Για την ντροπή: Υπόθεση Ζιζέλ Πελικό

Η υπόθεση Ζιζέλ Πελικό, για τους βιασμούς από αγνώστους από το διαδίκτυο που οργάνωνε για την 72χρονη ο σύζυγός της, αναισθητοποιώντας την επί μια ολόκληρη δεκαετία, έχει την δυναμική να προκαλέσει μια επαναστατική διαφοροποίηση στα εγκλήματα σεξουαλικής παραβατικότητας. Να αναποδογυρίσει το κύπελλο της ντροπής, να αποσείσει το κούνημα του δαχτύλου που κατευθύνεται προς το θύμα και να του επαναδιαγράψει την πορεία προς τον θύτη. Να μεταθέσει τη ντροπή μια για πάντα. Στόχος της Ζιζέλ «η ντροπή να αλλάξει πλευρά» για χάριν των παιδιών κι εγγονών της, αλλά και όλων των γυναικών που έχουν υποστεί ψυχολογική και σωματική κακοποίηση. Κι είναι πολλές, πάρα πολλές χιλιάδες…

H υπόθεση Ζιζέλ Πελικό με δυο λόγια

Ο 71χρονος συνταξιούχος ηλεκτρολόγος «ψάρευε» από πλατφόρμα για swingers στο διαδίκτυο τους άγνωστους άνδρες, τους οποίους προσκαλούσε στην κατοικία του ζεύγους, στο μικρό χωριό Μαζάν της νοτιοδυτικής Γαλλίας, για να βιάζουν τη Ζιζέλ. Ο ίδιος ήταν παρών στους βιασμούς, τους κατέγραφε, ενώ συχνά, όπως έχουν καταθέσει οι συγκατηγορούμενοί του, καθοδηγούσε και έδινε συμβουλές στους βιαστές της Ζιζέλ. Η διαδικασία της νάρκωσης αναφέρεται διεθνώς ως “χημική υποταγή” κι αποτελεί ακριβώς τον μηχανισμό μέσω του οποίου εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη διαδικασία του εγκλήματος χωρίς δυνατότητα οποιασδήποτε συναίνεσης του θύματος. «Ήμουν σε κωματώδη κατάσταση και τα βίντεο που θα προβληθούν θα το επιβεβαιώσουν», δήλωσε η Ζιζέλ Πελικό στο δικαστήριο.

Αυτό το “ναι μεν αλλά”, οι ναιμεναλλάκηδες που λέμε στην καθουμιλουμένη για όσους υπερασπίζονται πράγματα που δεν θα έπρεπε ούτε καν να διανοηθούν να υπερασπιστούν, είναι που προάγει την κουλτούρα του βιασμού.

Την Τετάρτη, 23 Οκτωβρίου, η 72χρονη γυναίκα τοποθετήθηκε για όσα έχουν ακουστεί μέχρι τώρα στη δικαστική αίθουσα από τους κατηγορούμενους που απολογήθηκαν και από τους μάρτυρες που έχουν καταθέσει. Οι περισσότεροι από τους 50 κατηγορούμενους υποστηρίζουν πως νόμιζαν ότι συμμετείχαν σε ένα σεξουαλικό παιχνίδι του ζεύγους Πελικό, δεν κατάλαβαν ότι ήταν αναίσθητη ή ότι συναινούσε προηγουμένως. Γενικά χρησιμοποίησαν την υπερασπιστική γραμμή “έγιναν όλα με τη θέλησή της” που είναι η μόνιμη επωδός στις κατηγορίες βιασμού. Αυτή είναι με λίγα λόγια η κουλτούρα του βιασμού: η βιασμένη να ξέρει πως αν τολμήσει να μιλήσει, αυτός που θα ντροπιαστεί δεν θα είναι ο θύτης αλλά η ίδια, το θύμα. “Ναι, αλλά πήγαινε γυρεύοντας”. “Ναι, αλλά τι φορούσε;” “Ναι, αλλά είχε πιεί πολύ, έπρεπε να προσέχει”. “Ναι, αλλά γιατί είχε βγει τόσο αργά/συνάντησε άγνωστους/έμεινε έξω χωρίς κάποιο συνοδό κλπ κλπ”; Αυτό το “ναι μεν αλλά”, οι ναιμεναλλάκηδες που λέμε στην καθουμιλουμένη για όσους υπερασπίζονται πράγματα που δεν θα έπρεπε ούτε καν να διανοηθούν να υπερασπιστούν, είναι που προάγει την κουλτούρα του βιασμού.

Μια σειρά ερωτήσεων που απηύθυνε το δικαστήριο στην 72χρονη κατά τις πρώτες μέρες της δίκης σχετικά με το ντύσιμό και τις συνήθειές της προκάλεσε την δικαιολογημένη οργή της, υπενθυμίζοντας ότι δεν είναι εκείνη που βρίσκεται στο εδώλιο του κατηγορουμένου, αλλά οι 50 βιαστές της κι ο σύζυγός της. To κοινωνκό στίγμα της ντροπής ωστόσο συνήθως πέφτει πάνω στις γυναίκες, οι οποίες πάντοτε κατηγορούνται ως υπαίτιες των δεινών που τους συμβαίνουν. Αν είμαστε θυμωμένες, είναι επειδή πρέπει να θυμώσουμε.

Όταν σε βιάζουν, υπάρχει ντροπή, αλλά δεν πρέπει εμείς να ντρεπόμαστε, πρέπει να ντρέπονται αυτοί.

Η Ζιζέλ Πελικό είχε διπλό σθένος στη διαδικασία της δίκης.

Από την μία πλευρά, να επιτρέψει η δίκη να γίνει ανοιχτά για το κοινό, ώστε η φρίκη που βίωσε να μην παραμείνει κεκλεισμένων των θυρών σαν ένοχο μυστικό, καθώς δεν είναι κάτι που της επισύρει προσωπική ενοχή. Είναι μια γυναίκα που την ΝΑΡΚΩΝΑΝ για μια δεκαετία, κι η οποία από τις παρενέργειες και τη θολούρα των ουσιών είχε πιστέψει ότι έχει αρχόμενη άνοια και νευρολογικά προβλήματα! Και ο σύζυγος της την άφηνε επί μήνες ολόκληρους να πιστεύει ότι τα έχει χάσει… Από την άλλη, η Ζιζέλ είχε την σοφία να ενισχύσει αυτή της την βεβαιότητα για το ανοιχτό της δίκης με μια συγκλονιστική όσο κι επαναστατική δήλωση που πάει στην καρδιά του πράγματος. «Ήθελα όλες οι γυναίκες θύματα βιασμού – όχι μόνο όταν έχουν ναρκωθεί, ο βιασμός υπάρχει σε όλα τα επίπεδα – θέλω κάθε γυναίκα να πει: Η κυρία Πελικό το έκανε, μπορούμε να το κάνουμε κι εμείς. Όταν σε βιάζουν, υπάρχει ντροπή, αλλά δεν πρέπει εμείς να ντρεπόμαστε, πρέπει να ντρέπονται αυτοί».

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΝΤΡΕΠΟΝΤΑΙ ΑΥΤΟΙ. Αυτό!

Όπως έγραψαν οι New York Times: «Ο φεμινισμός ενδιαφέρεται εδώ και πολύ καιρό για τη σχέση μεταξύ γνώσης και εξουσίας, για το πώς οι γυναίκες που στερούνται τη γνώση στερούνται την εξουσία. Τις τελευταίες εβδομάδες, μας υπενθύμισαν βάναυσα ότι η άγνοια ή η διεκδίκησή της μπορεί επίσης να είναι ένα βολικό εργαλείο των ισχυρών. Η συναίνεση απαιτεί προσπάθεια να γνωρίσει κανείς τις επιθυμίες του άλλου, ενώ ο βιασμός απαιτεί την πλήρη περιφρόνηση – την ακύρωση – του άλλου, να επιτρέψει στον εαυτό του να έχει επίγνωση μόνο της δικής του ευχαρίστησης. Πράγματι, το ναρκωτικό μιας γυναίκας σε πλήρη υποταγή φαίνεται σαν μια ιδιαίτερα προφανής εκδήλωση της επιθυμίας ενός άνδρα να μη γνωρίζει.»

Ο Λιονέλ Ροντρίγκες συγκαταλέγεται στους λιγοστούς κατηγορούμενους που έχουν παραδεχτεί στη δίκη ότι βίασαν την Πελικό και που ζήτησε συγγνώμη, αναγνωρίζοντας την ζημία που προκάλεσε. «Λυπάμαι, φαντάζομαι ότι ζήσατε έναν εφιάλτη… και είμαι μέρος αυτού του εφιάλτη. Γνωρίζω ότι η συγγνώμη μου δεν θα αλλάξει αυτό που έγινε αλλά ήθελα να σας το πω». Ο σύζυγος της Ζιζέλ επίσης παραδέχτηκε ότι υπήρξε βιαστής. «Είμαι βιαστής, όπως και οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι σε αυτή την αίθουσα» είπε χαρακτηριστικά.

«Θα ήθελα να απευθυνθώ στον κύριο Πελικό», είπε η Ζιζέλ στους δικαστές. «Είχαμε 50 χρόνια κοινής ζωής. Τρία παιδιά, επτά εγγόνια. Ήσουν ένας επιμελής πατέρας, παρών για να ακούς, ένας ευγενικός άνθρωπος, απολύτου εμπιστοσύνης. Μοιραστήκαμε τα γέλια και τις λύπες μας. Μοιραστήκαμε τις δύσκολες στιγμές, τις διακοπές μας, τα γενέθλιά μας, τα Χριστούγεννα. Για τέσσερα χρόνια προετοιμαζόμουν για αυτή τη δίκη και ακόμα δεν μπορώ να καταλάβω γιατί. Πώς ανατράπηκε η ζωή μου; Πώς έφτασε σε αυτό το σημείο; Πώς μπόρεσες να με προδώσεις σε αυτό το βαθμό; Να φέρνεις αγνώστους στην κρεβατοκάμαρά μας; Για μένα αυτή η προδοσία είναι ανυπολόγιστη», είπε η Ζιζέλ μιλώντας στον σύζυγο και βιαστή της, Ντομινίκ Πελικό.

Το μήνυμα-μανιφέστο του φεμινισμού της Ζιζέλ Πελικό

Ο Στεφάν Μπαμπονό, δικηγόρος της Πελικό, παραχώρησε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στο τηλεοπτικό δίκτυο BFMTV για την πελάτισσά του. διευκρινίζοντας πως η Ζιζέλ ήθελε με την τοποθέτησή της στη δίκη να δώσει ένα μήνυμα ελπίδας και είπε: «Δεν επιδιώκει να την θαυμάζουν. Δεν επιδιώκει να πιστεύουμε πως είναι εξαιρετική. Αυτό που θέλει να δείξει είναι πως μια γυναίκα προφανώς καταστρέφεται σε μεγάλο βαθμό όταν υποστεί βιασμό».

«Όταν είσαι θύμα σεξουαλικής κακοποίησης μπορεί να καταστραφείς, αλλά αυτή ήθελε να δώσει, επίσης, ένα μήνυμα ελπίδας δείχνοντας πως μπορείς να ανταπεξέλθεις αν βρεις βοήθεια στο περιβάλλον σου. Έχει συνεχώς και μας το λέει συχνά, μια σκέψη για όλα τα θύματα, τα οποία αυτή τη στιγμή που μιλάμε αντιμετωπίζουν την ίδια δοκιμασία στα δικαστήρια, χωρίς απαραίτητα να υπάρχουν άνθρωποι που να τις χειροκροτούν κατά την έξοδο (από το δικαστήριο). Αυτές οι γυναίκες γνωρίζουν πως η Ζιζέλ τις σκέφτεται, γιατί περνούν τις ίδιες δοκιμασίες», ανέφερε ο Στεφάν Μπαμπονό.

Δεκάδες επιστολές με σφραγίδες από διαφορετικές χώρες, δώρα και συμβολικές προσφορές με παραλήπτη τη Ζιζέλ Πελικό καταφθάνουν κάθε μέρα στο τοπικό ταχυδρομείο της Αβινιόν, ανθοδέσμες για τη Ζιζέλ αποστέλλονται στο δικαστήριο, ενώ όταν η Πελικό προσέρχεται στη δίκη δεκάδες γυναίκες την περιμένουν και την χειροκροτούν έξω από το δικαστικό μέγαρο για την γενναία της στάση.

Η επικεφαλής του κινήματος Balance ton bar, ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών Μαϊτέ Μέευς, δήλωσε για την υπόθεση: «Είναι πραγματικά όμορφο να βλέπεις την αλληλεγγύη που έχει οικοδομηθεί γύρω από τη Ζιζέλ Πελικό. Δείχνει στον κόσμο πώς μπορεί να μοιάζει μια δίκη βιασμού και πώς ένα θύμα δεν μπορεί να κερδίσει σχεδόν ποτέ».

Η δίκη που ξεκίνησε στις 2 Σεπτεμβρίου στο δικαστήριο της Αβινιόν συνεχίζεται κι η Ζιζέλ Πελικό θα επανέλθει μέσα στον Δεκέμβρη όταν θα ολοκληρωθεί η δίκη. Είναι πάντως ήδη σίγουρο ότι η υπόθεση Πελικό θα αποτελέσει σταθμό στα γυναικεία δικαιώματα με τρόπο παρόμοιο με αυτόν του σεισμού του #metoo και θα μνημονεύεται στο μέλλον.

Υπόθεση Πελικό: Η γυναίκα του Κανδαύλη

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News