Ένα πανέμορφο ακουστικό κέρας, με επίστρωση από σεντεφένια μοτίβα και με σχήμα μεγαλοπρεπούς καμπύλης σαν κέρατο βούβαλου, είναι αυτό που έρχεται να ταράξει τα νερά στη ζωή της Μάριαν Λέδερμπι, μιας βαρήκοης, χορτοφάγου, ηλικιωμένης γυναίκας, που ζει με την οικογένεια του γιου της, τις δύο γάτες και την κότα της.
Τίποτα από την παραπάνω περιγραφή του μυθιστορήματος «Το ακουστικό κέρας», που έγραψε η σπουδαία σουρεαλίστρια ζωγράφος και συγγραφέας Λεονόρα Κάρινγκτον και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Αίολος, δεν μπορεί να προετοιμάσει τον αναγνώστη για όσα θα ακολουθήσουν.
Η γεμάτη όρεξη για ζωή ενενηνταδυάχρονη, χρησιμοποιώντας το πολύτιμο δώρο της επιστήθιας φίλης της Καρμέλας, θα ανακαλύψει ότι οι δικοί της αποφάσισαν να τη βάλουν σε γηροκομείο. Προετοιμασμένη να αντικρύσει κάτι μεταξύ στρατοπέδου και φυλακής, θα βρεθεί σε έναν αλλόκοτο
οίκο ευγηρίας με αποκλειστικά γυναίκες τροφίμους που κατοικούν σε περίεργα οικήματα: μια μπότα, ένας φάρος, ένα μανιτάρι, μια αιγυπτιακή μούμια είναι μερικά από αυτά.
Ο Δρ Γκάμπιτ με τη σύζυγό του είναι οι ιδιοκτήτες του ψευδοχριστιανικού αυτού οίκου ευγηρίας. Η Μάριαν είναι υποχρεωμένη να ακούει τα αλλοπρόσαλλα κηρύγματά τους, καθώς έχουν σαν στόχο να καταπολεμήσουν τα ελαττώματα των ηλικιωμένων γυναικών, οδηγώντας τες στην αυτοβελτίωση μέσω της αυστηρής πειθαρχίας. Καθημερινές βαρετές εργασίες και γελοίες ασκήσεις που της προκαλούν ανεξέλεγκτα γέλια είναι μερικές από τις μεθόδους που ακολουθούν.
Η ηρωίδα μας καταπιέζεται από τους περιορισμούς και ενοχλείται ιδιαίτερα από τις μίζερες
ποσότητες φαγητού που τους παρέχουν. Καθώς τελειώνει γρήγορα το φαγητό της, την προσοχή της μονοπωλεί ένα παλαιό πορτρέτο που κρέμεται στην τραπεζαρία: μια μυστηριώδης ηγουμένη που μοιάζει να την κοιτά πονηρά. Μια από τις τροφίμους τής δίνει με κάθε μυστικότητα ένα βιβλίο με τον βίο της ηγουμένης και η ιστορία χάνει κάθε επαφή με τον ρεαλισμό.
«Τη στιγμή που γίνεται γνωστό ότι η ηγουμένη που κλείνει το μάτι είναι η Δόνια Ροσαλίντα Άλβαρες Κρουθ ντέλα Κουέβα, από το μοναστήρι της Αγίας Βαρβάρας των Ταρτάρων, εμφανίζεται στο προσκήνιο η Θεά. Απ’ αυτό το σημείο και μετά, τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας, σοβαρού και παραλόγου, μεγαλειώδους και γελοίου χάνονται στον σουρεαλιστικό ιστό του μυθιστορήματος.
Η ιστορία φωτίζεται και εμπλουτίζεται με τη συρραφή ανόμοιων αφηγήσεων και το βιβλίο εξελίσσεται σε ολοένα και περισσότερα κομμάτια αναφορών· από απόκρυφα κείμενα της ποπ κουλτούρας και ιστορίες για το Άγιο Δισκοπότηρο μέχρι τους Ναΐτες Ιππότες και τη Μαρία Μαγδαληνή, ενώ επιστρατεύει ένα αμέτρητο κατεβατό εναλλακτικών ιστοριών της ανθρωπότητας με τις οποίες φλερτάρουν από παλιά διάφορα παρακλάδια των θρησκειών», γράφει στον ενθουσιώδη επίλογο του βιβλίου η πολωνή νομπελίστα συγγραφέας Όλγκα Τοκάρτσουκ.
Οι γυναίκες ηρωίδες του μυθιστορήματος, με προεξάρχουσα τη Μάριαν Λέδερμπι, αρνούνται να ακολουθήσουν τους κανόνες ενός κόσμου που φτιάχτηκε “από” και “για” άντρες. Αγωνίζονται να επαναφέρουν την εκδιωγμένη Θεά, το ισχυρό αρχέτυπο που συμβολίζει τη γυναικεία φύση, καταφεύγοντας ακόμα και στην αλχημεία και τον αποκρυφισμό
Μόνο ένα λαμπρό σουρεαλιστικό μυαλό θα μπορούσε να συλλάβει και να γράψει μια τέτοια ιστορία και η Λεονόρα Κάρινγκτον μόνο τυχαία δεν είναι. Γεννημένη στο Λάνκασιρ της Αγγλίας, μεγαλώνει με τους θρύλους που της αφηγούνταν η Ιρλανδή νταντά της. Αφού αποβάλλεται από δύο σχολεία καλογραιών, γράφεται σε σχολή Καλών Τεχνών στη Φλωρεντία.
Το 1937 γνωρίζει τον Μαξ Ερνστ και γίνονται ζευγάρι. Η φυλάκιση του σπουδαίου σουρεαλιστή ζωγράφου από τους Ναζί θα γράψει τον επίλογο στη σχέση τους και η ίδια μετά από περιπέτειες θα βρεθεί πρώτα στη Νέα Υόρκη και μετά στο Μεξικό. Εκεί, στην Πόλη του Μεξικού, θα ζήσει την υπόλοιπη ζωή της, μέσα σε έναν κύκλο ομοϊδεατών καλλιτεχνών που περιλάμβανε τη Ρεμέδιος Βάρο και τον Αλεχάντρο Χοδορόφσκι.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 και στα μέσα του 1970, συμμετέχει ως ιδρυτικό μέλος στο κίνημα για την απελευθέρωση των γυναικών στο Μεξικό, ενώ μέχρι το τέλος παραμένει δραστήρια σε θέματα ανθρωπίνων και γυναικείων δικαιωμάτων.
Στο «Ακουστικό Κέρας» η τελευταία των σουρεαλιστών βρίσκει την ευκαιρία να ασκήσει κριτική στους εξουσιαστικούς μηχανισμούς, αρθρώνοντας ταυτόχρονα έναν ισχυρό φεμινιστικό λόγο.
Οι γυναίκες ηρωίδες του μυθιστορήματος, με προεξάρχουσα τη Μάριαν Λέδερμπι, αρνούνται να ακολουθήσουν τους κανόνες ενός κόσμου που φτιάχτηκε “από” και “για” άντρες. Αγωνίζονται να επαναφέρουν την εκδιωγμένη Θεά, το ισχυρό αρχέτυπο που συμβολίζει τη γυναικεία φύση, καταφεύγοντας ακόμα και στην αλχημεία και τον αποκρυφισμό –οι τέχνες είναι αναγκαίο να συνομιλούν μαζί τους, πίστευε ο Μπρετόν, και η συγγραφέας συμμεριζόταν την πεποίθησή του.
Όπως τονίζει η Όλγκα Τοκάρτσουκ, «στο “Ακουστικό κέρας”, η Κάρινγκτον αναδιαμορφώνει και ανατρέπει παραδοσιακές, θεμελιώδεις ιστορίες, δημιουργώντας έτσι ένα από τα πιο πρωτότυπα φεμινιστικά κείμενα που γράφτηκαν ποτέ. Το βιβλίο εμπεριέχει την πεμπτουσία του φεμινισμού σε μιαν αφήγηση ανατρεπτική και σουρεαλιστική, που επικαλείται μια αντισυμβατική μεταφυσική τάξη».
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
