Κάποτε ονειρεύτηκε η Κλαρίσα Πίνκολα Εστές ότι έλεγε ιστορίες και κάποιος της χάιδευε ενθαρρυντικά το πόδι. Κοιτάζοντας προς τα κάτω διαπίστωσε πως ήταν πάνω στους ώμους μιας γριάς, που και αυτή στεκόταν πάνω στους ώμους μιας ακόμα πιο ηλικιωμένης γυναίκας και πάει λέγοντας.
«Έτσι ακριβώς πρέπει να γίνει» ήταν η απάντηση που πήρε, όταν εξέφρασε την απορία της, και η ειδικευμένη στη μετατραυματική θεραπεία Αμερικανίδα ψυχαναλύτρια πίστεψε τη γριά στο όνειρό της: η δύναμη και το χάρισμα των δικών της ανθρώπων, που προηγήθηκαν, είναι αυτά που την ωθούν στην αφήγηση ιστοριών.
Το βιβλίο «Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους – Μύθοι και ιστορίες για το αρχέτυπο της Άγριας Γυναίκας», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος, είναι το πρώτο μιας σειράς με πέντε μέρη, που περιλαμβάνει εκατό «παραμύθια εσωτερικής ζωής». Η συγγραφέας χρησιμοποιεί τα παραμύθια, τους μύθους και τις ιστορίες σαν μονοπάτι που οδηγεί τις γυναίκες βαθιά στη γνώση του εαυτού, στον άγριο, φυσικό, ενστικτώδη Εαυτό τους: την «Άγρια Γυναίκα».
Μια υγιής γυναίκα είναι ίδια με λύκαινα: ρωμαλέα, γεμάτη, με μεγάλη ζωτική δύναμη, μια ύπαρξη ζωοδότρα, προστατευτική με την περιοχή της, επινοητική, πιστή, περιπλανώμενη. Όμως αν αποχωριστεί την αδάμαστη φύση της, η γυναίκα αρχίζει να γίνεται ανεπαρκής, αδύναμη, σχεδόν σαν φάντασμα, αόρατη.
Οι σημερινές γυναίκες έχουν διαρρήξει τη σχέση τους με την αδάμαστη δύναμη της Ψυχής, έχουν απωλέσει όλα τους τα ένστικτα και ζούνε μέσα στον φόβο και την ανασφάλεια. Σύμφωνα με τη συγγραφέα, η άγρια φύση είναι αυτή που «φέρει το ίαμα των πάντων». Το να συνδεθούμε μαζί της δε σημαίνει να χάσουμε τον έλεγχο αλλά να ορίζουμε την επικράτειά μας, να αναπτυχθούμε και να κατακτήσουμε την αυτογνωσία.
«Μια υγιής γυναίκα είναι ίδια με λύκαινα: ρωμαλέα, γεμάτη, με μεγάλη ζωτική δύναμη, μια ύπαρξη ζωοδότρα, προστατευτική με την περιοχή της, επινοητική, πιστή, περιπλανώμενη. Όμως αν αποχωριστεί την αδάμαστη φύση της, η γυναίκα αρχίζει να γίνεται ανεπαρκής, αδύναμη, σχεδόν σαν φάντασμα, αόρατη. Κι όμως δεν φτιαχτήκαμε για να είμαστε ασήμαντα πλασματάκια με απαλά μαλλάκια, ανήμπορες για χοροπηδητά, ανίκανες για κυνήγια, για γέννες, για δημιουργία. Όταν η ζωή μας τελματώνει, όταν όλα φαίνονται πληκτικά, τότε είναι πάντα η κατάλληλη στιγμή για να αναφανεί η άγρια γυναίκα.»
Μεγαλωμένη στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, με καταγωγή από Ούγγρους και Σουηβούς μετανάστες, που δε γνώριζαν γραφή και ανάγνωση, αλλά διατηρούσαν πλούσια προφορική παράδοση και είχαν τη σοφία που δίνει η φύση, η Εστές από πολύ μικρή ήρθε σε επαφή με τους μύθους, τις ιστορίες και τους αρχαίους θεραπευτικούς τρόπους.
«Οι ιστορίες είναι φάρμακο. Με συνεπήραν από τότε που τις πρωτοάκουσα. Έχουν τεράστια δύναμη και δεν απαιτούν από εμάς να κάνουμε, να είμαστε, να πράττουμε. Μόνο να ακούμε. Οι ιστορίες περιέχουν το γιατρικό για να αποκαταστήσουμε ή να ξαναβρούμε τη χαμένη ψυχική δύναμη. Οι ιστορίες προκαλούν τον ενθουσιασμό, τη λύπη, τα ερωτήματα, τη λαχτάρα και την κατανόηση, που αυθόρμητα ανασύρουν στην επιφάνεια το αρχέτυπο, σε αυτήν την περίπτωση την Άγρια Γυναίκα.»
Στο βιβλίο της η συγγραφέας συγκεντρώνει τις ιστορίες που έχει μελετήσει περισσότερο, αυτές που θεωρεί ότι περιέχουν οδηγίες που μας δείχνουν το δρόμο όταν αντιμετωπίζουμε δυσκολίες, αυτές που μας δίνουν να καταλάβουμε την αξία του αρχετύπου και μας βοηθούν να το φέρουμε στην επιφάνεια.
«Βουτώντας» σε διαφορετικούς πολιτισμούς, η Εστές αντλεί ιστορίες κυριολεκτικά από παντού, αφαιρώντας μεταγενέστερα «ευσεβή» επιχρίσματα και διαβάζοντας ακόμα και πίσω από τις λέξεις. Η ίδια αυτοπροσδιορίζεται ως «cantadora», δηλαδή φύλακας παλαιών ιστοριών, και είναι απόλυτα αφοσιωμένη και πιστή σε αυτόν της το ρόλο.
Γραμμένο σαν κράμα, όπου συνυπάρχουν ισότιμα η επιστημονική φωνή της ψυχαναλύτριας και η φωνή των θεραπευτικών παραδόσεων, οι «Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους» είναι ένα βιβλίο που συνιστά μια κατηγορία από μόνο του.
Έργο ογκώδες αλλά όχι «τρομακτικό», χωρίζεται σε δεκαέξι αυτόνομα κεφάλαια, που δεν είναι απαραίτητο να διαβαστούν με τη σειρά. Κάθε ιστορία περιλαμβάνεται αυτούσια και στη συνέχεια αναλύεται με γλώσσα κατανοητή και με περιεχόμενο που στοχεύει στη γυναικεία/ανθρώπινη ενδυνάμωση. Προσωπικά, ξεκίνησα από το «Ασχημόπαπο», μια και ήταν το παραμύθι που αναγνώρισα με την πρώτη ματιά.
Η Κλαρίσα Πίνκολα Εστές τονίζει στον επίλογο ότι είναι αναγκαίο να εξορύσσουμε τις δικές μας ιστορίες από τη ζωή μας, ειδικά τις ιστορίες από την κληρονομιά μας, καθώς έτσι θα τις διασώσουμε από βέβαιο θάνατο.
«Εύχομαι να βγεις έξω και να αφήσεις τις ιστορίες, δηλαδή τη ζωή, να σου συμβεί, και να δουλέψεις με αυτές τις ιστορίες από τη ζωή σου -τη δική σου- όχι τη ζωή κάποιου άλλου, να τις ποτίσεις με το αίμα σου και με τα δάκρυά σου και με τα γέλια σου μέχρι να ανθίσουν, μέχρι εσύ να ανθίσεις. Έτσι πάει. Μόνον έτσι.»
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Είναι το βιβλίο που πασχίζω να διαβάσω αυτή την περίοδο. Μου προκαλεί ανάμεικτα συναισθήματα. Σε καποια σημεια μου δημιουργεί μια εντύπωση αμπελοφιλοσοφιας. Σε καποια αλλα με προβληματίζει, σε καποια αλλα νομιζω με βάζει σε μια διαδικασία να βλέπω και να ερμηνεύω τα πράγματα λίγο διαφορετικά από το προφανές, πχ στην ιστορία με το μπλαβογεννη, η σταση της μεγαλύτερης αδελφής και τι συμβολιζει.