Η Artemisia Gentileschi (Αρτεμισία Τζεντιλέσκι) έχει κάτι από την αχλή ενός φεμινιστικού θρύλου. Βιάστηκε όταν ήταν 17 ετών από έναν καλλιτέχνη, τον Agostino Tassi, στο εργαστήριο του πατέρα της. Υποβλήθηκε σε εξουθενωτικές ανακρίσεις και βασανιστήρια όταν ο κατηγορούμενος δικαζόταν. Έτσι το θέμα της γυναικείας χειραφέτησης την απασχολούσε συχνά κατά τη διάρκεια της 40χρονης καριέρας της κι ο ως πρόσφατα χαμένος της πίνακας που εκτίθεται τώρα αποκαθιστά την προβληματική της αυτή.
Ένας πίνακας που υπήρχε στο Hampton Court Palace για περισσότερα από 100 χρόνια εκτίθεται τώρα στο Κάστρο του Ουίνδσορ μετά από εκτεταμένη ανακαίνιση, μετά από εσφαλμένη απόδοση που του είχε γίνει τουλάχιστον πριν από δύο αιώνες. Η Susanna and the Elders (η Σουζάνα κι οι Πρεσβύτεροι) είναι ένας σπάνιος σωζόμενος πίνακας της Artemisia Gentileschi, που θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες γυναίκες καλλιτέχνες της γενιάς της.
Η Anna Reynolds, Αναπληρώτρια Επιθεωρήτρια της The King’s Pictures, δήλωσε: «Είμαστε τόσο ενθουσιασμένοι που ανακοινώνουμε την εκ νέου ανακάλυψη αυτού του σημαντικού έργου από την Artemisia Gentileschi. Η Artemisia ήταν μια δυνατή, δυναμική και εξαιρετικά ταλαντούχα καλλιτέχνης της οποίας τα γυναικεία θέματα – συμπεριλαμβανομένης της Σουζάνα- σε κοιτάζουν από τους καμβάδες τους με την ίδια αποφασιστικότητα να κάνουν τη φωνή τους να ακουστεί, την οποία έδειξε η Artemisia στον ανδροκρατούμενο καλλιτεχνικό κόσμο του 17ου αιώνα.»
Η εικόνα απεικονίζει τη βιβλική ιστορία της Σουζάνας, η οποία αιφνιδιάζεται από δύο άνδρες ενώ κάνει μπάνιο στον κήπο της. Όταν αρνείται τις επικίνδυνες διαθέσεις τους, κατηγορείται ψευδώς για απιστία, ένα έγκλημα που τιμωρείται με θάνατο, πριν τελικά αποδειχθεί αθώα. Η Gentileschi τονίζει την ευπάθεια και την ταλαιπωρία της Σουζάνα στον πίνακα, κάνοντάς την να απομακρύνεται από τους ανεπιθύμητους άντρες. H καλλιτέχνις ολοκλήρωσε τουλάχιστον έξι συνθέσεις της ιστορίας αυτής, καθώς επέστρεφε ξανά και ξανά στο θέμα κατά τη διάρκεια της καριέρας της.
Πώς όμως “παράπεσε” ο πίνακας για τόσα χρόνια;
Η Susanna and the Elders θεωρήθηκε ότι ήταν ένας από τους πολλούς πίνακες που χάθηκαν αφού πουλήθηκαν και διασκορπίστηκαν σε όλη την Ευρώπη μετά την εκτέλεση του Καρόλου Α’ , κατά την επανάσταση του Όλιβερ Κρόμγουελ.
Οι επιμελητές της Royal Trust Collection ταίριαξαν την περιγραφή της Susanna and the Elders με έναν πίνακα που υπήρχε στο Hampton Court Palace, ο οποίος κατά λάθος αποδόθηκε στη λεγόμενη «Γαλλική Σχολή» και που βρισκόταν σε πολύ κακή κατάσταση. Μια επιγραφή «CR» («Carolus Rex», Κάρολος βασιλιάς) βρέθηκε στο πίσω μέρος του καμβά κατά τη συντήρησή του, όμως, επιβεβαιώνοντας ότι ο πίνακας βρισκόταν κάποτε στη συλλογή του Καρόλου Α’.
Μπορεί να θαυμάσει κανείς τον πίνακα σε μια νέα προσωρινή έκθεση στην αίθουσα το Σαλόνι της Βασίλισσας στο Κάστρο του Ουίνδσορ, μαζί με δύο άλλους πίνακες: Αυτοπροσωπογραφία ως αλληγορία της ζωγραφικής («La Pittura»), που θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα έργα της Gentileschi, και Ο Τζόζεφ και η σύζυγος του Ποτιφάρ από τον πατέρα της καλλιτέχνιδας, Orazio Gentileschi, ζωγραφισμένη κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Λονδίνο.
Με στοιχεία από Tatler
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Είναι εντυπωσιακό πόσες γυναίκες καλλιτέχνες υψηλού επιπέδου υπήρξαν και τώρα βρίσκονται στην αφάνεια.
Για τους γαλλόφωνους/ες του site, προτείνω την εγγραφή στο καλλιτεχνικό neesletter του artips.fr. Μια φορά την εβδομάδα λαμβάνεις μια σύντομη εικονογραφημένη ιστορία από τα “παραλειπόμενα” της ιστορίας της τέχνης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προβολή γυναικών καλλιτεχνών τις οποίες, αν και πρωτοπόρες ή διάσημες στον καιρό τους, η ιστορία της τέχνης τις έχει ρίξει στη συνέχεια σε μια σκονισμένη γωνιά.
Εγώ είμαι συνδρομητής και στο πολύ ενδιαφέρον οικονομικό neesletter του site, και στο επιστημονικό και στο μουσικό