος ο όρος, αφότου οι δολοφονίες γυναικών από το χέρι των αντρών τους έφτασαν τέτοια νούμερα που οι κυβερνήσεις αποφάσισαν την εισαγωγή του όρου στον ΠΚ. Τον χρησιμοποιούμε τώρα γιατί τώρα είναι αναγκαίος και στην Ελλάδα.

Σιγά τις χώρες. Εκεί η ανισότητα πάει σύννεφο, μαζί με τη φτώχεια. Εδώ είμαστε άλλο, είμαστε μπροστά. Να μου έλεγες καμια Ευρώπη να το καταλάβαινα κάπως καλύτερα. 

Μιας και λέμε για χώρες, μάντεψε σε ποια χώρα πρώτη αιτία θανάτου των γυναικών που δεν πεθαίνουν από αρρώστιες ή γηρατειά είναι οι άντρες τους. Σύζυγοι, σύντροφοι, πατεράδες.

Φαντάζομαι σε αυτές τις τριτοκοσμικές που είπες πριν.

Σε όλο τον κόσμο.

Που το είδες αυτό;

Εδώ. Δεν φταίνε οι χώρες που είναι “άνισες”. Φταίει η πατριαρχία που είναι παντού. Απλά αλλού έχει περισσότερα και αλλού λιγότερα θύματα.

Την έχεις δει σε κανένα λεξικό;

Έχει καταχωριστεί στο λεξικό Le Petit Robert στα γαλλικά και στο Merriam-Webster στα αγγλικά εδώ και χρόνια, και τη χρησιμοποίησαν ο Μακρόν και επανειλημμένως η Γαλλίδα υπουργός Μαρλέν Σιαπά. Α, επίσης, χρησιμοποιήθηκε 180 φορές το 2017, πάνω από 400 το 2018 και 5.000 το 2019, σύμφωνα με την βάση δεδομένων Europresse.

Αφού είναι τόσο πολύχρηστος όρος, γιατί ακόμα δεν έχει γίνει υποχρεωτικό να ενταχθεί;

Δεν υπάρχει όρος που εισήχθη στον ΠΚ, ή αφαιρέθηκε από αυτόν χωρίς μακροχρόνιο αγώνα. Αν ήταν υποχρεωτικός δεν θα κάναμε αυτή τη συζήτηση. Κατα πάσα πιθανότητα θα κάναμε κάποια άλλη. Παλιά, πχ, ο βιασμός στον ΠΚ είχε τον χαρακτήρα της προσβολής από έναν άνδρα σε έναν άλλον και συνιστούσε έγκλημα κατά της ιδιοκτησίας. Θεωρούταν έγκλημα κατά της ιδιοκτησίας, γιατί η γυναίκα αποτελούσε ιδιοκτησία του άνδρα αρχικά του πατέρα και ύστερα του συζύγου, και μέσω του βιασμού, ο δράστης ήθελε να ενισχύσει το δικό του ανδρισμό. Ο ρόλος της γυναίκας, ως θύματος βιασμού, ήταν ανύπαρκτος.

Μα δεν καταλαβαίνετε ότι απανθρωποποιείτε τις γυναίκες με τον όρο;

Πώς το κάνουμε αυτό;

Με την εξειδίκευση αυτή. Αφού όλοι είμαστε άνθρωποι. Γιατί να μην το δούμε έτσι;

Έγινε. Ας το δούμε έτσι. Για όλους και για τα πάντα. Ας μην ξαναχρησιμοποιήσουμε τον όρο “ρατσισμός”. Ας λέμε τους ρατσιστές μισάνθρωπους.

Που κολλάει τώρα αυτό;

Μα πως; Αν βρίσεις ή μιλήσεις άσχημα για κάποιον αλλοδαπό, τότε θα είσαι απλά αγενής, ανάγωγος και μισάνθρωπος. Αφού είναι άνθρωπος. Ας μην τον απανθρωποποιήσουμε. 

Μα είμαι αγενής μαζί του ΕΠΕΙΔΉ είναι από άλλη χώρα και τον μισώ για αυτό. Εσείς λέτε ότι κάθε φορά που δολοφονείται μια γυναίκα είναι γυναικοκτονία.

Δεν λέμε αυτό. Γι αυτό όταν πιστεύαμε ότι η Κάρολαιν ήταν θύμα θανατηφόρου ληστείας, δεν βγήκαμε να γράψουμε ότι επρόκειτο για γυναικοκτονία. Πιστεύαμε πως είναι ανθρωποκτονία. Όταν ομολόγησε ο Αναγνωστόπουλος και μάθαμε ότι την σκότωσε ο σύζυγός της για να μην φύγει, τότε είπαμε ότι είναι γυναικοκτονία. 

Κάθε φορά που δολοφονείται μια γυναίκα από τον σύντροφό της, δηλαδή, είναι γυναικοκτονία;

Ούτε, αλλά είσαι κοντά. Γυναικοκτονία είναι κάθε φορά που κάποιος άντρας που πιστεύει ότι έχει δικαιώματα ζωής και θανάτου πάνω σε μια συγκερκιμένη γυναίκα (μπορεί να είναι σύντροφος, σύζυγος, αδελφός, πατέρας, θείος αλλά ΌΧΙ ένας άγνωστος στον δρόμο, κι αυτό εκτός αν ο άγνωστος διαπράξει σεξουαλικό έγκλημα) την σκοτώνει επειδή τολμάει να του πει όχι. Να φύγει, να του πάει κόντρα, να πει τη γνώμη της, να έχει χαρακτήρα, να μην του ανήκει. Επειδή είναι γυναίκα και πρέπει να του ανήκει. Σαν να μην έχουν αλλάξει πολλά από τον προηγούμενο ορισμό του βιασμού. Για αυτό φωνάζουμε.

Δηλαδή θύτες είναι μόνο άντρες ; Δεν είναι λίγο μονόπλευρο αυτό;

Όχι, θύτες δεν είναι μόνο άντρες. Θύτες μπορεί να είναι και γυναίκες αλλά αυτό είναι εξαιρετικά σπάνιο. Οι γυναίκες ανήκουν στους άντρες. Πολύ σπάνια ανήκουν σε άλλες γυναίκες που πιστεύουν ότι έχουν πάνω τους ιδιοκτησιακά δικαιώματα. 

Γιατί δεν ζητάμε και την αναγνώριση της “ανδροκτονίας”;

Υπάρχει ο όρος. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει μαζικές δολοφονίες ανδρών και αρσενικών εφήβων με στόχο την εθνοκάθαρση φυλής ή έθνους για λόγους στρατιωτικής αποδυνάμωσης κατά τη διάρκεια γενοκτονιών ή πολέμων. Δεν μπορεί να αναγνωριστεί ως τέτοιος νομικά στην Ελλάδα.

Ωραία, γιατί δεν φτιάχνουμε και όρο ανδροκτονία για όλες τις γυναίκες που σκοτώνουν τους άντρες τους ;

Με τι κίνητρο;

Τι εννοείς με τι κίνητρο;

Είπαμε ότι δεν είναι κάθε σκοτωμένη γυναίκα θύμα γυναικοκτονίας. Είπαμε ότι έχει να κάνει με το κίνητρο. Αν το κίνητρο είναι ότι ήταν γυναίκα, δηλαδή ότι του ανήκε και την σκότωσε γιατί σταμάτησε να την εξουσιάζει. Τότε είναι γυναικοκτονία. 

Α. Οκ. Λοιπόν, το κίνητρο για την ανδροκτονία θα είναι γυναίκες που σκότωσαν τους άντρες τους επειδή τις απάτησαν, ας πούμε. Άρα επειδή δεν “τις ανήκουν”’ αντίστοιχα.

Έχεις ακούσει πολλές περιπτώσεις γυναικών που σκοτώνουν τους άντρες τους γιατί τους πήγαν κόντρα και επέλεξαν τη ζωή τους;

Σίγουρα υπάρχουν και αυτές οι περιπτώσεις.

Υπάρχουν ναι. Είναι μηδαμινές. Εκτός κι αν βλέπεις κάθε μήνα είδηση για άντρα που βρέθηκε νεκρός και γυναίκα που τον δολοφόνησε επειδή “ήταν η κακιά στιγμή”. Μπορείς να ψάξεις πολύ και να μου βγάλεις ένα μικρό στατιστικό αντρών που δολοφονούνται απ’ τις γυναίκες τους, δε θα φτάνει ούτε το 1\10 των σχεδόν 2\3 των γυναικών στον κόσμο που πεθαίνουν από το χέρι αντρών τους.

Ναι αλλά υπάρχουν και αυτές οι ειδήσεις. 

Αν αρχίσουν οι ειδήσεις αυτές να επικρατούν σε όλο τον κόσμο, αν βγουν έρευνες που να αποδεικνύουν ότι δεύτερη αιτία θανάτου των ανδρών στον κόσμο είναι γυναίκες που κυνηγάνε τους άντρες τους και μάνες που κυνηγάνε τους γιούς τους επειδή τόλμησαν να τους πάνε κόντρα, τότε ευχαρίστως να το συζητήσουμε.

Οκ. Ας είναι το κίνητρο για την ανδροκτονία γυναίκες που σκότωσαν τους άντρες τους επειδή δεν άντεχαν άλλο την βια, την εξουσία και όλα αυτά που λες ότι είναι έμφυλα. Ας είναι το αντίθετο.

Μέσα.

Τι μέσα;

Ας αναγνωριστεί ο όρος ανδροκτονία ως γυναίκες που σκοτώνουν άντρες που τις κακοποιούν.

Δηλαδή συμφωνείς;

Συμφωνώ. Αν πιστεύεις ότι αυτό θα είναι υπερ των ανδρών, τότε ναι, να το συζητήσουμε.

Πώς να πιστεύω ότι θα είναι υπέρ των ανδρών, αφού θα είναι νεκροί.

Ενώ στην γυναικοκτονία οι δολοφονημένες ζουν και βασιλεύουν.

Άρα εσείς γιατί παλεύετε για τον όρο; Αφού είναι νεκρές;

Γιατί θέλουμε να μπει ως επιβαρυντική περίσταση για τον θύτη στο έγκλημα της ανθρωποκτονίας. Δηλαδή, με απλά λόγια, όταν το κίνητρο είναι έμφυλο, να έχουμε μεγαλύτερη ποινή. Γι αυτό παλεύουμε.

Ωραία, και εμείς θέλουμε μεγαλύτερη ποινή όταν είναι ανδροκτονία. 

Η ποινή για την “ανδροκτονία” θα είναι μικρότερη. 

Γιατί; 

Γιατί “ανδροκτονία” θα είναι ελαφρυντική περίσταση. Οι γυναίκες που σκότωσαν τους συζύγους ή άντρες που τις κακοποιούσαν παίρνουν συνήθως χάρη απ’ το δικαστήριο, όπως έγινε στην πρόσφατη περίπτωση της Βαλερί Μπακό, ή εκτίουν πολύ ελαφρύτερες ποινές.

Τα δικαστήρια θεωρούν, ακόμα και σε περίπτωση ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως, ότι για να φτάσει μια γυναίκα να σκοτώσει τον άντρα της λόγω της βίας που είχε υποστεί, η κατάσταση στην οποία έχει βρεθεί μπορεί να άρει ή να μειώσει το άδικο. Η λογική λέει ότι ο όρος δεν σας συμφέρει καθόλου. Αν θέλετε αναγνώριση αντίστοιχη, όμως, εμείς μέσα.

Καλά, άσε λίγο την ανδροκτονία. Που αλλού έχεις ξαναδεί εσύ να μην χρησιμοποιείται ο όρος ανθρωποκτονία στον ΠΚ; Αφού όλοι είμαστε άνθρωποι. Γιατί δεν έχουμε μητροκτονία; Πατροκτονία; 

Αναγνωρίζονται ποινικά ήδη ως επιβαρυντικοί παράγοντες στα εγκλήματα μίσους του 82 Α ΠΚ το φύλο, η θρησκεία και το χρώμα, ο σεξουαλικός προσανατολισμός και άλλα.

Το κίνητρο ως επιβαρυντική περίσταση δεν είναι μια ιδέα που δεν υπάρχει στο νομικό μας σύστημα. Γυναικοκτονία δεν σημαίνει ότι δεν είναι ανθρωποκτονία. Σημαίνει ότι είναι και κάτι παραπάνω. Γι αυτό ζητάμε διακεκριμένη παραλλαγή του εγκλήματος.

Η μητροκτονία θα ήταν πολύ πιθανό να ενταχθεί στην γυναικοκτονία. Η πατροκτονία είναι μάλλον σκέτη ανθρωποκτονία αν έγινε για οποιονδήποτε λόγο, εκτός αν αναγνωρίζαμε τον όρο ανδροκτονία και είχαμε ελαφρυντική περίσταση για μια γυναίκα που σκότωσε τον πατέρα της λόγω της κακοποίησης. Σαν την παιδοκτονία, που αναγνωρίζεται στο άρθρο 303 ΠΚ. Είναι όταν η μάνα μετά τον τοκετό σκοτώνει το παιδί της και είναι ελαφρύτερο της ανθρωποκτονίας. Ο νόμος αναγνωρίζει ελαφρυντικά στη γυναίκα που σκοτώνει το παιδί της λόγω “διατάραξης του οργανισμού της”. 

Έστω ότι ήταν γυναικοκτονία. Τι θα άλλαζε στην ποινή; Και πάλι θα ήταν σαν να είχε μπει μέσα για ανθρωποκτονία εκ προθέσεως; 

Δεν νομίζω ότι θα άλλαζαν τόσα πράγματα στην ποινή. Ήδη η ποινή της ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως είναι μέχρι ισόβια, με την γυναικοκτονία ως διακεκριμένη παραλλαγή λόγω γυναικείου φύλου δεν νομίζω ότι δικονομικά θα μιλούσαμε για μεγάλη διαφορά ποινικής αντιμετώπισης.

Ωραία, τότε γιατί όλη αυτή η επιμονή;

Γιατί οι λέξεις έχουν σημασία. Τα λέγαμε εγκλήματα τιμής ή εγκλήματα πάθους γιατί τα βλέπουμε ως εγκλήματα τιμής ή πάθους. Η τιμή και το πάθος είναι λέξεις φορτισμένες, προφανώς, θετικά. Δεν λένε “μην το κάνεις”, λένε “πλήρωσε το τίμημα γιατί αξίζει την τιμή και το πάθος σου”.

Η αναγνώριση θα ήταν περισσότερο ένα στοίχημα. Ένα στοίχημα γλωσσικής φροντίδας που θα ελπίζουμε να φτάσει στην πραγματική πρόληψη.

Οι λέξεις φτιάχνουν την πραγματικότητα. Η τιμωρία ενός θύτη για γυναικοκτονία και όχι απλά για ανθρωποκτονία, θα σήμαινε αναγνώριση του ότι οι γυναίκες πλήττονται και πεθαίνουν επειδή είναι γυναίκες. Είναι μια κοινωνική αναγνώριση της πατριαρχίας.

Δεν είναι θέμα εκδίκησης; 

Δεν ψάχνουμε εκδίκηση. Ψάχνουμε αναγνώριση. Ψάχνουμε δικαίωση για τις νεκρές. Ψάχνουμε έναν κόσμο στον οποίο θα ζούμε ελεύθερες, χωρίς να φοβόμαστε. Δεν εργαλειοποιούμε θανάτους για να πετύχουμε καμία φεμιναζιστική συνωμοσία, ούτε για να στηρίξουμε κυβερνήσεις. Ο αγώνας μας είναι ο πιο καθαρός απ’ όλους τους αγώνες γιατί η πατριαρχία βρίσκεται δεξιά, αριστερά, εντός εκτός και επί τα αυτά.  

Χωρίς αναγνώριση και περιγραφή δεν υπάρχει καταπολέμηση.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News