Παρόλο που το έμφυλο χάσμα στην επιχειρηματικότητα, την τεχνολογία και άλλους τομείς συζητιέται συχνά, η χρηματοδότηση νεοφυών (startup) επιχειρήσεων με γυναίκες ιδρύτριες παραμένει ένας λιγότερο διαδεδομένος διάλογος. Αυτό δε σημαίνει ότι το πρόβλημα είναι αμελητέο. Δεδομένα του Economics Department της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για το 2023 δείχνουν ότι μόλις το 2% του επενδυτικού κεφαλαίου κατευθύνθηκε σε ομάδες ιδρυτών που αποτελούνται αποκλειστικά από γυναίκες, ενώ οι μεικτές ομάδες έλαβαν το 5%. Το 93% της χρηματοδότησης διοχετεύτηκε σε ομάδες αποκλειστικά ανδρών.Άρα, το χάσμα είναι υπαρκτό και σημαντικό. Με στόχο την καλύτερη κατανόησή του, το WE LEAD, μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε από το Libra Philanthropies με στόχο τη μείωση του έμφυλου χάσματος στην τεχνολογία, και το Found.ation, εταιρεία επιχειρηματικών συμβούλων και κόμβος καινοτομίας, συνεργάστηκαν για το Startups in Greece Report 2024-2025, που κυκλοφόρησε πρόσφατα με υποστηρικτές το EIT Digital και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, διοργάνωσαν δύο focus groups: ένα με γυναίκες ιδρύτριες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, σε διάφορα στάδια χρηματοδότησης, και ένα με επενδυτές, άνδρες και γυναίκες, με αποδεδειγμένο ιστορικό επενδύσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι ερωτήσεις για τα δύο γκρουπ ήταν κοινές και πολύ συγκεκριμένες: γιατί υπάρχει ακόμα έμφυλο χάσμα στη χρηματοδότηση, ποιες είναι οι ρίζες του προβλήματος, πώς βιώνει κάθε πλευρά αυτό το χάσμα, και πώς πιστεύουν ότι μπορεί να μειωθεί. Οι απαντήσεις, από την άλλη, ήταν διαφορετικές, κάνοντας τις συζητήσεις πραγματικά ενδιαφέρουσες.
Προκαταλήψεις; Ναι μεν, αλλά…
Ο βασικός λόγος που αναφέρθηκε ως αιτία του προβλήματος από γυναίκες ιδρύτριες ήταν οι ασυνείδητες προκαταλήψεις και τα στερεότυπα. Οι περισσότερες συμφώνησαν ότι, παρόλο που έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος, οι γυναίκες εξακολουθούν συχνά να μην θεωρούνται ικανές ιδρύτριες, ιδιαίτερα σε θέματα τεχνολογίας και χρηματοοικονομικών. Όπως ανέφεραν, «υπήρξαν περιπτώσεις όπου έπρεπε να “αποδείξουν” την τεχνική τους επάρκεια». Επιπλέον, τόνισαν ότι η επένδυση σε μια γυναίκα ιδρύτρια μπορεί να θεωρηθεί πιο ριψοκίνδυνη, ανεξάρτητα από την εμπειρία της. Συμφώνησαν επίσης ότι η έλλειψη προτύπων και ιστοριών επιτυχίας, καθώς και το έμφυλο χάσμα στα ίδια τα VC, είναι βασικοί παράγοντες.Οι δύο τελευταίες απόψεις ακούστηκαν και στη συζήτηση των επενδυτών/τριων, όχι ωστόσο ως σημαντικότερες αιτίες του προβλήματος. Οι επενδυτές/ τριες, αναγνώρισαν μεν το πώς αυτά μπορούν να επηρεάσουν τα τελικά “νούμερα”, ωστόσο στάθηκαν σε δύο άλλες βασικότερες αιτίες. Η πρώτη είναι ο χαμηλός αριθμός γυναικών ιδρυτριών που απευθύνονται στις ομάδες τους για χρηματοδότηση. Το επιχείρημά τους, απλό: πώς να επενδύσεις σε γυναικείες ομάδες όταν αυτές δεν ζητάνε χρηματοδότηση;
Η δεύτερη αιτία, είναι η διαφορά στους κλάδου στόχευσης. Όπως επισήμαναν, οι γυναίκες ιδρύτριες συχνά επικεντρώνονται σε τομείς που βρίσκονται εκτός του ραντάρ των VC, σε σύγκριση με την τεχνολογία. Αυτή η απόκλιση στους κλάδους ενδιαφέροντος μειώνει την πιθανότητα χρηματοδότησης των γυναικών, καθώς πολλές επενδυτικές ομάδες δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τεχνολογικές startups, όπου οι γυναίκες συμμετέχουν λιγότερο.
Τελικά, πόσο διαφέρει ένα γυναικείο pitch;
Όταν ρωτήθηκαν πώς βιώνουν την εμπειρία της χρηματοδότησης, από τις αρχικές συζητήσεις, την παρουσία έως τη συμφωνία (εάν υπάρξει), οι δύο ομάδες σκιαγράφησαν μια διαφορετική εικόνα. Οι ιδρύτριες ανέφεραν ότι αντιμετωπίζουν έμφυλα στερεότυπα, όπως ερωτήσεις για οικογενειακά σχέδια, ενώ συχνά αντιμετωπίζονται ως «γλυκά κορίτσια» και όχι ως σοβαρές επιχειρηματίες. Το παράδοξο; Ορισμένες γυναίκες ιδρύτριες ανέφεραν ότι προτιμούν να κάνουν pitch σε άνδρες επενδυτές παρά σε γυναίκες. Όπως αναφέρθηκε, οι γυναίκες επενδυτές μπορεί να είναι πιο αυστηρές και προσανατολισμένες στη λεπτομέρεια και ίσως να μην θέλουν να φαίνονται ότι ευνοούν άλλες γυναίκες. Η ομάδα υποστήριξε ότι αυτή η συμπεριφορά μπορεί να οφείλεται στην προσπάθεια των γυναικών επενδυτών να αποδείξουν την αξία τους σε ένα ανδροκρατούμενο περιβάλλον.
Από την πλευρά τους, οι επενδυτές/τριες, στάθηκαν στο “στυλ” παρουσίασης, τονίζοντας ότι οι άνδρες τείνουν να παρουσιάζουν το επιχειρηματική τους ιδέα πιο επιθετικά ή αισιόδοξα, ενώ οι γυναίκες συχνά ακολουθούν μια πιο συντηρητική προσέγγιση στις παρουσιάσεις τους. Ανέφεραν επίσης ότι η ποικιλομορφία όσον αφορά το φύλο στις ομάδες είναι καλοδεχούμενη αλλά όχι επιβεβλημένη και πολλοί/ές παραδέχτηκαν ότι αυτό δεν αποτελεί προτεραιότητά τους. Υπήρξαν άτομα ωστόσο που ανέφεραν ότι εργάζονται για να διαφοροποιήσουν τις ομάδες τους.
Προτείνοντας λύσεις
Συζητώντας για τις λύσεις, το θετικό είναι ότι ακούστηκαν πολλές και ενδιαφέρουσες προτάσεις. Οι γυναίκες ιδρύτριες τόνισαν την αξία των προγραμμάτων καθοδήγησης, της εκπαίδευσης αλλά και των δικτύων υποστήριξης, πρότειναν την αύξηση της προβολής επιτυχημένων γυναικών ιδρυτριών είτε στα media είτε σε δημόσιες ομιλίες, αλλά και τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για χρηματοδότηση χωρίς dilution, όπως κρατικές επιχορηγήσεις που στοχεύουν ειδικά στις γυναίκες ιδρύτριες. Τέλος, ορισμένες υποστήριξαν τη σημασία της υιοθέτησης πιο μεθοδολογικά καθοδηγούμενων προσεγγίσεων από τους επενδυτές στις προσλήψεις και στις αποφάσεις επένδυσης.
Στην ομάδα των επενδυτών/τριων, αρκετοί/ες τόνισαν τη σημασία της αύξησης του top of the funnel ως βασικό παράγοντα για τη γεφύρωση του έμφυλου χάσματος στη χρηματοδότηση. Πρότειναν την ενθάρρυνση περισσότερων γυναικών να ξεκινήσουν επιχειρήσεις νωρίτερα, την προώθηση της προσέγγισης σε περισσότερα επενδυτικά σχήματα και τη συνεργασία με φόρουμ και οργανισμούς που επικεντρώνονται σε γυναίκες. Πολλά άτομα επίσης εστίασαν στην εκπαίδευση, προτείνοντας μεγαλύτερη εμπλοκή με επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα, βαθύτερη εστίαση στη χρηματοοικονομική παιδεία, τους υπολογιστές και τον προγραμματισμό. Συζητήθηκε επίσης η ανάγκη αυτοκριτικής και καλύτερης κατανόησης των αιτίων της ανισότητας αλλά και η ανάγκη αύξησης της εκπροσώπησης των γυναικών σε ηγετικές θέσεις στα VC.
Το πρώτο βήμα για την αλλαγή
Στόχος αυτών των συζητήσεων, όπως επισημαίνουν και οι δύο φορείς πίσω από αυτές, δεν ήταν να λυθεί αυτομάτως το πρόβλημα, αλλά να ξεκινήσει η συζήτηση για αυτό. Το γεγονός ότι αυτό έγινε και έφερε στην επιφάνεια τόσο ενδιαφέρουσες όσο και αντικρουόμενες απόψεις, δίνει σε όλους τροφή για σκέψη, ενδοσκόπηση και επιβεβαιώνει την ανάγκη για πολλή δουλειά προς αυτήν την κατεύθυνση. Μέσα από αυτές τις συζητήσεις έγινε αντιληπτό ότι παρόλο που οι δύο ομάδες μοιράζονται παρόμοιες εμπειρίες σε συναντήσεις και παρουσιάσεις, πλοηγούνται σε αυτά τα περιβάλλοντα με διαφορετικό υπόβαθρο, προοπτικές και προκαταλήψεις. Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκαταλήψεις και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στην υποεκπροσώπηση των γυναικών, είναι απαραίτητο να έρθουμε μαζί και να συμφωνήσουμε πρώτα στη φύση του προβλήματος. Ξεκινάμε;
τα γραφήματα χρησιμοποιούνται από την κ.Κοκκίδου με άδεια από τους οργανισμούς
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Ο τίτλος του άρθρου δεν στέκει στατιστικά μιλώντας, λαμβάνοντας υπόψιν τα νούμερα που δίνει, καθώς δεν δίνονται πουθενά στοιχεία για το πόσες συμμετοχές από γυναίκες υπήρχαν και πόσες από άντρες. Θα μπορούσαμε να πούμε για εμφυλη ανισότητα στη χρηματοδότηση αν έλαβαν μέρος 500 γυναίκες και 500 άντρες και εν τέλει χρηματοδότηση πήρε το 2% των γυναικών και το 93% των ανδρών…αλλά αν δηλώσαν συμμετοχή 5 γυναίκες και 1000 άντρες τότε είναι φυσιολογικά αυτά τα νούμερα και θα πρέπει να εξεταστεί η ρίζα του προβλήματος, δηλαδή του γιατί δήλωσαν 5 γυναίκες και 1000 άντρες. Το ίδιο βλέπω και στο χώρο εργασίας… Διαβάστε περισσότερα »
Εσείς μπορείτε να ερμηνεύσετε όπως έχετε μάθει και γουστάρετε τα στατιστικά και τους αριθμούς αλλά η αλήθεια είναι αυτή που περιγράφει το άρθρο. Κι εσείς πέφτετε στην λούμπα του «αφού δεν στέλνουν βιογραφικά γυναίκες δεν γίνεται να ζητάμε 50/50» κι άλλες πατριαρχικές παπαριές αλλά αφού θέλετε να εστιάσουμε στο γιατί οι γυναίκες δεν είναι τόσες πολλές στις επιστήμες της τεχνολογίας ας εστιάσουμε. Κατ’ αρχάς πλέον υπάρχουν αρκετές γυναίκες στις επιστήμες τεχνολογίας γιατί έχουμε προοδεύσει κάπως και αφήνουμε τα κορίτσια όχι μόνο να πηγαίνουν σχολείο αλλά και να επιλέγουν το αντικείμενο των σπουδών τους. Παρά ταύτα η πατριαρχία ακόμα επηρεάζει και… Διαβάστε περισσότερα »
Δεν καταλαβαίνω την έκρηξη σου. Αρχικά να πούμε ότι δεν υπάρχουν πολλές ερμηνείες των αριθμών. Υπάρχουν μαθηματικοί μέθοδοι που υπολογίζεις αν υπάρχει κάποια σημαντικά στατιστική διαφορά με βάση τον πληθυσμό της κάθε υποομάδας και το ποσοστό εμφάνισης της κάθε υποομάδας στο τελικό σύνολο ( αυτούς που πήραν τη χρηματοδότηση) . Κατά δεύτερον δεν διαφωνούμε σε κάτι. Απλά λέω ότι λόγω πατριαρχίας, τα κορίτσια δεν οδηγούνται σε υψηλόβαθμες σχολές και εκεί είναι που ξεκινάει το πρόβλημα. Όλα τα άλλα είναι φυσικά επακόλουθα. Στα παιδαγωγικά είναι 90% γυναίκες, στα σχολεία θα βρεις 90% γυναίκες δασκάλες. Σε σχολές πληροφορικής θα βρεις 10% γυναίκες,… Διαβάστε περισσότερα »
Καμία έκρηξη. Οι αριθμοί μεταφράζονται, ερμηνεύονται, αναλύονται και διαβάζονται ποικιλοτρόπως, άρα θα διαφωνήσω με την αποψαρα σας περί αριθμών. Από εκεί και πέρα ζητώ συγγνώμη αν δεν κατανόησα αυτό που υπονοήσατε και εκ των υστέρων διευκρινίσατε, δλδ τα περί πατριαρχιας, οπότε το γιατί δεν το ψάχνουμε αλλά το γνωρίζουμε και πρέπει να το ονομάζουμε: το πατριαρχικό πλαίσιο δλδ στο οποίο γυναίκες καθημερινά αντιμετωπίζονται ως επαγγελματίες β’ κατηγορίας σε σχέση με του άνδρες, αμοιβονται λιγότερο δουλεύοντας περισσότερο και άλλα ωραία. Εγώ λέω να φωνάξουμε τον Αδωνη να μας ερμηνεύσει αυτός τα νούμερα και να φέρει και κλειδαρά γιατί γίναμε δημόσιο. Αν… Διαβάστε περισσότερα »
Θα διαφωνήσω σε ένα σημείο. Δεν είναι ότι τα κορίτσια δεν οδηγούνται σε υψηλόβαθμες σχολές, Στην ιατρική και στην νομική μια χαρά περνάνε. Είναι συγκεκριμένα οι τομείς των θετικων επιστημων και της τεχνολογίας στους οποίους συστηματικά δεν οδηγούνται τα κορίτσια. Οι βασικοί λόγοι που συμβαίνει αυτό είναι δύο. Πρώτον τα έμφυλα στερεότυπα που δεν ωθουν τα κορίτσια να αναπτύξουν τα απαραίτητα skills που χρειάζονται σε αυτούς του τομείς. Και δεύτερον ότι μεγαλώνουν με την πεποίθηση ότι οι γυναίκες δεν το έχουν με αυτά τα επαγγέλματα μέχρι που πείθονται και οι ίδιες. Ναι ο δρόμος για να αλλάξει αυτό είναι μακρύς… Διαβάστε περισσότερα »
Μηχανικοί τι εννοείς δεν υπάρχουν γυναίκες;Πώς γίνεται να μην λαμβάνετε βιογραφικά.Εκτός κι αν είναι για εργοτάξια ή κάτι αντίστοιχο,που όμως κι εκεί πάνε.Μου κάνει εντύπωση αυτό που λες,όπως και το ότι αναφέρεις ότι δεν προτιμούν τις επιστήμες τεχνολογίας.Πιο πιθανό μου ακούγεται να μην δίνονται ευκαιρίες σε γυναίκες σε αυτούς τους κλάδους ώστε να ξεκινήσουν μια καριέρα (οπότε μετά αναγκαστικά αλλάζουν κλάδο),παρά αυτό.
Δεν είπα ότι δεν λαμβάνουμε, είπα ότι από τα 100 που θα λάβεις πολύ λιγότερα θα είναι από γυναίκες. Όταν στη σχολή από τα 200 άτομα είμασταν 30 κοπέλες, γιατί να περιμένουμε άλλη αναλογία στην δουλειά μας ?
Οκ,σε επίπεδο τμήματος είναι πιο κατανοητό.Γιατί γυναίκες μηχανικοί γενικά υπάρχουν πάρα πολλές,εκτός ίσως από μηχανολόγους.Οπότε μου έκανε εντύπωση να μην υπάρχουν ώστε να φτάνετε να μην λαμβάνετε βιογραφικά.Κατά τα άλλα δεν διαφωνώ με τη λογική του αρχικού σχολίου,όντως θέμα αναλογιών είναι.
θα προσπαθήσω να σας εξηγήσω καθώς συνήθως είμαι η μόνη γυναίκα στο ανδροκρατούμενο περιβάλλον σας. Ο σεξισμός και η ματσίλα περισσεύει. Τι έχουν ακούσει τα αυτιά μου τόσα χρόνια δεν λέγεται. Οι υφιστάμενοι, άντρες κι αυτοί, στην καλύτερη θα αμφισβητήσουν τις οδηγίες μια γυναίκας (τι ξέρει αυτή;), θα κάνουν τα δικά τους, θα πρέπει να εξηγήσεις και στη χειρότερη θα πρέπει να φωνάξεις για να γίνει η δουλειά σου. Τότε σε λένε και σκύλα. Τέλος, τα ωράρια. Καθώς είναι ανδροκρατούμενο, οι περισσότεροι έχουν γυναίκες στο σπίτι να καθαρίζουν, να μαγειρεύουν και να κρατάνε τα παιδιά. Κάθονται από το πρωί ως… Διαβάστε περισσότερα »
Στον τομέα μου δε θα βρεις επίσης πολλές γυναίκες. Και θα ήθελα να συμφωνήσω ότι είναι σημαντικό να καταλάβουμε γιατί οι γυναίκες δεν προτιμούν τον κλάδο της τεχνολογίας και ίσως να επικεντρωθούμε από τα σχολεία, να ενθαρρύνουμε και να προωθήσουμε τις αντίστοιχες σπουδές. Διότι αν προσπαθείς εκ των υστέρων με υποχρεωτικές ποσοστώσεις ή να βάζεις κριτήριο το φύλο στη χρηματοδότηση δουλειά δεν κάνεις.
Αυτό ακριβώς
Με την ποσόστωση και τις χρηματοδοτησεις μια χαρά δουλίτσα κάνεις, κατά την αποψάρα μου. Εδώ δεν έχουμε μάθημα σεκσουαλικής διαπαιδαγώγησης το χάππυ 2025 και το κράτος αρνείται να αναγνωρίσει νομικά τον ορο γυναικοκτονια την στιγμή που η βία εις βάρος των γυναικών αποτελεί καθημερινό φαινόμενο. Δλδ η όποια διαπαιδαγώγηση απαιτεί χρόνο, συνέπεια και μια κάποια διάρκεια. Κάποιοι έχουν και το μαχαίρι και το καρπούζι στα χέρια και συνήθως τα χέρια-μαχαίρια είναι ανδρικά. Υποχρεωτική ποσόστωση, λοιπόν, γιατί κατά ένα μαγικό τρόπο όταν αναζητησεις πάντα βρίσκεται μια ικανή γυναίκα που θα αναλάβει κάποιο πόστο αλλά συνήθως δεν ψάχνουν ούτε ψήνονται πολύ για… Διαβάστε περισσότερα »
Εδώ παλεύουμε ακόμα για τα αυτονόητα, όπως πχ με το αυτονόητο ότι όταν διοργανώνουμε κάποια εκδήλωση με καλλιτέχνες κωμικούς ψάχνουμε και βρίσκουμε και κλείνουμε και γυναίκες κωμικούς/ stand up κωμικούς και δεν καλούμε μόνο το κωμικό αντροπαρεάκι των κολλητών και μη αλλά ως καλλιτέχνες κοιτάμε μπροστά, είμαστε προχώ κι ανοίγουμε δρόμους. Και αναγνωρίζουμε το άκυρο κι απαράδεκτο γεγονός αποκλεισμού ικανότατων και κωμικότατων γυναικών που ισάξια και στα ίσια και με ωοθήκες 30 κιλά παλεύουν με τέρατα τύπου Δημήτρη που προσπαθεί να εξηγήσει στην πρωινή τβ τα ανεξήγητα και καλά μην κατανοώντας ντιπ το γιατί πρέπει να συμπεριλαμβάνονται γυναίκες, gay και… Διαβάστε περισσότερα »
Φιλη Soulara, που προφανώς δεν ήσουν ποτέ επιχειρηματίας ή επενδυτής και μόνο ερμηνεύεις σαν πατριαρχικές παπαριές τις άστοχες απόψεις σου και πιθανόν την ανεπάρκεια σου . Πρώτον, οι αριθμοί ερμηνεύονται με έναν και μοναδικό τρόπο ΤΕΛΟΣ. Δεύτερον, όταν κάποιος δίνει χρήματα για να επενδύσει χέστηκε αν είσαι άνδρας, γυναίκα, ουδέτερο ή εξωγήινος, θέλει να βγάλει περισσότερα χρήματα και εκεί επενδύει. Αν κωμικός Δημήτρης γεμίζει στάδια, αλλά η κωμικός Μαρία ούτε σαλόνι τον Δημήτρη θα πάρω και χέστηκα αν το χιούμορ του είναι καλό ή όχι. Εσύ με τα δικά σου χρήματα κάνε ότι θες.
Οι ερμηνείες δεν είναι ποτέ μοναδικές, οι αριθμοί μπορεί, η ερμηνεία τους όχι.
Αν και καθυστερημένα θα απαντήσω.
Αν η μέθοδος που ακολουθεί είναι η επιστημονικά σωστή και τα δεδομένα επαρκή, δεν μπορεί να υπάρξουν διαφορετικές ερμηνείες αλλά μόνο παρερμηνείες.
Άλλο που κάποιοι βγάζουν λάθος συμπεράσματα από ελλειπή στοιχεία.
Ενώ εσείς να υποθέσω είστε γκουρού της νεοφιλελεύθερης antiwoke νεοναζί επιχειρηματικότητας και γεμίζετε στάδια κι αρένες με τον Δημήτρη τον πεοφόρο και έτσι δικαιούστε βεβαίως βεβαίως να με κρίνετε ως ανεπαρκή πιθανώς και άστοχη σίγουρα. Φίλοι δεν θα γίνουμε προφανώς αλλά όπως έγραψα και παρά πάνω οι αριθμοί ερμηνεύονται ποικιλοτρόπως αλλιώς η στατιστική και τα επιστημονικά συμπεράσματα της θα ήταν απλά μαθηματικά του μπακάλη, αποψαρα μου βέβαια. Το τι σας προκαλεί χεσιμο δεν με αφορά, το πολύ χεσιμο πάντως υποδηλώνει μια παθογένεια, χεστηκαμε για τους νεοναζί στην Βουλή, χεστηκαμε για την 12χρονη, χεστηκαμε και για τα Τεμπη και όλα έχουν… Διαβάστε περισσότερα »