Όταν ανακοινώνουμε ότι θέλουμε να αρχίσουμε ή ότι έχουμε γραφτεί σε μαθήματα αυτοάμυνας τα σχόλια είναι συνήθως ότι είμαστε ακραίες, ότι διψάμε για εκδικηση και ότι θέλουμε να γίνουμε επικίνδυνες, εμποτισμένες μόνο με πικρόχολα κίνητρα κάποιων κόμπλεξ φυσικής κατωτερότητας.
Αυτή η σκέψη βασικά προέρχεται από το ότι οι γυναίκες δεν χρειαζόμαστε την αυτοάμυνα. Μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα και χωρις αυτή, αρκεί να προσέχουμε αρκετά και να μην προκαλούμε. Όσες τη χρειάζονται, θέλουν απλά να δείρουν.
Στην Ελλάδα είναι πολύ συχνά τα σχόλια αυτά και, εκτός από κάποιες ιστοσελίδες γενικής αυτοάμυνας που την περιλαμβάνουν ως υποσκέλος τους και άλλες που τονίζουν ότι δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά στα τμήματα- οπότε γυναίκες και άντρες προπονούνται μαζί-, οι περισσότερες σχολές που έψαξα και βρήκα είναι σχολές πολεμικών τεχνών.
Τα μαθήματα αυτοάμυνας για γυναίκες προσφέρονται είτε στο πλαίσιο μιας σχολής πολεμικών τεχνών που προσφέρει και αυτή τη δυνατότητα, είστε σε σεμιναριακό πλαίσιο με περιορισμένη συνήθως διάρκεια και ίσως με πρωτοβουλία Δήμων, όπως η πρόσφατη κίνηση του Δήμου Πατρέων.
Οι συμβουλές που διάβασα σε κάποια ελληνικά σάιτ πολεμικών τεχνών που διαφήμιζαν το κομμάτι της γυναικείας αυτοάμυνας ήταν οι εξής: Όταν κυκλοφορούμε μόνες, επιλέγουμε φωτεινούς δρόμους, αποφεύγουμε περιοχές που μπορεί να φαίνονται επικίνδυνες, επιλέγουμε να γυρίσουμε με παρέα σπίτι, να είμαστε συνεχώς σε μια διανοητική υπερδιέγερση, να προσέχουμε αν κάποιος μας ακολουθεί, να μην πίνουμε όταν βγαίνουμε γιατί γινόμαστε εύκολοι στόχοι, δεν μιλάμε στο τηλ στον δρόμο, δεν ακούμε μουσική, δεν μπαίνουμε σε ασανσέρ, δεν φοράμε άβολα παπούτσια, δεν δεν δεν.
Όλες αυτές οι συμβουλές ακούγονται λογικές και κάποιες ίσως φανούν και περισσότερο χρήσιμες υπο συγκεκριμένες περιστάσεις, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι οι περισσότερες γυναίκες έχουν μάθει να κυκλοφορούν συνεχώς στο δημόσιο χώρο με μια εκτεταμένη αίσθηση προσοχής και πραγματοποιώντας όλες τις παραπάνω συμβουλές, χωρίς να τις έχουν διαβάσει σε σάιτ. Για εκείνες δεν είναι πρωτοφανώς χρήσιμες, είναι πλήρως αυτονόητες.
Οι γυναίκες απλά ξέρουν. Ξέρουν τι να κάνουν για να είναι ασφαλείς, γιατί ακούνε “πρόσεχε, πρόσεχε, πρόσεχε” από τη μέρα που γεννιούνται, ξέρουν συνεχώς ότι η ασφάλεια κερδίζεται δύσκολα και χάνεται από τη μια στιγμή στην άλλη. Ξέρουν πώς να το συζητήσουν με τις φίλες τους και δίνουν τις καλύτερες συμβουλές η μια στην άλλη για το πώς να γυρίζουν σπιτι τους τα βράδια ασφαλείς.
Αυτές δεν είναι συμβουλές αυτοάμυνας. Αυτές είναι η πατριαρχία που μας λέει τι δεν πρέπει να κανουμε για να μην γίνουμε θύματα. Υπάρχει, και πάλι, μια μετακύλιση ευθύνης στις γυναίκες.
Σε ξενόγλωσση πλέον αρθογραφία έπεσα πάνω στον όρο “feminist self defence” ή “empowerment self defence”, ένα σύγχρονο είδος εκπαίδευσης αυτοάμυνας για γυναίκες, βασική αρχή της οποίας είναι η ενδυνάμωση. Αντί να εκπαιδεύει τις γυναίκες μόνο για το πώς να αμυνθούν πολεμικά σε κάποια επίθεση, σωματική ή λεκτική, στο δρόμο, λαμβάνει υπόψη κυρίως ότι οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να δεχθούν επίθεση από κάποιο οικείο τους πρόσωπο.
Με βάση τα στατιστικά των μη θανατηφόρων επιθέσεων, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων περιλαμβάνει δράστες συζύγους, συντρόφους, συγγενείς, συναδέλφους γνωστούς και φίλους, η “φεμινιστική αυτοάμυνα” ξέρει ότι ο κίνδυνος ληστείας από αγνώστους δεν είναι ο πιο συχνός κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι γυναίκες. Ο πιο συχνός κίνδυνος βρίσκεται σε περιβάλλοντα που θα βαφτίζαμε ασφαλή.
Αυτό που θέλουν να μάθουν οι γυναίκες και αυτό που μαθαίνουν πρώτο πριν τις πρακτικές της σωματικής αυτοάμυνας είναι η προσωπική οριοθέτηση απέναντι σε οικείους ανθρώπους που φέρουν εξουσία. Μαθαίνουν να λένε όχι στους συντρόφους τους όταν δε θέλουν σεξ, μαθαίνουν να λένε όχι σε συναδέλφους όταν τους αδικούν, μαθαίνουν να βάζουν όρια σε οικογενειακά πρόσωπα και φίλους όταν αυτοί τα ξεπερνάνε. Και ύστερα μαθαίνουν και να χτυπούν για άμυνα, αφότου τα όρια αυτά ξεπεραστούν.
Μαθαίνουν τι σημαίνει “power walk” στον δρόμο, τι σημαίνει “power move” και πώς επηρεάζει ψυχολογικά πιθανούς θύτες, παίζουν παιχνίδια ρόλων με άλλες γυναίκες που προσποιούνται ότι τους την πέφτουν σε πάρτυ, τις στριμώχνουν σε γωνίες ή ακόμα και ότι είναι ο σύντροφός τους που θέλει να τις πιέσει σε κάποια σεξουαλική πρακτική και εκείνες θέλουν να αρνηθούν.
Μαθαίνουν ότι παραβίαση δεν είναι μόνο να σου επιτεθεί κάποιος στον δρόμο, ξέρουν ότι η παραβίαση είναι καθημερινή και ότι η αρχή της αυτοάμυνας δεν είναι η χρήση βίας σε όλες τις περιστάσεις αλλά μια ολική, συνεχής περιφρούρηση εαυτού που θα τις επιτρέψει να κρίνουν τις συνθήκες που πράγματι την απαιτούν αλλά και να την απαιτήσουν από τους πάντες γύρω τους.
Η φεμινιστική αυτοάμυνα δεν ασχολείται μόνο με αυτό που ονομάζουν συχνά στα μαθήματα αυτοάμυνας “ορθολογική” βία, τη βία που χρησιμοποιείται ως μέσο για την επίτευξη κάποιου γραμμικού\λογικού σκοπού- όπως η βία στη ληστεία ή ακόμα και στη σεξουαλική επίθεση από άγνωστο.
Ασχολούνται με κάθε μορφή βίας, με την “ανορθολογική” βία εκείνη που είναι συναισθηματική, ψυχολογική, συστημική και χρησιμοποιείται προς επιβολή εξουσιαστικών σχέσεων από οικεία πρόσωπα, στην παραβίαση από την οποία σπάνια αντιδράμε γιατί έχουμε μάθει ότι είμαστε υπερβολικές.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Ναι ναι μπράβο, τώρα μπήκε στη σωστή του διάσταση το θέμα αυτοάμυνας. Όταν καταλάβεις ότι αυτοί που έχουν ενοχές δεν είναι οι θύτες αλλά τα θύματα και ‘όταν ξαναβλέπεις ότι τα θύματα έχουν πρόβλημα να αναγνωρίσουν την κακοποίηση μπαίνοντας κιόλας σε έναν αέναο κύκλο βίας και ενοχών δεν υπάρχει άλλος τρόπος εκτός από την πλήρη ενδυνάμωση. Πολύ δυστυχώς μια γυναίκα συνήθως είναι και τελείως μόνη της στην πιθανή συμπαράσταση ή την αποδοχή από την πατριαρχική κοινωνία της βίας η της οποιαδήποτε κακοποίησης που θα δεχθεί. Προσωπικά διαφωνώ στα μαθήματα καθαρής αυτοάμυνας όταν αυτά δεν γίνονται σε σωστά πλαίσια. Σωστά πλαίσια… Διαβάστε περισσότερα »